Book review, movie criticism

Thursday, February 23, 2023

Oleg Frelikh, Πόρνη (Проститутка, 1927)

Oleg Frelikh, Πόρνη (Проститутка, 1927)

 


  Η ταινία (βουβή, με μεσότιτλους στα ρώσικα, τα αγγλικά και στα κινέζικα) μιλάει για τις καταστάσεις τις οποίες μπορεί να αντιμετωπίσει μια γυναίκα και οι οποίες την αναγκάζουν να καταφύγει στην πορνεία.

  Η πλοκή διαδραματίζεται στα μέσα τις δεκαετίας του ’20, τότε που με την Νέα Οικονομική Πολιτική του Λένιν δημιουργήθηκε μια τάξη ευημερούσα ενώ ο απλός λαός δυστυχούσε. Κατά τη γνώμη μου ήταν η σωστότερη λύση που επέλεξε ο Λένιν προκειμένου να αναπτυχθεί η αγροτική παραγωγή και να υπάρχει επάρκεια τροφίμων. Με την κολεκτιβοποίηση του Στάλιν στις αρχές της δεκαετίας του ’30 άρχισε η πραγματική πείνα, που έπληξε κυρίως την Ουκρανία.

  Τη ζωή τριών γυναικών παρακολουθούμε στην ταινία, από τις πιο τυπικές.

  Η θεία της Αγάπης στο σπίτι της οποίας μένει θα την πασάρει στον γείτονα, με ένα έξυπνο τρόπο. Δεν θα μπορέσει να αντιδράσει. Μετά θα την πετάξει στο δρόμο. Θα την περιμαζέψει μια «πονόψυχη» γυναίκα, που στην πραγματικότητα είναι η ματρόνα ενός μπουρδέλου. Θα τη δέσει με συμβόλαιο.

  Η Βέρα, με δυο παιδιά, όταν σκοτώνεται ο άντρας της θα αναγκαστεί να δοθεί στο αφεντικό του, έναν χασάπη. Μετά δεν έχει άλλη επιλογή από το να εκδοθεί για να θρέψει τα παιδιά της.

  Η Βέρα θα συναντήσει την Μάνκα. Θα της διηγηθεί την ιστορία της. Δούλευε σαν υπηρέτρια, την αποπλάνησε ο γιος της οικοδέσποινας η οποία όταν το ανακάλυψε την πέταξε στο δρόμο. Δεν είχε άλλη επιλογή για να ζήσει από το να μπει σε μπουρδέλο. Εκεί άρπαξε σύφιλη, από την οποία αναρρώνει τώρα.

  Η ταινία έχει τίτλο «Πόρνη», όμως στην πραγματικότητα καλύτερος τίτλος θα ήταν «Πορνεία», γιατί δεν έχει σαν στόχο να παρουσιάσει τη ζωή μιας πόρνης (στην ταινία εξάλλου βλέπουμε τρεις) αλλά τυπικές καταστάσεις που οδηγούν κάποιες γυναίκες στην πορνεία. Ο στόχος αυτός φαίνεται ολοκάθαρα από το ότι ο σκηνοθέτης παρουσιάζει μια γιατρό να μιλάει για την πορνεία σε μια εκτενή σκηνή εννέα λεπτών, παραθέτοντας πολλά στατιστικά στοιχεία. Θυμάμαι ότι το 88% των πορνών προέρχεται από αγροτικές οικογένειες, 11% από εργατικές και 1% από άλλες. Ακόμη ότι οι κύριες αιτίες πορνείας είναι η έλλειψη στέγης, η ανεργία και ο αλκοολισμός. Επίσης πιο ευάλωτες είναι αυτές που έχουν χαμηλή μόρφωση.

  Βλέπουμε πολλές τυπικές σκηνές: το ψάρεμα πελατών στο δρόμο, το κυνηγητό της αστυνομίας, η ιατρική εξέταση, η ζωή στο μπουρδέλο, κ.ά.

  Φυσικά η ταινία θα τελειώσει με happy end και για τις τρεις κοπέλες. Η Μάνκα αναρρώνει είπαμε κανονικά από την αρρώστια της, η Λιούμπα, που στο μεταξύ θα της βρουν δουλειά στις συγκοινωνίες θα βρει τον έρωτα της ζωής της, τον οποίο δεν θα τον νοιάξει το παρελθόν της όταν του το εξομολογηθεί, και η Βέρα με τη μεσολάβησή της θα προσληφθεί εκεί όπου δουλεύει και αυτή.

