Mario Martone, Γυναίκες έξω (Fuori, 2025)

 Mario Martone, Γυναίκες έξω (Fuori, 2025)

 

  Από σήμερα στους κινηματογράφους

  Η ταινία είναι βιογραφική. Βασίζεται στη ζωή της Ιταλίδας συγγραφέως Goliarda Sapienza (1924-1996) και εστιάζει κυρίως σε ένα καθοριστικό επεισόδιο της ζωής της, την φυλάκισή της.

  Η ιστορία ξεκινά στη Ρώμη, στα τέλη της δεκαετίας του 1970. Η Γκολιάρντα, μια διανοούμενη και συγγραφέας που δυσκολεύεται να βρει αναγνώριση, ζει σε οικονομική και ψυχολογική πίεση. Σε μια στιγμή απόγνωσης και παρόρμησης, διαπράττει μια μικροκλοπή — αφαιρεί κοσμήματα από ένα σπίτι — και τελικά συλλαμβάνεται.

  Οδηγείται στη φυλακή, όπου έρχεται σε επαφή με έναν κόσμο εντελώς διαφορετικό από τον δικό της: γυναίκες από λαϊκά στρώματα, με σκληρές ζωές, παραβατικότητα, αλλά και έντονη αίσθηση αλληλεγγύης. Στην αρχή η Γκολιάρντα είναι αποστασιοποιημένη, παρατηρητική, σχεδόν σαν να μελετά αυτό το περιβάλλον. Σταδιακά όμως δημιουργεί σχέσεις, ιδιαίτερα με δύο νεαρές συγκρατούμενες, με τις οποίες αναπτύσσει έναν ισχυρό δεσμό.

  Αποφυλακίζεται, όμως η φιλία με αυτές τις δυο συγκρατούμενές της διατηρείται. Η σχέση τους δοκιμάζεται από εντάσεις, ζήλια και διαφορετικές προσδοκίες, αλλά παραμένει βαθιά συναισθηματική. Τις εμπειρίες της, εντός και εκτός φυλακής με τις συγκρατούμενές της (πλάνα στη φυλακή εναλλάσσονται με πλάνα εκτός) τις καταθέτει σε δυο βιβλία της. Όμως το αριστούργημά της, «Η τέχνη της χαράς», που απορρίφτηκε από ιταλούς εκδότες, θα εκδοθεί στα γαλλικά χάρη στην επιμονή και τις ενέργειες του συζύγου της και θα γνωρίσει μεγάλη επιτυχία. Στα ιταλικά θα εκδοθεί το 2008, 32 χρόνια μετά τη συγγραφή του.

  Το 6 στο IMDb την αδικεί κατάφορα. Εγώ έβαλα 7.

  Ξεχάσαμε να το γράψουμε, στο ρόλο της Sapienza είναι η ελληνικής καταγωγής (από τη μητέρα της) Valeria Golino. Και η ερμηνεία της είναι εξαιρετική.

Dang Thai Hyuen, Red rain (2025)

 Dang Thai Hyuen, Red rain (2025)

 

  Η ταινία αναφέρεται σε ένα πραγματικό γεγονός, την υπεράσπιση μιας οχυρωμένης βουνοκορφής. Ο λόγος; Εκείνη την ώρα διεξάγονταν διαπραγματεύσεις για συμφωνία ειρήνης στο Παρίσι, και έπρεπε πάση θυσία να κρατηθεί, ως ισχυρό χαρτί στις διαπραγματεύσεις.

  Μου αρέσουν οι πολεμικές ταινίες, και αυτή εδώ ήταν εντυπωσιακή. Δεν μπορούμε παρά να θαυμάσουμε την αυτοθυσία των βοριοβιετναμέζων στρατιωτών. Οι απώλειες που είχαν ήταν τεράστιες.  

