Book review, movie criticism

Showing posts with label διάφορα μικρά ΙΙ. Show all posts
Showing posts with label διάφορα μικρά ΙΙ. Show all posts

Monday, September 28, 2026

Τα είδωλα του Bacon και η αρχή της οικονομίας

   Τα είδωλα του Bacon και η αρχή της οικονομίας

 

  Ξαφνικά μου πέρασε από το μυαλό, καθώς σκεφτόμουνα την «αρχή της οικονομίας» για την οποία γράφω αρκετά στο δεύτερο βιβλίο μου «Η αναγκαιότητα του μύθου», σε συνδυασμό με τα «Είδωλα» του Bacon, πνευματικές συνήθειες που οδηγούν τους ανθρώπους σε πλάνες.

  Μα πώς είναι δυνατόν αυτό; Σίγουρα δεν έχει καμιά αξία επιβίωσης. Ασφαλώς είναι μια παρενέργεια της αρχής της οικονομίας (το κόστος τεκμηρίωσης ενός ασφαλούς συμπεράσματος με το κόστος αποδοχής ενός ανασφαλούς, με βάση το οποίο προτιμάς ένα ανασφαλές συμπέρασμα από ένα ασφαλές που όμως θα είχε πολλαπλάσιο κόστος στην τεκμηρίωσή του).

  Έχοντας στο μυαλό τα δικά μου, έκανα τη σκέψη: μήπως κάνω λάθος να γενικεύω; (η γενίκευση, ή αλλιώς ο επαγωγικός συλλογισμός, είναι ένα είδωλο).

  Και κάνω τη διορθωτική κίνηση: όχι, δεν θα γενικεύσω.

Wednesday, September 23, 2026

Cat versus Dog

   Cat versus Dog

 


  Είμαι μοναχικός τύπος, μου το έλεγε πολλές φορές η γυναίκα μου.

  Το ήξερα, είμαι μοναχικός, αλλά και κοινωνικός ταυτόχρονα.

  Ξαφνικά μου πέρασε από το μυαλό: Γιατί αγαπώ τις γάτες και όχι τους σκύλους;

  Εκτός από διάφορους λόγους για τους οποίους έχω γράψει αλλού, συνειδητοποίησα και έναν άλλο: η γάτα είναι μοναχικό ζώο, σε αντίθεση με το σκύλο, που θέλει αφεντικό, και σαν απόγονος του λύκου, όταν είναι αδέσποτος συνασπίζεται σε αγέλες.

Saturday, September 12, 2026

Αίνιγμα

 

                            Αίνιγμα

 

  Τι θα πει mi  Στα ισπανικά; 

 

  Ας το πάρει το ποτάμι. Αγάπη μου.

Ασύμμετροι έρωτες

 

  Ασύμμετροι έρωτες

 


  Ποιος είναι ο πιο ασύμμετρος έρωτας;

  Αυτός του Πυγμαλίωνα που ερωτεύτηκε το άγαλμα που έφτιαξε.

Saturday, July 4, 2026

Ισότητα;

   Ισότητα;

 

  Δεν είμαι ρατσιστής, πιστεύω ότι όλες οι φυλές είναι ίσες, μπορεί να βρεις σε όλες αυτές από πολύ έξυπνους έως και πολύ ηλίθιους ανθρώπους. Δεν υπάρχουν ανώτερες και κατώτερες φυλές, όπως πιστεύουν οι ναζιστές. Όμως πιστεύω στην ανωτερότητα της κουλτούρας. Δεν θα βάλω την κουλτούρα μας στο ίδιο επίπεδο με την κουλτούρα της Γκάμπιας, όπου ασκείται η κλειτοριδεκτομή.

Sunday, June 7, 2026

Μποδοσάκης

 

Μποδοσάκης

 


  Ο Μποδοσάκης είπε: «Αν εγώ και ο εργάτης μου ψηφίζουμε το ίδιο κόμμα, τότε ο ένας από τους δυο μας είναι ηλίθιος, κι εγώ έχω αποδείξει πως δεν είμαι».

  Από περιέργεια, ξέρει κανείς τι κόμμα ψήφιζε ο Μποδοσάκης; Γιατί αν ψήφιζε ΚΚΕ και ο εργάτης του ΝΔ, τότε κανείς από τους δυο δεν ήταν ηλίθιος.

Saturday, May 30, 2026

Γάζα

 Γάζα

 


Αυξάνεσθε και πληθύνεσθε και κατακυριεύσετε τη γη.

 

Ας ξεκινήσουμε από τη Γάζα.

Tuesday, May 26, 2026

Καστοριάδης

 Καστοριάδης

 


  Έπεσα πάνω σε ένα πολύ ωραίο κείμενο για τον Καστοριάδη και το κοινοποίησα στον τοίχο μου στο facebook. Αντιγράφω τις δυο πρώτες περιόδους.

  «Μια μύγα έχει παγιδευτεί μέσα σε ένα γυάλινο μπουκάλι. Πετά συνεχώς, χτυπά στα τοιχώματα, εξαντλείται, αλλά δεν μπορεί να βγει, παρότι η έξοδος ίσως βρίσκεται ανοιχτή λίγο πιο πάνω. Είναι τόσο εγκλωβισμένη στον τρόπο που κινείται και αντιλαμβάνεται τον χώρο, που δεν βλέπει τη διέξοδο.