  Σήμερα θα λέγαμε ότι ισχύουν όλες οι παραπάνω συνθήκες, αλλά και άλλες.

  Μια πολύ ερωτευμένη κοπέλα, για να μην χάσει τον άντρα που αγαπά, θα συγκατατεθεί να εκδίδεται και να του δίνει τα λεφτά που κερδίζει. Μετά είναι το τράφικινγκ. Κοπέλες από τις ανατολικές χώρες ξεγελιούνται, αγαπητικοί ή φίλοι τις καλούν στη Δύση για να δουλέψουν τάχα και καταλήγουν φυλακισμένες σε διαμερίσματα να δέχονται πελάτες.

  Αξίζει να αναφέρω μια ιστορία που μου την είπε φίλος μου για φίλο του, επώνυμο ποιητή, συγχωρεμένο τώρα.

  Η κοπέλα τον επισκέπτεται στο ραντεβού. Όμως είναι δακρυσμένη, δεν της αρέσει καθόλου η δουλειά που αναγκάστηκε να κάνει. Του αφηγήθηκε την ιστορία της. Ξεγελάστηκε από μια ξαδέλφη της νομίζω.

  Ο ποιητής μας (οι ποιητές είναι πάντα ευαίσθητοι, αλλά και οι πεζογράφοι) της βγάζει αμέσως εισιτήρια για την πατρίδα της (νομίζω Ρουμανία). Του έγραφε γράμματα γεμάτα ευγνωμοσύνη που την έσωσε. Παντρεύτηκε, έκανε τρία παιδιά και σε ένα έδωσαν το όνομά του.

 

 

Martin Mc Donagh, Τα πνεύματα του Ινισέριν (The banshees of Inisherin, 2022)

Martin Mc Donagh, Τα πνεύματα του Ινισέριν (The banshees of Inisherin, 2022)

 


  Από σήμερα στους κινηματογράφους

  Βρισκόμαστε στο Ινισέριν, ένα νησί κοντά στην Ιρλανδία, κατά το τέλος του εμφύλιου που ακολούθησε την ανεξαρτησία (1923), από τη μια μεριά εκείνοι που τάχθηκαν με τη σύναψη συμφωνίας με την Αγγλία και το χωρισμό της Ιρλανδίας σε νότια και βόρια και σ’ αυτούς που ήσαν κατά.

  Οι νεκροί ήσαν περισσότεροι από όσοι ήσαν στον πόλεμο της ανεξαρτησίας, ακριβώς όπως και σε μας οι νεκροί από τον εμφύλιο ήσαν περισσότεροι από τους νεκρούς στον πόλεμο και στην κατοχή. Αυτά τα διάβασα στη βικιπαίδεια.

  Ο φίλος δεν θέλει πια την παρέα του φίλου του. Έχει βαρεθεί τις ανούσιες συζητήσεις τους, δεν θέλει πια να σπαταλάει χρόνο μαζί του, θέλει να συνθέσει μια μελωδία (παίζει βιολί) που θα μείνει μετά το θάνατό του.

  Όμως ο φίλος του επιμένει στη σχέση.

  Τα επεισόδια από την επιμονή του είναι κωμικοτραγικά.

  Κωμικοτραγικά;

  Ναι, η ταινία χαρακτηρίζεται σαν μαύρη κωμωδία.

  Το τραγικό πού βρίσκεται;

  Ο βιολιστής απειλεί τον φίλο του ότι στο εξής, αν δεν τον αφήσει ήσυχο, κάθε φορά που θα έρχεται να τον συναντήσει θα κόβει από ένα δάκτυλό του.

  Θα πραγματοποιήσει την απειλή του.

  Θίγεται και το θέμα της μοναξιάς.

  Η αδελφή του έχει πρόσκληση να δουλέψει βιβλιοθηκάριος στην Ιρλανδία. Θα φύγει.

  Θίγεται και το θέμα του απελπισμένου έρωτα.

  Ας το μαρτυρήσουμε αυτό, ο καθυστερημένος νεαρός αυτοκτονεί όταν αυτή απορρίπτει τον έρωτά του.

  Δεν είναι ξεκαρδιστική κωμωδία, είναι soft comedy, όπως του Woody Allen, χωρίς όμως το σοφιστικέ χιούμορ τους.

  Όμως πολύ καλή.

  Την ίδια αντίληψη έχει και ο φίλος μου ο Γιάννης, που την είδαμε μαζί.

  Συμφωνώ με το 7,8 της βαθμολογίας της στο ΙΜDb, ενώ με το 6 της «Μικρής Σολάνζ» που παίζεται και αυτή από σήμερα στους κινηματογράφους διαφώνησα κάθετα.

