Μπάμπης Δερμιτζάκης

Book review, movie criticism

Monday, September 28, 2026

Lewis Seiler, Ο μεγάλος παράγων (The big shot, 1942)

 Lewis Seiler, Ο μεγάλος παράγων (The big shot, 1942)

 


  Από την Πέμπτη που μας πέρασε στο Ατενέ

  Τις επανεκδόσεις τις βλέπω, ακόμη και αν το είδος δεν είναι από αυτά που μου αρέσουν.

  Εδώ, ένα πρόσθετο συν είναι ο Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ, που η ερμηνεία του είναι πραγματικά εξαιρετική.

  Τα μοτίβα είναι γνωστά.

  Κακοποιός (μεγάλος και τρανός παλιά), που έχει πάρει τον καλό δρόμο μετά την αποφυλάκισή του. Παγίδευση, για να ξαναγυρίσει στα παλιά. Φυλακή. Απόδραση. Κυνηγητό με αυτοκίνητα.

  Όλα αυτά ανεβάζουν την αδρεναλίνη.

  Η ταινία ξεκινάει από το τέλος, με τον Μπόγκαρτ ετοιμοθάνατο, δημιουργώντας «σασπένς του πώς» φτάσαμε σε αυτό το τέλος, με το συνακόλουθο αίσθημα του «ελέου», της συμπόνιας, για τον ήρωά μας.

  Η γυναίκα είναι sine qua non σε μια ταινία, και θα παίξει καταλυτικό ρόλο.

  6,7 η βαθμολογία της, σίγουρα αξίζει να τη δείτε.

Τα είδωλα του Bacon και η αρχή της οικονομίας

   Τα είδωλα του Bacon και η αρχή της οικονομίας

 

  Ξαφνικά μου πέρασε από το μυαλό, καθώς σκεφτόμουνα την «αρχή της οικονομίας» για την οποία γράφω αρκετά στο δεύτερο βιβλίο μου «Η αναγκαιότητα του μύθου», σε συνδυασμό με τα «Είδωλα» του Bacon, πνευματικές συνήθειες που οδηγούν τους ανθρώπους σε πλάνες.

  Μα πώς είναι δυνατόν αυτό; Σίγουρα δεν έχει καμιά αξία επιβίωσης. Ασφαλώς είναι μια παρενέργεια της αρχής της οικονομίας (το κόστος τεκμηρίωσης ενός ασφαλούς συμπεράσματος με το κόστος αποδοχής ενός ανασφαλούς, με βάση το οποίο προτιμάς ένα ανασφαλές συμπέρασμα από ένα ασφαλές που όμως θα είχε πολλαπλάσιο κόστος στην τεκμηρίωσή του).

  Έχοντας στο μυαλό τα δικά μου, έκανα τη σκέψη: μήπως κάνω λάθος να γενικεύω; (η γενίκευση, ή αλλιώς ο επαγωγικός συλλογισμός, είναι ένα είδωλο).

  Και κάνω τη διορθωτική κίνηση: όχι, δεν θα γενικεύσω.

Saturday, September 26, 2026

Alberto Rodriguez, Los tigres (2025)

 Alberto Rodriguez, Los tigres (2025)

 


  Από προχθές στους κινηματογράφους

  Οι «τίγρεις», τα δυο αδέλφια, δουλεύουν στις καταδύσεις. Το πρώτο επεισόδιο, πριν τα γράμματα της αρχής, μας τα δείχνει, μικρά παιδιά, να βουτάνε για να πιάσουν το ρολόι που πετάει ο πατέρας τους στη θάλασσα. Η αμοιβή; Όποιος το πιάσει είναι δικό του.

  Έτσι, για να ξέρουμε, ότι έχουν εξασκηθεί στις καταδύσεις από την παιδική τους ηλικία. Βρίσκουν αντικείμενα, πνιγμένους, ένα βυθισμένο αυτοκίνητο…  

  Η αμοιβή πολύ μικρή για το ρίσκο.

  Ο αδελφός είναι χωρισμένος και έχει προβλήματα με την πρώην του. Δεν της δίνει διατροφή, μόλις που τα βγάζει πέρα, δεν θα τον αφήσει να ξαναδεί τις δυο μικρές κόρες του.

