Sang Hu (桑弧, 1916–2004)

 Sang Hu (桑弧, 1916–2004)

 

  Ο Sang Hu γεννήθηκε στη Σαγκάη, και μάλιστα διετέλεσε αντιπρόεδρος της Ένωσης Κινηματογράφου της Σαγκάης. Γνωρίστηκε με τους σκηνοθέτες της γενιάς του ’30 και στράφηκε στον κινηματογράφο.

  Ξεκίνησε σαν σεναριογράφος. To  1941 έγραψε το πρώτο του σενάριο. Δυο σενάριά του τα γύρισε σε ταινία ο Zhu Shilin. Την πρώτη του ταινία τη γύρισε το 1944 και έχει τίτλο «Ζήτω ο Δάσκαλος».

  Η ταινία του «Everlasting love» (1947) είναι εμπνευσμένη από την Τζέην Έυρ. Η κοπέλα θυσίασε τον έρωτά της για τον πατέρα της μικρής της οποίας ήταν παιδαγωγός, για μην του δημιουργήσει προβλήματα στη ζωή του, κυρίως σε σχέση με την κόρη του. Η ταινία του «Ζήτω η κυρία» που γυρίστηκε την ίδια χρονιά είναι μια κωμωδία που έχει σαν θέμα τις μπερμπαντιές των ανδρών, ενώ θίγει, σαν οιονεί side effect, και τη θλιβερή θέση της γυναίκας στην ανδροκρατούμενη κοινωνία. Και οι δυο ταινίες δεν ήταν σε δικό του σενάριο αλλά της Eileen Chang, διάσημης συγγραφέως της εποχής της. Η ταινία του «Sorrows and joys of a middle-aged man» (1949) έχει σαν θέμα πάλι τον έρωτα μιας νεαρής δασκάλας με τον διευθυντή του σχολείου, ο οποίος την είχε αναλάβει υπό την προστασία του όταν ήταν μικρή και πέθανε ο πατέρας της που ήταν στενός του φίλος. Εδώ ο έρωτας είχε happy end.

  H ταινία του «Liang Shanbo and Zhu Yingtai» (1954) είναι μια κινηματογραφημένη παράσταση μιας όπερας Yue που έχει σαν θέμα τον άδοξο έρωτα δυο ερωτευμένων -Ρωμαίος και Ιουλιέτα – που μετά το θάνατό τους έγιναν πεταλούδες. Κατηγορήθηκε γι’ αυτήν κατά την Πολιτιστική Επανάσταση, πράγμα που τον έκανε να αγανακτήσει και να δηλώσει ότι δεν θα ξαναγυρίσει ταινία. Η γυναίκα του Μάο είχε απαγορέψει τις παραδοσιακές όπερες που είχαν σαν θέμα ιστορίες από τη φεουδαρχική Κίνα, και με προτροπή της συνετέθησαν έξι όπερες μοντέλα, πάνω σε σύγχρονα θέματα, ανάμεσα στις οποίες είναι και η ταινία του Xie Tieli «Taking the tiger mountain by strategy» (1970).

  Η επόμενη ταινία του είναι η «New year’s sacrifice» (1956), πάνω στο ομώνυμο διήγημα του Lu Xun, και έχει σαν θέμα τη θλιβερή ιστορία μιας γυναίκας που κατάντησε να πεθάνει ζητιάνα στους δρόμους.

  Γύρισε αρκετές ταινίες στη συνέχεια, με τελευταία το 1986, ενώ το σενάριό του για την ταινία κινούμενων σχεδίων «Deer bell» (1982) βραβεύτηκε.

 

Xie Tieli, Taking the tiger mountain by strategy (1970)

 Xie Tieli, Taking the tiger mountain by strategy (1970)

 

  Πρόκειται για μια από τις 8 πρότυπες όπερες και μπαλέτα που δημιουργήθηκαν με προτροπή της γυναίκας του Μάο, για να αντικαταστήσουν τις παλιές που η πλοκή τους διαδραματιζόταν στην φεουδαρχική Κίνα.

