Μπάμπης Δερμιτζάκης

Book review, movie criticism

Saturday, November 21, 2026

Xin Yukun, The coffin in the mountain (心迷宫, 2014)

 Xin Yukun, The coffin in the mountain (心迷宫, 2014)

 


  Στο λαβύρινθο της καρδιάς, ο κινέζικος τίτλος.

  suspense crime drama black comedy χαρακτηρίζει  την ταινία η βικιπαίδεια.

  Εγώ δεν είδα καμιά comedy, έστω black, όσο για το drama, είναι προσωπικό δράμα, δεν έχει σχέση με μια κοινωνική κατάσταση όπως στα περισσότερα έργα που έχω δει των σκηνοθετών της μετα-έκτης (έβδομης) γενιάς.

  Την ταινία την προσέλαβα ως απλό crime.

  Είδος που δεν μου αρέσει.

  Όταν μάλιστα είναι πολυπρόσωπη, συχνά μπερδεύομαι στην πλοκή.

  Ευτυχώς υπάρχει ένα romance με το οποίο ξεκινάει η ταινία, και με αυτό τελειώνει, ως απλή νύξη όμως.

  Τρεις συμπλεκόμενες ιστορίες παραήταν πολλές για μένα.

  Εκτός από το romance των δυο νέων, βλέπουμε έναν κοινοτάρχη, έναν δανειστή καρχαρία, ένα τζογαδόρο, ένα παράνομο ζευγάρι, ένα ερωτευμένο που όμως οι προσπάθειές του είναι μάταιες, μια δολοφονία που δεν έγινε, και δυο αποτεφρωμένα πτώματα.

  Ξέχασα κάτι;

  Αφηγηματικά έχει μια πρωτοτυπία η ταινία, γιατί το ίδιο επεισόδιο το δείχνει σε ομαδοποιημένα αποσπασματικά πλάνα, δυο ή τρεις φορές στην ταινία, φωτίζοντας έτσι την πλοκή.

  Mainstream ταινία, 7,7 η βαθμολογία της, δεν θα έλεγα ότι ο Xin δεν ήθελε να ρισκάρει, απλά το είδος του αρέσει, όπως π.χ. και στον Χίτσκοκ, που δεν γύρισε τα έργα που γύρισε για εμπορικούς λόγους.

  Βέβαια το τερπνόν μετά του ωφελίμου ποτέ δεν βλάπτει.

  Το έχω ξαναγράψει, δεν βαθμολογώ ταινία που δεν μου αρέσει το είδος.

Zhang Dalei (1982 - )

Zhang Dalei (1982 - )

 


   Ο Zhang Dalei γεννήθηκε το 1982 στην Εσωτερική Μογγολία. Σπούδασε σκηνοθεσία στην Αγία Πετρούπολη.

  Είναι περισσότερο γνωστός για την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του «The summer is gone» (2016). Το παρελθόν (το ασπρόμαυρο της ταινίας) και το πρόβλημα της άρσης της μονιμότητας των εργαζόμενων σε κρατικές επιχειρήσεις κυριαρχούν στην ταινία.

  Το θέμα του παρελθόντος θα το δούμε και στη μικρού μήκους ταινία του «Day is done» (2020). Με αφορμή την χρονιάτικη επίσκεψη στον παππού, παππούς και εγγονός βλέπουν παλιές φωτογραφίες.

  Στη δεύτερη μεγάλου μήκους ταινία του «Stars await us» (2020) ο λαθρέμπορος, αφού έκανε χρόνια φυλακή, ψάχνει για την παλιά του αγάπη (πάλι το παρελθόν, κοινός άξονας στις ταινίες του) με αποτέλεσμα να βρεθεί μπλεγμένος πάλι.

  Με χρονικό πλαίσιο της ιστορίας τους Ασιατικούς Αγώνες που διεξήχθησαν στο Πεκίνο το 1990, ο Zhang με την επίσης μικρού μήκους ταινία του «All tomorrow’s parties» 2022, μας παρουσιάζει δυο νέους με κοινό πάθος τον κινηματογράφο. Το παρελθόν κάνει εδώ την εμφάνισή του με πλάνα από την ταινία «Τα τετρακόσια κτυπήματα» (1959) του Τρυφώ, ταινία που βλέπουν οι δυο νέοι, και με τα οποία ο σκηνοθέτης μας λέει στα γράμματα τέλους ότι θέλει να αποτίσει ένα φόρο τιμής στον Τρυφώ και στο γαλλικό Νέο Κύμα, που πια ανήκει βέβαια στο παρελθόν.