  Όπως σε κάθε πολεμική ταινία, υπάρχει και εδώ το romance. Που όμως δεν θα ολοκληρωθεί, καθώς ο αγαπημένος σκοτώνεται, παίρνοντας μέρος σε μια ομάδα αυτοκτονίας, για να διευκολύνουν την αποχώρηση των δυνάμεών τους. Θυμάμαι μια ανάλογη ταινία, την «Κινέζα χήρα» (2017) του Bille August, που είχε ανάλογο unhappy end. Σ’ αυτήν είναι η γυναίκα που σκοτώνεται, όχι ο άντρας.

  Στη συμφωνία που υπεγράφη, οι αμερικανοί έπρεπε να αποχωρίσουν. Δεν ήταν δικός τους ο πόλεμος. Και πράγματι αποχώρισαν το 1973. Ο πόλεμος έληξε με την άνευ όρων παράδοσης του Νότιου Βιετνάμ το 1975. Δεν πήγαν χαμένες οι θυσίες των βορειοβιετναμέζων, σκληρό τίμημα για τη νίκη τους.

  Αυτό που με εντυπωσίασε είναι ότι, τελικά, όλοι οι ασιάτες έχουν μανία με τις πολεμικές τέχνες. Πάρα πολλές σκηνές ήταν συμπλοκές σώμα με σώμα. Στο τέλος μάλιστα, ο νοτιοβιετναμέζος ρίχνει κάτω το πιστόλι του για να αγωνιστεί σώμα με σώμα με τον βορειοβιετναμέζο.

  Εξαιρετική ταινία, το 7,6 της βαθμολογίας της δεν τα λέει όλα: όλα τα λέει το ότι ήταν η βιετναμέζικη ταινία με τη μεγαλύτερη εισπρακτική επιτυχία που υπήρξε ποτέ.  

  Έσπασα πλάκα με το παρακάτω που διάβασα στη βικιπαίδεια: It was selected as the Vietnamese entry for Best International Feature Film at 98th Academy Awards, and was not nominated.

  Σιγά μην προκρινόταν, η βιετναμέζοι το ήξεραν πολύ καλά όταν την έστειλαν. Μάλλον την έστειλαν για να χλευάσουν τους αμερικάνους.

  Τότε οι αμερικάνοι ξεμπέρδεψαν αφήνοντας όμως πίσω τους χιλιάδες νεκρούς, και δικούς τους και βιετναμέζους.

  Το ίδιο χουνέρι δεν έπαθαν και στο Αφγανιστάν;

  Και το μεγάλο σασπένς: Πώς θα εξελιχθεί η σύγκρουση με το Ιράν;

Mohammad Hamzei, Azar (2017)

 Mohammad Hamzei, Azar (2017)

 

  Εν όψει της προβολής της ταινίας του Hamzei «Ο αρχηγός» στο Στούντιο και στο Αθήναιο στις 30 Απριλίου.

  H Αζάρ (που σημαίνει φωτιά στα ιρανικά) μου θύμισε την «Σάρα» (1993) του δολοφονημένου Dariush Mehrjui, μεταφορά της Νόρας («Κουκλόσπιτο») του Ίψεν.

  Ο άντρας της μαζί με τον ξάδελφό του στήνουν μια επιχείρηση, εστιατόριο με ντελίβερι ταυτόχρονα. Όμως κάπου την σπάει ο ξάδελφος στα οικονομικά, αφήνοντας τον εκτεθειμένο. Τσακώνονται. Του δίνει μια σπρωξιά.

  Όσα δεν φέρνει η ώρα τα φέρνει μια στιγμή. Ο ξάδελφος πέφτει πίσω, με το κεφάλι του να κτυπάει στο σώμα ενός καλοριφέρ. Πεθαίνει.

  Και τώρα τι γίνεται;

  Στον κόσμο μας, φόνος εξ αμελείας, όχι εκ προμελέτης, με μια πολύ ελαφρότερη ποινή.

  Δεν μπορεί, το ίδιο θα συμβαίνει και στο Ιράν.

  Αναρωτιόμουνα.

  Αμ δε.

  Αντιγράφω την ατάκα: -Είμαι τόσο κοντά στο θάνατο.