  Στο βουνό του Τίγρη είχαν τη «φωλιά» τους ληστές, που αυτοτιτλοφορούνταν σε στρατιωτική μονάδα, και περίμεναν πώς και πώς να έλθει ο Τσανγκ Κάι Σεκ για να ενωθούν με τις δυνάμεις τους. Όμως πρόλαβαν οι κομμουνιστές, οι οποίοι κέρδισαν την εμπιστοσύνη των χωρικών.

  Το βουνό ήταν εντελώς απρόσιτο, τα περάσματά του δυο όλα κι όλα, τα οποία αναγράφονταν σε ένα χάρτη.

  Πώς να το πάρουν οι κομμουνιστικές δυνάμεις;

  Έπεσε στα χέρια τους ένας ληστής. Πάνω του είχε το χάρτη. Τον παίρνουν και τον αντιγράφουν ενώ τον πρωτότυπο τον παίρνει ένας αξιωματικός, που έχει σαν στόχο να εισχωρήσει στις δυνάμεις τους σαν αυτόμολος. Ο χάρτης, που τον θέλουν και οι ληστές, θα είναι η εγγύηση ότι πραγματικά είναι αυτόμολος.

  Το κόλπο είναι να φτάσουν στο βουνό από το ένα πέρασμα που έχει ο χάρτης, να εμποδίσουν την έξοδο από το άλλο πέρασμα ώστε να παγιδευτούν οι ληστές, την ημέρα που γιορτάζει ο αρχηγός τους και θα έχουν ξεφαντώσει στο γλέντι και θα είναι μεθυσμένοι.

  Παρά λίγο να αποτύχει το σχέδιο όταν ένας ληστής κατάφερε να δραπετεύσει. Λέει ότι ο αξιωματικός αυτός ήλθε να τους κατασκοπεύσει. Ευτυχώς αυτός το χειρίστηκε με επιδεξιότητα, δεν πίστεψαν τον ληστή, και ο ίδιος τον εκτέλεσε.

  Φυσικά το σχέδιο πέτυχε, οι ληστές εξοντώθηκαν.

  Σε ένα τέτοιο έργο είναι φυσικό να κυριαρχούν τα ακροβατικά, εντελώς εντυπωσιακά, κυρίως στο τέλος που συγκρούονται οι κομμουνιστικές δυνάμεις με τους ληστές.

  Την ταινία μπορείτε να τη δείτε στο youtube με αγγλικούς υπότιτλους

Han Hsiang Li, The love eterne (1963)

 Han Hsiang Li, The love eterne (1963)

 

  Πήραμε σβάρνα τους «Butterfly lovers». Το έχω ξανακάνει με το «Άσπρο φίδι».

  Μετά την «Liang Shanbo and Zhu Yingtai» του Sang Hu είδαμε την «Αιώνια αγάπη» του Han Hsiang Li, επίσης όπερα, όμως όχι Yue όπως η ταινία του Sang Hu αλλά Huangmei, γυρισμένη στο Hong Kong.

  Βαριέμαι να γράψω την πλοκή, σας παραπέμπω στην προηγούμενη ανάρτησή μου. Απλά να πω, για αυτούς που θα βαρεθούν να ανοίξουν τον σύνδεσμο, ότι, αφού δεν ευοδώθηκε ο έρωτάς τους, το αγόρι πέθανε από μαράζι και η κοπέλα αυτοκτόνησε στον τάφο του. Και οι δυο έγιναν πεταλούδες μετά το θάνατό τους και πετούσαν μαζί.

  Μου άρεσε περισσότερο, ίσως γιατί ήταν διανθισμένη σε πάνω από το μισό της με χιούμορ.

  Την ταινία μπορείτε να τη δείτε στο youtube, όμως χωρίς υπότιτλους.

 

Shi Dongshan, Sons and daughters (Aka The new heroes and heroines, 新儿女英雄传,1951)

 Shi Dongshan, Sons and daughters (Aka The new heroes and heroines, 新儿女英雄传,1951)

 

  Η πλοκή τοποθετείται στις αρχές του δεύτερου σινο-ιαπωνικού πολέμου, το 1937. Βασίζεται σε μυθιστόρημα που μεταφράστηκε αργότερα στα αγγλικά με τον τίτλο που είναι γνωστή η ταινία.

