Brahmanand S. Singh, Φευγαλέα σπουργίτια (Jhalki, 2019)

 

Brahmanand S. Singh, Φευγαλέα σπουργίτια (Jhalki, 2019)

 

  «Μια μέρα, ένα ακαταπόνητο σπουργίτι πετούσε με ένα κόκκο στο ράμφος του. Όταν κάθισε πάνω σε ένα στύλο μπαμπού, ο κόκκος έπεσε. Έτσι πήγε στον ξυλοκόπο. -Ω ξυλοκόπε, σε παρακαλώ κόψε τον μπαμπουδένιο στύλο, έπεσε μέσα ο σπόρος μου. Τι θα φάω, τι θα πιω, και τι θα πάρω σπίτι μαζί μου; Ο ξυλοκόπος είπε: -θέλεις να κόψω το στύλο για ένα μικρούτσικο σπόρο; Φύγε από εδώ. -Ω ξυλοκόπε, πως θα μπορούσες να καταλάβεις ότι  ο κόσμος μου γυρνάει γύρω από αυτό τον σπόρο;

  Απογοητευμένο το σπουργίτι πήγε στο βασιλιά. -Μεγαλειότατε, σε παρακαλώ τιμώρησε τον ξυλοκόπο, αρνείται να κόψει τον μπαμπουδένιο στύλο που έχει το σπόρο μου μέσα. Τι θα φάω, τι θα πιω, και τι θα πάρω μαζί μου;

  Ο Βασιλιάς είπε: -Για ένα σπόρο να τιμωρήσω τον ξυλοκόπο; Φύγε από εδώ.

  Το σπουργίτι δεν απελπίστηκε και πήγε στη βασίλισσα. -Μεγαλειοτάτη, σε παρακαλώ συμβούλευσε το βασιλιά. Αρνείται να τιμωρήσει τον ξυλοκόπο που αρνείται να κόψει τον μπαμπουδένιο στύλο που έχει το σπόρο μου μέσα του. -Θέλεις να συμβουλεύσω τον βασιλιά για έναν μικροσκοπικό σπόρο; Άτακτο σπουργίτι, φύγε από εδώ.

  Τώρα το σπουργίτι οργίστηκε και πήγε στο φίδι. -Ω φίδι, δάγκωσε τη βασίλισσα, που αρνείται να συμβουλεύσει τον βασιλιά που αρνείται να τιμωρήσει τον ξυλοκόπο που αρνείται να κόψει τον μπαμπουδένιο στύλο που μέσα του είναι ο σπόρος μου.

  Το φίδι αγνόησε την παράκληση. Έπειτα πήγε στο ραβδί που είπε: -Εγώ θέλω ειρήνη. -Εσύ πάντα παλεύεις και ξαφνικά θες ειρήνη εξαιτίας του σπόρου μου;

  Αυτό είναι το παραμύθι που τα δυο αδέλφια βλέπουν μέσα από μια κάμερα, σε animation, που λειτουργεί αντικατοπτρικά (mise en abyme) στην κύρια ιστορία.

  Ο πατέρας της Jhalki, μέθυσος, τσακώνεται με έναν trafficker που προμηθεύει παιδιά από χωριά και τα πουλάει στην πόλη, όπου ζουν κάτω από απάνθρωπες συνθήκες, εργαζόμενα σε διάφορα εργαστήρια. Στην ιστορία μας, σε εργαστήρια ταπητουργίας. Αυτός τον σπρώχνει και πέφτει πάνω στη φωτιά. Έχει σοβαρά εγκαύματα, χρειάζεται νοσηλεία. Με τι λεφτά όμως; Η γυναίκα του αποφασίζει να πουλήσει τον Babu, το γιο της. Η Jhalki προσπαθεί να εμποδίσει την αγοραπωλησία, πέφτει στη βάρκα που τον μεταφέρει, για να καταλήξει κι αυτή εμπόρευμα, μαζί με τα άλλα παιδιά. Ο trafficker την δελεάζει, να πάει να ψωνίσει κάτι να φάει. Αυτή υποψιάζεται, κάνει γρήγορα, όμως ο αδελφός της έχει εξαφανιστεί. Τον πούλησε στα γρήγορα.

  Το σπουργίτι είναι η Jhalki, ο σπόρος ο αδελφός της.

  Ψάχνει να τον βρει. Ο έμπορος απέναντι (ο ξυλουργός) αρνείται να της πει που κατευθύνθηκε ο αδελφός της. Αυτή πηγαίνει στον βασιλιά, που είναι ο τοπικός διοικητής. Κι αυτός αρνείται να τη βοηθήσει. Η γυναίκα του έχει καλύτερη διάθεση, την κρατάει σπίτι, πηγαίνει τα παιδιά σχολείο. Ούτε η αστυνομία θα τη βοηθήσει, υπάρχει η διαπλοκή με τους εμπόρους. Ευτυχώς που μια δημοσιογράφος θα σκαλίσει την υπόθεση. Η Jhalki θα βρει τον αδελφό της και ο trafficker θα συλληφθεί. Τιμωρήθηκε με επτά χρόνια φυλάκιση, διαβάζουμε στα γράμματα τέλους.

