Μπάμπης Δερμιτζάκης

Book review, movie criticism

Tuesday, December 6, 2022

Ildikó Enyedi, Η ιστορία της γυναίκας μου (The story of my wife, 2021)

Ildikó Enyedi, Η ιστορία της γυναίκας μου (The story of my wife, 2021)

 


  Από μεθαύριο, Πέμπτη, στους κινηματογράφους.

  Έχουμε δει δυο ακόμη ταινίες της Ildikó Enyedi, τις «Ο εικοστός μου αιώνας» (1989) και «Η ψυχή και το σώμα» (2017), η προηγούμενη ταινία της, οι οποίες προβλήθηκαν στις ελληνικές αίθουσες πριν τέσσερα πέντε χρόνια. (Τελικά την είδα πακέτο, με τελευταία ταινία τον «Σίμωνα τον Μάγο»).

  Και πάλι βλέπουμε το ερωτικό δίδυμο που είδαμε στο «Η ψυχή και το σώμα», αλλά και σε άλλες ταινίες της.

  Έχω πρόβλημα όταν γράφω για τις ταινίες που παίζονται σε πρώτη προβολή ή σε επανέκδοση γιατί δεν μπορώ να κάνω σπόιλερ. Και δεν μπορείς να πεις σημαντικά πράγματα για την ταινία αν δεν κάνεις σπόιλερ.

  Πώς κατέληξε η σχέση τους στην «Ψυχή και το σώμα»;

  «Μόνο στο τέλος θα το μάθουμε, και δεν θα σας το πω, μια και η ταινία παίζεται ακόμη», αντιγράφω από την ανάρτησή μου.

  Και δεν θυμάμαι πώς.

  Ούτε και γι’ αυτή την ταινία θα σας πω.

  Είναι μια ουγγρική εκδοχή της ταινίας «Σκηνές από ένα γάμο» του Μπέργκμαν.

  Η αρχή της μου θύμισε τις «actes gratuites» του Αντρέ Ζιντ, τις πράξεις που γίνονται παρορμητικά, χωρίς κανένα λογικό κίνητρο.

  Ναι, ένας γάμος θα έκανε καλό στον καπετάνιο που υποφέρει από το στομάχι του. Έτσι του λέει ένας από το πλήρωμα.

  Μα είναι δυνατόν να παντρευτεί, όπως λέει στον φίλο του που κάθετε απέναντί του στην καφετέρια, την πρώτη γυναίκα που θα μπει μέσα;

  Παραλίγο να παντρευτεί μια γριά. Ήταν έτοιμη να διασχίσει το κατώφλι αλλά μετάνιωσε.

  Η επόμενη που μπαίνει μέσα είναι η Λεά Σεϊντού.

  Την πλησιάζει στο τραπέζι που έχει καθίσει.

  -Με συγχωρείς που σε ενοχλώ, μπορώ να σου μιλήσω;.

  -Εν τάξει, αλλά να είσαι σύντομος.

  -Σε παρακαλώ να γίνεις γυναίκα μου. Σοβαρά μιλάω.  

  Κάθισε, του κάνει με νόημα.

  -Και πότε θα παντρευτούμε; τον ρωτάει.

  -Αύριο.

  -Όχι, είναι πολύ νωρίς. Σε μια βδομάδα.

  Και παντρεύονται.

  Acte gratuite αυτός, acte gratuite και αυτή.

  Αυτές οι actes gratuites προαναγγέλλουν το παράλογο.

  Παράλογο, όμως πόσο ρομαντικό!!!

  Στη συνέχεια όμως το ρομαντικό (romance) εναλλάσσεται με τον ρεαλισμό (τα κερατώματα).

  Βάζει ντετέκτιβ να την παρακολουθεί.

  -Όχι, δεν βρήκαμε τίποτα.

  Αργότερα θα ανακαλύψει ο ίδιος.

  Το ρομαντικό-δραματικό τέλος δεν συνάδει καθόλου με τον ρεαλισμό του προηγούμενου κεφαλαίου (η ταινία χωρίζεται σε κεφάλαια).