  Δυο την αγαπούν, όμως η μητέρα της την πιέζει να παντρευτεί τον πλούσιο, ο οποίος είναι στην υπηρεσία ενός φεουδάρχη. Ο φτωχός, μαζί με άλλους, επιστρατεύεται από τον κυβερνητικό στρατό του Guomintang να ανοίξουν χαρακώματα. Δεν τους αφήνουν στιγμή να ξαποστάσουν, και ποιο το αποτέλεσμα; Όταν βλέπουν ότι οι γιαπωνέζοι πλησιάζουν οπισθοχωρούν.

  Όμως πριν από τους γιαπωνέζους έρχεται ο 八路军, τον θυμάμαι ακόμη από το κινέζικο αναγνωστικό, η στρατιά του 8^ου δρόμου, του ΚΚΚ. Όμως δεν κάθεται, απλά ενθαρρύνει τους χωρικούς.

  Η γυναίκα, διστακτική στην αρχή, μπαίνει στις τάξεις του ΚΚ. Είναι αγράμματη, την μαθαίνουν ανάγνωση και γραφή. Όσο για τον άντρα της, είναι στην υπηρεσία του φεουδάρχη, ο οποίος ξεζουμίζει τους φτωχούς. Όμως την τελευταία φορά οι χωρικοί αρνούνται να του δώσουν αυτά που τους ζητάει, είναι έτοιμοι να αντιμετωπίσουν τους άντρες τους. Βρίσκονται οι μεν απέναντι στους δε με τα όπλα προτεταμένα.

  Δεν επιμένει. Και λίγο αργότερα, βλέποντας τα σκούρα, φεύγει για την πόλη αφήνοντας τους δικούς του να διεκπεραιώνουν τις υποθέσεις του. Όμως θα ξαναγυρίσει. Και όταν μπουν οι γιαπωνέζοι στο χωριό, που θα βασανίσουν και θα σκοτώσουν, θα μπουν στην υπηρεσία τους.

  Συναρπαστική η πλοκή στο τέλος της ταινίας, με τους κρατουμένους που είναι προς εκτέλεση να δραπετεύουν, να τους κυνηγούν, να συλλαμβάνουν τον αρχηγό τους. Τον έχουν έτοιμο για εκτέλεση, όμως οι αντάρτες έχουν συλλάβει το γιο του φεουδάρχη, και προτείνουν ανταλλαγή. Μόλις που προλαβαίνει να ειδοποιήσει να μην τον εκτελέσουν.

  Οι γυναίκες εκπαιδεύονται στη χρήση εκρηκτικών. Πολλοί γιαπωνέζοι σκοτώνονται από τα εκρηκτικά που τοποθετούν σε καίριες θέσεις. Αργότερα η γυναίκα, που στο μεταξύ θα πειστεί να χωρίσει με τον άντρα της, ας παραβιάσουμε και μια φορά τις παραδόσεις της λένε, μαθαίνει για τις κινήσεις τους και πληροφορεί τους αντάρτες. Όσοι δεν σκοτώνονται συλλαμβάνονται, ανάμεσα στους οποίους είναι ο φεουδάρχης και ο γιος του.

  Εξαιρετική ταινία. Δεν μπορώ να καταλάβω πώς ο Shi Dongshan έπεσε σε δυσμένεια και αργότερα (το 1955) αυτοκτόνησε.

  Ρώτησα το perplexity και μου είπε κάτι που δεν ήξερα. Στις αρχές τις δεκαετίας του ’50 ξεκίνησε μια δίωξη εναντίων διανοουμένων και σκηνοθετών, και ήταν ανάμεσα σε αυτούς που στοχοποιήθηκαν. Ο Zhou Enlai διέταξε να κατασχεθεί το σημείωμα αυτοκτονίας του και να αποσιωποιηθούν οι ειδήσεις για το θάνατό του, πράγμα που υποδηλώνει ότι μάλλον δεν άντεξε την ψυχολογική πίεση της δίωξης που υπέστη.

