Χρήστος Βακαλόπουλος, Η γραμμή του ζώντος

 Χρήστος Βακαλόπουλος, Η γραμμή του ζώντος, Εστία 1991, σελ. 162

 

  Μετά τις «Τρεις γυναίκες» του Μούζιλ ο φίλος μου ο Γιάννης ο Πούλος μου σύστησε με θέρμη δυο βιβλία του πρόωρα χαμένου, στα 37 του μόλις χρόνια, Χρήστου Βακαλόπουλου. Τα δανείστηκε από το βιβλιοθήκη του δήμου Αθηναίων και προθυμοποιήθηκε να μου τα δανείσει για λίγες μέρες.

  Το ένα απλά το ξεφύλλισα και διάβασα τους τίτλους. Ήταν διάφορα κείμενα, δοκιμιακά, για τον κινηματογράφο κ.ά. Έγραψα στην προηγούμεν ανάρτησή μου για το «Περί βλακείας» του Μούζιλ ότι δεν διαβάζω πια δοκίμια. Διάβασα όμως τη «Γραμμή του ζώντος», που είναι λογοτεχνία.

  Βλέπω μια πρωτότυπη μοντερνιστική γραφή, που δεν την είχα συναντήσει μέχρι τώρα. Απουσιάζει ο διάλογος, ενώ κυριαρχεί η επανάληψη και η μακροπερίοδος.

  Πρόκειται για ένα πρωτότυπο οδοιπορικό της Ρέας Φραντζή, στο οποίο κάποια στιγμή εμφιλοχωρούν οιονεί δοκιμιακές σελίδες, για το ρεμπέτικο σε αντιδιαστολή με τα ελαφρολαϊκά του ραδιοφώνου και τα ξένα τραγούδια, για το Βυζάντιο, για την Έφεσο…

  «…Πηγαίνουν εκεί είκοσι μέρες, καλούν κι άλλους φίλους τους, μαυρίζουν όλοι μαζί και συζητάνε συνεχώς ψάχνοντας να βρουν το σωστό το οποίο ήδη γνωρίζουν, περίπου το γνωρίζουν, έχουν ένα δείγμα του τι είναι σωστό, την ώρα που μαυρίζουν σκέφτονται με προσοχή και περικυκλώνουν το σωστό, η καλύτερη στιγμή να σκεφτείς το σωστό είναι η στιγμή που μαυρίζεις» (σελ. 16).

  «Πού είναι καλύτερα, εδώ ή στην Ελβετία;» (σελ. 31).

  Να πάρω τώρα τηλέφωνο την ξαδέλφη μου την Τόνια, που θέλω να την ευχαριστήσω άλλη μια φορά και από αυτές τις γραμμές που τόσο μου συμπαραστάθηκε όταν ήμουν στο ΠΑΓΝΗ, που πέρασε τις διακοπές των Χριστουγέννων στην Ελβετία με τις κόρες της, πού είναι καλύτερα.

  Ο αριθμός που κάλεσα δεν είναι διαθέσιμος, η κλήση μου προωθείται. Πάντως ξέρω την απάντηση, στην Ελβετία είναι καλύτερα. Ναι, σε μήνυμα μου λέει απόψε, αν ήταν νέα θα διάλεγε Ελβετία. Κρήτη, μόνο για διακοπές.

  «Κρέμαγαν ένα άσπρο πανί στη σημαδούρα κι έτσι καταλάβαιναν οι Άγγλοι πιλότοι ότι τα καΐκια ήταν ελληνικά» (σελ. 33).

  Αυτό δεν το ήξερα. Είχα διαβάσει για μια περίπτωση που οι άγγλοι βομβάρδισαν άγρια ένα ελληνικό καΐκι, όμως δεν είδα να γίνεται αναφορά σε αυτό το άσπρο πανί.

  «…την προειδοποιούν ότι αν ανάψει κερί, θ’ απομακρυνθεί από την πραγματική ζωή, μετά δεν υπάρχει επιστροφή, αν ανάψεις ένα κερί, θα βάλεις φωτιά στα πάντα, αν ανάψεις κερί, θα διακόψεις τη σχέση σου με την κοινή λογική, είναι παράλογο ν’ ανάψεις τώρα κερί, καταφεύγεις εκεί γιατί δεν είσαι αρκετά δυνατή, μπορούμε να σου αποδείξουμε ότι δεν χρειάζεται ν’ ανάψεις κερί, το χρειάζεσαι πραγματικά ή το κάνεις επειδή βρέθηκες εδώ μόνη, τριανταδύο χρόνων, χωρισμένη χωρίς να ξέρεις γιατί, μελαχρινή, αδύναμη, αντιφατική, ντροπαλή, φοβισμένη, δέκα βήματα από την άκρη του γκρεμού;…» (σελ. 45).

  Αθεϊστικός φονταμενταλισμός.

  «…δεν έχει πάει στην Κωνσταντινούπολη, λέγεται Ρέα Φραντζή και φοβάται να πάει εκεί που την καλεί το όνομά της. Έχει πάει στη Βενετία και δεν πρόκειται να ξαναπάει…» (σελ. 77).

  Εγώ και στην Κωνσταντινούπολη έχω πάει και στη Βενετία έχω πάει, αλλά δεν θα ξαναπάω. Ούπω καιρός.

  «…πέρασε ένα απόγευμα από τη Ζακύνθου και είδε μια τρύπα εκεί που ήταν το Κυψελάκι, μια ωραία τρύπα που σε λίγο έγινε κατάστημα, αυτό που έχει τα πάντα εκτός από θερινό κινηματογράφο, μπορείς ν’ αγοράσεις τα πάντα και να κάνεις τη ζωή σου πιο εύκολη, το λένε όλες οι πολιτικές επιστήμες ότι έπρεπε να γκρεμιστεί ο κινηματογράφος Κυψελάκι ώστε να γίνει στη θέση του ένα κατάστημα με πράγματα που κάνουν τη ζωή πολύ καλύτερη…» (σελ. 81).

  Αλήθεια, πώς τον λέγανε τον θερινό κινηματογράφο στο Γαλάτσι, στην Αγίας Γλυκερίας λίγο πριν τη διασταύρωση με την Πρωτοπαπαδάκη, και που εμείς οι οικολόγοι, μάταια, είχαμε ξεσηκωθεί για να αποτρέψουμε την κατεδάφισή του; Αλέξανδρος νομίζω;

  Ευτυχώς που υπάρχει η ΑΙ. Ζαΐρα.

  «Κάποτε πήγαιναν στο νησί, έλα να πάμε στο νησί, ξεκινούσαν με δέος για το νησί, έφταναν στο νησί, το καλοκαίρι θα πήγαιναν στο νησί. Κάποτε υπήρχε μόνο ένα νησί και τώρα πηγαίνουν όλοι σε κανένα νησί, θα είναι σε κανένα νησί, θα έχουν ανακαλύψει κανένα νησί, να την κάνουμε σε κανένα νησί» (σελ. 90-91).

  Για μένα, υπάρχει μόνο ένα νησί. Και τι νησί, ολόκληρη νήσος, μεγαλόνησος.