  Η ταινία μου φάνηκε σαν ένα παζλ που δεν ταιριάζανε τα κομμάτια.

  Όμως ήταν πολύ όμορφα.

  Και παρά το ότι την έθαψαν κριτικοί και κοινό (6,2 είναι η βαθμολογία της στο ΙΜDb), παρά τις αντιρρήσεις που διατύπωσα παραπάνω, η ταινία μου άρεσε πολύ.

    Τα κοντινά πλάνα που δίνουν μια θεατρικότητα, με τη μεσαία τουλάχιστον διάρκεια, μου αρέσουν σε μια ταινία, τα βρίσκω ευχάριστα, δεν με κουράζουν.

  Για άλλη μια φορά διαπιστώνω ότι η Λεά Σεϊντού δεν είναι μόνο πολύ όμορφη αλλά και πολύ καλή ηθοποιός.

 

 

Ildikó Enyedi, Simon, the magician (1999)

Ildikó Enyedi, Simon, the magician (1999)

 


  Εν όψει της προβολής της ταινίας «Η ιστορίας της γυναίκας μου» (2021) την ερχόμενη Πέμπτη είπαμε να δούμε την Ildiko Enyedi πακέτο.

  Ο «Σίμων ο μάγος» είναι μια ταινία διαφορετική από τις άλλες της Enyedi, αν και όχι εντελώς.

  Υπάρχει το romance, όμως ευοδώνεται μόλις στο τέλος. Δεν ευοδώνεται αμέσως από την αρχή ώστε να έχουμε στη συνέχεια εντάσεις και ζήλειες στη σχέση.

  Υπάρχει το φανταστικό, που όμως για μένα, που το πρώτο μου βιβλίο είναι «Παραψυχολογία μύθος ή πραγματικότητα», αυτό που σε κάποιους μπορεί να φανεί φανταστικό για μένα δεν είναι.

  Πώς ο Σίμων θα εντοπίσει τον δολοφόνο;

  Τα φυτά αντιδρούν. Μπορούμε να μελετήσουμε τις αντιδράσεις τους με γαλβανόμετρο. Θα παρουσιάσουν μέσα στην αίθουσα όπου διαπράχθηκε η δολοφονία τους υπόπτους, και ο φυτό θα υποδείξει τον δολοφόνο, καθώς θα αντιδράσει με διαφορετικό τρόπο στην παρουσία του από ότι στην παρουσία των άλλων υπόπτων.

  Διάβασα αρκετά για αυτά τα πράγματα στη «Μυστική ζωή των φυτών».

  Τελευταία διάβασα για μια ανάλογη περίπτωση στον «Παν» του Μυριβήλη και σε ένα από τα διηγήματά του, να μην το ψάχνω τώρα. Πρόκειται, μας λέει, για πραγματικό περιστατικό. Όταν απολύθηκε ο φυλακισμένος και αποχαιρετούσε το αγαπημένο του δεντράκι που το περιποιόταν, τα φύλλα του μαράθηκαν αμέσως.

  Τώρα το άλλο, είναι μεταξύ φανταστικού και πραγματικού. Ξέρουμε για τους γκουρού της Ινδίας που μπορούν και σταματούν την καρδιά τους, την αναπνοή τους, δεν θυμάμαι ακριβώς. Αλλά δεν διάβασα ποτέ ότι τους θάβουν κανονικά, ότι ρίχνουν χώμα πάνω τους, και ότι μετά από τρεις μέρες τους ξεθάβουν και είναι ζωντανοί.

  Όμως πριν συνεχίσουμε γι’ αυτό να μιλήσουμε για το εξαιρετικά πρωτότυπο romance.

  Η κοπέλα ρωτά περαστικούς έχοντας ένα ερωτηματολόγιο με ερωτήσεις σχετικά με τη θρησκεία. Του Σίμωνα του αρέσει. Βρίσκει τρόπο ώστε να τον ρωτήσει και αυτόν.