  Αυτό της το λέει ο άντρας της, στη φυλακή.

  Ας κάνω ένα γενικότερο σχόλιο. Μια είναι η θρησκεία, ο ιουδαϊσμός. Με δυο μεγάλες αιρέσεις, τον χριστιανισμό και τον μουσουλμανισμό. Ο ιουδαϊσμός βρίσκεται πιο κοντά στον μουσουλμανισμό: απαγόρευση χοιρινού κρέατος, περιτομή. Το ότι οι εβραίοι δεν λιθοβολούν την μοιχαλίδα και δεν ακολουθούν το «οφθαλμόν αντί οφθαλμού» του προφήτη τους του Μωυσή, είναι γιατί κουβάλησαν στο Ισραήλ την ευρωπαϊκή κουλτούρα τους, διώχνοντας τους Παλαιστίνιους από τις εστίες τους.

  Η σαρία είναι σαφής: ο φόνος πληρώνεται με φόνο. Εκτός και αν οι συγγενείς του σκοτωμένου δεχθούν να «δεχθούν» χρηματική αποζημίωση από τον φονιά.

  Ο πατέρας του σκοτωμένου δεν είναι καθόλου διατεθειμένος για κάτι τέτοιο.

  Στην απελπισία του τον καλεί στη φυλακή και του λέει ότι τσακώθηκε με το γιο του γιατί γλυκοκοίταζε τη γυναίκα του. Αυτός, για να δεχθεί την χρηματική αποζημίωση θέτει έναν όρο: να χωρίσει με τη γυναίκα του.

  Την καλεί στη φυλακή και της το λέει. Θα χωρίσουν εικονικά. Όταν αποφυλακισθεί θα την πάρει να φύγουν σε άλλη γη σ’ άλλα μέρη, που δεν τους ξέρει κανείς. Της ομολογεί τι είπε στον πατέρα του σκοτωμένου, φοβόταν για τη ζωή του.

  Στο μεταξύ αυτή γίνεται ρόμπα στα μάτια όλων.

  Όμως αποκαλύπτεται το ψέμα, τι γλυκοκοίταζε τη γυναίκα του ο ξάδελφος, αφού ήταν ήδη αρραβωνιασμένος, όμως δεν τολμούσε να το πει στον πατέρα του γιατί δεν θα συναινούσε στο γάμο.

  Η Αζάρ, όπως και η Σάρα, όπως και η Νόρα, ζητάει διαζύγιο, πραγματικό και όχι εικονικό.

  Θα πάει να μείνει με τους γονείς της. Την εξευτέλισε ο άντρας της με αυτό που έκανε, δεν τον θέλει πιά.

  Περίεργο:

  Το 2000 που η Μαρζιέ Μεσκινί, η γυναίκα του Mohsen Makhmalmbaf, γύρισε την ταινία «Την ημέρα που έγινα γυναίκα», η γυναίκα δεν απαγορευόταν να πηγαίνει με ποδήλατο, παρόλο που η κοινωνία το έβρισκε κατακριτέο. Όμως, διαβάζω στην ανάρτησή μου, «Αν και δεν υπάρχει επίσημος νόμος που να απαγορεύει στις γυναίκες να ποδηλατούν, το 2016 ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ [Αυτόν που σκότωσαν πρόσφατα οι αμερικάνοι], εξέδωσε φετφά (θρησκευτική γνωμοδότηση) που απαγορεύει στις γυναίκες να ποδηλατούν σε δημόσιους χώρους, θεωρώντας ότι αυτό μπορεί να προκαλέσει "ηθική διαφθορά" και να παραβιάσει την "αγνότητα" των γυναικών».

  Για τις μηχανές, τις μοτοσυκλέτες, φαίνεται δεν υπήρχε ανάλογο φετφά. Ο άντρας της και ο γιος της την παρακολουθούν σε αγώνα motocross, γεμάτοι θαυμασμό, στην αρχή της ταινίας. Όμως, όταν ο ντελιβεράς του εστιατορίου απουσιάζει, η Νίκι Καρίμι (εξαιρετική στο ρόλο της) θα παραδίδει η ίδια τις παραγγελίες με τη μηχανή της, προς αγανάκτηση του πατέρα του σκοτωμένου που έτυχε να τη δει.