  Για τον Καστοριάδη, αυτό μοιάζει με τις κοινωνίες και τους ανθρώπους. Ζούμε μέσα σε ιδέες, συνήθειες, συστήματα, ιδεολογίες και «αυτονόητα» που εμείς οι ίδιοι δημιουργήσαμε, αλλά τα θεωρούμε φυσικά και αναπόφευκτα».

  Πριν προχωρήσω, να πω ότι προηγήθηκε σ’ αυτή την αντίληψη ο Bacon με τα είδωλά του, έχω γράψει και άλλη φορά, δεν θέλω να επανέλθω. Εδώ απλά ήθελα να δώσω ένα παράδειγμα που το έχω πει σε φίλους.

  Κλασική ερώτηση: Πιστεύεις στο Θεό; (να μην κολλήσουμε τώρα στο αν ο προφήτης του είναι ο Μωάμεθ).

  Κλασική απάντηση: Πιστεύω σε μια ανώτερη δύναμη.

  Και ο ερωτών και ο απαντών βρίσκονται μέσα στο «μπουκάλι» της μονοθεϊστικής κουλτούρας μας. Αν έκανες αυτή την ερώτηση σε ένα αρχαίο έλληνα, θα σε κοίταζε γεμάτος έκπληξη: Για ποιον θεό μιλάς, για τον Άρη, τον Ποσειδώνα, τον Δία…

  Ο αρχαίος έλληνας βρίσκεται σε άλλο μπουκάλι.

  Και εγώ βρίσκομαι σε άλλο.

  Πώς θα απαντούσα σε κάποιον αν μου έκανε αυτή την ερώτηση;

  Πλάκα μου κάνεις; Τι ένας θεός; Εγώ απλά πιστεύω ότι υπάρχουν ανώτερες δυνάμεις που μας ξεπερνούν, και για τις μόνες για τις οποίες ξέρουμε με σιγουριά κάτι είναι οι εξωγήινοι. Και αυτό το κάτι δεν είναι παρά μόνο η ύπαρξή τους.

  Δεν είσαι στα καλά σου, εδώ υπάρχουν τόσοι και τόσοι που δεν πιστεύουν στους εξωήινους.

  Δεν ξέρω αν το ξέρετε, υπάρχουν τόσοι (αλλά όχι και τόσοι) που δεν πιστεύουν ότι η γη είναι στρογγυλή και γυρνάει γύρω από τον ήλιο.

  Να μην πω όλη την ιστορία, την έχω αφηγηθεί αλλού, ξενέρωσα ξαφνικά στη συζήτηση που είχα με ένα νεαρό (εγώ ήμουν δεκαπεντάχρονος μαθητής) στο μοναστήρι της Φανερωμένης, όταν μου είπε «Και να σκεφτείς ότι κάποιοι πιστεύουν πως η γη είναι στρογγυλή και γυρνάει γύρω από τον ήλιο».

  Φυσικά πού να του πω ότι και εγώ είμαι ένας από αυτούς τους κάποιους.

  Ας μην πιάσουμε και τον Δαρβίνο, γιατί θα πάει μακριά η βαλίτσα.

Covid: δυο συμβουλές

 Covid: δυο συμβουλές 

  Τη μια συμβουλή σας την έχω ήδη δώσει, από την εμπειρία μιας φίλης. Με ήπια συμπτώματα covid, έπαθε μίνι εγκεφαλικό και μίνι πνευμονικό οίδημα μετά από λίγες μέρες. Την πλάκωσαν στα αντιθρομβωτικά.

  Η συμβουλή: Δεν είναι σίγουρο ότι θα την πάθετε, αλλά ποτέ δεν ξέρεις. Αν νοσήσετε με covid, καλό είναι να παίρνετε για κάποιες μέρες salospir, εκτός και παίρνετε, όπως εγώ, αντιπηκτικό.

  Η δεύτερη.

  Νοσηλεύτηκα για τέσσερις μέρες στην Παμμακάριστο για μια ήπια πνευμονική λοίμωξη. Σήμερα πήρα εξιτήριο.

  Ο φίλος ο Νίκος (χάρη στην κόρη του είδαμε τον τελικό των final four) πώς την έπαθε.

  Κόλλησε covid, ήπια συμπτώματα και αυτός. Μετά από κάποιες μέρες, ένιωσε να του κόβονται οι δυνάμεις, να μην μπορεί να αναπνεύσει. Κάλεσε ασθενοφόρο. Τον πήγαν στο πλησιέστερο νοσοκομείο, και ας μην είχε πνευμονολογικό τμήμα. Ήταν ζήτημα ζωής και θανάτου. Το οξυγόνο του είχε πέσει στο 80.

  Και η συμβουλή: αν νοσήσετε με covid, παίρνεται κατά διαστήματα το οξυγόνο σας με το οξύμετρο. Αν πέσει κάτω από 94, σίγουρα κάτω από 92, πηγαίνετε στα επείγοντα ενός νοσοκομείου που να διαθέτει πνευμονολογική κλινική. Ή αν δεν θέλετε, επικοινωνήστε με το γιατρό σας.

