Gan Bi, 毕赣, 1989 - )

 Gan Bi, 毕赣, 1989 - )

 

  Ο Gan Bi (γεννημένος στις 4 Ιουνίου 1989 στο Kaili της επαρχίας Guizhou) είναι σκηνοθέτης, σεναριογράφος, ποιητής και φωτογράφος. Ανήκει στην εθνική μειονότητα των Μιάο (Miao). Σπούδασε τηλεοπτική σκηνοθεσία στο Shanxi και έκανε αίσθηση στο παγκόσμιο σινεμά ήδη με την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του, το Kaili Blues (2015), το οποίο κέρδισε το βραβείο Καλύτερου Πρωτοεμφανιζόμενου Σκηνοθέτη στο Λοκάρνο. Η καθιέρωσή του ήρθε με το Long Day's Journey into Night (2018), ενώ με την τελευταία του ταινία Resurrection (Αναγέννηση - 2025) απέσπασε το Ειδικό Βραβείο (Prix Spécial) στο Φεστιβάλ των Καννών, εδραιώνοντας τη θέση του ως ένας από τους κορυφαίους auteurs του σύγχρονου παγκόσμιου κινηματογράφου.

  Η ιδιαίτερη πατρίδα του τον κατατρύχει, και στις τρεις ταινίες του. Θεματικά, από τον ρεαλισμό των «Kaili blues» μετατοπίζεται στον απόλυτο σουρεαλισμό της (επιστημονικής) φαντασίας με την «Αναγέννηση».

  Το romance δίνει εντυπωσιακό τέλος στις δυο τελευταίες ταινίες του.

  Του αρέσουν τα μακρά πλάνα, με κορυφαία το 41 λεπτών μονόπλανο στο «Kaili blues», το 59 λεπτών 3D μονόπλανο στο «Long day’s journey into night» και το 40 λεπτών μονόπλανο στην «Αναγέννηση».

  Η κάμερα κινείται αργά, υποβλητικά. Ο Gan Bi δεν βιάζεται να τελειώσει την ιστορία του, και οι δυο τελευταίες του ταινίες μάλιστα ξεπερνούν κατά πολύ το δίωρο.

  Τον ενδιαφέρει περισσότερο από το στόρι η ποιητικότητα του πλάνου, και γι’ αυτό χρησιμοποιεί χρώματα όπως το σμαραγδί πράσινο, το κίτρινο της ώχρας/σέπια και το κόκκινο.

  Καθώς είναι ο ίδιος ποιητής, θα ακούσουμε απαγγελίες ποιημάτων του.

  O Gan Bi είναι από τους κύριους εκπρόσωπους της μετα-έκτης (έβδομης) γενιάς.

 

Diao Yinan (刁亦男, 1969 - )

 Diao Yinan (刁亦男, 1969 - )

 

  Ο Diao Yinan είναι σκηνοθέτης, σεναριογράφος και ηθοποιός. Αποφοίτησε από την Κεντρική Ακαδημία Δράματος του Πεκίνου το 1992 και ξεκίνησε την καριέρα του γράφοντας σενάρια για σημαντικούς σκηνοθέτες της 6ης γενιάς, όπως ο Zhang Yang.

  Ως σκηνοθέτης έχει υπογράψει τέσσερις ταινίες: το χαμηλού προϋπολογισμού ντεμπούτο του «Uniform» (2003), το «Night Train» (2007) που έκανε πρεμιέρα στο Ένα Κάποιο Βλέμμα των Καννών, το αριστουργηματικό «Black Coal, Thin Ice» (2014) με τη μεγάλη ανατροπή, το οποίο κέρδισε τη Χρυσή Άρκτο στο Φεστιβάλ Βερολίνου, και το «The Wild Goose Lake» (2019) που διαγωνίστηκε για τον Χρυσό Φοίνικα στις Κάννες.

   Στον κόσμο του Diao Yinan δεν υπάρχει απόλυτο καλό και απόλυτο κακό. Οι αστυνομικοί είναι συχνά διεφθαρμένοι ή τσακισμένοι και οι εγκληματίες αναζητούν απλώς μια χαμένη αξιοπρέπεια. Όλοι οι ήρωες κινούνται στο περιθώριο, προσπαθώντας να επιβιώσουν σε μια κοινωνία που αλλάζει βίαια.

  Οι γυναίκες στις ταινίες του είναι μυστηριώδεις, κρατούν θανάσιμα μυστικά («Black coal, thin ice», «Πυροτεχνήματα της αυγής ο ελληνικός τίτλος») και γίνονται ο καταλύτης για την υπαρξιακή αναζήτηση και την τελική αυτοθυσία του άνδρα («Η λίμνη με τις αγριόχηνες»).

  Η κάμερα παρακολουθεί τους μελαγχολικούς ήρωές του στις κινήσεις τους. Είναι λιγόλογοι, συχνά με σκυμμένο κεφάλι. Τσεχωφικοί ήρωες, η ματαίωση τους περιμένει πάντα στο τέλος. Το unhappy end είναι περίπου αναπόφευκτο.

  Το ερωτικό στοιχείο θα το δούμε μόνο στην πρώτη και στην τρίτη ταινία του.

  Ο Diao Yinan παίρνει τα κλασικά αμερικανικά και ευρωπαϊκά μοτίβα του φιλμ νουάρ (τον αλκοολικό ντετέκτιβ, τη μοιραία γυναίκα, τον υπόκοσμο) και τα μεταφέρει στην κινεζική πραγματικότητα, πολύ χαρακτηριστικά στην ταινία του «Black coal, thin ice» και «Η λίμνη με τις αγριόχηνες».

  Η κάμερά του δεν εστιάζει απλώς στους ηθοποιούς, αλλά στο πώς το περιβάλλον τους καταπίνει. Είτε πρόκειται για τις βιομηχανικές, σκουριασμένες πόλεις του κινεζικού Βορρά είτε για τις παραλίμνιες, υποβαθμισμένες γειτονιές της Wuhan, ο χώρος είναι ο πραγματικός πρωταγωνιστής. Αυτό είναι σχεδόν κοινό χαρακτηριστικό με τους σκηνοθέτες της μετα-έκτης γενιάς, σίγουρα με τον Gan Bi. Αυτή η ανάδειξη του χώρου δίνει μια ποιητική διάσταση στα πλάνα, καθώς και η χρήση του χρώματος, κυρίως στο «Black coal» και στη «Λίμνη με τις αγριόχηνες».