  Παρά τις οικονομικές δυσκολίες, και με την ενθάρρυνση των δύο υπαλλήλων τους, είχε αποφασίσει να κρατήσει το μαγαζί.

  Σε μια κοινωνία που η γυναίκα μετράει το μισό ενός άντρα, έχω δει ταινίες, που δεν τις θυμάμαι, στις οποίες παρουσιάζεται η γυναίκα με δυναμισμό και αποφασιστικότητα. Τη «Σάρα» την ανέφερα, θυμάμαι και την «Ταρανέ» (2002) του Ρασούλ Σαντραμελί.

  Από τους 351 που βαθμολόγησαν, ο μέσος όρος βγήκε 4,6. Δεν έχω καμιά αμφιβολία ότι οι περισσότεροι ήταν φαλλοκράτες ιρανοί. Εγώ έβαλα 8.

  Την ταινία την βρήκα στο https://www.imvbox.com/en, όπου είχα συνδρομή για τρία νομίζω χρόνια. Μετά σταμάτησα, δεν είχε νόημα. Παράτησα την «Εισαγωγή στον Ιρανικό κινηματογράφο» στην ενότητα με τον κινηματογράφο για παιδιά (μετεπαναστατικά), και δεν θα επιστρέψω παρά αφού τελειώσω – αν τελειώσω – την «Εισαγωγή στον κινέζικο κινηματογράφο». Από περιέργεια έψαξα για άλλες ταινίες του Hamzei στο imvbox. Ήταν η μοναδική που είχε υπότιτλους (πάντα τις έβλεπα με τους αγγλικούς). Ο «Αρχηγός» δεν υπήρχε, αλλά φαντάζομαι θα μας στείλει σύνδεσμο ο Κοσσιβάκης που μας ενημέρωσε για την προβολή.

Bertrand Blier, Ετοιμάστε τα μαντήλια σας (Preparez vos mouchoirs, 1978)

 Bertrand Blier, Ετοιμάστε τα μαντήλια σας (Preparez vos mouchoirs, 1978)

 

  Εξαιρετική κωμωδία, μου τη σύστησε ο φίλος μου ο Νίκος. Μόλις πάτησε τα τριάντα, στιλάκι ο Ζεράρ Ντεπαρτιέ, αργότερα κατάντησε Οβελίξ.

  Γκροτέσκα κωμωδία.

  Σε κατάθλιψη η γυναίκα του. Την αγαπάει. Στην απελπισία του, σκέφτεται ότι αν είχε σεξουαλική σχέση με κάποιον άλλο άντρα ίσως ξανάβρισκε το χαμόγελό της.

  Και τον βρήκε.

  Μια γυναίκα, δύο άντρες.

  Αλήθεια, με ποιον θα καταλήξει τελικά;

  Έχω αναφερθεί στο διδακτορικό μου ότι συχνά η μυθοπλασία αποτελεί μια ικανοποίηση σε φαντασιακό επίπεδο επιθυμιών μας. Θέλουμε το κακό πάντα να τιμωρείται, αλλά αυτό το «πάντα» μόνο στην αφηγηματική μυθοπλασία θα το βρούμε, π.χ. στα αστυνομικά μυθιστορήματα.

