Fayek Jarada, Ο Νάτζι Αλ-Αλί: Στην αγκαλιά του Χαντάλα (2014)

 Fayek Jarada, Ο Νάτζι Αλ-Αλί: Στην αγκαλιά του Χαντάλα (2014)

 

  Από σήμερα στο Στούντιο

  Δολοφονήθηκε το 1987, στα 49 του χρόνια, πιθανότατα από διπλούς πράκτορες της mossad που είχαν διειδύσει στη PLO. Αλλά για τη βιογραφία του και τη δολοφονία του μπορείτε να διαβάσετε λεπτομερειακά στη βικιπαίδεια.

  Ο Νάτζι Αλ-Αλί ήταν πολιτικός καρτουνίστας, που έγινε γνωστός από τον ήρωά του Χαντάλα, ένα παιδί στην ηλικία που ήταν και ο Νάτζι Αλ-Αλί όταν διώχτηκαν από την Παλαιστίνη το 1948 και κατέφυγαν στο Λίβανο. Η κριτική που ασκούσε, ακούω στο ντοκιμαντέρ, ήταν ιδιαίτερα δριμεία.

  Ελπίζω η 56λεπτη ταινία να προβληθεί με ελληνικούς υπότιτλους, γιατί σε μας τους δημοσιογράφους την έστειλαν με αγγλικούς. Ίσως κατά λάθος, και αργότερα μας έστειλαν και ελληνικούς, που εγώ δεν το πήρα χαμπάρι μπροστά στη σωρεία των διαφημιστικών e-mail και των e-mail απατεώνων (να επικαιροποιήσω τα στοιχεία μου στην τάδε τράπεζα κ.ά.). Και αυτό το λέω γιατί η ταινία απαρτίζεται σχεδόν ολόκληρη από συνεντεύξεις με άτομα που τον γνώρισαν και ξέρουν πολύ καλά για το έργο του. Για έναν μη αγγλομαθή θα ήταν αφόρητη.

Carl Dreyer, Vampyr (1932)

 Carl Dreyer, Vampyr (1932)

 

  Από σήμερα στο Ατενέ

  Στα horror λέμε όχι αλλά όταν πρόκειται για μεγάλο σκηνοθέτη που δεν σκοπεύω να τον δω πακέτο αλλά όμως ένα έργο του παίζεται σε επανέκδοση, θα το δω. Στην περίπτωση αυτή είχα και την περιέργεια, αφού μόλις είχα δει και τις «Μέρες οργής» που προβλήθηκε την εβδομάδα που μας πέρασε.

  1932 η χρονιά που προβλήθηκε, δεν χρειάστηκε να δω πολύ για να καταλάβω ότι είχε γυριστεί σαν να είναι βωβή ταινία. Τα λίγα λόγια που ακούμε θα μπορούσαν να είχαν γραφεί σε μεσότιτλους, ενώ υπάρχουν πλάνα με εκτενή αφήγηση. Αυτά τα επιβεβαίωσα αργότερα από τη βικιπαίδεια. Είναι η πρώτη ομιλούσα ταινία του Ντράγιερ, και αυτό που διαπίστωσα ήταν κατανοητό.

  Το σενάριο βασίστηκε, όπως διαβάζω στη βικιπαίδεια, σε μια συλλογή με ιστορίες με βρικόλακες ενός Sheridan Le Fanu που εκδόθηκε το 1872.

  Την ταινία χρηματοδότησε ένας πλούσιος βαρόνος, υποθέτω με αντάλλαγμα να πρωταγωνιστήσει στην ταινία.

  Μέσα από το στόρι, εντελώς απλό, μαθαίνουμε για τους βρικόλακες, πράγματα τα οποία ήξερα και φαντάζομαι οι περισσότεροί σας θα ξέρετε. Θα κάνω το spoiler, το τέλος είναι happy. Το γράφω αυτό γιατί σε πολλά horror το τέλος δεν είναι happy (Θυμηθείτε τη «Νύχτα βρικολάκων» του Πολάνσκι). H κοπέλα που παραλίγο να γίνει βρικόλακας σώζεται, ενώ στο βρικόλακα καρφώνουν ένα καρφί στην καρδιά, ώστε να πεθάνει για καλά.

