Μπάμπης Δερμιτζάκης

Book review, movie criticism

Thursday, August 18, 2022

Charlin Bourgeois-Tacquet, Οι έρωτες της Αναϊς ( Les amours d’ Anaïs, 2021)

 

Charlin Bourgeois-Tacquet, Οι έρωτες της Αναϊς ( Les amours d’ Anaïs, 2021)

 


  Από σήμερα στους κινηματογράφους

  Λιγάκι παλαβιάρα, αρκετά ανεύθυνη, πάντα στο τρέξιμο να προλάβει (Μου θύμισε το «Τρέξε Λόλα, τρέξε»), ευτυχώς με ένα μόνιμο χαμόγελο, η τριαντάρα Αναΐς τα φτιάχνει με έναν πολύ μεγαλύτερό της. Αυτός βρίσκεται σε σχέση με μια συγγραφέα.

  Την έχει πιάσει περιέργεια να τη γνωρίσει. Και τα καταφέρνει. Και όχι μόνο τα καταφέρνει να τη γνωρίσει, αλλά και να αναπτύξει σχέση μαζί της, μια σχέση που θα εξελιχθεί σε…

  Να μην κάνω σπόιλερ, μπορείτε να φανταστείτε σε τι σχέση.

  Το τέλος είναι σχετικά αμφίσημο, αλλά δεν μπορούσε να είναι διαφορετικό. Μπορεί καθένας να επιλέξει το τέλος που θεωρεί ως πιο πιθανόν.

  Αρκετά ωραίοι διάλογοι, που όμως δεν ήταν αρκετοί για να μου αρέσει η ταινία περισσότερο από το 6,4 που βλέπω να έχει στο IMDb.

Kim Ki-duk, Άνοιξη, φθινόπωρο, χειμώνας, καλοκαίρι… και άνοιξη (2003)

 

Kim Ki-duk, Άνοιξη, φθινόπωρο, χειμώνας, καλοκαίρι… και άνοιξη (2003)

 


  Από σήμερα στους κινηματογράφους.

  Έχουμε γράψει για μια ακόμη ταινία του πρόωρα χαμένου από επιπλοκές που του προκάλεσε ο covid Κιμ Κιντούκ, το «Δίχτυ», η οποία προβλήθηκε στις ελληνικές αίθουσες πριν πέντε χρόνια. Πολιτικό το θέμα εκεί, θρησκευτικό εδώ.

  Η ταινία χωρίζεται σε πέντε μέρη, με τον κεντρικό ήρωα σε τέσσερις διαφορετικές ηλικίες.

  Στην «Άνοιξη» ο ήρωας είναι μικρό παιδί. Ζει με έναν βουδιστή, όχι μοναχό, γιατί οι μοναχοί ζουν σε μοναστήρια, ούτε πάλι και ερημίτη, γιατί οι ερημίτες ζουν στην έρημο. Αυτός ζει σε ένα πλωτό σπίτι πάνω σε μια λίμνη που βρίσκεται μέσα σε ένα δάσος.

  Τον βλέπουμε να βασανίζει ένα ψάρι, ένα βατράχι και ένα φίδι. Ο μοναχός τον παρακολουθεί. Και του δίνει ένα καλό μάθημα.

  Στη δεύτερο μέρος, έφηβος, ερωτεύεται μια κοπέλα που την έφερε η μητέρα της στο βουδιστή για να τη θεραπεύσει. Τελικά η θεραπεία ήταν το σεξ. Ο βουδιστής της λέει ότι τώρα πρέπει να φύγει γιατί θεραπεύτηκε. Φεύγει. Ο έφηβος, παρά τις συστάσεις του, θα ψάξει να τη βρει.

  Στο τρίτο μέρος…

  Στο τέταρτο μέρος…

  Στο πέμπτο μέρος…

  Ε, δεν θα σας πω και όλη την πλοκή, εγώ σαν τον Ποκοπίκο είμαι τάφος στα μυστικά, δεν κάνω σπόιλερ. Το μόνο που μπορώ να σας πω είναι ότι μπορείτε να διαβάσετε την πλοκή στο σύνδεσμο της βικιπαίδειας.

  Και ένα ακόμη: Μου θύμισε την αιώνια επιστροφή του Νίτσε. Στο πέμπτο μέρος ένας άλλος μικρός, έκθετος, θα βασανίζει τα ίδια ζώα, αν και με άλλο τρόπο.

  Η παιδική σκληρότητα, ο έρωτας, η προσγείωση στην πραγματικότητα, η πνευματική περισυλλογή, και ξανά πάλι.

