Κώστας Φέρρης, Δυο φεγγάρια τον Αύγουστο (1978)

Κώστας Φέρρης, Δυο φεγγάρια τον Αύγουστο (1978) 

  Από χθες στους κινηματογράφους

  Θα ξεκινήσω ανορθόδοξα, παραθέτοντας μια προχθεσινή ανάρτησή μου στο facebook.

  «Είπαμε, έχω βίτσιο με τις συμπτώσεις. Μεθαύριο θα προβληθεί στους κινηματογράφους μια ταινία του Κώστα Φέρρη, μεταφορά του διηγήματος «Λευκές νύχτες» του Ντοστογιέφσκι, που έχει τίτλο «Δυο φεγγάρια τον Αύγουστο». Θα έπρεπε να την προβάλλουν την μεθεπόμενη Πέμπτη, 31 Αυγούστου, που θα έχουμε τη δεύτερη πανσέληνο. Θα είχαμε τότε δυο συμπτώσεις. Όπως με τη δική μου, που όχι μόνο κέρδισα στην κοπή της πίττας της Ένωσης Συντακτών Κρητικού τύπου ένα από τα έξι εισιτήρια, αλλά και ήταν με τις Μινωικές γραμμές, την εταιρεία που ταξιδεύω».

  Όταν βλέπεις μια μεταφορά μυθιστορήματος, την βάζεις μισοσυνειδητά-μισοασυνείδητα στον προκρούστη του μυθιστορήματος, για να δεις πόσο είναι πιστή και πόσο αποκλίνει απ’ αυτό, ξεχνώντας ότι η ταινία έχει αρκετή αυτονομία, καθώς έχει τους δικούς της  κώδικες, τους κινηματογραφικούς, που εν μέρει μόνο συμπίπτουν με τους λογοτεχνικούς, κυρίως όσον αφορά την αφήγηση. Και βέβαια συγκρίνεις πάντα με αριστουργήματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας, γιατί μεταφορές μυθιστορημάτων που είναι άγνωστα στο ελληνικό κοινό, δεν μπορείς να τις συγκρίνεις.

  Υπάρχουν και οι λέξεις «βασισμένη…» «εμπνευσμένη», «χαλαρή μεταφορά», που δηλώνουν το μέγεθος της απόκλισης από το πρωτότυπο.

  «Τα δυο φεγγάρια του Αυγούστου» απλά παίρνουν τον σκελετό του διηγήματος του Ντοστογιέφσκι, κάνοντάς του update.

  Υπάρχει και εδώ η γιαγιά. Όμως κάποια στιγμή πεθαίνει, και στο εξής συζούν.

  Το διήγημα είναι κατά βάση διάλογος. Καθένας αφηγείται την ιστορία του, βγάζοντας τα εσώψυχά του. Ο Φέρρης, την μια κάποια διαταραχή του ήρωα τη δείχνει σε επεισόδια, όχι σε εξομολόγηση. Οι χελώνες είναι ένας μόνο δείκτης.

    Η Μυρτώ Παράσχη όμως, εκφράζοντας ένα δυναμισμό, απέχει, αρκετά θα έλεγα, από την ηρωίδα του Ντοστογιέφσκι.

  Ο Σπύρος Σακκάς δεν πιστεύει στο ραντεβού που έχει δώσει με τον αγαπημένο της, μια πανσέληνο του Αυγούστου, μετά από ένα χρόνο, νομίζει ότι είναι αποκύημα της φαντασίας της. Το αποτέλεσμα είναι να βγάλει τα μάτια του μόνος του. Αυτό δεν υπάρχει στο διήγημα.

  Η ταινία είναι μια εικαστική συμφωνία.

  Εικαστική, διότι τα πλάνα έχουν μια εικαστικότητα, όπως τα πλάνα του ποιητικού κινηματογράφου.

  Συμφωνία, αλλά σε πολλά μέρη.

  Διότι υπάρχει άφθονη κλασική μουσική ως υπόκρουση, πράγμα που μου αρέσει πολύ σε μια ταινία, το έγραψα και σε μια πρόσφατη ανάρτησή μου.

  Ένα επεισόδιο στο τέλος είναι εντυπωσιακής σύλληψης.

  Το ζευγάρι πλακώνεται στο ξύλο, υπό τη μουσική υπόκρουση της «Ποιμενικής» του Μπετόβεν. Για αρκετή ώρα.

  Γιατί τόση πολύ κλασική μουσική;

  Ίσως ο Σπύρος Σακκάς έβαλε το χέρι του.