  26-5-2026

Διαδικτυακές απάτες

 Διαδικτυακές απάτες 

H Γενική Ταχυδρομική με ειδοποίησε ότι σύντομα θα παρελάμβανα δέμα. Με πήρε τηλέφωνο ο ταχυδρόμος χθες (δεν ήμουν σπίτι). Είναι ένα δέμα με αντικαταβολή, 45 τόσα ευρώ. -Από πού είναι; Νομίζω μου είπε Ουγγαρία. Δεν θυμάμαι (όχι, δεν έχει σχέση με alzheimer) να έκανα καμιά παραγγελία. Υπέθεσα ότι είναι μια νέα διαδικτυακή απάτη. Αν ήμουν περίεργος, θα πλήρωνα τα 45 ευρώ να δω τι διάβολο είναι αυτό που μου έστειλαν. Όμως δεν ήμουν περίεργος, του είπα ότι δεν το παραλαμβάνω. ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΩ. Ένα πλαστικό ρολόι, μου αφήνει σε σχόλιο ο Κωνσταντίνος που ήταν αρκετά περίεργος για να την πάθει. Οπότε, αν σας έλθει τέτοιο μήνυμα, ξέρετε τι θα παραλάβετε. Ο Ντίνος όμως δεν τσίμπησε. Ήταν 70 ευρώ, από Χονγκ Κονγκ.

  Αυτά, προς επίρρωση της παροιμίας: η περιέργεια σκότωσε τη γάτα.

26-5-2026

Monday, May 11, 2026

Αντιστροφές: kiss and fuck

 Αντιστροφές: kiss and fuck

 


  Βλέποντας στον Τομ Κρουζ να φιλιέται με την παρτενέρ του στο Top gun (είπα να το ξαναδώ, μια και το sequel του, Top gun: Maverick, θα προβληθεί την Πέμπτη) έκανα τη σκέψη:

  Στον κινηματογράφο ισχύει το αντίθετο από ό,τι στα μπουρδέλα .

  Στα μπουρδέλα έχει μόνο fuck. Το kiss αποτελεί εξαίρεση, από κάποιες, και μόνο για κάποιους.

  Στον κινηματογράφο υπάρχει μόνο kiss, όχι fuck.

  Εδώ οι εξαιρέσεις είναι σπανιότατες. Να μην επεκταθώ, να αναφέρω μόνο το 9 songs του Michael Winterbotom.

Friday, May 8, 2026

8 Μαΐου, Παγκόσμια ημέρα του γαϊδάρου


 

Ναι, στις 8 Μαΐου έχει αναφερθεί σε διάφορες χώρες ως ανεπίσημη «Παγκόσμια Ημέρα του Γαϊδάρου» ή ημέρα αφιερωμένη στην ευαισθητοποίηση για τα γαϊδούρια και τη σημασία τους για τον άνθρωπο. Δεν είναι επίσημη διεθνής εορτή όπως π.χ. μια ημέρα του ΟΗΕ, αλλά χρησιμοποιείται από φιλοζωικές οργανώσεις και κοινότητες για να αναδειχθεί η αξία τους.

Ο Γάιδαρος πράγματι συνδέεται παραδοσιακά με:
• υπομονή,
• επιμονή,
• αντοχή,
• εργατικότητα,
• και ηρεμία.
Παρότι συχνά χρησιμοποιείται άδικα ως προσβολή στη λαϊκή γλώσσα, στην πραγματικότητα είναι ιδιαίτερα έξυπνο και προσεκτικό ζώο. Η «πεισματάρικη» συμπεριφορά του συνήθως οφείλεται στο ότι αξιολογεί τον κίνδυνο πριν κινηθεί, αντί να αντιδρά παρορμητικά.
Σε πολλούς πολιτισμούς ο γάιδαρος συμβολίζει την ταπεινότητα και τη δύναμη μέσα από τη σιωπηλή επιμονή.
Πόσοι από σας ξέρετε το "Συναξάρι του τιμημένου γαϊδάρου", έργου της κρητικής λογοτεχνίας πριν την κρητική αναγέννηση; Σας προτρέπω να διαβάσετε από τη σελίδα 31 και μετά του βιβλίου μου "Η λαϊκότητα της κριτικής λογοτεχνίας" (αναρτημένο στο academia.edu στο τέλος του κεφαλαίου "Η πρώτη περίοδος της πνευματικής ζωής".

Thursday, May 7, 2026

Να μη φοβάσαι να διαφέρεις

 Να μη φοβάσαι να διαφέρεις

 


  Μου έχουν πει: εσύ διαφέρεις από τους άλλους.

  Ο Καζαντζάκης έγραψε: Αλίμονο στο χωριό που έχει μόνο άγιους, και αλίμονο στο χωριό που κανείς δεν είναι άγιος

  Δεν βλέπω τηλεόραση, την έχω μόνο σαν μόνιτορ για να βλέπω ταινίες.