  Και τι γίνεται με τις σεξουαλικές μας επιθυμίες;

  Στο φαντασιακό κάθε άντρα (καλά ντε, μη βαράτε, σχεδόν κάθε άντρα) βρίσκεται το να αποτελεί το αντικείμενο σεξουαλικής επιθυμίας μιας νεαρής κοπέλας. Η πιο πλήρη έκφραση στη μυθοπλασία μιας τέτοιας επιθυμίας βρίσκεται στην ταινία του Ζυλ Ντασέν «Circle of two» (1980) που την είδα πολύ παλιά με τον ελληνικό τίτλο «Στα δεκαέξι γνώρισα τον έρωτα». Βέβαια η σχέση δεν ολοκληρώνεται, θα σόκαρε το κοινό, θα ήταν μια αποπλάνηση ανηλίκου, ο Ρίτσαρντ Μπάρτον συγκρατείται, παρόλο που η Τατούμ Ο’ Νηλ τον ήθελε πάρα πολύ. Το αντίστροφο είναι η φαντασίωση μιας ώριμης γυναίκας να αποτελεί αντικείμενο του έρωτα ενός νεαρού άντρα. Εδώ δεν υπάρχει αποπλάνηση ανηλίκου. Η πιο χαρακτηριστική ταινία είναι τα «40 καράτια» του Μίλτον Κατσέλας με τη Λιβ Ούλμαν, στην οποία υπάρχει και μια παράλληλη πλοκή με το αντίστροφο μοτίβο.

  Αλλά, το να αποτελεί η μεγάλη γυναίκα το αντικείμενο της σεξουαλικής επιθυμίας ενός δεκατριάχρονου, και να ενδίδει τελικά, ε, αυτό στη μυθοπλασία δεν το έχω ξανασυναντήσει, αν και έχει συμβεί στην πραγματικότητα, όμως όχι ακριβώς έτσι, αλλά σαν αποπλάνηση ανηλίκου. Στην περίπτωσή της βέβαια δεν ισχύει, δεν τον αποπλάνησε, απλά στην κατάσταση που ήταν αφέθηκε. Περίπου έκανε μια καλή πράξη.

  Στο τέλος της ταινίας βλέπουμε την πατέρα του σε αναπηρική, αυτήν έγκυο και το νεαρό βέβαια να βρίσκεται μαζί τους.

  Και η μητέρα του;

  Παράτησε τον πατέρα της για κάποιον φίλο αυτού του περίεργου τρίο.

  Η πλοκή που σας είπα δεν μοιάζει να είναι πλοκή κωμωδίας. Όμως σαν τέτοια μου την σύστησε ο φίλος μου ο Νίκος, και ήταν πραγματικά απολαυστική. 6,9 η βαθμολογία της. Εγώ έβαλα 7.

  Και για μένα ένα συν στην ταινία: ακούσαμε πολύ Μότσαρτ, ο αγαπημένος συνθέτης του δεύτερου άντρα.

  Που στο τελευταίο πλάνο τους βλέπουμε να απομακρύνονται με αργά βήματα, απογοητευμένοι. Τους είχαν δει από το παράθυρο, κατάλαβαν. Το παιχνίδι το είχαν χάσει.

Charles Kinnane και Daniel Kinnane, Solo mio (2026)

 Charles Kinnane και Daniel Kinnane, Solo mio (2026)

 

  Εξακολουθεί να παίζεται στους κινηματογράφους.

  «Η νύφη το ’σκασε», μπορούμε να το πούμε και μοτίβο (πολλοί της παλιάς γενιάς όπως εγώ θα έχετε δει την ταινία με την Τζένη Καρέζη), το έχω δει και σε άλλες ταινίες.

  (Τελικά η συνειρμική μου μνήμη δεν λειτουργεί και τόσο καλά όσο νόμιζα. Ξαναδιαβάζοντας την ανάρτηση που έκανα για τον «Ηλίθιο» του Ντοστογιέφσκι πέφτω πάνω στο παρακάτω απόσπασμα: «Ο Μίσκιν και η Ναστάζια αρραβωνιάζονται, επισύροντας τη γενική κατακραυγή. Ο Μίσκιν περιμένει στην εκκλησία και η νύφη το σκάει με το Ραγκόζιν αφήνοντάς τον στα κρύα του λουτρού»).

  Ας πούμε πρώτα την σύμπτωση. Την ίδια μέρα που είδα την ταινία, λίγο πριν, άκουσα και μια σχεδόν ίδια ιστορία. Η νύφη δεν το έσκασε αφήνοντας τον γαμπρό στα κρύα του λουτρού μέσα στην εκκλησία, αλλά την παραμονή. Άντε τώρα να ενημερώσουν τους καλεσμένους, και πώς.