  Τώρα διαβάζω στο λήμμα της βικιπαίδειας ότι το νησάκι Inisherin είναι φανταστικό. Άντε τώρα να το υποψιαστείς εσύ που ζεις μίλια μακριά από την Ιρλανδία και που οι γεωγραφικές σου γνώσεις περιορίζονται στο να την τοποθετεις δυτικά της Αγγλίας και να ξέρεις απλά ότι η πρωτεύουσα της Ιρλανδίας είναι το Δουβλίνο και το Μπέλφαστ η πρωτεύουσα της βόρειας Ιρλανδίας, ότι δεν είναι πραγματικό νησί.   

 

Axelle Ropert, Μικρή μου Σολάνζ (Petite Solange, 2021)

Axelle Ropert, Μικρή μου Σολάνζ (Petite Solange, 2021)

 


  Από σήμερα στους κινηματογράφους

  Πολλές φορές έχω γράψει για το «Περί ορέξεως κολοκυθόπιττα».

  Για πρώτη φορά όμως θα γράψω ότι αυτό βασίζεται στην πρόσληψη.

  Αυτοί που δεν πιστεύουν στο «Περί ορέξεως κολοκυθόπιττα» θα υποστηρίξουν ότι υπάρχουν αντικειμενικοί κανόνες για να κρίνει κανείς, και μια από τις παραμέτρους της πρόσληψης είναι να τους ξέρεις.

  Σίγουρα υπάρχουν, που όμως δεν είναι απόλυτοι.

  Και που αποτελούν μια μόνο παράμετρο της πρόσληψης, και που δεν είναι η πιο σημαντική.

  Σημαντικοί είναι άλλοι παράγοντες, άλλοι περισσότερο μόνιμοι (ιδιοσυγκρασιακοί παράγοντες, γνωστική επάρκεια) και άλλοι λιγότερο (ψυχολογική κατάσταση, κούραση, κ.ά.).

  Μια παράμετρος είναι το πόσο σε αγγίζει το θέμα, που καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από τις ευαισθησίες σου αλλά και από το πόσο σε αγγίζει το θέμα προσωπικά.

  Το θέμα της διαχείρισης από ένα παιδί του χωρισμού των γονιών του, αλλά και η αγωνία των γονιών για το πώς θα διαχειριστεί το χωρισμό τους το παιδί τους, σίγουρα θα αγγίξει περισσότερο χωρισμένους γονείς και παιδιά χωρισμένων γονιών.

  Αυτό είναι το θέμα της ταινίας.

  Δεν υπάρχει σασπένς στη «Μικρή Σολάνζ» της ταινίας. Και εγώ όπως και ο Syd Field θεωρώ ότι το σασπένς είναι ένα μεγάλο ατού σε μια ταινία, για το αν θα αρέσει ή όχι στο κοινό. Όμως φυσικά δεν είναι το μόνο.

  Νομίζω ότι η απουσία σασπένς καθόρισε σε μεγάλο βαθμό τη χαμηλή βαθμολογία της ταινίας στο IMDb, μόλις 6 (Χθες ήταν 5,8 ή 5,9, δεν είμαι σίγουρος).

  Εγώ έβαλα 8.

  Μπορεί να έλλειπε το σασπένς, όμως με συγκίνησε το εκφραστικότατο παίξιμο της Jade Springer και οι διάφορες καταστάσεις που βίωνε εξαιτίας της ψυχολογικής της κατάστασης, με μια κορυφαία που δεν θα την μαρτυρήσουμε.

  Υπάρχουν και χειρότερα.

  Οι γονείς της χώρισαν πολιτισμένα, τους βλέπουμε σαν δυο καλούς φίλους να προσπαθούν να διαχειριστούν τα προβλήματα που δημιούργησε ο χωρισμός τους στην κόρη τους. Άλλες φορές όμως οι γονείς σφάζονται κατά τον χωρισμό.

  Άλλες φορές πάλι το βάρος της απώλειας του ενός γονέα είναι αφόρητη.

  Πραγματική περίπτωση.

  Η μητέρα παράτησε την οικογένεια για τον γκόμενο.

  Ο γιος της ήταν τότε γύρω στην ηλικία της Σολάνζ.

  Όταν έγινε 18 αυτοκτόνησε.

  Δεν ξανάβγαλε από τότε τα μαύρα.

  Οι επιλογές έχουν και το τίμημά τους.

  Νομίζω καταλάβατε, σας συνιστώ ολόθερμα να δείτε την ταινία.