Book review, movie criticism

Tuesday, December 2, 2025

Fei Mu (1906-1951)

 Fei Mu (1906-1951)

 


  Γεννήθηκε στη Σαγκάη. Δούλεψε σαν βοηθός του πρωτοπόρου σκηνοθέτη Hou Yao. Η πρώτη του ταινία «Νύχτα στην πόλη», η οποία δεν σώθηκε, άρεσε τόσο στο κοινό όσο και στους κριτικούς.

  Υπήρξε θιασώτης του «Κινήματος Νέα Ζωή» που ξεκίνησε από το Guomintang, την εθνικιστική κυβέρνηση, και που πρέσβευε τις παραδοσιακές αξίες, σύμφωνα με τη διδασκαλία του Κομφούκιου. Χαρακτηριστικές είναι οι ταινίες του «Song of China» (1935) και «Κομφούκιος» (1940).

  Η ταινία του «Blood on wolf mountain» (1936) θεωρείται μια αλληγορία για την γιαπωνέζικη απειλή. Δεν γίνεται να υπομένουν τις επιθέσεις των λύκων στο μικρό χωριό, πρέπει να τους εξοντώσουν. Είναι αδύνατο να τους εξοντώσεις, επιμένει ένας ειρηνόφιλος, απλά κυνηγώντας τους τους εξοργίζεις περισσότερο, καλύτερα να πάμε να προσευχηθούμε στο ναό.

  Η ταινία του «Spring in a small town» (1948) θεωρείται από τις κορυφαίες του κινέζικου κινηματογράφου. Σαν θέμα έχει ένα ερωτικό τρίγωνο, με τον άντρα έτοιμο να θυσιαστεί για τη γυναίκα του, ενώ βλέπω συνήθως το αντίθετο («Άλκηστις», «Αντίο Παλλακίδα μου, κ.ά».  

  Η ταινία του «A wedding in the dream» που γυρίστηκε την ίδια χρονιά, με στοιχεία από την όπερα του Πεκίνου στην οποία πρωταγωνιστεί ο κορυφαίος τραγουδιστής της όπερας του Πεκίνου Mei Langfang είναι η πρώτη έγχρωμη κινέζικη ταινία που γυρίστηκε.

  Σαν θιασώτης του «Κινήματος Νέα Ζωή», με την νίκη των κομουνιστών κατέφυγε στο Χονγκ Κονγκ, όπου πέθανε την επόμενη χρονιά. Το έργο του απαξιώθηκε, και μόλις μετά το τέλος της Πολιτιστικής Επανάστασης με το θάνατο του Μάο ανασύρθηκε στην επιφάνεια και εκτιμήθηκε όπως έπρεπε.

   

Fei Mu Confucius (1940)

 Fei Mu Confucius (1940)

 


  Ο Fei Mu ήταν οπαδός του «Κινήματος Νέα Ζωή» που ξεκίνησε από την εθνικιστική κυβέρνηση του Guomintang, που πρέσβευε τις αξίες που είχε διακηρύξει ο Κομφούκιος. Αυτό βέβαια φαίνεται σε αυτή του την ταινία πιο χαρακτηριστικά από όλες.

  Δεν έχει νόημα να σας γράψω για τη ζωή του, μπορείτε να τη διαβάσετε στο σύνδεσμο της βικιπαίδειας. Θα πω μόνο ότι γεννήθηκε το 551 π.Χ. και πέθανε το 479 π.Χ. Ο τάφος του σώζεται μέχρι σήμερα, όχι όμως και του Σωκράτη που γεννήθηκε δέκα χρόνια μετά το θάνατό του. Χρημάτισε υπουργός, αλλά κάποια στιγμή εγκατέλειψε τη θέση του και άρχισε με τους μαθητές του μια περιοδεία που κράτησε 14 χρόνια, κηρύσσοντας τη διδασκαλία του. Μετά επέστρεψε στην πατρίδα του όπου και πέθανε.

  Έχω δει μια ακόμη βιογραφική ταινία για τον Κομφούκιο την «Confucius» (2010) του Hu Mei.

Shen Xiling, The boatsman daughter (1935)

 Shen Xiling, The boatsman daughter (1935)

 


  Ο Shen Xiling (1904-1940) γύρισε τρεις ταινίες στη διάρκεια της σύντομης ζωής του, και άλλες δύο σε συνσκηνοθεσία με πολλούς άλλους σκηνοθέτες. Από αυτές τις τρεις είδαμε την «Crossroads» (1937).