  -Μα καλά, δεν θέλεις να ενημερώνεσαι, να δεις τι συμβαίνει στον κόσμο;

  -Τη γενική εικόνα την έχω, το να προσθέσω ένα κομμάτι του παζλ της ήδη γνωστής εικόνας δεν έχει σημασία. Εξάλλου έχω άλλα πράγματα να κάνω.

  Έκανα προ ημερών μια ανάρτηση, αντιγράφω ένα απόσπασμα.

  «Πίσω από τους πολέμους κρύβονται οι βιομηχανίες παραγωγής όπλων. Οι ηγέτες των χωρών ή εκβιάζονται, ή δωροδοκούνται, ή είναι απλά ηλίθιοι. Φυσικά μπορεί να συμβαίνουν και τα τρία».

  Μπορεί να μη βλέπω τηλεόραση, αλλά υπάρχουν ενημερωτικά reels τα οποία ακούω ενώ τρώγω. Είδα δυο εικοσάλεπτα reels λίγες μέρες μετά που μιλούσαν για ένα σκάνδαλο διαπλοκής μιας ουκρανικής βιομηχανίας παραγωγής όπλων με ευρωπαίους πολιτικούς. Αναφέρθηκαν νομίζω και σε άλλα σχετικά σκάνδαλα. Το δεύτερο reel το σταμάτησα μόλις τέλειωσα το φαγητό.

Πρόστιμα τροχαίας

 Πρόστιμα τροχαίας

 


  Πριν δέκα περίπου χρόνια με έπιασε τροχονόμος χωρίς κράνος. 70 ευρώ πρόστιμο. Δεν τόλμησα να μην το ξαναφορέσω.

  Διάβασα αρκετές αναρτήσεις στο facebook ότι τα αυξημένα πρόστιμα (350 ευρώ για το κράνος) είναι μέτρο εισοδηματικής πολιτικής, για να αυξηθούν τα κρατικά έσοδα.

  Έκανα δυο σκέψεις.

  Η πρώτη, με αφορμή αυτό που μου είπε μια φίλη, ότι δυο φίλοι της δεν την βγάζουν πια βόλτα με τη μηχανή χωρίς κράνος. Δεν το ανεχόταν στο κεφάλι της, προτιμούσε το ρίσκο, παρόλο που της είπα ότι μια φίλη μου γλίτωσε τη ζωή της επειδή φορούσε κράνος, όπως και εγώ, πριν 40 χρόνια.

  Ένα κράνος που της είχα κάνει δώρο το πέταξε. Τώρα ο ένας φίλος της της έκανε δώρο ένα άλλο.

  Η δεύτερη σκέψη.

  Αν όντως τα μέτρα θεσπίστηκαν σαν εισοδηματική πολιτική της κυβέρνησης, της ήλθαν μπούμερανγκ.

  Ποιος τολμάει πια να οδηγήσει χωρίς κράνος, με κίνδυνο μάλιστα να του πάρουν και το δίπλωμα;

  Παλιά κάποιοι θα ρίσκαραν τα εβδομηντάρια. Όμως τα τρακοσάρια, και προπαντός να τους πάρουν το δίπλωμα, πόσοι;

  Σίγουρα θα μειωθούν τα έσοδα από τις τροχαίες παραβάσεις.

  Ας το γράψω και αυτό.

  Ρίσκαρε φίλος μου μια μικρή απόσταση, χωρίς κράνος. Τον τσάκωσαν, τον έγραψαν. Έβαλε την ΑΙ και του έφτιαξε ένα κείμενο, αριστούργημα, και το έστειλε στην τροχαία.

  Του έσβησαν την κλήση.

  Εγώ την επιστράτευσα να μου κάνει την εικόνα που έχω στην ανάρτηση. Chatgpt.

Wednesday, May 6, 2026

Περί τεχνητής νοημοσύνης και απατεώνων στο διαδίκτυο.

 Περί τεχνητής νοημοσύνης και απατεώνων στο διαδίκτυο.

 

  Ας ξεκινήσω απ’ αυτό: παραφράζω, για τρίτη φορά, τον Μάρκες, και συγκεκριμένα το βιβλίο του «Περί έρωτος και άλλων δαιμονίων». Οι άλλες δυο παραφράσεις ήταν «Ο έρωτας στα χρόνια του κορονοϊού» και «Οι εύθυμες πουτάνες της ζωής μου».

  Μου κάνουν αίτημα φιλίας, το δέχομαι, και μου στέλνουν μήνυμα στο messenger, κούκλε μου κ.λπ. που ολοφάνερα είναι μετάφραση από τεχνητή νοημοσύνη. Ξέρω ότι πίσω κρύβεται απατεωνιά, κάποιες φορές το αφήνω να προχωρήσει λίγο, μέχρι να βαρεθώ. Το πρόβλημα είναι ότι κάποιες μου παρουσιάζονται σαν ελληνίδες, και τα ελληνικά τους είναι ολοφάνερα προϊόν τεχνητής νοημοσύνης.

  Είναι γνωστό ότι οι ΑΙ κάνουν λάθη στη μετάφραση, άλλες περισσότερα, άλλες λιγότερα.