  Κάτι πρέπει να κάνει.

  Ανακαλύπτει ότι ένα πλοίο που έρχεται κάθε τρεις μήνες μεταφέρει ναρκωτικά. Αποφασίζει να κλέψει τόσα μόνο, όσα του χρειάζονται για να πληρώνει τη διατροφή και να ανοίξει μια σχολή καταδύσεων, να είναι αφεντικό και όχι υπάλληλος.

  Έλα όμως που ένας συνάδελφός του στο σκάφος τον παίρνει χαμπάρι;

  Ζητάει μερίδιο, και σε αντάλλαγμα θα φροντίσει για τη διακίνησή του.

  Και εδώ την πατάνε.

  Πώς;

  Η συνέχεια επί της οθόνης.

  Το τέλος, που δεν θα το μαρτυρήσω, δεν μπορούσε να είναι διαφορετικό, αν και εγώ θα το ήθελα διαφορετικό.

  Πολύ καλές ερμηνείες και συναρπαστικά τα υποβρύχια πλάνα.

  6,4 η βαθμολογία της, εγώ έβαλα 7.

 

Karim Aïnouz, Το κλάδεμα της τριανταφυλλιάς (Rosebush pruning, 2026)

 Karim Aïnouz, Το κλάδεμα της τριανταφυλλιάς (Rosebush pruning, 2026)

 


  Από προχθές στους κινηματογράφους

  Ας ξεκινήσουμε από αυτό: το 5,2 της βαθμολογίας της με βρίσκει απόλυτα σύμφωνο.

  Και να συνεχίσουμε με αυτό: Τι θέλει να πει ο ποιητής;

  Συνήθως ο ποιητής θέλει να μας δώσει κάποιο δίδαγμα ή κάποια διδάγματα.

  Συχνότερα, να μας ανεβάσει την αδρεναλίνη, να μας κάνει να γελάσουμε…

  Εδώ;

  Τι έχουμε;

  Μια δυσλειτουργική οικογένεια, μέσα στην οποία θα μπλεχτεί μια αρραβωνιαστικιά, για να το βάλει στα πόδια τρομοκρατημένη.

  Υπάρχουν και ψέματα.

  Ανατροπή: τη μαμά δεν την φάγανε οι λύκοι.

  Ομοφυλοφιλία, ανδρική και γυναικεία.

  Και το πιο φοβερό: η αλληλοεξόντωση.

  -Μαλ…ίες μας λες, η ταινία είναι καλή.

  -Έτσι λέτε; Αν δεν με πιστεύετε πηγαίνετε να τη δείτε.  

  Να το σημειώσουμε αυτό: Έλληνας ο σεναριογράφος, και ακούμε και ένα τραγούδι του Πουλόπουλου.

 

Friday, September 25, 2026

Padraic McKinley, Το φορτίο (The weight, 2026)

 Padraic McKinley, Το φορτίο (The weight, 2026)

 


  Από χθες στους κινηματογράφους

  Το μοτίβο της μεταφοράς είναι πιο σπάνιο από το μοτίβο της αναζήτησης (holy grail).

  Αυτό είναι το μοτίβο της ταινίας.

  Τελικά, το έχω ξαναγράψει, κυρίως στις κριτικές μου των βιβλίων της Ρέας Γαλανάκη, ότι τα ιστορικά γεγονότα αποτυπώνονται καλύτερα στο μυαλό σου μέσω της μυθοπλασίας, κινηματογραφικής ή μυθιστορηματικής, με πρώτο και καλύτερο το ιστορικό μυθιστόρημα, παρά τον κίνδυνο να θεωρηθούν οι «διακοσμητικές» λεπτομέρειες ιστορικές αλήθειες.

  Δεν ήξερα ότι ο Ρούζβελτ, στη Μεγάλη Κρίση, κατέσχε τον χρυσό, και βέβαια και από τα χρυσορυχεία, για να χρηματοδοτήσει την ανάπτυξη. Πολλοί έκλεψαν.