  Και εδώ το ερωτικό στοιχείο βρίσκεται σε πρώτο πλάνο, ενώ διεκτραγωδείται η φτώχεια του ζευγαριού. Και θα φανεί η διαφθορά των πλούσιων, ανάμεσα στους οποίους μάλιστα είναι και ένας καλλιτέχνης, ζωγράφος, που είναι αδίστακτοι προκειμένου να πετύχουν το στόχο τους, στη συγκεκριμένη περίπτωση το κορμί της κοπέλας.

  Θα αναγκαστεί να ποζάρει σαν μοντέλο, ενώ αργότερα θα υποκύψει στον εκβιασμό να πέσει στην αγκαλιά ενός από την παρέα.

  Και η συνέχεια;

  Θα την πουλήσουν σε ένα μπουρδέλο.

  «Δεν είμαι πια άξιά σου», λέει με δάκρυα στα μάτια στο νεαρό που πηγαίνει να τη βρει.

  Αυτός θα τα κάνει λίμπα μέσα στο μπουρδέλο.

  Και θα πλακώσει η αστυνομία και θα τον συλλάβει.

  Η κοπέλα το σκάει.

  Λίγο πιο κάτω βλέπει τον πατέρα της να στέκεται στην άκρη του δρόμου κρατώντας ένα καλάθι.

  Τρέχει και τον αγκαλιάζει.

  Όλο το ξεχνάω να το γράψω. Σε πολλές ταινίες εκείνης της εποχής ακούσαμε σαν μουσική υπόκρουση κλασική μουσική. Δεν θυμάμαι αν ήταν σ’ αυτήν που άκουσα τον «Μαθητευόμενο ενός μάγου» ή κάποια άλλη ταινία.

Fei Mu, A wedding in the dream (1948)

 Fei Mu, A wedding in the dream (1948)

 


  Ο «Γάμος στο όνειρο» είναι μια όπερα του Πεκίνου την οποία ο Fei Mu γύρισε σε ταινία. Αυτό που την κάνει ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα είναι το ότι σ’ αυτήν τραγουδάει ένας κορυφαίος τραγουδιστής της όπερας του Πεκίνου, ο Mei Lanfang, και το ότι είναι η πρώτη έγχρωμη κινέζικη ταινία. 

  Και η πλοκή της;

  Μου την έδωσε, εκτενώς, η https://iask.ai/

Αρχή φόρμας

  Η όπερα Sheng Shi Hen (盛世恨), γνωστή και ως "A Wedding in the Dream" ή "Remorse at Death," είναι μια κινεζική όπερα που διαδραματίζεται σε μια περίοδο ξένης εισβολής. Η κεντρική ιστορία περιστρέφεται γύρω από μια γυναίκα που αναγκάζεται να παντρευτεί έναν από τους κατακτητές, ενώ η καρδιά της ανήκει σε άλλον άνδρα. Η πλοκή είναι περίπλοκη και γεμάτη συναισθηματικές εντάσεις, αντικατοπτρίζοντας τις τραγικές συνέπειες του πολέμου και της κατοχής στην προσωπική ζωή των ανθρώπων. Η όπερα εξερευνά θέματα όπως η αγάπη, η απώλεια, η θυσία, η τιμή και η αντίσταση ενάντια στην καταπίεση.

According to www.iAsk.Ai - Ask AI:

Πλοκή της Όπερας Sheng Shi Hen

Η πλοκή της όπερας Sheng Shi Hen μπορεί να αναλυθεί στα ακόλουθα στάδια:

1. Η Εισβολή και η Αιχμαλωσία

Η ιστορία ξεκινάει σε μια περίοδο πολιτικής αναταραχής και ξένης εισβολής. Η πατρίδα της πρωταγωνίστριας, Li Qingzhao (Λι Τσινγκζάο), βρίσκεται υπό την κατοχή των εισβολέων. Η Li Qingzhao, μια ευγενής και μορφωμένη γυναίκα, αιχμαλωτίζεται κατά τη διάρκεια της εισβολής. Η οικογένειά της διασκορπίζεται ή καταστρέφεται, και η ίδια βρίσκεται σε μια απελπιστική κατάσταση.[1]

2. Ο Αναγκαστικός Γάμος

Οι κατακτητές, σε μια προσπάθεια να εδραιώσουν την εξουσία τους και να αφομοιώσουν τον τοπικό πληθυσμό, αναγκάζουν την Li Qingzhao να παντρευτεί έναν από τους στρατηγούς ή ευγενείς τους. Αυτός ο γάμος είναι μια πράξη πολιτικής υποταγής και όχι αγάπης. Η Li Qingzhao είναι βαθιά δυστυχισμένη, καθώς η καρδιά της ανήκει σε έναν άλλο άνδρα, τον Zhao Mingcheng (Τζάο Μινγκτσένγκ), τον οποίο αγαπάει ειλικρινά και με τον οποίο είχε μια βαθιά πνευματική και συναισθηματική σύνδεση πριν από την εισβολή.[2]