Qu Vivian ΑΚΑ 文晏, 1970 - )

 Qu Vivian ΑΚΑ 文晏, 1970 - )

 

  Η Vivian Qu (κινεζικά: 文晏 / Wén Yàn) είναι μία από τις πιο σημαντικές και βραβευμένες προσωπικότητες του σύγχρονου κινεζικού ανεξάρτητου κινηματογράφου, με τριπλή ιδιότητα ως σκηνοθέτις, σεναριογράφος και παραγωγός.

  Γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Πεκίνο. Στο Πανεπιστήμιο του Πεκίνου σπούδασε art design  και ήταν αριστούχα φοιτήτρια. Τη δεκαετία του 1990 μετακόμισε στη Νέα Υόρκη, όπου σπούδασε ιστορία της τέχνης και καλές τέχνες. Εκεί ανακάλυψε το σινεμά ως την απόλυτη μορφή τέχνης που μπορούσε να συνδυάσει όλα τα ενδιαφέροντά της —τη συγγραφή, τη φωτογραφία και τη μουσική.

  Το 2003 επέστρεψε στην Κίνα με σκοπό να στηρίξει την ανεξάρτητη εγχώρια σκηνή. Αρχικά εδραιώθηκε ως σπουδαία παραγωγός, με αποκορύφωμα την παραγωγή της ταινίας Black Coal, Thin Ice (2014) του Diao Yinan, η οποία απέσπασε τη Χρυσή Άρκτο στο Φεστιβάλ Βερολίνου.

  Ως σκηνοθέτις και σεναριογράφος, έχει γυρίσει μέχρι στιγμής τρεις μεγάλου μήκους ταινίες. Η πρώτη είναι η «Trap street» (2013), που ξεκινάει σαν romance αλλά στο τελευταίο τρίτο της γίνεται θρίλερ, με ευτυχώς happy end.

  Στις επόμενες δυο δίνει το θεματικό της στίγμα, «Η δυστυχία του να είσαι γυναίκα». Σ’ αυτές παρουσιάζει γυναίκες να υποφέρουν, κυρίως στα χέρια των ανδρών.

  Στην ταινία «Angels wear white» (2017) βλέπουμε την αποπλάνηση δυο ανήλικων κοριτσιών από έναν αξιωματούχο σε ένα ξενοδοχείο. Η υπόθεση κουκουλώνεται. Η ρεσεψιονίστρια έμαθε ότι η παρθενιά πουλιέται ακριβά και αποφάσισε να την πουλήσει και να μπει στο επάγγελμα, όμως οι εμπειρίες της με τον νταβατζή της την έκαναν να τα παρατήσει και να γυρίσει στην πατρίδα της. Το δρόμο της πορνείας ήταν έτοιμη να ακολουθήσει και η καμαριέρα όταν την απέλυσε το αφεντικό και βρέθηκε εντελώς ξεκρέμαστη, καθώς αυτή δεν είχε κανένα στον κόσμο. Μόλις την τελευταία στιγμή άλλαξε γνώμη και το έσκασε.

  Στην τελευταία της ταινία «Girls on wire» (2025) βλέπουμε επίσης δυο γυναίκες που υποφέρουν μέσα σε μια δυσλειτουργική οικογένεια. Η ξαδέλφη το σκάει και δουλεύει ως κασκαντέρ, μια δουλειά εξαιρετικά επικίνδυνη. Όσο για τη μικρή, υποφέρει στα χέρια του πατέρα της. Την απαγάγουν έμποροι ναρκωτικών αλλά κάποια στιγμή καταφέρνει να ξεφύγει σκοτώνοντας τον ένα.

  Οι διώκτες τους θα τις εντοπίσουν τελικά. Θα πέσουν στη θάλασσα να ξεφύγουν, αλλά μόνο η μεγάλη θα τα καταφέρει, η μικρή θα πνιγεί παρά τις προσπάθειες της μεγάλης να τη σώσει. Αλλά τους διώκτες τους τους έχει εντοπίσει η αστυνομία που καταφτάνει με τα περιπολικά.

 

 

Yang Lina, AKA Yang Tianyi (1972 - )

  Yang Lina, AKA Yang Tianyi (1972 - )

 

  H Γιανγκ Λίνα είναι μια ανεξάρτητη σκηνοθέτις που ξεκίνησε την καριέρα της σαν ντοκιμαντερίστρια, για να περάσει στη συνέχεια στις ταινίες μυθοπλασίας. Την συγκινεί η ανθρώπινη δυστυχία που συχνά προκαλείται από προβλήματα υγείας, και την ενδιαφέρει επίσης η γυναικεία σεξουαλικότητα.

  Μόνο στο «Big world» θα δούμε άντρα σε κεντρικό ρόλο, έναν νεαρό που πάσχει από cerebral palsy, σπαστικότητα, δηλαδή μη αποτελεσματικό έλεγχο των κινήσεων, πράγμα που του δημιουργεί προβλήματα στις κοινωνικές του σχέσεις. Είναι και η μόνη ταινία της που σαν θέμα και το romance. Σε όλες τις άλλες ταινίες της οι κεντρικοί χαρακτήρες είναι γυναίκες.

  Στο «Song of spring» βλέπουμε το διπλό δράμα δυο ηλικιωμένων γυναικών, με την μεγαλύτερη να φροντίζει την κόρη της που πάσχει από Alzheimer.

  Στην τελευταία της ταινία, «It’s O.K.» βλέπουμε πάλι τη σχέση μάνας κόρης, μόνο που είναι πολύ νεότερες. Η κόρη έχει έναν πολύποδα που πρέπει να αφαιρεθεί, που όμως δεν της δημιουργεί ιδιαίτερα προβλήματα. Η ταινία αυτή ξεφεύγει αρκετά από τις προηγούμενες, με το να δίνονται οι σχέσεις μητέρας κόρης, συχνά τεταμένες, με ένα χιουμοριστικό τρόπο.