  Την αφορμή αυτής της ανάρτησης μου την έδωσε η ανάρτηση μιας κινέζας φίλης για την αυριανή γιορτή της μητέρας. Ήθελα να την κοινοποιήσω στον τοίχο μου και σε μια ομάδα, και επειδή το να καθίσω να γράψω τη μετάφραση θα μου έτρωγε χρόνο, την έδωσα σε μια ΑΙ. Η μετάφραση δεν ήταν καθόλου καλή. Την έδωσα σε μια άλλη, και η μετάφραση που μου έκανε ήταν πολύ καλύτερη, μόνο επιμέλεια έκανα.

  Εκτός από τις 9 γλώσσες που ξέρω (τελευταία προστέθηκε η Esperanto, πανεύκολη γλώσσα) ξέρω άλλες τόσες σε βασικό αναγνωστικό επίπεδο. Έχω μεταφράσει reels από το tiktok και τα έχω αναρτήσει στον τοίχο μου. Όμως έχω κάνει και τσατ στο messenger σε κάποιες από αυτές (ρουμάνικα, πολωνικά, ουκρανικά). Στο κείμενο που μου στέλνουν θα συναντήσω άγνωστες λέξεις και θα μου τις μεταφράσει το translate.google.com Το δικό μου κείμενο το δίνω στην ΑΙ και το μεταφράζει. Μετά το διαβάζω. Καθώς ξέρω, έστω και αυτό το λίγο, τη γλώσσα, μπορώ να καταλάβω αν μου έχει μεταφράσει σωστά ή όχι. Σ’ αυτή την περίπτωση αλλάζω τη διατύπωση στα ελληνικά, την κάνω πιο απλή, και συνήθως μετά η μετάφραση με ικανοποιεί. Καμιά φορά διορθώνω μόνος μου, όταν είναι κάτι απλό, για παράδειγμα αλλαγή γένους όπως μου έτυχε πρόσφατα.

Saturday, May 2, 2026

Η αληθινή αγάπη δεν πεθαίνει ποτέ

   Η αληθινή αγάπη δεν πεθαίνει ποτέ

 


  Είμαι στο facebook και βλέπω κάτω αριστερά στις συντομεύσεις μου να εμφανίζεται το όνομα μιας ομάδας που συνδιαχειρίζομαι. Και μου πέρασε ξαφνικά από το μυαλό: Αλήθεια, τι εννοούμε όταν λέμε αληθινή αγάπη;

  Μα αυτή που δεν πεθαίνει ποτέ, το λέει το όνομα της ομάδας.

  Δηλαδή οι άλλες αγάπες, που φουντώνουν σαν πυρκαγιά για να ξεθυμάνουν κάποια στιγμή, δεν είναι αληθινές;

  Υπάρχει η αντίληψη (ίσως είναι και αυτή ένα από τα είδωλα του Bacon) ότι το διαρκές αξίζει περισσότερο από το εφήμερο. Στη λογοτεχνία, το έργο που επιβιώνει μέσα στο χρόνο λέγεται κλασικό.

  Nihil durare potest tempore perpetuo (τίποτα δεν μπορεί να διαρκέσει για πάντα), λέει ο Κάτουλος, δίνοντας και παρομοιώσεις: Cum bene sol nituit redditur oceano (αφού λάμψει για τα καλά ο ήλιος, ξαναγυρνάει στον Ωκεανό), decrescit Phoebe, quae modo plena fuit (μικραίνει η Φοίβη – δηλαδή η σελήνη – που μόλις λίγο πριν ήταν γεμάτη) venerum feritas saepe fit aura levis (το πάθος του έρωτα συχνά γίνεται απαλή αύρα).

  Τότε αυτό το «θα σ’ αγαπώ για πάντα» είναι συνειδητό ψέμα;

  Όχι βέβαια. Ο έρωτας, χωρίς την ψευδαίσθηση ότι θα είναι αιώνιος, δεν μπορεί να είναι δυνατός, σφοδρός.

  Συχνά αναρωτιέμαι: Οι αστέρες του κινηματογράφου, όταν παντρεύονται, τους περνάει ποτέ από το μυαλό ότι μετά από αυτόν τον γάμο θα υπάρξει και άλλος, και άλλος…

  Ίσως ναι. Όμως οι ρωμαίοι έλεγαν: carpe diem, απόλαυσε την ημέρα. Απόλαυσε τον έρωτα, χωρίς να σκοτίζεσαι αν κάποια στιγμή θα έχει ένα τέλος.

  Ο Σταντάλ έγραψε το περίφημο «Περί έρωτος». Και ο Πλάτων για τον έρωτα μιλάει στο «Συμπόσιο». Και πολλοί άλλοι έχουν γράψει για τον έρωτα. Υπάρχει άραγε μια συγκριτολογική μελέτη, που να παραθέτει όλες τις απόψεις;

  Εγώ εδώ απλά κατέθεσα κάποιες σκέψεις. Την αφορμή την είπα.

Κορονοϊός και covid

Κορονοϊός και covid

 


  Ας γράψω κάποια εισαγωγικά.

  Ως οικολόγος, πιστεύω και εγώ στο οικολογικό slogan, το μικρό είναι όμορφο.

  Μου αρέσουν τα μικρά ποιήματα, και είμαι λάτρης της μαντινάδας και του χάι κου.