  (Γράφοντας την παραπάνω περίοδο θυμήθηκα την ατάκα από, δεν θυμάμαι ποια ταινία, σίγουρα όμως από την χρυσή εποχή του ελληνικού κινηματογράφου, τη δεκαετία του ’60: «πέθανε πολύ;»).

  Αξίζει να τη δείτε, έστω και μόνο σαν ταινία μετάβασης, ίσως η πιο χαρακτηριστική, από τον βωβό στον ομιλούντα κινηματογράφο.

Του στρατού

 

Του στρατού

 

  Έλεγα να μην τα γράψω, είναι κακά ποιήματα, όμως δίνουν το ιδεολογικό μου στίγμα. Και καθώς από τότε δεν ξανάγραψα ποιήματα, μόνο μαντινάδες, είπα να τα περισώσω στο διαδίκτυο, γιατί τα ημερολόγιά μου θα χαθούνε.

«Αθάνατοι» (25-9-1973, 23.00-23.20)

Στους αδικοσφαγμένους πατριώτες της Χιλής, στον Νερούντα, στον Allende

 

Ας μην κλάψουμε· τα δάκρυα

Θα σβήσουνε τη φλόγα που άναψε μέσα μας η αδικία.

Προς θεού, σώστε τη μνήμη, αυτή συντηρεί την ιστορία.

(Η χούντα, ο Νερούντα, ο Αλλέντε), ξανά να θρέψουμε όνειρα

Για τη χαμένη ελευθερία

 

Ας μην κλάψουμε· ύστατη τιμή στους ήρωες η αγάπη

Που αντριώνει τα στήθη μας για τον αγώνα

Δεν θα ξεχάσουμε. Εδώ στα ριζά του Παρθενώνα

Ορκιζόμαστε να πολεμήσουμε για ένα καινούριο αιώνα

 

Ελευτεριάς. Συντροφικά όλοι οι λαοί, σηκώστε

Τις δάδες για τη λαμπαδηφορία του θριάμβου

Βάλτε φωτιά στα κάστρα, τα παλάτια του τυράννου

Με αίμα θρέφεται η ελευτεριά· σκοτώστε

 

Το μαύρο το θεριό· και γδικηθείτε

Τον άδικο χαμό των αδελφών μας

Πατριώτες της Χιλής, Νερούντα, Αλλιέντε,

Σιμά θε να ’ναι η ώρα· αφουκραστείτε.

 

  Βλέπω μια στιχουργική επιδεξιότητα με τους διασκελισμούς.

 

Black Friday

To Allende

(Επειδή ένα άλλο το ανάρτησα αμετάφραστο και μια φίλη μου ζήτησε να το μεταφράσω, έβαλα τώρα το chatgpt και μου το μετάφρασε)

That was the day when the wheel started going backwards.
Over the country, a black cloud covered everything.

Πάνω στη χώρα απλώθηκε ένα μαύρο σύννεφο·
ήταν η μέρα που ο τροχός άρχισε να γυρίζει προς τα πίσω.

How else could that day be called but “Black Friday”?
Everybody will remember it — Christ was crucified a week after Greece.

Πώς αλλιώς θα μπορούσε να ονομαστεί εκείνη η μέρα, παρά «Μαύρη Παρασκευή»;
Όλοι θα τη θυμούνται — ο Χριστός σταυρώθηκε μια βδομάδα μετά την Ελλάδα.

Love, peace — that was what he preached.
The enemies of liberty, of love, of peace will always crucify those who long for them.

Αγάπη, ειρήνη — αυτό ήταν το κήρυγμά του.
Οι εχθροί της ελευθερίας, της αγάπης, της ειρήνης πάντα θα σταυρώνουν εκείνους που τις ποθούν.

But with the Resurrection ever renewed,
we shall triumph at last —
in the near future; but it doesn’t matter if it will be distant.

Μα με την Ανάσταση που πάντα ανανεώνεται,
στο τέλος θα νικήσουμε —
είτε σύντομα, είτε κι αν αργήσει, δεν έχει σημασία.

The moment of victory shall come to crown her heroes and martyrs,
here, in our poor, long-tortured country.

Η ώρα της νίκης θα ’ρθει να στεφανώσει τους ήρωες και τους μάρτυρές της,
εδώ, στη φτωχή μας, βασανισμένη πατρίδα.