  Τον θυμάμαι, εξαιρετικό, σε μια εκτέλεση της «Αναπαράστασης 1» (Πάνω στον πρώτο στίχο του «Αγαμέμνωνα» του Αισχύλου, ἄστρων κάτοιδα νυκτέρων ὁμήγυριν) και «Αναπαράστασης 3» του Γιάννη Χρήστου, νομίζω πριν το τροχαίο που του στοίχισε τη ζωή, στην Ελληνοαμερικανική Ένωση (σύχναζα αρκετά εκεί, σαν φοιτητής του Αγγλικού Τμήματος του ΕΚΠΑ).

  Ας το γράψω και αυτό.

  Έπαιρνα τότε εφημερίδα. Διαβάζω στα ψιλά ότι σκοτώθηκαν τέσσερις μουσικοί σε τροχαίο. Την επομένη σε πρωτοσέλιδο: Σκοτώθηκε ο Γιάννης Χρήστου.

  Με είχε εντυπωσιάσει πολύ ένα κείμενό του «Ένα πιστεύω για τη μουσική» στις Εποχές, που το είχα διαβάσει μαθητής. Μάλιστα το αντέγραψα. Χρόνια αργότερα άκουσα την «Εναντιοδρομία» στο Ηρώδειο. Την έμπασα στο μυθιστόρημά μου «Το μυστικό των εξωγήινων».

  6,3 η βαθμολογία της στο IMDb, εγώ έβαλα 7.

  Μου άρεσε η ταινία, αλλά βέβαια πιο πολύ μου άρεσε το διήγημα του Ντοστογιέφσκι.

  Θα τελειώσω πάλι ανορθόδοξα. Παραθέτω μια ανάρτηση που έκανα στο facebook αφού έγραψα το παραπάνω κείμενο.

  "Όταν είμαστε δυστυχισμένοι νιώθουμε πιο πολύ τη δυστυχία των άλλων"

Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι, Λευκές νύχτες.

  Προχθές το διάβασα στα ρώσικα και το τέλος με εντυπωσίασε τόσο που είπα ότι θα το παραθέσω στην ανάρτηση που θα κάνω. Μου άρεσε πάρα πολύ αυτό το διήγημα που αποφάσισα να το διαβάσω και στην αγγλική μετάφραση, μήπως μου είχε ξεφύγει κάτι. Τώρα την τελείωσα, το παραθέτω.

  "Θεέ μου, μια ολόκληρη στιγμή ευτυχίας. Είναι πολύ λίγο αυτό για ολόκληρη τη ζωή ενός ανθρώπου;".

  Και επί τη ευκαιρία να παραθέσω και τη μαντινάδα που τόσο αρέσει στο φίλο μου τον Πρατικάκη.

  "Η ευτυχία είντα θαρρείς πως είναι κατά βάθος/ λίγες στιγμές απ’ τη ζωή που κάνει ο πόνος λάθος"

  Ναι, μου φαίνεται βαρύ να βάλω το διήγημα του Ντοστογιέφσκι ουρά στην κινηματογραφική ανάρτηση, γι’ αυτό, αφού το διάβασα και στα αγγλικά, αποφάσισα να κάνω ξεχωριστή ανάρτηση βάζοντας σαν ουρά, όπως το συνηθίζω, κάποιες κινηματογραφικές μεταφορές. Όταν κάνω την ανάρτηση θα παραθέσω εδώ τον σύνδεσμο.

 

 

Woody Allen, Vicky Cristina Barcelona (2008)

Woody Allen, Vicky Cristina Barcelona (2008)

 

  Από χθες στους κινηματογράφους

  Τον Woody Allen τον ξαναείδα πακέτο, χωρίς να γράψω για τις ταινίες του. Θα είναι ίσως ο μόνος σκηνοθέτης που θα τον δω για δεύτερη φορά πακέτο, καθώς οι ταινίες του επανεκδίδονται σιγά σιγά.

  Είχα γράψει ότι ο Woody Allen είναι ένας κωμικός Μπέργκμαν. Και οι δυο σκηνοθέτες στις ταινίες τους παρουσιάζουν τις σχέσεις των δυο φύλων. Όμως σ’ αυτή την ταινία ο Άλεν δεν ήταν καθόλου χιουμορίστας. Επίσης, ενώ ο Μπέργκμαν έχει συνήθως μόνο ένα ντούο ή ένα τρίο, εδώ ο Άλεν έχει περισσότερα, προσπαθώντας να καλύψει μια ευρύτερη γκάμα σχέσεων. Και βέβαια υπάρχει ένα κεντρικό τρίο, που είναι η Ρεβέκα Χωλ, η Σκάρλετ Γιόχανσον και ο Χαβιέρ Μπαρδέμ. Η Μπαρτσελόνα, όπου γυρίστηκε η ταινία και όπου διαδραματίζεται η πλοκή, τον έφαγε από τον τίτλο.