  Θα δούμε και τις ικανότητες των μοναχών, που τις έχω συναντήσει σε κινέζικα έργα wu shu, πολεμικών τεχνών. Το «θαύμα» είναι κάτι οικείο σ’ αυτά.  

   Πολύ καλή ταινία, ατμοσφαιρική. Ένας λόγος που μου άρεσε περισσότερο είναι ότι η πλοκή τοποθετείται μέσα σε ένα καταπράσινο περιβάλλον. Μου θύμισε κάποια έργα της Naomi Kawase, την οποία έχω δει πακέτο.

Édouard Molinaro, Κακός μπελάς (L’ emmerdeur, 1973)

 

Édouard Molinaro, Κακός μπελάς (L’ emmerdeur, 1973)

 


  Από σήμερα στους κινηματογράφους.

  Ο Λίνο Βεντούρα είναι εκτελεστής, τον έχουν πληρώσει να εκτελέσει έναν μάρτυρα. Ο Ζακ Μπρελ, ο γείτονάς του στο ξενοδοχείο, κάνει απόπειρα αυτοκτονίας γιατί τον παράτησε η γυναίκα του για τον ψυχίατρό της. Το μόνο που καταφέρνει είναι να σπάσει έναν νεροσωλήνα, να πλημμυρίσει ο τόπος νερά, και να αναστατώσει τον Λίνο Βεντούρα που όλη αυτή η φασαρία τον εμποδίζει να εκτελέσει το συμβόλαιό του. Ο Μπρελ του έχει γίνει τσιμπούρι, θα κάνει τα χίλια όσα για να τον ξεφορτωθεί, και το μόνο που καταφέρνει είναι να τον φορτώνεται όλο και περισσότερο.

  Βλοσυρός ο Βεντούρα, είναι ο κακός της ιστορίας, ενώ ο καλός είναι ο χαμογελαστός Μπρελ. Παίρνει τον οτοστοπατζή τον οποίο προσπερνάει ο Βεντούρα. Αμίλητος ο Βεντούρα, λαλίστατος ο Μπρελ.

  Πιθανότατα να έχω δει και άλλα έργα του Μολιναρό, όμως μόνο για το «Κλουβί με τις τρελές» έχω γράψει.

  Μου αρέσουν οι ταινίες που έχουν σοφιστικέ χιούμορ, σαν αυτές του Γούντι Άλεν, και αυτές με τις οποίες ξεκαρδίζομαι στα γέλια. Είδα να προχωράει η ταινία και εγώ να μη γελάω. Μα τι σόι κωμωδία είναι αυτή;

  Τελικά μοιάζει με το «Κλουβί με τις τρελές». Στο τέλος έχει ένα γρήγορο ρυθμό και ξεκαρδιστικά επεισόδια.

  Τέλος καλό όλα καλά, μια ακόμη επιβεβαίωση της παροιμίας.

 

Klint Eastwood, Οι γέφυρες του Μάντισον (The bridges of Madison county, 1995)

Klint Eastwood, Οι γέφυρες του Μάντισον (The bridges of Madison county, 1995)

 


  Από σήμερα στους κινηματογράφους.

  Την είχα δει την ταινία, τη θυμόμουνα την ταινία, και είπα να την ξαναδώ με την ευκαιρία της επανέκδοσής της. Ερωτική ταινία, ή μάλλον ρομαντική ταινία γιατί ο όρος «ερωτική ταινία» παραπέμπει σε ταινία με άφθονο σεξ.

  Έχω γράψει ότι οι ανεκπλήρωτοι έρωτες μας στοιχειώνουν. Το ίδιο μπορεί να στοιχειώσει και μια σύντομη ερωτική ιστορία που δεν έχει συνέχεια. Ερωτική, όχι σεξουαλική. Ακούμε να λένε για τους έρωτες της μιας βραδιάς, που στην πραγματικότητα είναι το σεξ μιας βραδιάς.

  Έκαναν σεξ, όμως ερωτεύθηκαν βαθιά ο ένας τον άλλο. Η σχέση τους που κράτησε μόλις τέσσερις μέρες δεν ήταν απλά σεξουαλική, ήταν βαθιά ερωτική.

  Αυτή παντρεμένη, αυτός φωτογράφος που γυρνάει τον κόσμο. Τι θα κάνει, θα τον ακολουθήσει παρατώντας την οικογένειά της, όπως την εκλιπαρεί;

  Συχνά αναφέρομαι στην γνωστή ρήση «δεν γίνεται να έχεις και την πίττα σωστή και το σκύλο χορτάτο».

  Και όμως γίνεται.