  Η ταινία τελειώνει με τον Kailash Satyarthi να μιλάει για το trafficking και για την παιδική εργασία που είναι παράνομη. Έσωσε χιλιάδες παιδιά, γι’ αυτό άλλωστε τιμήθηκε με το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης μαζί με τη Μαλάλα.

  Είδαμε και μια άλλη ταινία, ντοκιμαντέρ αυτή, που μιλάει για την παιδική εργασία και το trafficking παιδιών, το «Selling children» (2018) του Pankaj Johar. Συγκλονιστική.

  Η ταινία προβλήθηκε πριν ενάμισι μήνα στις ελληνικές αίθουσες. Νομίζω θυμάμαι καλά, μόνο για μια βδομάδα. Θα το ξαναγράψω άλλη μια φορά: Κάτι τρέχει στα γύφτικα.

Christian Petzold, Wolfsburg (2003)

Christian Petzold, Wolfsburg (2003)

 

  Τελικά ο Petzold έχει εμμονές με θέματα και μοτίβα. Θα συγκρίνω το Wolfsburg (Η πόλη του λύκου. Εμείς στην Κρήτη έχουμε το Αρκαλοχώρι) με την προηγούμενη ταινία του, «Ο νεκρός».

  Βλέπουμε και εδώ τα ίδια θέματα: εκδίκηση και ενοχές.

  Ενοχές: παρέσυρε τον ποδηλάτη και δεν σταμάτησε.

  Εκδίκηση: Να βρει αυτόν που της σκότωσε το παιδί. Όμως και ενοχές: ανύπαντρη μητέρα, ήθελε να το δώσει για υιοθεσία όταν ήταν έξι μηνών.

  Μοτίβα: (Εδώ αντεστραμμένο). Αυτός πλησιάζει τη γυναίκα και όχι αυτή αυτόν. Fake και οι δυο προσεγγίσεις. Μόλις στο τέλος θα μάθει αυτή ότι ο άντρας δίπλα της, που είχε ακουμπήσει το κεφάλι της στα γόνατά του, είναι εκείνος που σκότωσε το παιδί της.

  Η γυναίκα έπεσε από τη γέφυρα στο ποτάμι και την έσωσε.

  Όχι, το μοτίβο αυτό είναι από το «Vertigo» του Χίτσκοκ που του ενέπνευσε τον «Νεκρό». Κι αυτό αντεστραμμένο. Στον Χίτσκοκ η γυναίκα ήταν fake, υποκρινόταν. Εδώ αυτός είναι fake, η απόπειρα αυτοκτονίας της γυναίκας είναι γνήσια, δεν μπορούσε να διαχειριστεί το πένθος από το θάνατο του γιου της.

  Και εδώ υπάρχει ο έρωτας όπως και στο «Vertigo», ένας έρωτας όμως που είναι καταδικασμένος όταν ο έτερος αποκαλύπτει την πραγματική ταυτότητα.

  Και η εκδίκηση; (το τελευταίο επεισόδιο).

  Πριν ξεκινήσουν για την επιστροφή (είχαν πάει στην παραλία) αυτή είχε διαπιστώσει ότι το αυτοκίνητό του ήταν που παρέσυρε το γιο της. Ενώ επιστρέφουν αυτή, με δάκρυα στα μάτια, του λέει ότι αυτός ήταν που παρέσυρε το γιο της. Η σιωπή του είναι ομολογία. Τον κτυπάει με ένα μαχαίρι. Το αμάξι φεύγει εκτός ελέγχου, ανατρέπεται. Αυτή βγαίνει από μέσα, αυτός, τραυματισμένος, είναι παγιδευμένος από κάτω.

  Η ομοιότητα με τον «Νεκρό»: Στον «Νεκρό» τον παγιδεύει, ετοιμάζεται να τον σκοτώσει, όμως δεν το κάνει. Στο «Wolfsburg» τον μαχαιρώνει, αλλά τελικά δεν τον αφήνει αβοήθητο. Τον ρωτάει πού βρίσκονται, αυτός της λέει, και παίρνει τηλέφωνο τις πρώτες βοήθειες. Στο τελευταίο πλάνο τη βλέπουμε να απομακρύνεται. Δεν έχουμε το happy end του «Νεκρού».

  Ο Petzold δεν εγκαταλείπει τα θέματα των πρώτων του ταινιών. Το θέμα της επιβίωσης που ήταν τόσο έντονο εμφανίζεται και εδώ. Οι δυο γυναίκες είναι φτωχές, δεν έχουν αυτοκίνητο, πηγαίνουν με ποδήλατο. Κλέβουν από το σουπερμάρκετ που εργάζονται, όμως δεν συλλαμβάνονται. Τρομοκρατημένες βλέπουν τους δυο αστυνομικούς να τις πλησιάζουν. Ήλθαν για να της ανακοινώσουν τον τραυματισμό του γιου της.

  Και πάλι το ταξίδι, και πάλι στην Κούβα. Αυτή τη φορά πραγματοποιείται, και είναι με επιστροφή.