Sang Hu, Liang Shanbo and Zhu Yingtai, (1954)

  Sang Hu, Liang Shanbo and Zhu Yingtai, (1954)

 

  Πρόκειται για μια κινηματογραφημένη παράσταση της Shaoxing όπερας (ή Yueju όπως λέγεται αλλιώς, με πληροφορεί το deepseek), η πρώτη έγχρωμη κινέζικη ταινία, της ερωτικής ιστορίας Butterfly lovers. Σε παρένθεση: για τους δυτικούς, οι διαφορές ανάμεσα στις διάφορες κινέζικες όπερες, συμπεριλαμβανομένης και της όπερας του Πεκίνου, είναι ψιλά γράμματα. Κλείνει η παρένθεση. Φυσικά θα δω και την κινηματογραφική μεταφορά του μύθου σε Huangmei όπερα (Ταϊβάν) με τίτλο «The love eterne» (1963) του Han Hsiang Li.

  Η γυναίκα δεν είναι ανάγκη να σπουδάσει. Όμως η Zhu Yingtai θέλει να σπουδάσει. Με χίλια παρακάλια, και αφού του λέει ότι θα μεταμφιεστεί σε αγόρι, την αφήνει ο πατέρας της.

  Για τρία χρόνια. Μόλις τελειώσει τις σπουδές της να γυρίσει πίσω.

  Στο δρόμο συναντάει τον Liang Shanbo, γιο φτωχής οικογένειας που πηγαίνει και αυτός στο ίδιο πανεπιστήμιο.

  Τρία χρόνια παρέα, τον ερωτεύεται. Του λέει ότι έχει μια δίδυμη αδελφή, θα ήθελε να την πάρει γυναίκα του;

  Αν ήθελε λέει;

  Στο μεταξύ αυτός είχε ανακαλύψει την πραγματική της ταυτότητα από τη γυναίκα του διευθυντή.

  Όμως γυρνώντας σπίτι ο πατέρας της την πληροφορεί ότι την πάντρεψε.

  Εν αγνοία της; Η βικιπαίδεια μας λέει ότι η ιστορία τοποθετείται στην εποχή της ανατολικής δυναστείας Jin, 266-420, δηλαδή πολύ παλιά, και φαίνεται ότι τότε αυτά γινόντουσαν. Την πάντρεψε με τον γιο του διοικητή της περιοχής, και μάλιστα έχει πάρει τα γαμήλια δώρα, τώρα πια είναι αργά.

  Ο Liang Shanbo μαθαίνει τα νέα, και φεύγει απελπισμένος.

  Πεθαίνει.

  Το μαθαίνει Zhu Yingtai και πηγαίνει στον τάφο του. Γίνεται σεισμός, κατακλυσμός, ο τάφος του ανοίγει και αυτή πηδάει μέσα.

  Πεθαίνει.

  Γίνονται και οι δυο πεταλούδες, που φτερουγίζουν σε έναν ολάνθιστο κήπο.

  «Το δεν εκάμαν τα κορμιά να κάμου οι ψες (ψυχές) στον Άδη», ταιριάζει εδώ ο στίχος από τον «Ερωτόκριτο» που λέει η Αρετούσα.

  Βλέπω να συγκρίνεται ο μύθος με το «Ρωμαίος και Ιουλιέτα».

  Οι διαφορές:

  Οι οικογένειες δεν είναι εχθρικές, απλά ο πατέρας της την πάντρεψε εν αγνοία της. Και επιμένει σ’ αυτό το γάμο, γιατί ο γαμπρός είναι πλούσιος.

  Δεν αυτοκτονεί αυτός, αυτοκτονεί αυτή.

Sang Hu (桑弧), New year’s sacrifice (1956)

 Sang Hu (桑弧), New year’s sacrifice (1956)

 

  Φυσικά διάβασα και το ομώνυμο διήγημα του Lu Xun. 

  Αριστερός, για την ακρίβεια αναρχικός, ο Lu Xun στο διήγημά του διεκτραγωδεί τη μοίρα μιας γυναίκα, σε μια ιστορία που συνέβη στην αυτοκρατορική Κίνα, πριν την επανάσταση του 1911 που ανέτρεψε τον τελευταίο αυτοκράτορα.