  Ο Σάμιουλ Μέρφι, βετεράνος του πολέμου, αγωνίζεται να τα βγάλει πέρα. Είναι χήρος, και μένει με το μικρό κοριτσάκι του. Μια συμπλοκή με αστυνομικούς με πολιτικά θα τον οδηγήσει στη φυλακή, και το κοριτσάκι σε ίδρυμα.

  Trivia.

  Φυλούσα ως έφεδρος ανθυπολοχαγός στην πύλη του στρατοπέδου. Βλέπω και περνάει ένα αυτοκίνητο με έναν κύριο με πολιτικά. Άντε να μυρίσω τα νύχια μου ότι ήταν ο στρατοπεδάρχης. Έκανε αναφορά στο διοικητή μου ο οποίος μου έριξε 20 μέρες κράτηση. Αργότερα μου την έσβησε, γιατί καταλάβαινε το δίκιο μου.

  Θα βρεθεί σε καταναγκαστικά έργα, για να μειώσει στο ήμισυ την ποινή του. Είναι δυνατός και έξυπνος. Δεν έχουν δυναμίτη, ο διοικητής τους λέει να σπάσουν ένα μεγάλο βράχο με τις βαριοπούλες και τους λοστούς. Ο Μέρφι είχε μια καλή ιδέα πώς να χειριστούν το βράχο. Και κατάφερε να τον σπάσουν.

  Trivia 2.

  Ο πατέρας μου αγωνιζόταν να σπάσει ένα χαράκι που ήταν στη μέση της στέρνας στο χωράφι μας στο δρόμο του αοριού. Περνάει ο συγχωρεμένος ο Μιχάλης ο Γιανναδάκης, με κατεύθυνση το Αόρι. -Ρε Γιάννη, μήπως μπορείς να μου βάλεις ένα φουρνέλο να σπάσει το βράχο; -Αν βάλω φουρνέλο θα σπάσουν και τα τοιχώματα της στέρνας.

  Το βράδυ που κατέβαινε είδε τον πατέρα μου να έχει σπάσει το βράχο με τη βαρά. Μαντιναδολόγος ων, σκάρωσε αμέσως τη μαντινάδα.

  Εδά σε παραδέχομαι κύριε Δερμιτζάκη

  Μπορεί να είσαι γεροντής μα ’σπασες το χαράκι

  Ο διοικητής ενθουσιάζεται μαζί του. Του προτείνει μια δουλειά. Να φυγαδεύσουν το χρυσάφι του ορυχείου για να το γλιτώσει ο ιδιοκτήτης του. Τον θεωρεί ικανό, να διαλέξει όμως άλλα τρία άτομα και να μεταφέρει το χρυσάφι σε ένα σημείο που θα το παραλάμβαναν άνθρωποι του ιδιοκτήτη. Η αμοιβή τους; Θα υπέγραφε την απελευθέρωσή τους.

  Και η αντιστροφή του μοτίβου: πρέπει να μεταφέρουν το χρυσάφι (είναι σε τούβλα, θα το φορτώσουν σε σακίδια στις πλάτες τους) διασχίζοντας ένα δάσος, για να φτάσουν στο σημείο που τους υπέδειξε. Δυο οπλισμένοι φρουροί θα τους συνοδεύουν.

  Και αρχίζουν οι περιπέτειες.

  Στο δρόμο τους θα βρεθεί και μια ινδιάνα. Καλή.

  Και ένας που ζει στο δάσος. Κακός τελικά.

  Δεν είναι μόνο οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν (να διασχίσουν μια ξύλινη γέφυρα και ένα ποτάμι) έχουν συγκρούσεις και με τους φρουρούς.

  Συζητούν κατά διαστήματα την τρέχουσα πολιτική κατάσταση και τη γενικότερη κοινωνική, ενώ η ινδιάνα διεκτραγωδεί τη μοίρα των γυναικών της φυλής της.

  Ένα θέμα της ταινίας είναι η ισχυρή αγάπη του πατέρα για το κοριτσάκι του (η γυναίκα του είχε πεθάνει). Την ισχυρή αγάπη ενός από τους συντρόφους του για τους δυο γιους του θα την ακούσουμε.

