Μπάμπης Δερμιτζάκης

Book review, movie criticism

Thursday, December 3, 2020

Το σενάριο είναι υποτιμημένο

 



  Το γράφω συχνά στις κριτικές μου ότι το σενάριο είναι υποτιμημένο. Με μεγάλη μου χαρά βλέπω να έχει την ίδια γνώμη και ο Κεν Λόουτς, σε μια εξαιρετική εκπομπή στην οποία μιλάει για το έργο του. Μπορείτε να τη δείτε μέχρι τις 9 του Δεκέμβρη στο ertflix. https://www.ertflix.gr/docs/synomilies-ken-looyts-kai-kilian-merfi/

 

Tuesday, December 1, 2020

Thor Freudenthal, Words on bathroom walls (2020)

Thor Freudenthal, Words on bathroom walls (2020)

 


  Ένα πολύ συχνό μοτίβο στις αμερικανικές ταινίες είναι το μοτίβο του νέου που έχει προβλήματα τα οποία προσπαθεί να διαχειριστεί. Είναι ερωτευμένος αλλά η κοπέλα που αγαπάει δεν του δίνει σημασία, αντιμετωπίζει κάποια αρρώστια, έχει δυσπροσαρμοστική συμπεριφορά, αντιμετωπίζει προβλήματα στην οικογένεια, στο σχολείο…

  Αυτό το πρόβλημα όμως δεν το έχω ξανασυναντήσει σε ταινία.

  Ή μάλλον το έχω συναντήσει, περίπου, σε μια, θα σας πω παρακάτω.

  Ο Άνταμ έχει παραισθήσεις, ακούει φωνές. Προσπαθεί όσο μπορεί να το κρύψει. Όμως κάποτε δεν θα τα καταφέρει, οι συμμαθητές του θα τον πάρουν χαμπάρι και θα αρχίσει το bullying.

  Οι γονείς του θα τον πάνε σε άλλο σχολείο. Προϋπόθεση όμως για να τον δεχθούν είναι να παίρνει τα φάρμακά του. Εκεί θα γνωρίσει την Μάγια. Η αφηγηματική αναμονή είναι δεδομένη, ο έρωτας. Όμως δεδομένη είναι και η αφηγηματική αναμονή για τα προβλήματα που θα προκύψουν εξαιτίας του προβλήματος υγείας του Άνταμ.

  Μα είναι δυνατόν, κάθε ένας που έχει παραισθήσεις και ακούει φωνές να είναι σχιζοφρενής; Σίγουρα θα υπάρχουν διαβαθμίσεις, με την σχιζοφρένεια να είναι η πιο σοβαρή περίπτωση.

  Ο περίφημος μαθηματικός Νας, που τον γρίφο που φέρνει το όνομά του έλυσε ο Κωνσταντίνος Δασκαλάκης, ήταν σχιζοφρενής; Αξίζει να δείτε την ταινία του Ron Howard «Ένας υπέροχος άνθρωπος» που αναφέρεται στη ζωή του (Πρέπει να την είδα παλιά, γιατί δεν βλέπω να έχω γράψει).

  Ο πατέρας του, μην μπορώντας να αντέξει το πρόβλημά του, τους εγκατέλειψε.

  Ξέρω μια τέτοια περίπτωση.

  Η μητέρα του τον υπεραγαπάει, προσπαθεί με κάθε τρόπο να τον στηρίξει.

  Ξέρω μια τέτοια περίπτωση.

  Όμως αυτός έχει αμφιβολίες, ειδικά για τα αισθήματα του πατριού του, που όπως θα αποδειχθεί στο τέλος κάνει ότι μπορεί και εκείνος. Στο τέλος ο Άνταμ θα το καταλάβει και θα τρέξει να τον αγκαλιάσει.

  Κάθε ένας που ακούει φωνές είναι καταδικασμένος στη σχέση του με το άλλο φύλο;

  Όχι, η Μάγια όταν μαθαίνει το πρόβλημά του εξακολουθεί να τον αγαπάει.

  Ξέρω μια τέτοια περίπτωση.

  Εξαιρετική ταινία, καίριοι διάλογοι, πολύ καλή σκηνοθεσία και πολύ καλές ερμηνείες (6,8 στο IMDb), πολύ μου άρεσε.   

 

Monday, November 30, 2020

Βασίλης Μαζωμένος, 10th day (2012)

Βασίλης Μαζωμένος, 10th day (2012)

 


  Μετά την «Εξορία», τις «Γραμμές» και την «Ενοχή», είδαμε μια ακόμη ταινία του Βασίλη Μαζωμένου, τη «10η μέρα» (μπορείτε να τη δείτε και σεις μέχρι σήμερα Δευτέρα στις 10 το πρωί, αν διαβάσετε έγκαιρα αυτές τις γραμμές).