Joy and happiness will reign ever since.
Under a cloudless sky we shall build a new Greece —
Liberty, Equality, Justice, and above all Peace.

Από τότε θα βασιλεύουν χαρά και ευτυχία.
Κάτω από ουρανό ανέφελο θα χτίσουμε μια καινούρια Ελλάδα —
Ελευθερία, Ισότητα, Δικαιοσύνη και πάνω απ’ όλα Ειρήνη.

These will be the materials, together with our fiery souls.
And do not forget: we need you.

Αυτά θα είναι τα υλικά, μαζί με τις φλογερές ψυχές μας.
Και μην ξεχνάς: σε χρειαζόμαστε.

 

Άσμα ηρωικό και πένθιμο

 

Ήταν ωραία παιδιά

Με το φωτοστέφανο της νιότης γύρω στο πρόσωπό τους

Με το μέλλον να καθρεφτίζεται μέσα στα μάτια τους.

Σφίγγοντας λίγο γαλάζιο μεσ’ στις χούφτες τους

Στάθηκαν μπροστά στα τανκς

 

Ήταν ωραία παιδιά

Θωρακίσανε τα στήθη τους με την απόφαση

Ζυμώσανε την καρδιά τους με την ελπίδα

Με τις λευκές φτερούγες στους ώμους τους σαν αρχάγγελοι

Σταθήκανε μπροστά στα τανκς

 

Οι ερπύστριες πέρασαν πάνω απ’ τα πρώιμα κορμιά

Αφήνοντας ανέπαφη την ελπίδα, που μ’ αυτή ζυμώσανε την καρδιά τους

Την απόφαση, που μ’ αυτή θωρακίσανε τα στήθια τους

Αφήνοντας ανέπαφη την ΙΔΕΑ

Που βάφτηκε πιο κόκκινη στο αίμα τους

 

Το Πολυτεχνείο στάθηκε οι τελευταίες Θερμοπύλες

Το αίμα που χύθηκε δεν μπόρεσαν να το ξεπλύνουν απ’ τη μνήμη μας

Σαν καταλύτης δρα μέσα στη σκέψη και τη δράση μας

Που ζυμώνουν τους καινούριους καιρούς

 

Ήσασταν ωραία παιδιά

Αδέλφια μας, ήσασταν ωραία παιδιά

Ήταν Παρασκευή που σας σταυρώσανε.

Αύριο, Σάββατο, θ’ αναστηθείτε.

 

 

 

 

Ω, αγάπη μου

 

  Με συγκίνηση διαβάζω το τρίτο ντοσιέ με τα ημερολόγιά μου. Τα δυο πρώτα ήταν τα φοιτητικά, αυτό εδώ είναι το στρατιωτικό, και του έδωσα και τίτλο, «Die Geschichte vom Soldaten», από το ομώνυμο έργο του Στραβίνσκι, και υπότιτλο «Ο καλός στρατιώτης Χάρης», παράφραση του «Ο καλός στρατιώτης Σβέηκ» (Ναι, ήμουν Χάρης εκείνα τα χρόνια καθώς Harry είναι το πιο κοντινό ισοδύναμο του Χαράλαμπος. Αργότερα το βρήκα πολύ εξεζητημένο και, σαν λαϊκός τύπος που είμαι (για την ακρίβεια: ραμπελαιικός) το άλλαξα σε Μπάμπης. Για τους γονείς μου ήμουν πάντα Λάμπης ή Χαραλάμπης.

  Επανειλημμένα έχω δηλώσει ότι δεν μου αρέσει η ποίηση, και βλέπω ότι εκείνο τον καιρό έγραφα ποιήματα. Θέλω να μείνουν στο facebook και να τα βλέπω στις αναμνήσεις μου. Έχω μάλιστα αναρτήσει και ένα ποίημα στα αγγλικά, εκτός από δυο ελληνικά. Εδώ θα μεταφράσω ένα ποίημα του Σαίξπηρ που μου το έστειλε μια μαθήτριά μου, Ελένη το όνομά της, από το φροντιστήριο, γιατί, λέει(!!!) δεν το καλοκαταλάβαινε.

  Φυσικά το μετάφρασα.

  Αυτή είναι η μετάφραση.