    Ο «Νεκρός» είναι τηλεταινία, το «Wolfsburg» είναι ταινία, που γυρίστηκε δηλαδή για να προβληθεί στις αίθουσες και όχι στη μικρή οθόνη.

  Ποια η διαφορά τηλεταινίας από ταινία;

  Η τηλεταινία είναι χαμηλότερου προϋπολογισμού από ότι η ταινία. Αυτό συνεπάγεται μείωση του κόστους παραγωγής που έχει διάφορες συνέπειες, όπως λόγου χάρη λιγότερα πλάνα για να επιλεγούν στο μοντάζ. Κατά τα άλλα δεν βλέπω να υπάρχουν διαφορές. 

  Τα παραπάνω τα έγραψα γιατί μου άρεσε περισσότερο ο «Νεκρός», και όχι μόνο για το happy end.

  Το σενάριο κάνει τη διαφορά σε πολύ μεγάλο βαθμό, είναι πεποίθησή μου.

  Όμως και αυτή η ιστορία ήταν συναρπαστική.

 

Christian Petzold, Ο νεκρός (Toter Mann, 2001)

Christian Petzold, Ο νεκρός (Toter Mann, 2001)

 

  Είδα το «Vertigo» (1958) του Χίτσκοκ που αποτελεί πηγή της έμπνευσης για τον «Νεκρό» του Petzold, για να κάνω τη σύγκριση.

  Η ομοιότητα: η κοπέλα παρασύρει τον δικηγόρο να την ερωτευθεί. Η διαφορά: αυτή δεν θα τον ερωτευθεί, τουλάχιστον πριν το τελευταίο πλάνο.

  Γιατί να την ερωτευθεί;

  Έχει το λόγο της.

  Ένας φυλακισμένος που έχει αποφυλακισθεί και βρίσκεται υπό επιτήρηση από αυτόν τον δικηγόρο σε ένα πρόγραμμα επανένταξης είχε απαγάγει και βίαζε την αδελφή της, και στο τέλος τη σκότωσε. Οι γονείς της αυτοκτόνησαν από τη λύπη τους. Θέλει να εκδικηθεί. Μάλιστα παραιτείται από τη δουλειά της (δούλευε τηλεφωνήτρια) για να δουλέψει στο κέντρο επανένταξης. Σερβίρει, καθαρίζει, μαγειρεύει.

  Ο φυλακισμένος μάς είναι συμπαθητικός. Δεν ξέρουμε ακόμη τι έκανε. Όμως κάποια στιγμή το μαθαίνουμε.

  Τον έχει προσκαλέσει στο σπίτι της. Εκεί ετοιμάζει την εκδίκησή της. Ο δικηγόρος που έχει ανακαλύψει την ταυτότητά της και το τι την συνδέει με τον φυλακισμένο τον προειδοποιεί. Τον αγνοεί.

  Πηγαίνει σπίτι της. Την βλέπει που ρίχνει το σκονάκι στο ποτό του. Δεν αντιδρά. Το πίνει.

  Αυτοκτονική τάση μεταμέλειας.

  Τον βλέπουμε ξαπλωμένο στο κρεβάτι, δεμένο χειροπόδαρα. Αφηγείται για το επεισόδιο. Ήταν μια άτυχη στιγμή, είχε σκοπό να την ελευθερώσει.

  Αυτή είναι πάνω του κρατώντας ένα ψαλίδι, σαν αυτό με το οποίο σκότωσε την αδελφή της.

  -Μπορείς να το κάνεις, μπορείς, της λέει καλώντας τη να τον σκοτώσει. Αυτή του κόβει το λουρί από το ένα χέρι. Πηγαίνει και κάθεται σε μιαν άκρη. Αυτός με το ψαλίδι ελευθερώνεται. Αυτή, με γυρισμένο το κεφάλι στον τοίχο, αφηγείται για τους γονείς της που αυτοκτόνησαν.

  Οι αστυνομικοί κτυπάνε την πόρτα. Θα μπουκάρουν. Κρατάει το ψαλίδι. Μη φοβάσαι της λέει, δεν θα σου κάνω κακό. Επαναλαμβάνει, μη φοβάσαι, δεν θα σου κάνω κακό. Το σηκώνει, τάχα για να τη σκοτώσει. Οι αστυνομικοί πυροβολούν.

  Και το τελευταίο πλάνο;

  Είναι ξαπλωμένη στο ασθενοφόρο. Δίπλα της ο δικηγόρος. Της πιάνει την παλάμη της με τα δυο του χέρια. Τα αισθήματά του δεν άλλαξαν, παρόλο που ξέρει. Γυρνάει και τον κοιτάζει.

  Δεν χαμογελάει. Εγώ παρόλα αυτά επιλέγω το happy end.

  Συναρπαστικές ιστορίες μας αφηγείται ο Petzold, θα το ξαναπώ, τι καλά που έκανα να αποφασίσω να τον δω πακέτο.

  Η προηγούμενη ανάρτησή μας ήταν για την ταινία του «Εσωτερική ασφάλεια» (2000).