  Η ταινία βασίζεται στην πραγματική ιστορία του Αλί, ενός αφγανού που αποφάσισε κι αυτός, όπως και τόσοι άλλοι συμπατριώτες του, να βρει μια καλύτερη τύχη στην Ευρώπη. Ένας σημαντικός λόγος που το αποφάσισε είναι ότι τα αδέλφια μιας κοπέλας που αγαπούσε τον έσπασαν στο ξύλο και αυτής της έκαψαν τα χέρια με τσιγάρο. Δεν την ξαναείδε.

  Υπάρχουν και χειρότερα.

  Μια τουρκoγερμανίδα την σκότωσαν τα αδέλφια της γιατί έβγαινε, λέει, με γκόμενους. Πάνε κάμποσα χρόνια που το διάβασα.

  Σε μια ανάρτησή μου για την ταινία «Afgan star» κατέληγα: «Θα το ξαναγράψω: ναι, στους Αφγανούς τους άξιζαν οι ταλιμπάν, έτσι καθυστερημένοι που είναι».

  Όμως όχι σε όλους. Εδώ ισχύει η παροιμία: «Μαζί με τα ξερά καίγονται και τα χλωρά».

  Το ταξίδι ήταν επεισοδιακό. Παρά λίγο να τους πετύχουν οι σφαίρες των συνοριακών φρουρών. Ταξίδεψαν χωρίς νερό. Τούρκοι στρατιώτες τους συνέλαβαν και τους φέρθηκαν πολύ άσχημα, αλλά τελικά τους άφησαν αφού δωροδοκήθηκαν από τον οδηγό που τους μετέφερε. Πέρασαν στην Ελλάδα με φουσκωτό, χωρίς σωσίβια και χωρίς να ξέρουν κολύμπι, αφού πρώτη φορά έβλεπαν θάλασσα.

  Αλλά και στην Ελλάδα δεν τους φέρθηκαν καλύτερα, παρά το ότι πήραν από την αρχή την κάρτα του πολιτικού πρόσφυγα.

  Ο Μαζωμένος δεν ενδιαφέρεται τόσο να αφηγηθεί την ιστορία (έχω δει μια παρόμοια ταινία με την οδύσσεια ενός άλλου αφγανού, δεν θυμάμαι τον τίτλο) όσο να υποβάλλει το αίσθημα της ματαίωσης, του πόνου και της απογοήτευσης που διακατέχουν τον ήρωά του.

  Μικρά πλάνα, συχνότατα cut, μουντοί χώροι και τοπία που μου θύμισαν το «Στάλκερ» του Ταρκόφσκι και κυρίως Μπέλα Ταρ (άλλοι απαισιόδοξοι αυτοί), και το έγχρωμο που συχνά πλησιάζει στο ασπρόμαυρο, χαρακτηρίζουν την ταινία.

  Ένα κάδρο σε close up με μόνο το πάνω μέρος του προσώπου του Αμίρ με τα εκφραστικά μάτια επαναλαμβάνεται σαν leit motiv ενώ δυο τουλάχιστον επεισόδια τεμαχίζονται σε πλάνα που εμφανίζονται κατά διαστήματα στην ταινία. Αυτά είναι από την περιπλάνηση του Αμίρ με ένα καρότσι σουπερμάρκετ με το οποίο μαζεύει από τα σκουπίδια ανακυκλώσιμα αντικείμενα που θα μπορούσαν να πουληθούν – πολύ γνωστή η εικόνα σε όλους μας – και από ένα τελετουργικό αυτομαστίγωσης μπροστά στο τζαμί ενός αφγανού άγιου, του Μαουλά Αλί.

  Με ενδιαφέρει το  Αφγανιστάν, και έχω δει ταινίες και μυθιστορήματα που αναφέρονται σ’ αυτό. Θυμάμαι το «Οσάμα» του Siddiq Barmak, το «Στις πέντε το απόγευμα» της Σαμίρας Μαχμαλμπάφ, την «Πέτρα της υπομονής» του Atiq Rahimi, αλλά και το βιβλίο, καθώς και «Τα χελιδόνια της Καμπούλ» του Γιασμίνα Χαντρά, αλλά και την ταινία που προβλήθηκε φέτος.

  Τώρα μόλις ανακάλυψα και μιαν άλλη, το «Κανταχάρ» του πατέρα Μαχμαλμπάφ.   

  Και μιαν άλλη, της μικρότερης κόρης του, της Άννας, το «Ο Βούδας κατέρρευσε από ντροπή».

  Αξίζει να το αναφέρω και αυτό.

  Μια ιστορία με μια αφγανή που συναντούσα στο περπάτημά μου στο παρκάκι στα Καραγιαννέικα που την ανάρτησα στο blog μου, άρεσε πολύ στον Μπάμπη τον Παπαχαραλάμπους και μου τη ζήτησε να την κάνει σενάριο. Μπορείτε να τη διαβάσετε εδώ. Του έστελνα συχνά κειμενάκια πάνω στις συναντήσεις που είχαμε. Δεν ξέρω τελικά αν ολοκλήρωσε το σενάριο.

  Κάποια στιγμή την έχασα. Ελπίζω να μην της έτυχε κάτι κακό και να υλοποίησε την (υποπτεύομαι) επιθυμία της για τη Βόρεια Ευρώπη.