  Γράφω συχνά στις κινηματογραφικές μου κριτικές ότι η μια ταινία με οδηγεί στην άλλη. Τώρα, η προηγούμενη ανάρτησή μου με τίτλο «Θεωρίες συνομωσίας» στην οποία παραθέτω και τη λέξη covid, με ώθησε να κάνω αυτή την ανάρτηση.

  Πάλι να πω κάποια πράγματα.

  Τότε με την πανδημία έκανα συχνά σχετικές αναρτήσεις στο blog μου και στο facebook τις οποίες συγκέντρωσα σε ενιαίο κείμενο και το ανάρτησα στο academia.edu, το οποίο φιλοξενεί όλα μου τα κείμενα, βιβλία και άρθρα, μελέτες, κ.λπ. εκτός από τις κριτικές. Όποιος ενδιαφέρεται μπορεί να το διαβάσει ακολουθώντας τον σύνδεσμο https://tinyurl.com/yzbnkbbr  Εκεί συζητάω την ορθογραφία του κορονοϊού. Κορωνοϊός, κορονοϊός, κορωναϊός…

  Πάμε παρακάτω: Δεν είμαι παθιασμένος με την περιχαράκωση της γλώσσας, την άμυνά της ενάντια στην εισβολή ξένων λέξεων. Είχα διαβάσει παλιά ότι το 30% των ιαπωνικών λέξεων είναι δάνειες, από τα αγγλικά κυρίως. Αλλά είπα να ρωτήσω τον Perplexity καλύτερα.

  «Μελέτες και λεξικογραφικές εκτιμήσεις υποδεικνύουν ότι το ποσοστό των ξένων λέξεων (κυρίως αγγλικών) στην ιαπωνική γλώσσα κινείται στο περίπου 10–20% σε ένα πλήρες λεξικό, ενώ σε ορισμένα σύγχρονα πεδία (τεχνολογία, μέσα μαζικής ενημέρωσης, νεανική κουλτούρα) μπορεί να πλησιάζει το 25–30%».

  Ο φίλος μου ο Χαραλαμπάκης λέει ότι «Η χρήση κάνει τον κανόνα». Εδώ η χρήση μας λέει κάτι άλλο: εύκολα εγκαταλείψαμε το ελληνικό κορονοϊός (είχα προκρίνει την απλοποιημένη γραφή την οποία υποστήριζε και ο φίλος μου) για το αφενός ξενικό και αφετέρου σύντομο covid.

  Θα μου πείτε: σαν δεν ντρέπεσαι.

  Εγώ να ντραπώ; Πιο πρώτα θα έπρεπε να ντραπεί το https://www.finddoctors.gov.gr/p-appointment/#/patients/home

που στο μενού του λέει «Αναζήτηση ραντεβού μόνο σε ιατρεία covid-19.

Θεωρίες συνομωσίας

 Θεωρίες συνομωσίας

 


  Έχω δηλώσει επανειλημμένα ότι είμαι ενάντια στις θεωρίες συνομωσίας (κυκλοφόρησαν άφθονες, τότε με τον covid), στις οποίες πέφτουν θύματα, όπως θα έλεγε ο φίλος μου ο Πρατικάκης, άτομα liminal. Με αφορμή την επέτειο από το θάνατο του Παναγούλη θα παραθέσω δυο περιπτώσεις.

  Η πρώτη δεν είναι άλλη από αυτή του Παναγούλη.

  Όταν έγινε η απόπειρα κατά του Παπαδόπουλου, όλοι γύρω μου έλεγαν ότι ήταν στημένη για να ενισχυθεί το κύρος του. Εγώ αντέτεινα: Δηλαδή αποκλείεται να ήταν κάποιος πατριώτης που αποφάσισε να τον δολοφονήσει; Η απάντηση ήταν από όλους κατηγορηματική: Αποκλείεται.  

  Η δεύτερη περίπτωση.

  Βενζινάς στο χωριό μου δολοφονήθηκε μεταμεσονύκτιες ώρες στο βενζινάδικο.

  Είχε κάποιο πρόβλημα, η γυναίκα του ή απέβαλε ή τα παιδιά που έκανε ήταν θνησιγενή.

  Και η θεωρία συνομωσίας: τον σκότωσαν συγγενείς της ώστε να την «ελευθερώσουν» από αυτό το γάμο.

  Εγώ αντέτεινα: δηλαδή αποκλείεται να ήταν κοινοί ληστές, σαν αυτούς που έχουν ληστέψει τόσα και τόσα βενζινάδικα; (ένας άλλος χωριανός μου έκλεισε το βενζινάδικό του μετά από μια τέτοια επίθεση που δέχτηκε).

  Και εδώ η άρνηση ήταν κατηγορηματική: Αποκλείεται.

  Χρόνια αργότερα βρέθηκαν οι ληστές και ομολόγησαν το έγκλημά τους.

  Ο λόγος που κάνω αυτή την ανάρτηση είναι ότι στην αντίληψή μου υπάρχει μια θεωρητική τεκμηρίωση, που μου την υπενθύμισαν πρόσφατα: το ξυράφι το Όκαμ:

  Ρώτησα τoν Perplexity για μια καλύτερη διατύπωση:

  «Πίσω από το «ξυράφι του Όκαμ» κρύβεται η μεθοδολογική αρχή της οικονομίας των υποθέσεων: όταν υπάρχουν πολλές εξηγήσεις για το ίδιο φαινόμενο, προτιμάμε εκείνη που απαιτεί τις λιγότερες και πιο αναγκαίες παραδοχές.