  Το πρόβλημα της γυναικείας σεξουαλικότητας, που είναι κυρίαρχο στην πρώτη ταινία της, «Longing for the rain», όπου η ματαιωμένη σεξουαλικά παντρεμένη γυναίκα καταφεύγει στις φαντασιώσεις της, κάνει και εδώ την εμφάνισή του. Η κόρη με τον πολύποδα είναι δασκάλα, και διδάσκει τα παιδιά για τη σεξουαλικότητα.

Wu Jing (1974 - )

 Wu Jing (1974 - )

 

  O Wu Jing είναι κατά βάση ηθοποιός, όμως γύρισε και τρεις εξαιρετικές ταινίες, και έτσι αποφάσισα να του κάνω το σκηνοθετικό πορτραίτο του.

  Γεννήθηκε το 1974 και είναι μαντζουριανής καταγωγής. Δραστηριοποιήθηκε στο Χονγκ Κονγκ, όπου πρωταγωνίστησε σε ταινίες πολεμικών τεχνών (wu xia), ενώ γύρισε και ο ίδιος τρεις, στις οποίες πρωταγωνίστησε κιόλας. Η πρώτη ήταν η «Legendary assassin», (2008), με το romance σε πρώτο πλάνο και αρκετές κωμικές πινελιές. Η επόμενη ήταν η «Wolf warrior» (2015), με τη δράση να διαδραματίζεται στην Κίνα, όπου οι wolf warriors, επίλεκτο σώμα των ενόπλων δυνάμεων, είχαν να αντιμετωπίσουν εμπόρους ναρκωτικών και μισθοφόρους. Στην ταινία «Wolf warrior 2» (2017) η δράση μεταφέρεται στην Αφρική. Πρέπει να εκκενωθούν οι κινέζοι καθώς κινδυνεύουν από τους επαναστάτες και τους μισθοφόρους τους. Ο Wu θα παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο σ’ αυτή την επιχείρηση εκκένωσης. Και στις δυο ταινίες υπάρχουν όχι μόνο σκηνές wu xia, αλλά και καθαρά πολεμικές σκηνές, με τον πόλεμο των drones και τον covid να προσημαίνονται στη δεύτερη.

  Δεν έχω δει πολλές ταινίες του, γιατί δεν είμαι λάτρης των ταινιών wu xia. Είδα όμως «The battle of the lake Changjin», Ι (2021) και ΙΙ, (2022), καθώς γυρίστηκαν από τον Chen Kaige τον οποίο είδα πακέτο, όπως και την ταινία «Blades of the guardians» (2026).

Lu Chuan (1971 - )

 Lu Chuan (1971 - )

 

  Από σήμερα, «Nanjing, Nanjing» και «Kekexili», και κάποιες μέρες στο Στούντιο παρουσία του σκηνοθέτη (βλέπε https://www.athinorama.gr/cinema )

 

  «In 1988, Lu, due to his father's opposition to pursuing film studies, entered the PLA Institute of International Relations at Nanjing (now Institute of Foreign Languages in National University of Defense Technology, Nanjing) to study English. After graduation from the military institute, he was assigned to work at the Unit 749 (later known as the Bureau 749), a secret military institution involved in researching paranormal phenomena and human superpowers for weapon development, under the Commission for Science, Technology and Industry for National Defense (COSTIND).

  Παραθέσαμε όλη την περίοδο του βιογραφικού του από τη βικιπαίδεια, γιατί η υπηρεσία του στο «Γραφείο 749» φαίνεται να τον κατατρύχει, αφού η τελευταία ταινία του έχει τον ίδιο τίτλο, ενώ γίνεται αναφορά σε αυτό το γραφείο στην ταινία του «Chronicles of the ghostly tribe». Και οι δυο είναι ταινίες επιστημονικής φαντασίας, και στις δυο θα δούμε τα ίδια τέρατα-εξωγήινους, καθώς και άτομα μιγάδες, από εξωγήινους και ανθρώπους, που θα σώσουν τη γη.  

  Και οι δυο έχουν πολύ χαμηλή βαθμολογία, 5,1 πρώτη, 3,9 η δεύτερη.

  Ο Λου κατατάσσεται στην έκτη γενιά των κινέζων σκηνοθετών, όμως η κατάταξη αυτή είναι περισσότερο ηλικιακή. Βέβαια είχε και αυτός τρεις φορές πρόβλημα με τη λογοκρισία, όπως έχουν συχνά οι σκηνοθέτες της έκτης γενιάς, στις ταινίες του «Nanjing, Nanjing» που έχει σαν θέμα την σφαγή των κατοίκων της Nanjing από τους γιαπωνέζους, με 300.000 τόσους νεκρούς, πιστεύω η καλύτερη ταινία του με βαθμολογία 7,8, «Bureau 749», με βαθμολογία 3,9 και «The last supper», ιστορική ταινία, που και αυτή είχε χαμηλή βαθμολογία, 5,8.

  Να υποθέσουμε ότι η χαμηλή βαθμολογία οφείλεται στο είδος, ιστορική ταινία και ταινίες επιστημονικής φαντασίας;

  Πάντως, ήδη με τις πρώτες του ταινίες, «The missing gun», αστυνομική ταινία, και «Kekexili», ταινία που αναφέρεται σε πραγματικά γεγονότα, τους vigilantes που προστάτευαν την θιβετιανή αντιλόπη από τους λαθροθήρες, κέρδισε τη διεθνή αναγνώριση.

  Εξαιρετικό και το ντοκιμαντέρ του «Born in China», στο οποίο παρακολουθούμε τις ζωές τριών οικογενειών: πάντα, πιθήκων και μιας λεοπάρδαλης με τα μικρά της, καθώς και μιας αγέλης από αντιλόπες.