 

Ω ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ

 

Γλυκιά μου αγάπη σαν το κόκκινο το Ρόδο

Νιογέννητο μπουμπούκι του Μαγιού

Γλυκά παιγμένη ουράνια μελωδία

Μαγεύτρα της ψυχής και του κορμιού

 

Όσο άπειρη είναι η ομορφιά σου αγάπη μου

Τόσο βαθιά ’ναι κι η αγάπη μου για σένα

Και μέχρι να στερέψουνε οι θάλασσες

Ο νους μου θα γυρνά πάντα σε σένα

 

Ναι, μέχρι να στερέψουνε οι θάλασσες

Και μέχρι που σ’ αυτή τη γη θα περπατά η ζωή

Θα ζει μαζί κι η αγάπη μου άφθαρτη

Αιώνια μεσ’ στο χρόνο και παντοτινή

 

Σ’ αφήνω γεια για λίγο αγάπη μου

Μοναδική αγαπούλα μου έχε γεια

Γρήγορα θα ξανάρθω αγάπη μου

Και χίλια μίλια αν είσαι μακριά

 

  Έψαξα στο διαδίκτυο για να παραθέσω τον σύνδεσμο με τους στίχους, και, οποία έκπληξη!!! Το ποίημα δεν είναι το Σαίξπηρ αλλά του Robert Burns. Και ο τίτλος του δεν είναι Oh! My love αλλά A red, red rose. Και οι λέξεις ήταν εξομαλυμένες σε σύγχρονα αγγλικά στο γράμμα που μου έστειλε.

  Και μην τολμήσετε να βαθμολογήσετε τη μετάφρασή μου.

Untitled

 

Untitled

 

Αυτό το ποίημα είπα να το αντιγράψω, να μη φωτογραφήσω τις σελίδες από το ημερολόγιο που έγραψα σαν φοιτητής. Ημερομηνία καταγραφής, 16-8-1972.

 

I banished the social and claimed the lonely

The other had been so far my limit

It was not often that I transgressed the borders

It was accidental, to exorcise a temporary boredom

 

That didn’t last long. The Other came

Frighteningly pouncing over my loneliness

The little transgressions became a habit

My thought kept running after that Other

 

In vain; I lost my blondie pigeon

My peaceful mind became so turbulent

My principles altered; How can I be the same?

 

I can nevermore taste that spiritual freedom

Nor can I ever feel happiness or joy

With my self-sufficiency for ever destroyed.

the man with the lost identity

 

Τώρα που το αντέγραψα το βλέπω. Είναι στη φόρμα του σονέτου, δυο τετράστιχες και δυο τρίστιχες στροφές.

 

 

 

 

Carl Dreyer, Ημέρες οργής (Dies irae, 1943)

 Carl Dreyer, Ημέρες οργής (Dies irae, 1943)

 

Από σήμερα στο Ατενέ

  O Ντράγιερ πρέπει να είναι απόγονος του Κίρκεγκορ, με τη βαθιά θρησκευτικότητα που τον διακρίνει. Η θρησκεία και ο απαγορευμένος έρωτας είναι τα θέματα που τον κατατρύχουν.

  Η ταινία με άφησε αμήχανο. Όχι, δεν ήταν ο αργός ρυθμός που του καταμαρτυρούν διάφοροι κριτικοί όπως διαβάζω στη βικιπαίδεια, και που εμένα μου αρέσει γιατί δεν με κουράζει, ήταν το στόρι. Να το ξαναπώ άλλη μια φορά, για μένα το σενάριο είναι το πιο σημαντικό σε μια ταινία. Όσο καλογυρισμένη και αν είναι, όπως οι «Μέρες οργής», δεν θα με ενθουσιάσει.

  Η πλοκή τοποθετείται στις αρχές του 16^ου αιώνα, τότε που είχαν αποδυθεί, και σε Ευρώπη και σε Αμερική, στο κυνήγι των μαγισσών, και στηρίζεται σε πραγματική ιστορία. Και στην ταινία βλέπουμε μια ηλικιωμένη που κατηγορήθηκε ως μάγισσα να ικετεύει τον πάστορα να τη σώσει, όπως έσωσε την πεθερά του.

  Δεν θα καταφέρει να τον πείσει. Θα καεί στην πυρά, όπως η Ζαν ντ’ Αρκ.