  Δεν λέει ότι η πιο απλή εξήγηση είναι πάντα σωστή· λέει ότι είναι το καλύτερο σημείο εκκίνησης μέχρι να υπάρξουν στοιχεία που να επιβάλλουν μια πιο σύνθετη εξήγηση. Με άλλα λόγια, το ξυράφι «κόβει» τις περιττές εικασίες και μας ωθεί να μην πολλαπλασιάζουμε τις οντότητες ή τις υποθέσεις πέρα από το ό,τι χρειάζεται».

  Και πάλι ο Perplexity:

  «Η αρχή αυτή [το ξυράφι του Όκαμ] είναι γνωστή συχνά ως «αρχή της οικονομίας» ή «αρχή της απλότητας».

  Για την αρχή της οικονομίας γράφω διεξοδικά στο βιβλίο μου «Η αναγκαιότητα του μύθου». Επίσης έχω δηλώσει επανειλημμένα ότι είμαι οπαδός της φιλοσοφικής σχολής του απλοϊκού ρεαλισμού.

  Παρενθετικά να δηλώσω ότι το δεύτερο πτυχίο μου είναι από το Φιλοσοφικό Τμήμα -τώρα έγινε ΦΠΨ- της Φιλοσοφικής Σχολής του ΕΚΠΑ, στο οποίο γράφτηκα στο τρίτο έτος -ήταν καλές εποχές τότε- σαν απόφοιτος του Τμήματος Αγγλικών Σπουδών. Όταν με ρωτούσαν οι φίλοι μου γιατί επέλεξα αυτό το τμήμα έλεγα «για κατοχύρωση γνώσεων».

  Αντιγράφω από τον Perplexity:

  «Ο Όκαμ θέτει μεθοδολογικές προϋποθέσεις (νομιναλισμός + ξυράφι + άμεσος εμπειρικός ρεαλισμός) που προετοιμάζουν το έδαφος για μια πιο απλή και εδραιωμένη στην πείρα αντίληψη του πραγματικού, που αργότερα θα εκφραστεί σε μορφές επιστημονικού ρεαλισμού, ενώ οι σύγχρονες μορφές απλοϊκού ρεαλισμού προσεγγίζουν την ίδια κατεύθυνση: να προσεγγίζουμε τον κόσμο με όσο το δυνατόν λιγότερες περιττές υποθέσεις και περισσότερη εμπιστοσύνη στα πραγματικά, αισθητά στοιχεία».  

Friday, April 10, 2026

Επιφυλάξεις για την ΑΙ

 Επιφυλάξεις για την ΑΙ

 

  Φίλος που είναι ενάντια στην ΑΙ (συνήθως είναι ενάντια στην ΑΙ εκείνοι που δεν την χρησιμοποιούν, κυρίως γιατί δυσκολεύονται, και για τους οποίους ισχύει η παροιμία «όσα δεν φτάνει η αλεπού τα κάνει κρεμαστάρια»), μου μετέφερε, με κάποια ασάφεια, τις επιφυλάξεις ενός διακεκριμένου γλωσσολόγου (όχι, δεν είναι ο φίλος μου ο Χαραλαμπάκης) για την ΑΙ. Ρώτησα την ΑΙ για να είμαι σίγουρος, και μου είπε πως δήλωσε ότι η ΑΙ «Μπορεί να μειώσει τη σχέση μας με τη γλώσσα και με τη σκέψη μας» (δικά του λόγια).   

  Εγώ θα σχολιάσω λέγοντας ότι οι αριθμομηχανές έχουν κάνει πολλούς να ξεχάσουν τις τέσσερις πράξεις που μαθαίναμε στο δημοτικό, και το πληκτρολόγιο (κτυπάω τυφλό σύστημα) με έχει κάνει να δυσκολεύομαι στο γράψιμο με το στυλό (έτσι κι αλλιώς ήμουν πάντα κακογράφος, 5 καλλιγραφία 10 μαθηματικά), κάποιες λίγες φορές που πρέπει να γράψω με το χέρι.

  Αλλά ο λόγος είναι για την ΑΙ. Τη χρησιμοποιώ κατά κόρον, είμαι ένθερμος θιασώτης της αλλά ξέρω ότι δεν είναι αλάνθαστη, έχω αναφερθεί σ’ αυτό και σε άλλες αναρτήσεις μου. Τα αφεντικά του claude.ai μάλιστα κρατάνε πισινή, γράφοντας στο τέλος της ιστοσελίδας, «Claude is AI and can make mistakes. Please double-check responses».

  Το αποψινό που συνέβη είχε πλάκα.