Sang Hu (桑弧, 1916–2004)

 Sang Hu (桑弧, 1916–2004)

 

  Ο Sang Hu γεννήθηκε στη Σαγκάη, και μάλιστα διετέλεσε αντιπρόεδρος της Ένωσης Κινηματογράφου της Σαγκάης. Γνωρίστηκε με τους σκηνοθέτες της γενιάς του ’30 και στράφηκε στον κινηματογράφο.

  Ξεκίνησε σαν σεναριογράφος. To  1941 έγραψε το πρώτο του σενάριο. Δυο σενάριά του τα γύρισε σε ταινία ο Zhu Shilin. Την πρώτη του ταινία τη γύρισε το 1944 και έχει τίτλο «Ζήτω ο Δάσκαλος».

  Η ταινία του «Everlasting love» (1947) είναι εμπνευσμένη από την Τζέην Έυρ. Η κοπέλα θυσίασε τον έρωτά της για τον πατέρα της μικρής της οποίας ήταν παιδαγωγός, για μην του δημιουργήσει προβλήματα στη ζωή του, κυρίως σε σχέση με την κόρη του. Η ταινία του «Ζήτω η κυρία» που γυρίστηκε την ίδια χρονιά είναι μια κωμωδία που έχει σαν θέμα τις μπερμπαντιές των ανδρών, ενώ θίγει, σαν οιονεί side effect, και τη θλιβερή θέση της γυναίκας στην ανδροκρατούμενη κοινωνία. Και οι δυο ταινίες δεν ήταν σε δικό του σενάριο αλλά της Eileen Chang, διάσημης συγγραφέως της εποχής της. Η ταινία του «Sorrows and joys of a middle-aged man» (1949) έχει σαν θέμα πάλι τον έρωτα μιας νεαρής δασκάλας με τον διευθυντή του σχολείου, ο οποίος την είχε αναλάβει υπό την προστασία του όταν ήταν μικρή και πέθανε ο πατέρας της που ήταν στενός του φίλος. Εδώ ο έρωτας είχε happy end.

  H ταινία του «Liang Shanbo and Zhu Yingtai» (1954) είναι μια κινηματογραφημένη παράσταση μιας όπερας Yue που έχει σαν θέμα τον άδοξο έρωτα δυο ερωτευμένων -Ρωμαίος και Ιουλιέτα – που μετά το θάνατό τους έγιναν πεταλούδες. Κατηγορήθηκε γι’ αυτήν κατά την Πολιτιστική Επανάσταση, πράγμα που τον έκανε να αγανακτήσει και να δηλώσει ότι δεν θα ξαναγυρίσει ταινία. Η γυναίκα του Μάο είχε απαγορέψει τις παραδοσιακές όπερες που είχαν σαν θέμα ιστορίες από τη φεουδαρχική Κίνα, και με προτροπή της συνετέθησαν έξι όπερες μοντέλα, πάνω σε σύγχρονα θέματα, ανάμεσα στις οποίες είναι και η ταινία του Xie Tieli «Taking the tiger mountain by strategy» (1970).

  Η επόμενη ταινία του είναι η «New year’s sacrifice» (1956), πάνω στο ομώνυμο διήγημα του Lu Xun, και έχει σαν θέμα τη θλιβερή ιστορία μιας γυναίκας που κατάντησε να πεθάνει ζητιάνα στους δρόμους.

  Γύρισε αρκετές ταινίες στη συνέχεια, με τελευταία το 1986, ενώ το σενάριό του για την ταινία κινούμενων σχεδίων «Deer bell» (1982) βραβεύτηκε.

 

Wong Tin-Lam (Wang Tianlin 王 天 林) (1928 - 2010)

 Wong Tin-Lam (Wang Tianlin 王 天 林) (1928 - 2010)

 

  Ο Wong Tin-Lam ήταν κινέζος σκηνοθέτης, σεναριογράφος, παραγωγός και ηθοποιός που εργάστηκε κυρίως στο Χονγκ Κόνγκ, γυρίζοντας ταινίες στα μανδαρίνικα και στα καντονέζικα. Εργάστηκε επίσης στην τηλεόραση γυρίζοντας σειρές με μελοδράματα και wuxia (πολεμικές τέχνες). Ήταν ενεργός για περίπου έξι δεκαετίες.

  Όπως και οι περισσότεροι σκηνοθέτες στο Χονγκ Κονγκ, γυρίζει ταινίες εμπορικές. Την πρώτη του ταινία τη γύρισε το 1949, και έχει τίτλο «Η διαταγή που πήρε το παγώνι» (κάτι σαν σαμουράι).

  Η καλύτερη ίσως ταινία του είναι η «The wild, wild rose» (1960), μια ελεύθερη μεταφορά της «Κάρμεν» του Μπιζέ, στην οποία τονίζεται η αγάπη και η αυτοθυσία της γυναίκας για τον άντρα. Η «Παγίδα θανάτου» που γυρίστηκε την ίδια χρονιά είναι ένα συναρπαστικό ερωτικό θρίλερ.

  Μια απολαυστική κωμωδία είναι η ταινία που γύρισε την επόμενη χρονιά με τίτλο «The greatest civil war on earth», που αναφέρεται στις διαφορές ανάμεσα στη βόρεια και στη νότια Κίνα.

  Τέλος η ταινία «Mad, mad swords» (1969) είναι μια κωμική ταινία wuxia (πολεμικών τεχνών), με έναν αντιήρωα που διάφορες συγκυρίες τον μετατρέπουν σε ήρωα. 

Sun Yu (1900-1990)

 Sun Yu (1900-1990)

 

  Ο Sun Yu γεννήθηκε στο Chongqing το 1900. Σπούδασε στο Πεκίνο και αργότερα στην Αμερική. Το 1926 γύρισε την πρώτη του ταινία «The romantic swordsman» με την εταιρεία παραγωγής Minxin, αλλά την καριέρα του την έκανε με την εταιρεία Lianhua, σαν ένας από τους πιο διακεκριμένους αριστερούς σκηνοθέτες της δεκαετίας του ’30.