3. Η Εσωτερική Σύγκρουση και η Αντίσταση

Η Li Qingzhao βρίσκεται αντιμέτωπη με μια τρομερή εσωτερική σύγκρουση. Από τη μία πλευρά, είναι αναγκασμένη να ζει με τον κατακτητή της, υπομένοντας την ταπείνωση και την απώλεια της ελευθερίας της. Από την άλλη πλευρά, διατηρεί ζωντανή την ανάμνηση του Zhao Mingcheng και την αγάπη της γι' αυτόν. Αυτή η εσωτερική αντίσταση εκδηλώνεται συχνά μέσα από την ποίηση και τη μουσική της, καθώς η Li Qingzhao ήταν μια διάσημη ποιήτρια της εποχής της.[3] Οι στίχοι της συχνά εκφράζουν τη θλίψη της, την νοσταλγία για το παρελθόν και την κρυφή της ελπίδα για απελευθέρωση.

4. Η Επανένωση ή η Τραγική Κατάληξη

Η πλοκή μπορεί να ακολουθήσει διαφορετικές διαδρομές ανάλογα με την εκδοχή της όπερας. Σε ορισμένες εκδοχές, μπορεί να υπάρξει μια προσπάθεια επανένωσης με τον Zhao Mingcheng, η οποία συχνά καταλήγει σε τραγωδία λόγω των συνθηκών του πολέμου. Σε άλλες, η Li Qingzhao μπορεί να επιλέξει μια μορφή αντίστασης ή θυσίας για να διατηρήσει την τιμή της και την αφοσίωσή της στον αγαπημένο της και στην πατρίδα της. Η όπερα συχνά τονίζει την αίσθηση της απώλειας και της θλίψης που προκαλεί ο πόλεμος, με την Li Qingzhao να αποτελεί σύμβολο του πόνου του λαού της.[4]

5. Το Θέμα του "Ονείρου" και της "Μετάνοιας"

Οι εναλλακτικοί τίτλοι "A Wedding in the Dream" και "Remorse at Death" υποδηλώνουν τη βαθύτερη ψυχολογική διάσταση του έργου. Το "όνειρο" μπορεί να αναφέρεται στην ψευδαίσθηση ενός γάμου χωρίς αγάπη, ή στην ανάμνηση ενός ευτυχισμένου παρελθόντος που μοιάζει πλέον με όνειρο. Η "μετάνοια" μπορεί να αφορά είτε τη μετάνοια των κατακτητών για τις πράξεις τους (αν και αυτό είναι λιγότερο πιθανό), είτε τη μετάνοια της ίδιας της Li Qingzhao για την αδυναμία της να αντισταθεί πλήρως, ή ακόμα και τη μετάνοια για τις χαμένες ευκαιρίες και την απώλεια της ευτυχίας. Η όπερα συχνά τελειώνει με μια αίσθηση μελαγχολίας και προβληματισμού για τις συνέπειες της ανθρώπινης βίας και της μοίρας.[5]

Η όπερα Sheng Shi Hen είναι ένα ισχυρό δράμα που χρησιμοποιεί την προσωπική τραγωδία της Li Qingzhao για να σχολιάσει τις ευρύτερες κοινωνικές και πολιτικές επιπτώσεις του πολέμου και της κατοχής, αναδεικνύοντας την ανθεκτικότητα του ανθρώπινου πνεύματος απέναντι στην καταπίεση.

Monday, December 1, 2025

Oliver Laxe, Sirat (2025)

 Oliver Laxe, Sirat (2025)

 


  Έχουμε δει δυο ακόμη ταινίες του Oliver Laxe, τις «Μιμόζες» (2016) και «Θα έλθει η φωτιά» (2019), που προβλήθηκαν και σε ελληνικές αίθουσες.

  Τέσσερις ταινίες έχει γυρίσει ο Oliver Laxe, δεν είδαμε την πρώτη.

  Δεν μου άρεσαν ιδιαίτερα, παρά τα βραβεία και την υψηλή βαθμολογία.

  Το ίδιο και αυτή εδώ.

  Οι θεματικές εμμονές για κάποιους σκηνοθέτες είναι γνωστές. Εδώ βλέπω ότι σκηνοθετική εμμονή μπορεί να είναι και ο χώρος (Νομίζω και ο Σβιάγκιντσεφ είναι τέτοια περίπτωση. Τον είδα πακέτο. Περίεργο, από το 2017 έχει να γυρίσει ταινία).