  Ποιος είναι εδώ ο σκύλος;

  Ο αμερικάνικος πουριτανισμός, που στην περίπτωση αυτή δεν είναι μόνο αμερικάνικος. Στο μέσο θεατή δεν θα άρεσε ένα τέτοιο τέλος, να παρατήσει η γυναίκα τον άντρα για τον γκόμενο. Στον άντρα: θα του άρεσε να τον παρατήσει η γυναίκα του για τον γκόμενο; Στη γυναίκα: την άθλια, κατάφερε και βρήκε γκόμενο και το έσκασε μαζί του, ενώ εγώ η κακομοίρα…

  Όλα αυτά βέβαια στην οθόνη. Γιατί στην πραγματική ζωή τα πράγματα εξελίσσονται αλλιώς. Η Ιζαμπέλ Αλιέντε παράτησε την οικογένειά της, τα παιδιά της, για τον γκόμενο. Μετά από κάμποσο καιρό, και αφού η σχέση με τον γκόμενο δεν πήγε καλά, γύρισε πίσω.

Σε μια βιογραφία της διαβάζω ένα απόσπασμα από κάποιο βιβλίο της σχετικά με αυτό το περιστατικό: «Δεν νομίζω ότι αποπειράθηκε να αυτοκτονήσει [ο γιος της ο Νικόλας], αλλά σίγουρα, ασυνείδητα, προσπαθούσε να με τιμωρήσει επειδή τον είχα εγκαταλείψει».

  Γράφει ότι νομίζει, αλλά εγώ είμαι σίγουρος ότι είναι σίγουρη ότι αποπειράθηκε να αυτοκτονήσει.

  Πραγματική ιστορία, γνώρισα ένα από τα πρόσωπα. Η γυναίκα εγκαταλείπει τον άντρα της και τα παιδιά της για το γκόμενο. Ο γιος της, όταν έγινε δεκαοκτώ χρονών, αυτοκτόνησε. Από τότε λέει δεν έβγαλε τα μαύρα.

  Η κοπέλα στην ιστορία που αφηγείται ο πρίγκηπας Μίσκιν ακολούθησε τον γκόμενο. Όταν αυτός την παράτησε και γύρισε στο χωριό, η ζωή της ήταν δύσκολη, απομονώθηκε από όλους. Μόνο τα παιδιά την αγάπησαν, αλλά μόνο όταν άρχισε να τους μιλάει γι’ αυτήν ο Μίσκιν (ο «Ηλίθιος» του Ντοστογιέφσκι).

  Και η πίττα ποια είναι;

  Μα η ερωτική ιστορία. Και σε ποιον δεν αρέσουν οι ερωτικές ιστορίες; Το ξαναλέω, εμένα πολύ μου αρέσουν.

  Σίγουρα δεν με εκστασίασε η ταινία με τους ακατάσχετους διαλόγους, όμως την απόλαυσα όπως απολαμβάνω κάθε ερωτική ταινία, ή καλύτερα, κάθε romance. Οι ερωτικές ταινίες με τη σημασία που ανέφερα πιο πάνω, δηλαδή με άφθονο σεξ, δεν μου αρέσουν. Δεν βλέπω καλύτερα μια τσόντα;

 

 


Thursday, August 11, 2022

Glauber Rocha, Barravento (1962)

Glauber Rocha, Barravento (1962)

 


  Από σήμερα στους κινηματογράφους.

  Ο Glauber Rocha είναι ο πιο χαρακτηριστικός εκπρόσωπος του Cinema novo της Βραζιλίας, που γνώρισε άνθιση στις δεκαετίες του εξήντα και του εβδομήντα. Έχουμε δει ήδη τρεις ταινίες του επ’ ευκαιρία των επανεκδόσεών τους, τις «Ο θεός και ο διάβολος στη χώρα του ήλιου», «Κόσμος σε μια έκσταση» και «Ο δράκος του κακού ενάντια στον άγριο πολεμιστή». Σήμερα παρουσιάζουμε, με την ευκαιρία της επανέκδοσής της, την «Αλλαγή ανέμου», την πρώτη ταινία του.

  Θέμα της είναι οι θρησκευτικές προλήψεις που ρίχνουν τον κόσμο σε μια παθητικότητα, σε μια αποδοχή της μοίρας.

  Τα ήσυχα νερά στο ψαροχώρι έρχεται να αναταράξει ο Firmino. Προσπαθεί να τους ξυπνήσει από την παθητικότητά τους, να αντισταθούν στο αφεντικό που τους εκμεταλλεύεται σαν ιδιοκτήτης του διχτιού με το οποίο ψαρεύουν. Το σχίζει.

  Δεν έχουν άλλη επιλογή παρά να ψαρέψουν με σχεδίες, που όμως συνεπάγεται κινδύνους με την αλλαγή του ανέμου. Όμως αν βγει να ψαρέψει μαζί τους ο Αρούα θα είναι ασφαλείς.  