  Στο «Wild rose» (1932) βλέπουμε τον έρωτα πάνω στο μοτίβο της Σταχτοπούτας, υποπερίπτωση του άλλου μοτίβου, Τα σύνορα της αγάπης. Οι πλούσιοι γονείς της δεν την θέλουν, και η ίδια θα τον απαρνηθεί όπως η Μαργαρίτα Γκωτιέ, για χάρη της κοινωνικής του θέσης (το υπομοτίβο της Κυρίας με τις Καμέλιες του μοτίβου Αυτοθυσία της γυναίκας για τον άντρα). Όμως εδώ το τέλος, αντίθετα από ό,τι στην «Κυρία με τις καμέλιες», είναι happy.

  Δίπλα στο θέμα των ταξικών αντιθέσεων υπάρχει και ο πατριωτισμός, που έχει οξυνθεί με την επίθεση των γιαπωνέζων στη Σαγκάη.

  Στο «Loving blood of the volano» που γυρίστηκε αμέσως μετά την ίδια χρονιά βλέπουμε τα βάσανα των φτωχών στα χέρια των πλουσίων, και κυρίως τη γυναίκα που πέφτει θύμα των ερωτικών ορέξεων του πλούσιου. Θα προτιμήσει να αυτοκτονήσει. Ο αδελφός της θα εκδικηθεί μερικά χρόνια αργότερα.

  Στο «Daybreak» (1933) η γυναίκα δεν θα γλιτώσει το βιασμό. Θα καταφέρει να ξεφύγει έναν δεύτερο, όμως θα πέσει στα χέρια ενός πονηρού αρπακτικού και θα καταλήξει σε πορνείο. Περιζήτητη καθώς είναι, με τα χρήματα που κερδίζει βοηθάει τους φτωχούς.

  Στη συνέχεια η ταινία έχει σαν θέμα τον πατριωτισμό. Ο φίλος της, κομμουνιστής που επιστρέφει, undercover, θα αποκαλυφθεί αλλά θα καταφέρει να το σκάσει. Αυτή όμως θα συλληφθεί, θα καταδικαστεί σε θάνατο και θα εκτελεστεί. Όχι από την εθνικιστική κυβέρνηση αλλά από κάποιον πολέμαρχο. Η πλοκή προφανώς διαδραματίζεται πριν το 1927, χρονιά κατά την οποία οι πολέμαρχοι εξοντώθηκαν. Οι πολέμαρχοι ήσαν εξίσου φανατικοί πολέμιοι των κομμουνιστών, όπως και οι εθνικιστές.

  Να αναπτυχθεί η εγχώρια βιομηχανία είναι το μήνυμα της ταινίας «Little toys» (1934), που έχει σαν θέμα την ανάπτυξη της βιομηχανίας παιχνιδιών. Αυτό, μέσα στο πλαίσιο μιας ερωτικής ιστορίας που έχει ένα γλυκόπικρο τέλος.

  Η επόμενη ταινία του «Queen of sports» (1934) έχει σαν θέμα τον αθλητισμό. Και το μήνυμά της: φιλ-αθλητισμός, όχι πρωταθλητισμός.

  Στον «Big road» το θέμα είναι καθαρά πατριωτικό. Πρέπει να φτιάξουν οπωσδήποτε το μεγάλο δρόμο για να περάσουν τα στρατεύματα. Όμως ο προδότης προσπαθεί να τους αποτρέψει.

  Δεν θα τα καταφέρει.

  Μετά την εισβολή των γιαπωνέζων στην Κίνα το 1937 ο Sun Yu έφυγε από τη Σαγκάη που είχε καταληφθεί από τους γιαπωνέζους και κατέφυγε στο εσωτερικό της χώρας, στην πρωτεύουσα της εθνικιστικής κυβέρνησης Chongqing, όπου συνέχισε να γυρίζει ταινίες με θέμα την αντίσταση των κινέζων ενάντια στην γιαπωνέζικη εισβολή.

  Το 1949 γύρισε την ταινία «Η ζωή του Wu Xun», ενός μεγάλου δασκάλου της δυναστείας Τσινγκ, που προκάλεσε την οργή του Μάο Τζεντόνγκ, ο οποίος μάλιστα την κριτίκαρε σε ένα δοκίμιό του. Αυτό είχε σαν συνέπεια μια κάμψη στην καριέρα του, όμως αργότερα επανέκτησε τη φήμη του ως ένας από τους καλύτερους σκηνοθέτες της χρυσής εποχής του κινέζικου κινηματογράφου. To 1985 μέλη του Πολιτικού Γραφείου του ΚΚΚ παραδέχτηκαν ότι ήταν άδικη η επίθεση στον Sun Yun.

Zheng Zhengqiu (1889-1935)

 Zheng Zhengqiu (1889-1935)

 

  Ο Zhang Zhengqiu γεννήθηκε το 1889 στη Σαγκάη και πέθανε το 1935. Μαζί με τον Zhang Shichuan γύρισαν την πρώτη ταινία μυθοπλασίας, «The difficult couple» το 1913. Οι δυο τους ίδρυσαν το 1922 την πρωτοποριακή κινηματογραφική εταιρεία παραγωγής Mingxing και γύρισαν την πιο παλιά σωζόμενη ταινία, την «Laborer’s love», μια κωμωδία, πάνω στο μοτίβο Τα σύνορα της αγάπης. Φτωχός μανάβης αυτός, ο γιατρός δεν του δίνει την κόρη του, παρά μόνο αν καταφέρει να του αυξήσει την πελατεία. Και ακολουθούν πολλά απολαυστικά επεισόδια.

  Σεναριογράφος, σκηνοθέτης αλλά και παραγωγός, γύρισε 53 ταινίες μέχρι τον πρόωρο θάνατό του. Ήταν και αυτός ένας από τους αριστερούς σκηνοθέτες της δεκαετίας του ’30.

  Είδαμε και την ταινία του «Twin sisters» (1934). Μέσα από την ιστορία των δίδυμων αδελφών, ο Zheng Zhengqiu διεκτραγωδεί τη μοίρα των γυναικών, τόσο των φτωχών όσο και των πλουσίων.