  Όμως ο μήνας το μέλιτος είχε κλειστεί. Πολυτελές ξενοδοχείο, με πρόγραμμα ξεναγήσεων κ.λπ., δεν μπορούσε να ακυρωθεί.

  Μα μια χαρά θα περάσει και μόνος του.

  Κωμωδία, το happy end είναι προβλέψιμο, όπως και η καινούρια σχέση. Θα τον δούμε σε απολαυστικά επεισόδια μαζί της αλλά και με δυο άλλα ζευγάρια.

  Και η πρώην;

  Που αποδεικνύεται ότι είχε κάποια επαφή με τη νυν;

  Όχι, δεν θα σας πω τι είδους επαφή και ποια είναι η κατάληξη. Μπορεί το σασπένς να είναι το εκ των ων ουκ άνευ στη συγγραφή ενός σεναρίου κατά τον Syd Field, γιατί να μην είναι άραγε και σε μια κινηματογραφική κριτική;

  Απολαυστικότατοι όλοι τους, και κυρίως ο παραλίγο γαμπρός, ο Kevin James.

  Η πλοκή διαδραματίζεται στην Ιταλία. Ο τίτλος της ταινίας είναι ιταλικός. Λες οι αδελφοί Kinnane να έχουν ιταλικές ρίζες; Και εξάλλου η ταινία μου θύμιζε ιταλική κωμωδία, όλες τους απολαυστικές, σε αντίθεση με τις αμερικάνικες που είναι σαχλές, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων.

  Όχι, με διαβεβαιώνει το perplexity, το όνομα είναι ιρλανδικό.

  Μην τη χάσετε. 6,8 η βαθμολογία της, εγώ έβαλα 8.

Babak Lotfi Khajepasha, Στην αγκαλιά του δέντρου (In the arms of the tree, 2023)

 Babak Lotfi Khajepasha, Στην αγκαλιά του δέντρου (In the arms of the tree, 2023)

 

  Εξακολουθεί να παίζεται στο Στούντιο και στο Ατενέ.

  Ξέρουμε ότι τα παιδιά είναι τα μεγάλα θύματα σε περίπτωση διαζυγίου. Έχω ξεχάσει τις ταινίες που έχω δει που έχουν αυτό το θέμα, θυμάμαι όμως έντονα το «Ένας χωρισμός» του Ασγάρ Φαρχάντι, με το ανοικτό τέλος. Είναι βέβαια και η ταινία «Ξεκινήματα», που εξακολουθεί να προβάλλεται στους κινηματογράφους.  

  Η διαφορά: Εκεί ήταν ένα κορίτσι που πρέπει να αποφασίσει με ποιον από τους δυο γονείς θέλει να μείνει. Εδώ έχουμε δυο αγοράκια, που είναι αχώριστα. Μαντεύουν ότι κάτι συμβαίνει. Ο πατέρας προειδοποιεί το θείο τους, να μην τα παίρνει πάντα μαζί, πρέπει να συνηθίσουν στο χωρισμό.

  Αμ δε.

  Το τέλος της ταινίας είναι συγκλονιστικό. Ένα αφηγηματικό κενό δημιουργεί ένα μείζον σασπένς που διατρέχει ένα μεγάλο μέρος της ταινίας προς το τέλος της.

  Τι έγιναν τα παιδιά, πνίγηκαν;

  Αγωνία των γονιών, του θείου, που νιώθει ένοχος, και των άλλων που τρέχουν απεγνωσμένα να τα βρουν. Όμως σχεδόν η μισή ταινία καταλαμβάνεται από επεισόδια και πλάνα με τα δυο μικρά αγόρια.

  Στον ιρανικό κινηματογράφο υπάρχει μια ειδική κατηγορία έργων για/με παιδιά.