  Είναι χήρα, και η πεθερά της λογαριάζει να την «πουλήσει» σε κάποιον σε ένα ορεινό χωριό. Της το προτείνει ένας προξενητής. Δύσκολο να βρουν γυναίκες εκεί.

  Συμβαίνει και σήμερα, το είδα στη σοκαριστική ταινία του Li Yang, «The blind mountain», βασισμένη σε αληθινό περιστατικό, η οποία, μου λέει τώρα το Perpexity, είχε απαγορευτεί στην Κίνα.

  Το κρυφακούει, και το σκάει. Μια γυναίκα που θα την συναντήσει τυχαία στο δρόμο θα τη συστήσει σε ένα πλουσιόσπιτο, όπου θα δουλέψει σαν υπηρέτρια.

  Είναι δουλευταρού.

  Όμως ο προξενητής της πεθεράς της θα την δει κάποια στιγμή στην όχθη του ποταμού να πλένει. Θα έλθει με δυο άλλους και θα την απαγάγουν.

  Και θα την παντρέψουν με τη βία.

  Και εδώ βλέπουμε να διαφέρει η ταινία από το διήγημα.

  Στην ταινία ο Sang Hu διεκτραγωδεί και τη μοίρα αυτών των ανθρώπων, που για να μην μείνουν άγαμοι η μόνη διέξοδος είναι η απαγωγή μιας γυναίκας. Είναι καλός άνθρωπος. Βλέποντας την αντίδρασή της στην πρώτη νύχτα του γάμου, αντί να επιβάλει τα συζυγικά του δικαιώματα της λέει αν θέλει να φύγει να φύγει. Θα την πάει ο ίδιος. Πού θέλει; Στην πεθερά της ή στο σπίτι που δούλευε;

  Αλήθεια πού να πάει; Δεν έχει άλλη επιλογή από το να μείνει.

  Και βλέπουμε έναν τρυφερό σύζυγο που τη νοιάζεται.

  Ο σύζυγός της δουλεύει σκληρά για να εξοφλήσουν τον τοκογλύφο που τους δάνεισε για να την «αγοράσουν». Το αποτέλεσμα είναι να τραυματιστεί και να πεθάνει.

  Άφησε το γιο της στην αυλή να καθαρίσει φασόλια γιατί έπρεπε να περιποιηθεί τον άντρα της. Ο γιος της βλέπει ένα πουλάκι και το παίρνει από πίσω. Βγαίνει από την αυλή.

  Τον τρώνε οι λύκοι.

  Θα καταλήξει στα παλιά της αφεντικά μετά το θάνατο του άντρα της.

  Δεν είναι πια δουλευταρού.

  «Ήξερα ότι οι λύκοι κατεβαίνουν στα χωριά το χειμώνα, δεν φανταζόμουν ότι θα κατέβαιναν και την άνοιξη…».

  Θα λέει την ιστορία της όπου βρεθεί και όπου σταθεί.

  Καταδικάζονται οι προλήψεις.

  Να μην αγγίζει τα αντικείμενα που είναι για τη θυσία στους προγόνους, με τον νέο χρόνο.   

  Αυτό από τη μεριά των αφεντικών.

  Για να εξαγοραστούν οι αμαρτίες της (σίγουρα αμάρτησε για να πεθάνουν οι δυο σύζυγοί της) πρέπει να αγοράσει ένα «κατώφλι» που θα το βάλει μπροστά στο ναό του Βούδα, για να πατούν οι επισκέπτες. Αλλιώς στον άλλο κόσμο η ψυχή της θα μοιραστεί στα δυο, και θα πάρουν από ένα κομμάτι οι δυο σύζυγοι.

  Φαίνεται δεν ήταν μόνο τα συγχωροχάρτια του Πάπα, σε κάθε θρησκεία για να εξαγοραστούν οι αμαρτίες σου πρέπει να πληρώσεις.

  Θα κάνει ένα χρόνο οικονομίες για να το αγοράσει.

  Το μάθαμε και αυτό: οι βουδιστές δεν επιτρέπεται να σκοτώνουν. Επειδή η άλλη υπηρέτρια είναι βουδίστρια, θα σφάξει αυτή τον κόκορα.