Yang Xiaozhong (楊小仲), 1899-1969)

 Yang Xiaozhong (楊小仲), 1899-1969)

 

  Ο Yang Xiaozhong ανήκει στην πρώτη γενιά κινέζων σκηνοθετών. Γεννήθηκε το 1899 και πέθανε το 1969.

  Η ταινία του Wu Song's Bloody Battle at Yuan‑Yang Lou (武松血战鸳鸯楼, 1927) είναι ταινία πολεμικών τεχνών, όπως πάρα πολλές, αν όχι οι περισσότερες, εκείνης της δεκαετίας. Ο Wu Song, διάσημος ήρωας για τη δύναμή του και την αίσθηση δικαιοσύνης, εισβάλλει στο Yuanyang Lou, έναν οίκο όπου κρύβονται διεφθαρμένοι τοπικοί άρχοντες και δολοφόνοι και τους εξοντώνει.

  Στην ταινία «The mighty hero Gan Fengchi» (1928), επίσης ταινία πολεμικών τεχνών με μαγικά στοιχεία, βλέπουμε τα δυο μικρά παιδιά του Gan Fengchi, ένα αγόρι και ένα κορίτσι,  να αντιμετωπίζουν με αποτελεσματικότητα τους κακούς.

  Με την ταινία «Poor daddy» ο Yang εγκαταλείπει τις ταινίες με τις πολεμικές τέχνες, που είχα απαγορευτεί εξάλλου από το Guomintang το 1927, όταν η εθνικιστική κυβέρνηση εξόντωσε τους πολέμαρχους. Είναι μια slapstick κωμωδία με δραματικά στοιχεία. Ο μικρός γιος εξοντώνει τον δολοφόνο που έκλεψε τα κοσμήματα. Αποκαλύπτεται η αθωότητα του πατέρα του, ενώ η μητριά του, που ήταν γκόμενα του δολοφόνου και η οποία τους φερόταν με τον χειρότερο τρόπο, αναγκάζεται να φύγει από το χωριό.

  Η ταινία «Spring» (1942) είναι μεταφορά του ομώνυμου μυθιστορήματος του Ba Jin. Διεκτραγωδείται η μοίρα των γυναικών μιας πατριαρχικής οικογένειας.

  Τέλος στην ταινία «Είκοσι χρόνια ευεργεσίας, 廿載恩情» (1945) παρακολουθούμε τις ζωές ανθρώπων που συνδέονται με μια παλιά ευεργεσία, ένα χρέος ευγνωμοσύνης.
  Μέσα σε μια περίοδο 20 χρόνων, οι σχέσεις τους δοκιμάζονται από πολέμους, χωρισμούς και κοινωνικές αναταραχές.

Wu Yonggang (1907-1982)

 Wu Yonggang (1907-1982)

 

  O Wu Yonggang γύρισε πολλές ταινίες, όμως κορυφαία θεωρείται η πρώτη του, η «Θεά» (1934), που έχει ως θέμα τη θλιβερή ιστορία μιας πόρνης, στο ρόλο της οποίας είναι η Ruan Lingyu.

  Την επόμενη χρονιά γύρισε τον «Μικρό άγγελο».

  Ο μικρός άγγελος είναι ένα ταλαντούχο παιδί, και όλη η οικογένεια προσπαθεί, με τα φτωχά τους οικονομικά, να τον σπουδάσουν. Το πόσο καλή ψυχή έχει φαίνεται από το ότι, εμπνεόμενος από ένα διήγημα με τίτλο «Μαθήματα αγάπης», δουλεύει τα βράδια για να βοηθήσει οικονομικά την οικογένειά του.

  Επίσης την επόμενη (1936) το «Έρημο νησί», μια αστυνομική ιστορία.

  Ο ναυτικός σκότωσε τον γκόμενο της γυναίκας του και ο επιθεωρητής τον καταδιώκει αδυσώπητα. Θα τον εντοπίσει στο πλοίο που δουλεύει. Το πλοίο ναυαγεί. Ο ναυτικός σύρεται στην ακτή και τραβάει τον μισοπνιγμένο επιθεωρητή. Του σώζει τη ζωή, όμως αυτός θα επιχειρήσει να τον συλλάβει.

  Θα πεθάνουν και οι δυο πάνω στο έρημο νησί. 

  Η ταινία «The old man and the fairy» (1956) είναι μεταφορά ενός διηγήματος μιας κλασικής κινέζικης ανθολογίας. Ο κακός άρχοντας ζηλεύει τον κήπο με τα όμορφα λουλούδια του ηλικιωμένου. Τον καταστρέφει, όμως μια νεράιδα τον επαναφέρει στην πρωτινή του κατάσταση. Ο κακός άρχοντας σύρει τον ηλικιωμένο στα δικαστήρια κατηγορώντας τον για μαγεία, με αποτέλεσμα να επισύρει τη μήνη της νεράιδας. Το φανταστικό που είχε απαγορευθεί μετά το 1927 εισβάλει τώρα στη μαοϊκή εποχή.

  Τέλος με την «Νυχτερινή βροχή» (1982), γυρισμένη μετά τον θάνατο του Μάο και την καταδίκη των τεσσάρων της συμμορίας της Σαγκάης, ο Wu αναφέρεται στα δεινά που υπέφεραν, οι διανοούμενοι κυρίως, κατά τη διάρκεια της πολιτιστικής επανάστασης.

 Στην καταλανική βικιπαίδεια διαβάζω ότι τo 1957 είχε δημοσιεύσει ένα άρθρο ζητώντας να μειωθεί ο ασφυκτικός έλεγχος πάνω στην κινηματογραφική βιομηχανία. Το αποτέλεσμα ήταν να του απαγορευθεί να ξαναγυρίσει ταινίες. Την επόμενη ταινία του τη γύρισε το 1962.