  Η πλοκή διαδραματίζεται στο Magreb. Όμως ενώ στις «Μιμόζες» ο χώρος ήταν η οροσειρά του Άτλαντα, εδώ είναι η έρημος, νότια στο Μαρόκο (αγαπημένη χώρα, διότι…). Ενώ στις «Μιμόζες» το μοτίβο – τώρα το σκέφτηκα – είναι η Ιθάκη, όχι σαν επιστροφή αλλά σαν προορισμός, εδώ το μοτίβο είναι η αναζήτηση.

  Έχει μαζευτεί κόσμος (όπως στα Μάταλα επί χούντας) σε ένα χώρο και χορεύουν σε μια μάζωξη rave. Χορεύουν ασταμάτητα. Ευτυχώς έχω και ένα δεύτερο υπολογιστή (την τηλεόραση την έχω συνδεμένη με τον κύριο υπολογιστή μου, σαν δεύτερο μόνιτορ για να βλέπω ταινίες, μου την έδωσε ο γιος μου όταν χάλασε αυτή που είχα, παλιά, δεν έχει αποκωδικοποιητή, έτσι κι αλλιώς και με την προηγούμενη δεν έβλεπα τηλεόραση) για να ξεκουράζεται το μάτι μου με κάτι ευχάριστο όταν βαριέμαι αυτό που βλέπω στην τηλεόραση.

  Ένας πατέρας ψάχνει την κόρη του. Όμως δεν την αναγνωρίζει κανείς από τις φωτογραφίες  που τους μοιράζει. Ίσως να είναι βαθιά στην έρημο, όπου γίνεται ένα άλλο rave party.

  Υπάρχουν συγκρούσεις (ξέρουμε για το Πολισάριο, το οποίο όμως δεν αναφέρεται), η αστυνομία προσπαθεί να αποτρέψει το convoy να περάσει προς την κατεύθυνση της ερήμου. Με έξυπνους ελιγμούς τα καταφέρουν δυο φορτηγά και το 4Χ4 του πατέρα. Μαζί του είναι και ο γιος του και ο σκύλος του.

  Θα αντιμετωπίσουν πολλές δυσκολίες στο δρόμο. Έλλειψη βενζίνης, θα την αγοράσουν πανάκριβα. Οι ravers δεν έχουν λεφτά, θα πληρώσει ο πατέρας. Περνάνε ένα ποταμάκι. Θα βοηθήσουν τον πατέρα να περάσει με το αμάξι του. Θα πιάσει λάστιχο το ένα φορτηγό…

  Επί τέλους φτάνουν στην έρημο. Όμως πριν φτάσουν αρχίζω να ξενερώνω. Το αμάξι του πατέρα, με το γιο του μέσα και το σκυλί, πέφτουν σε ένα γκρεμό. Οι ήχοι είναι χαρακτηριστικοί, μεγάλο το βάθος, αδύνατο να έχουν σωθεί. Δεν αφήνουν τον πατέρα να κοιτάξει, αλλά ένας από την ομάδα (είναι πέντε) θα του πει αργότερα ότι είδε το πτώμα του γιου του στο βάθος του γκρεμού.

  Όμως το πραγματικό ξενέρωμα είναι όταν φτάνουν στην έρημο, και κάποια στιγμή πέφτουν πάνω σε ναρκοπέδιο.

  Οι τρεις θα σκοτωθούν.

  Θα ξεφύγουν οι άλλοι δυο με τον πατέρα.

  Έχει μια ιδιόρρυθμη κινηματογραφική γραφή ο Laxe. Καταλαβαίνω γιατί άρεσε. Και εμένα με εντυπωσίασε, αλλά θα προτιμούσα να μην την είχα δει. Μου αρέσουν οι περιπέτειες. Να υπάρχει το σασπένς από τις δυσκολίες, όμως να μην υπάρχουν θύματα.

  Δεν ξέρω αν θα προβληθεί και αυτή του η ταινία σε ελληνικές αίθουσες, αλλά εγώ πάντα κάνω σπόιλερ σε ταινίες που δεν προβάλλονται.

  Βέβαια και σε ταινίες που προβάλλονται κάνω συχνά έμμεσο σπόιλερ, κάποιες φορές ζητώντας την αρωγή του Ποκοπίκο.

  Μα πώς τελειώνει η «Θα έλθει η φωτιά»;

  Ευτυχώς που έκανα το έμμεσο σπόιλερ.