  Γράφω μια «Εισαγωγή στον ιρανικό κινηματογράφο». Καθώς θεωρώ πολύ πιθανόν να μην την τελειώσω, ανάρτησα στο blog μου για τον προεπαναστατικό κινηματογράφο. Τώρα λέω να αναρτήσω το σχετικό απόσπασμα προσχέδιο (όχι το εκτενές που έγραψα αργότερα) που έχω γράψει για τον μετεπαναστατικό κινηματογράφο, που προς το παρόν τον πραγματεύομαι θεματικά, με πρώτο μέρος τις πολεμικές ταινίες και δεύτερο τις ταινίες με/για παιδιά.

  Ο «Κινηματογράφος με παιδιά» είναι ένα είδος, θα μπορούσαμε να το χαρακτηρίσουμε, ειδικά ιρανικό.

  Κατ’ αρχάς να πούμε ότι ξεχωρίζει από τον «Κινηματογράφο για παιδιά», που απευθύνεται ειδικά στα παιδιά. Ο «Κινηματογράφος με παιδιά» όμως μπορεί να απευθύνεται τόσο στους μεγάλους όσο και στα παιδιά.

  Το είδος χρονολογείται πριν από την επανάσταση, αλλά γνώρισε μεγάλη ακμή μετά την επανάσταση, που κράτησε σχεδόν μέχρι το τέλος της χιλιετηρίδας.

  Ο «Κινηματογράφος με παιδιά» αποτελούσε μια εξέλιξη του «Κινηματογράφου για παιδιά», που εν πολλοίς οφείλεται στον Αμπάς Κιαροσταμί. Ο Κιαροσταμί γύρισε ταινίες για παιδιά στο τμήμα κινηματογράφου του Kanoon, ένα ίδρυμα που επιχορηγούνταν από το κράτος με στόχο την πνευματική ανάπτυξη παιδιών και εφήβων, μικρού μήκους όλες τους.

  Υπήρξαν και άλλα ιδρύματα που για κάποιο διάστημα καθένα του χρηματοδοτούσε ταινίες με παιδιά ή για παιδιά.

    Η άνθηση του κινηματογράφου για/με παιδιά υπήρξε τέτοια ώστε όχι μόνο δημιουργήθηκαν κινηματογραφικές αίθουσες ειδικά για παιδιά αλλά και ένα φεστιβάλ για ταινίες για/με παιδιά.

  Ο «Κινηματογράφος με παιδιά» όμως αναπτύχθηκε ιδιαίτερα μετά το μέσο της δεκαετίας του ’80. Ένας βασικός λόγος γι’ αυτή την ανάπτυξη είναι ότι οι σκηνοθέτες απέφευγαν το σκόπελο της λογοκρισίας που ίσχυε για τις άλλες ταινίες, με βασικό εμπόδιο την ευπρεπή συμπεριφορά και ενδυμασία ανδρών αλλά κυρίως γυναικών. Τέτοιοι περιορισμοί δεν υπήρχαν στις ταινίας με παιδιά, που είχαν και μικρότερο κόστος παραγωγής καθώς η αμοιβή για τους μικρούς ερασιτέχνες ηθοποιούς ήταν σαφώς μικρότερη από ότι για μεγάλους ηθοποιούς.

  Ο κινηματογράφος για/με παιδιά άρχισε να φθίνει με την εκλογή του μεταρρυθμιστή προέδρου Αλί Χαταμί το 1997. Η λογοκρισία χαλάρωσε, πράγμα που οδήγησε τους σκηνοθέτες να κάνουν ταινίες για μεγάλους.

  Η εξάπλωση του διαδικτύου οδήγησε επίσης στην παρακμή του κινηματογράφου για παιδιά. Τώρα τα παιδιά μπορούσαν να έχουν πάρα πολύ εύκολη πρόσβαση σε δυτικές ταινίες, που ήταν καλύτερες από τις ιρανικές καθώς είχαν γίνει με καλύτερη ψηφιακή τεχνολογία.