Shi Dongshan (1902-1955)

 Shi Dongshan (1902-1955)

 

  Ο Shi Dongshan είναι ένας από τους εξέχοντες αριστερούς σκηνοθέτες της δεκαετίας του 1930. Από τις ταινίες του ξεχωρίζουν οι «Youth on the march» (1937), ίσως η πιο επαναστατική του ταινία. Με το μοτίβο «τα σύνορα της αγάπης» δείχνεται η δυστυχία των φτωχών και η ασυδοσία των πλούσιων, αλλά και μια πολλά υποσχόμενη νεολαία, που έρχεται σε ρήξη με την τάξη της υπερασπιζόμενη τις νέες ιδέες.

Από τις ταινίες του ξεχωρίζουν επίσης μια μεταφορά του «Επιθεωρητή» του Γκόγκολ, η «Eight thousand li of cloud and moon» (1947), μια δριμεία επίθεση στους αστούς που κοιτάζουν με κάθε ευκαιρία να εκμεταλλευτούν τους αδύναμους, και η «New heroes and heroines» (aka Sons and daughters, 1951), που η πλοκή της διαδραματίζεται στην αρχή του δεύτερου σινοϊαπωνικού πολέμου, το 1939, και έχει σαν θέμα την αντίσταση στους γιαπωνέζους.

  Υπηρέτησε την κομμουνιστική κυβέρνηση μετά το 1949, στο Υπουργείο Πολιτισμού, χωρίς να γίνει μέλος του κόμματος. Όμως αργότερα διώχθηκε, όπως και άλλοι διανοούμενοι και κινηματογραφιστές εκείνη την περίοδο. Προφανώς δεν άντεξε την πίεση και αυτοκτόνησε, το 1955. Ήταν τότε 53 χρονών. 

Cheng Bugao (1893-1966)

 Cheng Bugao (1893-1966)

 

  Ο Cheng Bugao ήταν ένας από τους αριστερούς σκηνοθέτες της εταιρείας παραγωγής Mingxing. Οι πιο σημαντικές του ταινίες είναι οι «Spring silkworms» (1933) και «Old and New Shanghai.

  Όπως ο Cai Chuseng στο «Τραγούδι των ψαράδων» (1934) διεκτραγωδεί τη μοίρα των ψαράδων, έτσι και ο Cheng Bugao στην ταινία του «Ανοιξιάτικοι μεταξοσκώληκες» (1933) διεκτραγωδεί τη μοίρα των σηροτρόφων. Έπεσαν οι τιμές, μεγαλύτερα τα έξοδα από τις τιμές πώλησης, καταχρεωμένοι καθώς είναι βλέπουν να χάνονται και τα ελάχιστα που έχουν.

  Στην «Παλιά και Νέα Σαγκάη» (1936) ο Cheng Bugao διεκτραγωδεί την κατάσταση των φτωχών κατοίκων της Σαγκάης με κωμικές πινελιές κατά διαστήματα. Άνεργοι, δεν έχουν να πληρώσουν το νοίκι, βάζουν υποθήκη τα πράγματά τους. Όμως, μέσα σ’ αυτή τη δυστυχία, βλέπουμε την αλληλεγγύη των φτωχών.

  Μετά τον πόλεμο ο Cheng Bugao πήγε στο Χονγκ Κονγκ όπου γύρισε σκόπιμα απολιτικές ταινίες.

 

 

Fei Mu (1906-1951)

 Fei Mu (1906-1951)

 

  Γεννήθηκε στη Σαγκάη. Δούλεψε σαν βοηθός του πρωτοπόρου σκηνοθέτη Hou Yao. Η πρώτη του ταινία «Νύχτα στην πόλη», η οποία δεν σώθηκε, άρεσε τόσο στο κοινό όσο και στους κριτικούς.

  Υπήρξε θιασώτης του «Κινήματος Νέα Ζωή» που ξεκίνησε από το Guomintang, την εθνικιστική κυβέρνηση, και που πρέσβευε τις παραδοσιακές αξίες, σύμφωνα με τη διδασκαλία του Κομφούκιου. Χαρακτηριστικές είναι οι ταινίες του «Song of China» (1935) και «Κομφούκιος» (1940).

  Η ταινία του «Blood on wolf mountain» (1936) θεωρείται μια αλληγορία για την γιαπωνέζικη απειλή. Δεν γίνεται να υπομένουν τις επιθέσεις των λύκων στο μικρό χωριό, πρέπει να τους εξοντώσουν. Είναι αδύνατο να τους εξοντώσεις, επιμένει ένας ειρηνόφιλος, απλά κυνηγώντας τους τους εξοργίζεις περισσότερο, καλύτερα να πάμε να προσευχηθούμε στο ναό.

  Η ταινία του «Spring in a small town» (1948) θεωρείται από τις κορυφαίες του κινέζικου κινηματογράφου. Σαν θέμα έχει ένα ερωτικό τρίγωνο, με τον άντρα έτοιμο να θυσιαστεί για τη γυναίκα του, ενώ βλέπω συνήθως το αντίθετο («Άλκηστις», «Αντίο Παλλακίδα μου, κ.ά».  

  Η ταινία του «A wedding in the dream» που γυρίστηκε την ίδια χρονιά, με στοιχεία από την όπερα του Πεκίνου στην οποία πρωταγωνιστεί ο κορυφαίος τραγουδιστής της όπερας του Πεκίνου Mei Langfang είναι η πρώτη έγχρωμη κινέζικη ταινία που γυρίστηκε.

  Σαν θιασώτης του «Κινήματος Νέα Ζωή», με την νίκη των κομουνιστών κατέφυγε στο Χονγκ Κονγκ, όπου πέθανε την επόμενη χρονιά. Το έργο του απαξιώθηκε, και μόλις μετά το τέλος της Πολιτιστικής Επανάστασης με το θάνατο του Μάο ανασύρθηκε στην επιφάνεια και εκτιμήθηκε όπως έπρεπε.

   

Ying Yunwei (1904 – 1967)

 Ying Yunwei (1904 – 1967)

 

  Ο Ying Yunwei δούλεψε σε μια ναυτιλιακή εταιρεία, όμως το θέατρο και στη συνέχεια ο κινηματογράφος τον τράβηξαν περισσότερο. Το 1934 παραιτήθηκε από τη ναυτιλιακή εταιρεία για να αφοσιωθεί στον κινηματογράφο.