Άγγελος Βασιλείου, Ιούδας

 Στην καρδιά σου κάτι έσπασε,

σαν την είδες,
πεσμένη στα γόνατα,
με τα μαλλιά της,
να σκουπίζει τα πόδια του…
Δε σε πρόσεξε που την κοιτούσες…
(“Πόσο την αγάπησες, Ιούδα;”
“Κανείς δε θα μάθει…”)
Στο βλέμμα σου, η σκοτεινιά ήρθε,
σαν τον είδες,
αναψοκοκκινισμένο να χαϊδεύει
το όμορφο πρόσωπό της
με τα απαλά του ακροδάχτυλά…
Δε σε πρόσεξε που τον κοιτούσες…
(“Πόσο τον πίστεψες, Ιούδα;”
”Κανένας δεν μπορεί να καταλάβει…“)
Και ύστερα,
καθισμένος στο τραπέζι,
ανάμεσα στους άλλους, πίνεις
και με το αγριεμένο βλέμμα σου
το βλέμμα του ψάχνεις να βρει…
Δε θα σε κοιτάξει...
(“Ποιος σου μιλάει, Ιούδα;”
”Εκείνος που κανένας δεν έχει δει…“)
Τι ήθελες απόψε μαζί τους;
Δεν ήταν τα λόγια του
που σ’ έσπρωξαν σε τούτο το δρόμο…
Δεν ήταν η απουσία της
που σ’ έκανε να πάρεις την απόφασή σου…
Δεν ήταν το κρασί...
(“Τι πας να κάνεις, Ιούδα;”
“Την προδοσία με προδοσία να πληρώσω…”)
Στο όρος των Ελαιών,
μ’ ένα φιλί θα προσπαθήσεις
να ξεχάσεις όσα σε πλήγωσαν…
Μ’ ένα φιλί,
όσα σε πρόδωσαν να σβήσεις…
Μ' ένα και μόνο φιλί...
(“Μην πας εκεί Ιούδα! Μην πας!”
“Πρέπει, αν θέλω να σωθώ…”)

Friday, November 20, 2026

Zhang Dalei, All tomorrow’s parties (我的朋友, 2022)

 Zhang Dalei, All tomorrow’s parties (我的朋友, 2022)

 


  Ο φίλος μου, ο κινέζικος τίτλος.

  Ο Zhang Dalei υποθέτω ότι είναι φίλος των σπορ. Για αυτό γυρίζει αυτή την ταινία, την πλοκή της οποίας τοποθετεί το 1990, τότε που οι Ασιατικοί Αγώνες διεξήχθηκαν στο Πεκίνο.   

  Η Xiao Zhou έχει πάθος με τα σπορ, και προτιμά να προσφέρει χρήματα για τους Ασιατικούς Αγώνες αντί να αγοράζει τζην. Όμως φροντίζει τη μητέρα της. Εργάζεται ως ρεσεψιονίστ σε έναν κρατικό κινηματογραφικό στούντιο, ενώ μοιράζει τα περιορισμένα εισιτήρια για τους εργάτες στον κινηματογράφο του εργοστασίου.

  Ο Li Mo είναι ρομαντική φύση. Δεν έχει καμιά διάθεση να δουλέψει σε εργοστάσιο, όπως κανονίζουν οι γονείς του. Αντίθετα του αρέσει να γράφει ποιήματα και να ταξιδεύει.

  Συναντούνται τυχαία. Έχουν κοινό πάθος το σινεμά. Βλέπουν ταινίες μαζί.

  Βλέπουμε τη Xiao Zhou να παρατάει τη θέση της, έχει αρχίσει η ταινία, δεν περιμένει άλλες προσελεύσεις, και να τρυπώνει στην αίθουσα.