  Το επιχείρημα για το σπόιλερ: Τι ουσιαστικό θα μπορούσες να πεις για τη «Μήδεια», αν δεν πεις ότι στο τέλος σκότωσε τα παιδιά της;

  Περιττό να πω ότι έτσι κι αλλιώς κάνω το σπόιλερ παραθέτοντας τον σύνδεσμο της σποϊλεριτζούς βικιπαίδειας.

  7,1 είναι η βαθμολογία της.

Fei Mu, Blood on wolf mountain (狼山喋血记, 1936)

 Fei Mu, Blood on wolf mountain (狼山喋血, 1936)

 


  Η ταινία «Blood on wolf mountain» (1936) θεωρείται σαν αλληγορία για την γιαπωνέζικη απειλή.

  Δεν γίνεται να υπομένουν τις επιθέσεις των λύκων στο μικρό χωριό, πρέπει να τους εξοντώσουν. Είναι αδύνατο να τους εξοντώσεις, επιμένει ένας ειρηνόφιλος, απλά κυνηγώντας τους τους εξοργίζεις περισσότερο, καλύτερα να πάμε να προσευχηθούμε στο ναό.

  Η αλληγορία είναι ξεκάθαρη: πώς γίνεται ο λύκος, επειδή εξοργίστηκε που τον πυροβόλησαν, να ορμάει μέσα σε ένα σπίτι από το παράθυρο και να σκοτώνει το μωρό;

  Και μέσα σ’ αυτή την αναστάτωση με τους λύκους βλέπουνε να ανθίζει και ένα ειδύλλιο.  

  Όμως η ταινία δεν τελειώνει όπως συνήθως, δείχνοντας το ευτυχισμένο ζευγάρι, αλλά τους χωρικούς να αποδύονται στο κυνήγι των λύκων.

  Θυμήθηκα και δυο άλλες ταινίες που είδα και που έχουν να κάνουν με λύκους, την ταινία της Yi Feng, Return to the wolves (2017) Και την ταινία του Ζαν Ζακ Ανό «Το τοτέμ του λύκου» (2015).

Ying Yunwei (1904 – 1967)

 Ying Yunwei (1904 – 1967)

 


  Ο Ying Yunwei δούλεψε σε μια ναυτιλιακή εταιρεία, όμως το θέατρο και στη συνέχεια ο κινηματογράφος τον τράβηξαν περισσότερο. Το 1934 παραιτήθηκε από τη ναυτιλιακή εταιρεία για να αφοσιωθεί στον κινηματογράφο.

  Κορυφαίες ταινίες του είναι οι «Plunder of Peach and Plum» (1934) και «Unchanged heart of life and death» (1936). Σαν θέματά τους έχει την φτώχεια, την καταπίεση, την σεξουαλική παρενόχληση, τη διαφθορά, και τέλος την επανάσταση, θέματα που απασχολούσαν όλους τους αριστερούς σκηνοθέτες εκείνης της εποχής, που ήσαν και οι περισσότεροι.

  Με την ταινία του «800 ήρωες» (1938) εισέρχεται στην τέταρτη περίοδο του κινέζικου κινηματογράφου, που ξεκινάει με τον σινοϊαπωνικό πόλεμο το 1937 και τελειώνει με τη λήξη του δεύτερου παγκόσμιου πόλεμου, το 1945. Το θέμα που κυριαρχεί τώρα στις ταινίες που γυρίζονται στις μη κατακτημένες περιοχές είναι η αντίσταση κατά των γιαπωνέζων.   

  Θέμα της ταινίας του είναι η ηρωική αντίσταση σε μια αποθήκη εμπορευμάτων 800 στρατιωτών, δίνοντας έτσι το χρόνο στις υπόλοιπες μονάδες να αποχωρήσουν, μια και η κατάληψη της Σαγκάης ήταν ζήτημα χρόνου.

  Οι ταινίες που γύρισε αργότερα δεν είχαν την επιτυχία εκείνων που παραθέσαμε, και που σημάδεψαν την ιστορία του κινέζικου κινηματογράφου. Θα αναφέρουμε ότι κινηματογράφησε όπερες του Πεκίνου και όπερες Yuan. Από αυτές θα ξεχωρίσει η «Chasing the fish», στην οποία ένα ψάρι-πνεύμα μεταμορφώνεται στην αρραβωνιαστικιά του άτυχου νεαρού την οποία δεν θέλει πια να του δώσει ο πατέρας της επειδή οι γονείς του έχασαν την περιουσία τους. Τον έχει ερωτευθεί τόσο πολύ που αποφάσισε να θυσιάσει την αιώνια ζωή που είχε σαν πνεύμα και να ζήσει σαν θνητή γυναίκα στο πλευρό