  Έλα όμως που δεν ξέρει γαλλικά;

  Δίνει αλλοπρόσαλλες απαντήσεις με αποτέλεσμα η κοπέλα να μπερδεύεται. Την προσκαλεί για καφέ. Και εκεί η συζήτηση είναι «από την πόλη έρχομαι και στην κορφή κανέλα». Χειρότερα από το «Χαμένοι στη μετάφραση», εδώ δεν υπάρχει καθόλου μετάφραση-γι’ αυτόν.

  Αυτή καταλαβαίνει ότι του αρέσει. Τον ρωτάει ευθέως. Αυτός δεν καταλαβαίνει τι τον ρώτησε. Αργότερα θα της πουν ότι δεν ξέρει γρι γαλλικά. Τώρα πια βεβαιώθηκε για τα αισθήματά του.

  Δεν μπορούν να βρεθούν τώρα, έχει εξετάσεις. Αλλά σε τρεις μέρες, μετά το τέλος των εξετάσεων, θα τον περιμένει μπροστά σε μια καφετέρια.

  Ίδια σκηνή είδαμε και στην προηγούμενη ταινία της Enyedi, «Tamas and Juli».

  Ένας άλλος μάγος τον προκαλεί σε «μονομαχία», να δουν ποιος είναι καλύτερος μάγος. Θα τους θάψουν για τρεις μέρες και μετά θα τους ξεθάψουν. Θα δουν ποιος είναι σε καλύτερη κατάσταση. Αν ζουν βέβαια.

  Ξεθάβουν το άλλο μάγο. Μια χαρά τα κατάφερε.

  Ξεθάβουν και τον Σίμωνα.

  Να σχολιάσω τώρα σε σχέση με τις αφηγηματικές αναμονές.

  Στα drama, είναι εντελώς αβέβαιες.

  Θα τα καταφέρει;

  Ξέρουμε για το απαισιόδοξο τέλος της προηγούμενης ταινίας, θα έχουμε το ίδιο unhappy end;

  Και οι ανατροπές;

  Η αφηγηματική αναμονή είναι ότι δεν θα τα καταφέρει. Άρα θα έχουμε την ανατροπή ότι θα τα καταφέρει.

  Ξεθάβουν. Η κάμερα παρατηρεί από μακριά.

  Ξαφνικά βλέπουμε να ρίχνουν πάλι μέσα το χώμα.

  Δεν τα κατάφερε.

  Διαψεύστηκε η αφηγηματική ανατροπή;

  Ξαφνικά βλέπουμε το χώμα να κινείται.

  Η κοπέλα περιμένει. Είναι ανυπόμονη.

  Στο τελευταίο πλάνο τη βλέπουμε να κοιτάζει κάπου και το πρόσωπό της να φωτίζεται από χαρά.

  Ανατροπή της ανατροπής, συνηθισμένο κινηματογραφικό εφέ. Τελικά τα κατάφερε.

  Έχω πει και άλλη φορά πόσο μου αρέσουν τα romance και τα happy end σε μια ταινία. Ιδιαίτερα αυτό το romance, που ήταν εντελώς πρωτότυπο. Όπως καταλαβαίνετε, η ταινία αυτή μου άρεσε πολύ.

  Το ίδιο και αυτή, γι’ αυτό την έβαλα frame

  Ξέχασα να το γράψω, άκουσα σαν μουσική υπόκρουση κάμποσα μέτρα από το αγαπημένο μου 3ο κονσέρτο για πιάνο του Μπέλα Μπάρτοκ, ενώ ελάχιστα μέτρα άκουσα στην προηγούμενη ταινία της «Tomas and Juli». Επίσης άκουσα κάτι αργό και πένθιμο, ολοφάνερα Μπετόβεν, αλλά από ποια συμφωνία του; Δεν μπορούσα να θυμηθώ. Να είναι καλά η Μαρία που μου είπε για το Shazam, εφαρμογή στο κινητό που σας λέει ποια είναι η μουσική που ακούτε εκείνη τη στιγμή, βρήκα ότι είναι το δεύτερο μέρος από την 7η συμφωνία του Μπετόβεν.

  Η προηγούμενη ανάρτησή μας ήταν για την ταινία «Tomas and Juli» (1994).

  Και με τον «Σίμωνα, τον μάγο» τελειώσαμε με την Ildiko Enyedi.