  Ο Κλωντ (ωραίο όνομα, μου θυμίζει τον Ντεμπισί)  μου μεταφράζει ένα αυτοβιογραφικό μου κείμενο στα αγγλικά, Esperanto και στα κινέζικα, το δεύτερο μετά από κάποιο άλλο. Ο λόγος; Να τα εξασκήσω, διαβάζοντας και κάνοντας επιμέλεια της μετάφρασης που μου κάνει. Τον έπιασα τρεις φορές να κάνεις λάθος. Του το υποδείκνυα βέβαια κομψά: -Μήπως είναι καλύτερα να γράφαμε… Στο τέλος μου γράφει: «καλό μάτι», κλείνοντάς μου το μάτι πονηρά με ένα e-moji.

  Η συνειρμική μου μνήμη λειτουργεί θαυμάσια, και θα κλείσω με μια ανάμνησή μου, που πυροδοτήθηκε από το «μάτι».

  Χειμώνας, λιομάζωμα. Αγροτικό δρομάκι. Ο συμμαθητής και φίλος μου προχωράει πεζός. Απέναντι έρχεται ο καθηγητής μας… (ας μην πω το όνομά του, συγχωρεμένος τώρα) με τη μηχανή του. Πάνω στο ντεπόζιτο έχει τοποθετήσει ένα τσουβάλι ελιές. Λίγα μέτρα πριν τον προσπεράσει, πέφτει με τη μηχανή. Σηκώνεται, ο φίλος μου έχει φτάσει σχεδόν απέναντί του, και του λέει: «Ανάθεμά σε Μαυρόματε, μάτι που το ’χεις».

Monday, April 6, 2026

HΠΑ-ΙΡΑΝ=?

 HΠΑ-ΙΡΑΝ=?  

  Πρόβλεψη.

  Η Αμερική, ως υπερδύναμη, μοιάζει με τον καρχαρία που πρέπει να κινείται διαρκώς για να επιβιώσει. Κοντολογίς, πρέπει να εμπλέκεται συνεχώς σε πολέμους.

  Η πρόβλεψή μου είναι ότι οι ΗΠΑ θα εισβάλλουν τελικά στο Ιράν, όπως έκαναν και στο γειτονικό Ιράκ.

  Δεν ξέρω όμως αν έκαναν σωστές προβλέψεις.

  Διδάχτηκαν άραγε από τους δίδυμους πύργους;

  Οι φανατικοί φρουροί της επανάστασης δεν είναι ταλιμπάν, είναι κάτι χειρότερο: είναι κάτι χειρότερο και από τους γιαπωνέζους καμικάζι. Η εισβολή θα έχει σαν αποτέλεσμα ένα λουτρό αίματος που θα συνεχίζεται, για χρόνια ίσως.

  Ουδέν κακόν αμιγές καλού.

  Οι γυναίκες θα πετάξουν τη μαντίλα και θα εξισωθούν νομικά με τον άντρα, δεν θα είναι «Δυο γυναίκες, ένας άντρας», όπως είναι τώρα με τη σαρία.

  Οι άλλες υπερδυνάμεις δεν θα εμπλακούν, δεν τις συμφέρει.

  Θα μπορούσε η εισβολή αυτή να αποφευχθεί;

  Πάντα υπάρχει η σταγόνα που κάνει το ποτήρι να ξεχειλίσει. Η σταγόνα εδώ είναι ο τρελός ο Τραμπ.

  Που δεν είναι ιδιοφυής όπως ο Χίτλερ, νέος όπως ο Χίτλερ, με αφοσιωμένους οπαδούς όπως τα SS του Χίτλερ, και δεν στηρίζεται σε μια ιδεολογία όπως ο Χίτλερ. Ο φασισμός που του προσάπτουν, όπως και στον Νετανιάχου, έχει να κάνει με συμπεριφορές, όχι με ιδεολογία.

  Άκουσα σε σχολιαστή του open ότι το καθεστώς θα πέσει, μετά τον φόνο του ανώτατοy ηγέτη, καθώς θα ξεσηκωθεί η αντιπολίτευση. Η κοινή λογική όμως λέει ότι η αντιπολίτευση, μπροστά στην εξωτερική απειλή, θα έμενε με δεμένα τα χέρια.

  Επαληθεύθηκαν οι προβλέψεις μου, και ας έλεγε η  Golshifteh Farahani, ότι παρά τις διαδηλώσεις με τους τόσους νεκρούς, τόσο πριν τρία χρόνια με το θάνατο της Μαχσάν Αμινί όσο και τις πρόσφατες, το καθεστώς δεν επρόκειτο να ανατραπεί.

  Θα ήθελα πολύ να είχα διαψευστεί.

  Το ίδιο και τώρα, πολύ θα ήθελα να διαψευστώ.  

  Ελάχιστες φορές κάνω πολιτικές αναρτήσεις, και τότε απενεργοποιώ τα σχόλια. Δεν με ενδιαφέρει να εμπλακώ σε παραπέρα συζήτηση. Κάποτε διέγραψα ένα φίλο για σχόλιο που μου άφησε (ήταν άκομψο, για αυτό). Δεν θα ήθελα να κάνω το ίδιο και τώρα. Και βέβαια αν κάποιοι φίλοι μου αγανακτούν με αυτά που γράφω παραπάνω, φυσικά μπορούν να με διαγράψουν. Βλέπω και γίνεται αυτό αβέρτα με άλλους χρήστες του facebook.