  Και εδώ βλέπουμε την υποκρισία της εξουσίας, όπως και κάθε εξουσίας.

  Έσωσε τη μητέρα της νεαρής γυναίκας του από την πυρά, μόνο και μόνο για να αποκτήσει την κόρη της.

  Πίστευε αληθινά ότι θα μπορούσε να τον αγαπήσει;

  Ένας που παντρεύεται μια πολύ νεότερή του γυναίκα, μάλλον έχει κατακτήσει το κορμί της, με τα πλούτη του σχεδόν πάντα (κυκλοφορούν αρκετά ανέκδοτα και γελοιογραφίες γι’ αυτό), όχι την καρδιά της.

  Την καρδιά της θα την κατακτήσει ο γιος του, που εμφανίζεται ξαφνικά στο σπίτι.

  Όχι, δεν θα κάνω σπόιλερ αποκαλύπτοντας το τέλος, απλά θα πω αυτό που συνέβη «εκτός πλαισίου της ιστορίας», που δεν θα το δούμε δηλαδή στο έργο.

  Αυτό που απέφυγε η μητέρα της δεν θα το αποφύγει αυτή.

  Παρά το ότι με ξενέρωσε το στόρι μου άρεσε πάρα πολύ η ταινία, ιδιαίτερα οι σκηνές με το ερωτευμένο ζευγάρι.

  8,1 η βαθμολογία της, αξίζει να τη δείτε.

  Και ενώ στα horror λέω όχι, θα δω το Vampyr, που θα προβληθεί την επόμενη Πέμπτη. Περιμένω τη New Star να μου στείλει το screener.

  Παρά λίγο να το ξεχάσω.

  Το Dies irae το έψελναν παιδιά την ώρα που η μάγισσα καιγόταν πάνω στην πυρά. Και είδα ότι είναι ένα από τα μοτίβα στο μέρος «Η πορεία προς το μαρτύριο» της «Φανταστικής συμφωνίας» του Μπερλιόζ, που μου άρεσε τόσο ώστε έμαθα να το κουτσοπαίζω στη λύρα. Τελικά έκανα λάθος, είναι από το 5^ο και τελευταίο μέρος, «Όνειρο μιας νύχτας του Σαββάτου».

 

Αθηνά Ραχήλ Τσαγκάρη, Harvest (2024)

Αθηνά Ραχήλ Τσαγκάρη, Harvest (2024)

 

Από την Πέμπτη που μας πέρασε στους κινηματογράφους.

  Πριν χρόνια, ο ιρανός φίλος μου Hoji Fred (να τον ευχαριστήσω από αυτές τις γραμμές για τη βοήθεια που μου έδωσε για ιρανικές ταινίες) μου ζήτησε να του πω τι γνώμη έχω για το «Attenberg» της Τσαγκάρη.

  Παλιά δεν είχα πάρει τόσο στα ζεστά τον κινηματογράφο, δεν έγραφα για όλες τις ταινίες αναλυτική κριτική, αλλά έγραφα δυο λογάκια για τις υπόλοιπες σε ένα αρχείο που του είχα δώσει όνομα «Tenies pou ida ke den egrapsa gia aftes». Τα λογάκια αυτά σπάνια ξεπερνούσαν τις δυο γραμμές. Επειδή μου το ζήτησε ο Hoji έκανα ανάρτηση αυτές τις «σχεδόν δυο γραμμές».

  Από αυτές συμπεραίνω ότι η ταινία μου άρεσε. Όμως βλέπω ότι η βαθμολογία της είναι μόλις 6,2, σε αντίθεση με το 6 που έχει το «Harvest», όμως επίσης χαμηλή.

  Και βλέπω εδώ μια διάσταση ανάμεσα στις γνώμες των κριτικών και του κοινού. Βλέπω στο Αθηνόραμα, έξι κριτικοί βαθμολογούν με 3, δυο με 3,5, επίσης δυο με 2,5 και επίσης δύο με 2. Αν έλλειπε το τελευταίο 2 ο μέσος όρος της βαθμολογίας θα ήταν 3, τώρα είναι 3 παρά κάτι.