  Γιατί;

  Διότι ο Αρούα είναι προστατευόμενος της Iemanjá, μιας θεότητας, αρκεί να παραμείνει αγνός. Η Ναΐνα τον αγαπάει, όμως δεν μπορεί να τον παντρευτεί εξαιτίας της αγνότητάς του, όρος για να εξακολουθεί να είναι προστατευόμενος της θεάς. Ο Firmino πείθει μια γυναίκα να του πάρει την παρθενιά του, και έτσι χάνοντας την αγνότητά του χάνει και την προστασία της. Δυο από εκείνους που πηγαίνουν να ψαρέψουν με σχεδία μαζί του πνίγονται εξαιτίας του Barravento. Τι περίμεναν δηλαδή, αφού ο Αρούα δεν είναι πια αγνός, τον καρφώνει. Όχι, δεν μπορούν να ψαρέψουν με τις σχεδίες, πρέπει να αγοράσουν δικό τους δίχτυ, να μην είναι εξαρτημένοι από το αφεντικό. Η Ναΐνα σκοπεύει να πάει στην πόλη, να δουλέψει, και με τα λεφτά που θα κερδίσει να αγοράσουν το δίχτυ.

  Ο ιταλικός νεορεαλισμός είναι μια επιρροή στο cinema novo με τον κοινωνικό του προβληματισμό, και το γαλλικό Νέο Κύμα με τα πειραματικά υφολογικά στοιχεία του. Βλέπουμε τις τελετουργικές κινήσεις των γυναικών, τους εκστασιακούς χορούς τους που έχουν μια μαγική λειτουργία, μια σχεδόν στυλιζαρισμένη πάλη ανάμεσα σε δυο άνδρες, τη μουσική υπόκρουση που είναι live σε σκηνές ανεξάρτητες από την πλοκή και όπου τα κρουστά είναι κυρίαρχα.

  Εξαιρετική και αυτή η ταινία του Glauber Rocha.

 

Oscar Aibar, Ο αντικαταστάτης (El sustituto, 2021)

Oscar Aibar, Ο αντικαταστάτης (El sustituto, 2021)

 


  Από σήμερα στους κινηματογράφους.

  Οι ισπανοί κατατρύχονται από το παρελθόν τους. Εμάς ο εμφύλιος τέλειωσε με μια δημοκρατία, έστω και κουτσουρεμένη. Σ’ αυτούς ο εμφύλιος τέλειωσε με τη δικτατορία του Φράνκο, που κράτησε μέχρι το θάνατό του το 1975. Κουτσουρεμένη και σ’ αυτούς η δημοκρατία που ακολούθησε, θα βελτιωνόταν με την εκλογή του σοσιαλιστή ηγέτη Φελίπε Γκονθάλεθ ως πρωθυπουργού της χώρας το 1982. Έχω δει κάμποσα έργα με θέμα τον εμφύλιο και τη μετέπειτα περίοδο, που κουβαλούσε τα τραύματα του εμφύλιου.

  Τα γεγονότα της ιστορίας διαδραματίζονται λίγο πριν τη νίκη του σοσιαλιστικού κόμματος. Και, το τρομακτικό, βασίζονται σε πραγματικό γεγονός.

  Η ταινία έχει αρκετές ανατροπές. Το θέμα της διαφθοράς των αστυνομικών σχεδόν δεν απουσιάζει από καμιά ταινία με αστυνομική πλοκή. Και ενώ υποπτευόμαστε εμπόριο ναρκωτικών και οικονομικά σκάνδαλα, ανακαλύπτουμε ότι πίσω απ’ αυτά υπάρχει κάτι βαθύτερο: ο ναζισμός με τον ρατσισμό του. Γερμανοί ναζί που κατάφεραν να ξεφύγουν (τους αναζητούν οι ισραηλινοί, αλλά νομίζω μόνο τον Άιχμαν κατάφεραν να πιάσουν, στην Αργεντινή) εξοντώνουν με ένα έξυπνο τρόπο τους νεαρούς Ρομά για να τους πάρουν τη γη.

  Τότε εμφανίζεται ο αντικαταστάτης του αστυνομικού που πέθανε δήθεν από ναρκωτικά. Έχει λόγους να μην πιστέψει την επίσημη εκδοχή και να αρχίσει να ψάχνει για το θάνατό του. Τα ευρήματά του είναι εντυπωσιακά.

  Δεν θα πούμε περισσότερα. Η ταινία με συνάρπασε τόσο που ξεχάστηκα και δεν επέλεξα frame για την ανάρτηση αυτή, όπως κάνω συνήθως. Το έκανα σήμερα που ανάρτησα.