Book review, movie criticism

Friday, March 9, 2007

Να μη γράφουμε μόνο ανέκδοτα

Την πρώτη του Μάρτη έγινε μια "απογευματινίδα" στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών για το ισλάμ. Ανάμεσα στις εξαίρετες εισηγήσεις, έξι τον αριθμό, ήταν και εκείνη της φίλης μου της Ελένης Κονδύλη, με θέμα την αραβική λογοτεχνία.
Έμαθα πολλά ενδιαφέροντα πράγματα. Εδώ όμως ήθελα να σχολιάσω την τελευταία εισήγηση, της κας Ελισάβετ Ζαχαριάδου, γιατί για μένα θέτει ένα γενικότερο πρόβλημα.
Έμαθα από την εισήγησή της ότι στη Σαουδική Αραβία, που είναι η πιο φονταμενταλιστική χώρα (αυτό το ήθερα) η κυρίαρχη θρησκεία είναι μια ισλαμική αίρεση (αυτό δεν το ήξερα) για τους οποίους, όπως γράφουν τα σχολικά εγχειρίδια, οι Εβραίοι είναι γουρούνια, εμείς οι χριστιανοί δεν θυμάμαι τι ζώο είμαστε, και οι Σουνίτες και οι Σιίτες παραστρατημένοι αδελφοί ή κάτι τέτοιο. Η κα Ζαχαριάδου, αντιπαραθέτοντας στους φιλοαμερικάνους Σαουδάραβες τους άσπονδους εχθρούς των αμερικανών, τους Ιρανούς, ανέφερε ότι γίνονται βήματα προόδου στο Ιράν, και μάλιστα σε σχέση με τη θέση της γυναίκας, αναφέροντας το ποσοστό των φοιτητριών, καθηγητριών κλπ που υπάρχει στα Ιρανικά ανώτατα ιδρύματα, συγκρίνοντάς το με το αντίστοιχο ποσοστό σε δυτικές χώρες.
Αν υπάρχει κάποια πρόοδος στο Ιράν είναι ότι μετά τον Σαλμάν Ρασντί δεν καταδικάστηκε κανείς άλλος συγγραφέας σε θάνατο. Κατά τα άλλα η θέση της γυναίκας είναι κατά τι καλύτερη από ότι ήταν με τους Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν. Υπέγραψα αίτηση της Διεθνούς Αμνηστίας για να αρθεί η καταδίκη σε θάνατο μιας ιρανής, που το αμάρτημά της ήταν ότι αντιστάθηκε στους τρεις επίδοξους βιαστές της και σκότωσε τον ένα. Από κείμενο μιας ιρανής που ξεκίνησε την εκστρατεία για τη διάσωσή της έμαθα ότι αν τραυματισθεί σε τροχαίο μια γυναίκα αποζημειώνεται στο ήμισυ από ότι αν ήταν άνδρας. Η γυναίκα αποτιμάται στο ήμισυ του ανδρός. Χθες πήρα ενημερωτικό δελτίο από τη Διεθνή Αμνηστία, το οποίο με παρακίνησε να δημοσιοποιήσω τις σκέψεις μου αυτές, για να υπογράψω ενάντια στο λιθοβολισμό και την εκτέλεση ανηλίκων στο Ιράν. Παραθέτω το κείμενο, για να υπογράψετε κι εσείς.
Mientras el mundo camina hacia la abolición de la pena de muerte, Irán mantiene la lapidación y la ejecución de menores. Por eso, continuamos nuestra campaña de apoyo a activistas iraníes que trabajan para cambiar las cosas en su país. Si aún no has firmado, hazlo ahora!
Το θεωρητικό ζήτημα που μπαίνει, και που το συνειδητοποιώ όλο και περισσότερο εδώ και χρόνια, είναι ένας μανιχαϊστικός χωρισμός κουτιών ιδεών και αντιλήψεων. Για παράδειγμα: Πώς εγώ, ένας αριστερός, μπορώ να θαυμάζω τον Κόνραντ Λόρεντς, που υπήρξε ναζιστής, και υποστηρίζει, όπως και όλη η ηθολογία εξάλλου, τη δύναμη της κληρονομικότητας; Τον υπερασπίστηκα κάμποσες φορές στην ομάδα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας στην οποία συμμετέχω εδώ και χρόνια.
Άλλο:
Όταν διαδηλώναμε κατά της αμερικανικής εισβολής στο Ιράκ ξεχνάγαμε ότι ο Σαντάμ ήταν ένας στυγνός δικτάτορας, που είχε ξεκινήσει ένα πόλεμο με το Ιράν που κράτησε χρόνια και στοίχισε χιλιάδες ανθρώπινες ζωές, και λίγο αργότερα εισέβαλε στο Κουβέιτ με πάμπολα επίσης θύματα. Όσο για τους Κούρδους, η καταδίωξή τους λίγο μόνο απέχει από γενοκτονία, αφού στις επιχειρήσεις εναντίον τους χρησιμοποιήθηκαν ακόμη και χημικά.
Εν τάξει, δεν τρέφουμε φιλικά αισθήματα για τους Αμερικανούς. Η Χούντα ήταν δικό τους έργο, και το τι έγινε στην Κύπρο έγινε σύμφωνα με δικό τους σενάριο. Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι πρέπει να δαιμονοποιούμε τους φίλους τους και να εξωραϊζουμε τους εχθρούς τους. Γιατί αυτό είδα να γίνεται με την εισήγηση της κας Ζαχαριάδου. Σε σχετική παρατήρησή μου μετά το τέλος των εισηγήσεων μου είπε ότι όλοι μιλάνε για τα κακά του Ιράν, αλλά για τα κακά της Σαουδικής Αραβίας δεν μιλάει κανείς.
Πιθανότατα έχει δίκιο. Ας μιλήσουμε και γι αυτά. Εγώ ήδη αναφέρθηκα σ' αυτά που είπε γι αυτή τη χώρα. Θα αναφέρω ακόμη ότι εκτός από το "Ποτέ χωρίς την κόρη μου", που αναφέρεται στις περιπέτειες μιας αμερικανίδας που παντρεύτηκε έναν ιρανό, κυκλοφορεί και ένα βιβλίο μιας ελληνίδας, Σιμεωνίδου (δεν θυμάμαι το μικρό) όπου αφηγείται τη θλιβερή της ιστορία με τον Σαουδάραβα πιλότο που παντρεύτηκε, και παρουσιάζει αρκετά ανάγλυφα το τι συμβαίνει σε αυτή τη χώρα. Τα έχω διαβάσει και τα δυο.
Με το κείμενο αυτό συμπληρώνω τα Πέντε.
1. Δεν θέλω πια να ανήκω πουθενά. Θέλω να είμαι ελεύθερος να έχω τις ιδέες που έχω και όχι αυτές που θα μου υποβάλλει η ομάδα.
2. Είμαι αντιισλαμιστής κυρίως από μια φεμινιστική σκοπιά. Και επειδή κάποια μουσουλμάνα διαβάζοντας αυτές τις γραμμές μπορεί να χλευάσει, έχω να κάνω μια τοποθέτηση που έχω γίνει κουραστικός να επαναλαμβάνω σε παρέες: Η μαρξιστική έννοια της αλλοτρίωσης ισχύει περισσότερο για τις γυναίκες μουσουλμάνες από ότι για τον εργάτη στην καπιταλιστική κοινωνία. Διάβασα ότι πριν λίγα χρόνια έγινε μια διαδήλωση στη Ραμπάτ από γυναίκες που διαμαρτύρονταν για την καταπίεση που υφίστανται. Την επομένη έγινε μια αντιδιαδήλωση, πολλαπλάσια σε όγκο, από γυναίκες που έλεγαν ότι "μια χαρά είμαστε". Όμως για τις μουσουλμάνες φεμινίστριες θα ξαναγράψω, ίσως πιο εκτενώς από ότι στα πλαίσια ενός comment σε blog. Οπωσδήποτε για την Fatima Mernissi, της οποίας έχω διαβάσει τρία έργα, και η οποία, όπως διάβασα σε σχετική ιστοσελίδα, είναι η μοναδική φεμινίστρια, πανεπιστημιακός, που μπορεί και εργάζεται ελεύθερα στην πατρίδα της, το Μαρόκο. Συνιστώ ακόμη τις ταινίες "Οι σιωπές του Παλατιού" της Τυνίσιας Μουφίντα Τλατλί και "Ο κύκλος" του ιρανού Τζαφάρ Παναχί, που διεκτραγωδούν ζωές γυναικών. Θα ξαναμιλήσω γι αυτές. Παρεμπιπτόντως να πω ότι είμαι φανατικός λάτρης του ιρανικού σινεμά, και κρατάω σε αρχείο όλες τις ιρανικές ταινίες που βλέπω.
Επίσης: Ο Μαρξ είπε ότι η θρησκεία είναι το όπιο του λαού. Έχει απόλυτο δίκιο αν μιλάει για το χριστιανισμό. Γιατί το ισλάμ δεν είναι όπιο, αλλά καθαρή ηρωίνη. Μόνο αφιονισμένοι θα έπεφταν πάνω στους δίδυμους πύργους.
Post a Comment