  Μια από τις ταινίες που βλέπουν είναι τα «Τετρακόσια κτυπήματα» (1959) του Τρυφώ, και τα πλάνα που βλέπουμε, διαβάζουμε στα γράμματα του τέλους, είναι φόρος τιμής στον Τρυφώ και γενικά στο γαλλικό Νέο Κύμα.

  7 η βαθμολογία της, δεν θα διαφωνήσω, παρόλο που δεν είμαι φίλος των σπορ. Εξάλλου πού να τα παρακολουθήσω. Την τηλεόραση την έχω σαν δεύτερο μόνιτορ στον υπολογιστή για να βλέπω ταινίες. Έτσι και αλλιώς όταν μου χάλασε αυτή που είχα, αυτή που μου έδωσε ο γιος μου, μια παμπάλαια, δεν έχει αποκωδικοποιητή.

Zhang Dalei, Day is done (下午过去了一半, 2020)

 Zhang Dalei,  Day is done (下午过去了一半, 2020)

 


  Το μισό απόγευμα πέρασε, είναι ο κινέζικος τίτλος αυτού του 24λεπτου φιλμ.

  Μια φορά το χρόνο επισκέπτονται τον παππού. Τρώνε όλοι μαζί στο οικογενειακό τραπέζι. Συζητούν διάφορα.

  Ο εγγονός, ο Xiao Lei, μεγάλος τώρα (στην πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του Zhang «The summer is gone», 2016, ήταν μικρός) θα πάει να σπουδάσει στη Ρωσία.

  Και ο Zhang Dalei σπούδασε ένα χρόνο στην Αγία Πετρούπολη σκηνοθεσία. Αλλά αρκετοί στην Εσωτερική Μογγολία μιλάνε λίγο πολύ ρώσικα.

  Ακούσαμε και μια ατάκα, δεν ξέρω σε ποιο context, «Πάβερ Κορτσάγιν», που με συγκίνησε. Πάφκα Κορτσάγιν στο «Πώς δενότανε το ατσάλι» του Νικολάι Οστρόφσκι, αγαπημένο μυθιστόρημα των εφηβικών μου χρόνων.

  Και πάλι οι μνήμες, όχι οι ασπρόμαυρες του σκηνοθέτη όπως στην μεγάλου μήκους ταινία του, αλλά δυο κεντρικών προσώπων: του παππού, που ξεφυλλίζει ένα οικογενειακό άλμπουμ, και του εγγονού, που βλέπει οικογενειακές φωτογραφίες στο κινητό του.

  Το μισό απόγευμα πέρασε, ατάκα που λέει ο παππούς.

  Ώρα να πηγαίνουν. Την «επιθυμία» φιλοτιμία ποιούμενος. Πολύ θα ήθελε να τους δει περισσότερο, θα περάσει ένας χρόνος μέχρι να τους ξαναδεί, όμως τους λέει «ώρα να πηγαίνουν».

  Παρόλο που βραβεύτηκε με Αργυρή Άρκτο στο 71ο Φεστιβάλ Βερολίνου, η βαθμολογία της, 6,2, σίγουορα την αδικεί.

Zhang Dalei, The summer is gone (八月, 2016)

 

Zhang Dalei, The summer is gone (八月, 2016)



 

  Αύγουστος, ο κινέζικος τίτλος.

  Η ταινία είναι σε σημαντικό βαθμό αυτοβιογραφική, και όχι μόνο γιατί η πλοκή διαδραματίζεται στο Hohhot της Εσωτερικής Μογγολίας, όπου γεννήθηκε ο σκηνοθέτης.

  Η ταινία παρακολουθεί τον δωδεκάχρονο Xiaolei στις καλοκαιρινές του διακοπές στο πατρικό που ζει η γιαγιά του με τον πατέρα του, που, όπως και ο πατέρας του σκηνοθέτη, εργάζεται σε ένα κινηματογραφικό στούντιο, και τη μητέρα του που είναι δασκάλα.

  Τα επεισόδια μοιράζονται ανάμεσα σ’ αυτά που κεντρικό πρόσωπο είναι ο Xiaolei και οι φίλοι του, που έρχονται συχνά σε σύγκρουση με μια παρέα μεγάλων, και σε επεισόδια με τους γονείς του και με φίλους-συναδέλφους τους.