  Η Βίκη (Χωλ) πηγαίνει με τη Χριστίνα (Γιόχανσον) διακοπές στην Μπαρτσελόνα, φιλοξενούμενες από ένα ζευγάρι φίλων. Εκεί θα γνωρίσουν το Μπαρδέμ. Είναι ζωγράφος. Τις προσκαλεί για παρτούζα. Η Χριστίνα είναι πρόθυμη, της αρέσει, η Βίκη εξανίσταται, εξάλλου είναι αρραβωνιασμένη, σε δυο βδομάδες παντρεύεται. Όμως θα την ρίξει ο Μπαρδέμ, αφού μια ξαφνική αδιαθεσία του στέρησε τη Χριστίνα, προς μεγάλη της απογοήτευση, γιατί καταλαβαίνει ότι τον κέρδισε η Βίκη. Όμως μαζί του θα συγκατοικήσει τελικά.

  Για τα άλλα τρίγωνα που είπαμε.

  Η Βίκη, ο άντρας της (θα παντρευτούν στο μεταξύ, με πολιτικό γάμο, τον θρησκευτικό και τη γαμήλια δεξίωση θα την κάνουν αργότερα) και ο Μπαρδέμ. Η γυναίκα που τους φιλοξενεί, ο άντρας της, και ένας τρίτος, που η Βίκη θα τους τσακώσει να φιλιούνται. Και το τελευταίο τρίγωνο, ο Μπαρδέμ, η Χριστίνα και η Πηνελόπη Κρουζ που είναι η πρώην γυναίκα του με την οποία είχε μια θυελλώδη σχέση. Όχι, δεν θα το κάνει η πρώην του με τον Μπαρδέμ αλλά με τη Χριστίνα.

  Δεν μου άρεσε η ταινία.

  Δεν μπόρεσα να βρω το βάθος και την ένταση των αισθημάτων που βρήκα στους ήρωες και τις ηρωίδες του Μπέργκμαν. Απλά βρήκα άτομα που είναι έτοιμα να πηδηχτούν, χωρίς σχεδόν καμιά αντίσταση οι γυναίκες. Νομίζω ότι το 7,1 που έχει η ταινία το οφείλει στο εξαιρετικό cast (Μπαρδέμ, Κρουζ, Γιόχανσον) και στο προφίλ του Άλεν.

  Μόνο όταν με κάνει να γελάω με το έξυπνο, σοφιστικέ χιούμορ του ο Άλεν μου αρέσει. Και σ’ αυτή την ταινία απουσίαζε εντελώς.

 

Coen brothers, Fargo (1996)

Coen brothers, Fargo (1996)

 

  Από προχθές στους κινηματογράφους

  Έχω δει άλλες δυο ταινίες των αδελφών Κοέν και δεν μου άρεσαν ιδιαίτερα.

  Δεν μου αρέσουν οι ταινίες, έχω βαρεθεί να το γράφω, που ο ήρωας είναι αρνητικός. Έτσι και αυτή η ταινία, δεν μου άρεσε ιδιαίτερα, παρά τα εχέγγυα που είχε σαν επανέκδοση.

  Και παρά την εξαιρετική ερμηνεία του William H. Macy, στο ρόλο του διευθυντή πωλήσεων μιας αυτοκινητιστικής εταιρείας της οποίας ιδιοκτήτης είναι ο πεθερός του.

  Θέλει χρήματα για να αγοράσει μια έκταση να κάνει γκαράζ, αλλά δεν τολμάει να του τα ζητήσει. Ζητάει από κάποιον να απαγάγει τη γυναίκα του, και θα πάρει εκτός από την αμοιβή του και ένα αμάξι. Θα έχει και έναν συνεργάτη. Με τα λύτρα θα αγοράσει αυτή την έκταση (τώρα το σκέφτηκα, πώς θα το δικαιολογήσει στον πεθερό του;)

  Και εμφανίζονται στη σκηνή δυο ακόμη κακοί, πιο κακοί απ’ αυτόν.

  Σιγά σιγά θα έχουμε και τα πτώματα, πέντε τον αριθμό. Τα απαριθμεί η αστυνομικός (έξυπνο από τη μεριά των Κοέν, να βάλουν γυναίκα στην ανίχνευση του εγκλήματος, μια γυναίκα που έχει το στυλ μιας απλής νοικοκυράς, όμως πανέξυπνης ώστε να βρίσκει ίχνη).

  Συναρπαστική η πλοκή γι’ αυτούς που αγαπούν τα crime. Αν και εγώ την είδα απλώς ευχάριστα, οι λάτρεις του είδους θα τη λατρέψουν. Μην παρασυρθείτε από τα λεγόμενά μου, η βαθμολογία της στο IMDb είναι 8,1.