  Αναρωτιέμαι ποια αντιστοιχία υπάρχει ανάμεσα στις βαθμολογίες των κριτικών και στις βαθμολογίες του κοινού. Θα έλεγα ότι εδώ οι βαθμολογίες αποκλίνουν.

  Και πάλι θα πω για τις προσωπικές μου προτιμήσεις.

  Μου αρέσουν οι ταινίες που έχουν αισιόδοξο τέλος. Και σ’ αυτή την ταινία δεν υπάρχει αισιόδοξο τέλος.

  Βρισκόμαστε στις απαρχές της βιομηχανικής επανάστασης. Ο ιδιοκτήτης ξεσπιτώνει τους καημένους τους χωριάτες. Η γη που καλλιεργούν είναι δική του ιδιοκτησία. Θα την κάνει βοσκοτόπια, και με το μαλλί των προβάτων θα αναπτύξει μια υφαντουργική μονάδα. Το προσωρινό αφεντικό, ξάδελφός του, είναι καλός και ανεκτικός μαζί τους. Αυτό δεν το κατάλαβα στην αρχή, το είδα μετά, όταν ήλθε ο αδίστακτος ξάδελφός, που ήταν ο πραγματικός ιδιοκτήτης.

  Το δίδυμο αυτό μου θύμισε ένα άλλο δίδυμο, πατέρα και γιου στη «Γη της επαγγελίας» που προβάλλεται επίσης από την Πέμπτη που μας πέρασε. Ο πατέρας, εργοστασιάρχης, νοιάζεται για τους εργαζόμενους στο εργοστάσιο σε αντίθεση με το γιο του που είναι αδίστακτος.

  Όμως εκεί βλέπουμε τους καημένους τους εργάτες, τους συμπαθούμε. Στην ταινία όμως της Τσαγκάρη δεν μπορούμε να πούμε το ίδιο για τους χωριάτες. Μια πυρκαγιά αποδίδεται σε τρεις ξένους, δυο άντρες και μια γυναίκα που ήλθαν στο χωριό. Τη γυναίκα απλά την κουρεύουν, ενώ τους άντρες τους βάζουν σε κάτι που μοιάζει με λαιμητόμο, για μια βδομάδα υποτίθεται. Ο ένας δεν αντέχει, πεθαίνει.

  Η τακτική του αποδιοπομπαίου τράγου.

  Ο χαρτογράφος βγάζει απλά το ψωμί του, όμως θα το πληρώσει με τη ζωή του. Και ήταν καλός άνθρωπος. Η κατηγορία: γιατί να συνεργαστεί με τα αφεντικά;

  Εξαιρετική η σκηνοθεσία και η φωτογραφία, θυμίζει μεσαιωνικούς πίνακες που απεικονίζουν αγροτικά περιβάλλοντα, αλλά, το έχω ξαναγράψει, για μένα πρωταρχικό είναι το στόρι. Αναρωτιέμαι αν θα μου έκανε την ίδια εντύπωση το μυθιστόρημα του οποίου αποτελεί μεταφορά.

  Τραγική φιγούρα ο αφηγητής, ένας in the middle of the road hero. Και μια και με αυτό θυμήθηκα το «Ιστορικό μυθιστόρημα» του Λούκατς, να προσθέσω ότι η πλοκή διαδραματίζεται κάπου στη Σκοτία. Μεγάλωσε μαζί με το αφεντικό, την ίδια χρονιά πέθαναν οι γυναίκες τους. Είναι κι αυτός χωριάτης, όμως, με τις τελευταίες εξελίξεις, τον βλέπουν με καχυποψία.

  Εκτός από τα ωραία πλάνα που θυμίζουν ζωγραφική η ταινία έχει άφθονο σασπένς, το οποίο μου αρέσει και για αυτό είδα την ταινία με ενδιαφέρον.

  Δεν μου άρεσε όμως το unhappy end. Παρουσιάζοντας η Τσαγκάρη στην ταινία τους χωριάτες γεμάτους προλήψεις και «κακούς», από μια άποψη, δεν θα μπορούσα να τη θεωρήσω σαν μεταφορά για σημερινά τεκταινόμενα.

  Αγροίκοι αγρότες, σκληρά αφεντικά.

  Όχι, δεν θα θεωρήσω την ταινία σαν μεταφορά, αγροίκοι εργάτες, σκληροί εργοδότες.