  Μια μεταρρύθμιση για τις επιχειρήσεις που ανήκουν στο κράτος έχει σαν αποτέλεσμα να χάνεται η μονιμότητα των εργαζομένων σ’ αυτές. Αρκετοί είναι εκείνοι που βρίσκονται σε αβεβαιότητα, ανάμεσα στους οποίους και ο πατέρας του.

  Ο μικρός που μόλις έχει τελειώσει το δημοτικό θέλει να πάει στο Σχολείο 3. Όμως οι βαθμοί του δεν είναι ικανοποιητικοί. Οι γονείς του θα «λαδώσουν» για να τους ανεβάσουν.  

  Και γιατί θέλει να πάει σ’ αυτό το σχολείο;

  Η απάντηση που θα περίμενε κανείς είναι ότι έχει φίλους εκεί ή ότι είναι καλύτερο σχολείο.

  Τίποτα από αυτά. Οι μαθητές σ’ αυτό έχουν καλύτερες στολές.

  Το ακούει ο πατέρας του και καραφλιάζει.

  Μετά την άρση της μονιμότητας και την απειλή της ανεργίας τι επιλογές έχει;

  Θα φύγει για την πόλη, να ψάξει εκεί για δουλειά.

  Βλέπουν με έκπληξη το επίφυλλο (Βασίλισσα της νύχτας, Κάκτος ορχιδέα, άλλα ονόματά του) να έχει ανοίξει τα άνθη του. Ο μικρός φωτογραφίζεται δίπλα του.

  Είναι πεποίθησή μου ότι το ασπρόμαυρο δεν επιλέγεται μόνο για συμβολικούς λόγους (το παρελθόν) αλλά και αισθητικούς. Πολλοί εκστασιάζονται με αυτό.

  Εγώ όχι.

  Στο τέλος, σε ένα happy end, βλέπουμε έγχρωμα γυρίσματα, με τον πατέρα του να είναι μέλος του συνεργείου.

  Ένας ακόμη σκηνοθέτης της μετα-έκτης (έβδομης) γενιά που έχει σαν θέμα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι στη σημερινή Κίνα.

  6,7 η βαθμολογία της ταινίας, με βρίσκει σύμφωνο.

 


Li Ruijun, (1983 - )

 Li Ruijun, (1983 - )

 


  Ο Li Ruijun γεννήθηκε στην επαρχία Gansu. Στα 14 του μελέτησε ζωγραφική και μουσική. Το 2003 αποφοίτησε από το China National Ministry of Radio, Film, and Television. Από τότε εργάζεται σαν σκηνοθέτης.

  Στις ταινίες του τον απασχολούν τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι πολίτες στη σύγχρονη Κίνα.

  Κυρίως είναι γνωστός με τις τρεις τελευταίες ταινίες του. Στο «River road» (2015) θίγει το πρόβλημα της λειψυδρίας και της ερημοποίησης που αντιμετωπίζουν οι κτηνοτρόφοι.

  Στο «Walking past the future» (2017) οι γονείς που απολύονται επιστρέφουν στο χωριό. Η κόρη δίνει προκαταβολή για να τους αγοράσει ένα μικρό διαμέρισμα. Όμως οι δόσεις τρέχουν. Για να αντιμετωπίσει το οικονομικό της πρόβλημα δέχεται να συμμετάσχει σε επικίνδυνα ιατρικά πειράματα, καλά αμειβόμενη, όμως ρισκάροντας την υγεία της. Τελικά θα προσβληθεί στο συκώτι.

  Στο «Return to the dust» (2022) βλέπουμε δυο ταλαιπωρημένες υπάρξεις να τους παντρεύουν οι δικοί τους με προξενιό. Σε όλη την ταινία βλέπουμε την αγάπη με την οποία φροντίζουν ο ένας τον άλλο, αλλά και την καλοσύνη και γενναιοδωρία τους. Στο φόντο, η κατεδάφιση εγκαταλειμμένων κατοικιών, στα πλαίσια μιας γενικότερης κρατικής πολιτικής.