  Και τι έγινε στο τέλος;

  Δεν θα κάνω σπόιλερ (Ποκοπίκο, έχε γεια), απλά θα πω ότι η αφηγηματική αναμονή σε τέτοιου είδους έργα είναι δεδομένη. Αν δεν μαντεύετε, σίγουρα δεν έχετε δει πολλά τέτοια έργα. 6,9 η βαθμολογία της, εγώ έβαλα 7.

Thursday, September 24, 2026

Freddy Mcdonald, Κομμένη κλωστή (Sew torn, 2024)

 Freddy Mcdonald, Κομμένη κλωστή (Sew torn, 2024)

 


  Από σήμερα στους κινηματογράφους

  Παρόλο που ξέρω ότι συχνά διαφωνώ, τόσο με το κοινό όσο και με τους κριτικούς, το 6 που έχει η ταινία στο IMDb δεν ήταν καλός οιωνός.

  Και τελικά η ταινία μου άρεσε πάρα πολύ.

  Η πρωτοτυπία της είναι ένα βασικό συν στην ταινία, μια πρωτοτυπία που μου θύμισε το «Απρόσμενος έρωτας», με τις δυο εκδοχές στην πλοκή, και την «Τρέξε Λόλα, τρέξε» με τις τρεις εκδοχές στην πλοκή. Και εδώ η πλοκή έχει τρεις εκδοχές ως εξέλιξη στο αρχικό επεισόδιο, όμως κάποιες έχουν και υποεκδοχές.

  Το αρχικό επεισόδιο: Η Μπάρμπαρα (ας γράψει κάποιος στη βικιπαίδεια για την Eve Connolly, εξαιρετική η ερμηνεία της), «κινούμενη» μοδίστρα, δηλαδή πηγαίνει σε σπίτια, πέφτει πάνω σε ένα τροχαίο. Δυο κείτονται στο οδόστρωμα. Ένα πιστόλι. Σακουλάκια με ναρκωτικά, χυμένα στην άσφαλτο. Μια βαλίτσα με λεφτά.  

  Τι να κάνει;

  Crime, thriller χαρακτηρίζει την ταινία η βικιπαίδεια, ενώ το IMDb, πιο εύστοχα, comedy, thriller.

  Αναρωτήθηκα πώς θα τα διαχειριζόταν αυτά τα δυο ο σκηνοθέτης.

  Και όμως, τα κατάφερε μια χαρά.

  Μέσα στο θρίλερ της πλοκής υπήρχαν αρκετές κωμικές πινελιές, κυρίως με την μεσήλικα νύφη που η Barbara της φτιάχνει το νυφικό για τον τρίτο της γάμο.

  Όμως υπάρχει και ένας «άψυχος» πρωταγωνιστής: το νήμα. Θα το δούμε σε πάρα πολλά πυρηνικά επεισόδια, ένα από τα οποία είναι ολότελα σουρεαλιστικό. Μου θύμισε μια γελοιογραφία με ένα πιστόλι δεμένο με κλωστές, έναν άντρα και μια γυναίκα… κάποιοι θα την έχετε δει, είναι σόκιν για να τη περιγράψω εδώ.

  Μου άρεσε πολύ η ταινία για την πρωτοτυπία της.

  Και για την όμορφη πρωταγωνίστρια με την εξαιρετική ερμηνεία.

  Δεν μου πήγαινε να βάλω 7, έβαλα 8.

   

 

Wednesday, September 23, 2026

Cat versus Dog

   Cat versus Dog

 


  Είμαι μοναχικός τύπος, μου το έλεγε πολλές φορές η γυναίκα μου.

  Το ήξερα, είμαι μοναχικός, αλλά και κοινωνικός ταυτόχρονα.

  Ξαφνικά μου πέρασε από το μυαλό: Γιατί αγαπώ τις γάτες και όχι τους σκύλους;

  Εκτός από διάφορους λόγους για τους οποίους έχω γράψει αλλού, συνειδητοποίησα και έναν άλλο: η γάτα είναι μοναχικό ζώο, σε αντίθεση με το σκύλο, που θέλει αφεντικό, και σαν απόγονος του λύκου, όταν είναι αδέσποτος συνασπίζεται σε αγέλες.