  Την έχουν βαρεθεί όλοι ακούγοντας ξανά και ξανά την ιστορία της. Τα αφεντικά της την πετάνε στο δρόμο. Αρχίζει να ζητιανεύει. Σαν ζητιάνα τη συνάντησε ο αφηγητής στο διήγημα, που στην ταινία απουσιάζει.

  Πολύ καλή ταινία, 6,8 η βαθμολογία της.

Jim Jarmusch, Stranger than paradise (1984)

 Jim Jarmusch, Stranger than paradise (1984)

 

  Μου αρέσει πολύ ο Jim Jarmusch. Τα μεγάλα σε διάρκεια πλάνα που δίνουν ένα αργό ρυθμό στην ταινία δεν με κουράζουν, όπως με κουράζουν συνήθως οι αμερικανιές. Όμως ο «Πιο παράξενος από τον παράδεισο» μου άρεσε ιδιαίτερα, παρά το 7,4 της βαθμολογίας του.

  absurdist deadpan comedy χαρακτηρίζει την ταινία η βικιπαίδεια.

  Πρώτη φορά βλέπω τέτοιο χαρακτηρισμό. Μου αρέσουν οι κωμωδίες, όμως δεν μπορώ να πω ότι αυτή η κωμωδία με ενθουσίασε. Την είδα βέβαια ευχάριστα.

  Είναι ούγγρος. Θα έλθει μια ξαδέλφη του από τη Βουδαπέστη, που δεν την έχει δει ποτέ. Ήταν να πάει σε μια θεία τους, όμως η θεία θα νοσηλευτεί σε νοσοκομείο, και τον παρακάλεσε να την φιλοξενήσει για κανένα δεκαπενθήμερο.

  Τον ξεβολεύει η επίσκεψή της, αλλά τι να κάνει. Δεν φαίνεται ενθουσιασμένος μαζί της, σε αντίθεση με τον φίλο του που του αρέσει πολύ.

  Ανεπρόκοποι και οι δυο (το έχω ξαναγράψει, δεν μου αρέσουν οι αρνητικοί ήρωες, έχω ακόμη κόλλημα με τον σοσιαλιστικό ρεαλισμό), θα αποφασίσουν να πάνε στη θεία του για μίνι διακοπές, στην πραγματικότητα για να τη δούνε.

  Αστείες καταστάσεις.

  Την παίρνουν να πάνε διακοπές στη θάλασσα. Και την παρατάνε στα κρύα του λουτρού δυο μέρες συνεχόμενες, τη μια για να δούνε κυνοδρομίες, όπου χάνουν σχεδόν όλα τους τα λεφτά, και την άλλη για να δούνε ιπποδρομίες, που όμως αυτή τη φορά η τύχη τους χαμογέλασε.

  Όπως και σ’ αυτήν.

  Κάποιος της δίνει ένα μάτσο χρήματα, νομίζοντας ότι είναι αυτή που πρέπει να πληρώσει για τη μαριχουάνα που πήρε.

  Καθώς ξέρει μόνο για τις κυνοδρομίες που ξεπαραδιάστηκαν, τους αφήνει κάμποσα χρήματα με ένα σημείωμα ότι φεύγει για την πατρίδα της.

  Θα πάνε στο αεροδρόμιο. Ο ένας θα βγάλει εισιτήριο για να μπει μέσα στο αεροπλάνο και να την πείσει να μην ταξιδέψει, να κατέβη. Όμως δεν το προλαβαίνουν, το βλέπουν που μόλις έχει απογειωθεί.

  Στο τελευταίο πλάνο τη βλέπουμε στο δωμάτιο του ξενοδοχείου που έχουν νοικιάσει. Μετάνιωσε και δεν ταξίδεψε.

  Κουφό, όπως και οι περισσότερες καταστάσεις.

  Ρώτησα το perplexity πώς λέγεται αυτός ο τρόπος που ο Jarmusch σκοτεινιάζει για δυο τρία δευτερόλεπτα την οθόνη πριν περάσει στο επόμενο πλάνο, και μου είπε: fade to black. Δεν θυμάμαι να το έχω ξανασυναντήσει.