  Φυσικά το είδος δεν εξαφανίστηκε. Αξίζει να αναφέρουμε τον «Σκιέρ» (2018) του Fereydoun Najafi».

  Και μια ατάκα από την ταινία: Ο δάσκαλος είπε ότι τα κορίτσια γίνονται γυναίκες μετά τα 9 και τα αγόρια γίνονται άντρες μετά τα 14. Μπορεί να έχω γράψει στην κριτική για την ταινία «Την ημέρα που έγινα γυναίκα» για ποιο λόγο τα κορίτσια γίνονται γυναίκες μετά τα 9.

  Εξαιρετική ταινία, παρά το 6 της βαθμολογίας της. Εγώ βέβαια έβαλα 8.

Νίκος Κορνήλιος, Η θάλασσα το χειμώνα (2025)

 Νίκος Κορνήλιος, Η θάλασσα το χειμώνα (2025)

 

Από σήμερα στην αίθουσα 1 της ταινιοθήκης της Ελλάδος

 

  Τρεις μοναξιασμένοι άνθρωποι μπλέκουν σε ένα τρίο. Καταλύτης η Ναντίν (εξαιρετική στο ρόλο της η Αδελαΐδα Κατσίδε), γεωλόγος, που έρχεται στο Λαύριο για έρευνα. Οι άλλοι δύο είναι ο Χρήστος, απόγονος μεταλλωρύχων και φύλακας σε ένα εργοστάσιο (απομακρύνει τους παρείσακτους από την περιοχή), και η Κατερίνα, που έχει ένα ψαροκάικο.

  Το ερώτημα για το νόημα της ζωής το θέτουν συχνά οι καταθλιπτικοί στον εαυτό τους. Νομίζω το έθεσε η Ναντίν. Και ο Χρήστος, ατενίζοντας απέναντί του το Λαύριο, «αποδομεί» το νόημα της ζωής που ο Βίκτορ Φρανκλ, θεμελιωτής της υπαρξιακής ψυχολογίας, το θεωρεί ως απαραίτητο για την ψυχική ισορροπία. Δεν θυμάμαι ποιος δικός του ήταν στη Μακρόνησο. Αρνιόταν να υπογράψει. Αν υπέγραφε, θα ακύρωνε το νόημα που είχε δώσει στη ζωή του, τον αγώνα για μια δικαιότερη κοινωνία. Τον έβαλαν σε ένα σακί με μια γάτα και τον έριξαν στη θάλασσα, ένα συνηθισμένο βασανιστήριο. Γύρισε σπίτι με σαλεμένα τα μυαλά του.

  Ναντίν και Χρήστος, που μια αύρα συμπάθειας πλησιάζει τη σεξουαλική έλξη, σίγουρα από τη μεριά του.

  Χρήστος και Κατερίνα, που ένα πείσμα τους κράτησε μακριά για 27 χρόνια, όσα είναι και τα χρόνια της Ναντίν.

  Δεν έχει ιστορία μόνο η Μακρόνησος, έχει και το Λαύριο. Ο Χρήστος αφηγείται την απεργία των μεταλλωρύχων, ποια ήταν τα αιτήματά τους που η ικανοποίησή τους σε μας σήμερα φαίνεται αυτονόητη, και ο σκληρός τρόπος με τον οποίο καταπνίγηκε.

  Με εικαστικά πλάνα, με επεισόδια που δεν ολοκληρώνονται, ο Κορνήλιος δημιουργεί μια ταινία με έντονο σασπένς, σαν θρίλερ, που κορυφώνεται στο τέλος.

  «Το σεξ είναι η παρηγοριά που έχει κανείς όταν δεν υπάρχει έρωτας», λέει ο Μάρκες στις «Θλιμμένες πουτάνες της ζωής μου».

  Και όταν δεν υπάρχει σεξ, ο αυνανισμός.

  Εξαιρετική ταινία. Μπορεί το 7,5 της βαθμολογίας της στο IMDb να είναι στημένο (10 άτομα όλα κι όλα ψήφισαν), όμως εγώ έβαλα 8.