  Κορυφαίες ταινίες του είναι οι «Plunder of Peach and Plum» (1934) και «Unchanged heart of life and death» (1936). Σαν θέματά τους έχει την φτώχεια, την καταπίεση, την σεξουαλική παρενόχληση, τη διαφθορά, και τέλος την επανάσταση, θέματα που απασχολούσαν όλους τους αριστερούς σκηνοθέτες εκείνης της εποχής, που ήσαν και οι περισσότεροι.

  Με την ταινία του «800 ήρωες» (1938) εισέρχεται στην τέταρτη περίοδο του κινέζικου κινηματογράφου, που ξεκινάει με τον σινοϊαπωνικό πόλεμο το 1937 και τελειώνει με τη λήξη του δεύτερου παγκόσμιου πόλεμου, το 1945. Το θέμα που κυριαρχεί τώρα στις ταινίες που γυρίζονται στις μη κατακτημένες περιοχές είναι η αντίσταση κατά των γιαπωνέζων.   

  Θέμα της ταινίας του είναι η ηρωική αντίσταση σε μια αποθήκη εμπορευμάτων 800 στρατιωτών, δίνοντας έτσι το χρόνο στις υπόλοιπες μονάδες να αποχωρήσουν, μια και η κατάληψη της Σαγκάης ήταν ζήτημα χρόνου.

  Οι ταινίες που γύρισε αργότερα δεν είχαν την επιτυχία εκείνων που παραθέσαμε, και που σημάδεψαν την ιστορία του κινέζικου κινηματογράφου. Θα αναφέρουμε ότι κινηματογράφησε όπερες του Πεκίνου και όπερες Yuan. Από αυτές θα ξεχωρίσει η «Chasing the fish», στην οποία ένα ψάρι-πνεύμα μεταμορφώνεται στην αρραβωνιαστικιά του άτυχου νεαρού την οποία δεν θέλει πια να του δώσει ο πατέρας της επειδή οι γονείς του έχασαν την περιουσία τους. Τον έχει ερωτευθεί τόσο πολύ που αποφάσισε να θυσιάσει την αιώνια ζωή που είχε σαν πνεύμα και να ζήσει σαν θνητή γυναίκα στο πλευρό 

Bu Wancang (卜万苍, 1900-1973)

 Bu Wancang (卜万苍, 1900-1973)

  Με αυτή την ανάρτηση εγκαινιάζουμε τα "Πορτραίτα Κινέζων σκηνοθετών". Το άλλο label στο blog μου είναι "Πορτραίτα Ιρανών σκηνοθετών". 

  O Bu Wancang (Μπου Γουαντσάνγκ) γεννήθηκε το 1900 στο Anhui και πέθανε το 1973 στο Χονγκ Κονγκ. Εργάστηκε πρώτα για την Mingxing, αλλά το 1931 πήγε στη Lianhua, αντίζηλο εταιρεία, όπου γύρισε μερικές από τις πιο γνωστές ταινίες του. Η ταινία «Love and duty» (1931) έχει σαν θέμα τον έρωτα και τον προσυμφωνημένο γάμο. Στην ταινία «The peach girl» (1931) έχουμε πάλι σαν θέμα τον έρωτα, στον οποίο οι ταξικές διαφορές μπαίνουν εμπόδιο. Στην ταινία «A spray of plum blossom (1931), θέμα είναι πάλι ο έρωτας, που εδώ υπονομεύεται από αντίζηλους. Όμως εδώ έχουμε happy end, σε αντίθεση με τις δυο προηγούμενες ταινίες, όπου στην πρώτη η ηρωίδα αυτοκτονεί ενώ στη δεύτερη πεθαίνει. 

  Στις αρχές της δεκαετίας του ’30 αρχίζει να ακμάζει ο κινηματογράφος με κοινωνικά θέματα, κυρίως από τους λεγόμενους αριστερούς σκηνοθέτες, ενώ εγκαταλείπεται σιγά σιγά ο κινηματογράφος αναψυχής της προηγούμενης δεκαετίας, Η ταινία «The light of the maternal instinct» (1933) είναι μια καθαρά αριστερή ταινία, στην οποία δείχνονται οι θλιβερές συνέπειες της φτώχειας και καταγγέλλεται η σκληρότητα των πλούσιων.

  Το 1939 ο Bu Wancang γυρίζει τη «Hua Mu Lan» με ιστορικό θέμα, τη γυναίκα που διάπρεψε στο στρατό σαν άντρας καθώς πήγε στη θέση του πατέρα της όταν στρατολογήθηκε.

  Όταν οι γιαπωνέζοι κατέλαβαν τη Σαγκάη αναγκάστηκε να γυρίσει κάποιες ταινίες προπαγανδιστικού περιεχομένου, με πιο αξιοσημείωτη την «Αιωνιότητα» (1943). Αυτό είχε σαν συνέπεια να εξοστρακισθεί από τους συναδέλφους του.

  Το 1945 γύρισε την ταινία «Dream of the red chamber», μεταφορά του ομώνυμου κλασικού κινέζικου μυθιστορήματος. Το 1948, μη αντέχοντας την πίεση των συναδέλφων του εγκαταστάθηκε στο Χονγκ Κονγκ όπου εξακολούθησε την καριέρα του σαν σκηνοθέτης μέχρι το θάνατό του. Μια από τις ταινίες που γύρισε τότε είναι και η «Dreams come true» (1960). Έχουμε και εδώ το μοτίβο τα σύνορα της αγάπης και το μοτίβο της σταχτοπούτας. Θλιβερό που η Kitty Ting Hao (1939-1967) αυτοκτόνησε. Είναι η τρίτη ηθοποιός που αυτοκτόνησε, μετά την Ai Xia και  την Ruan Lingyu.   

  Ρώτησα το chatgpt για άλλες κινέζες ηθοποιούς που αυτοκτόνησαν. Μου ανέφερε δύο. Αντιγράφω και επικολλώ.

  Linda Lin Dai (林黛, 1934–1964)

Ίσως η πιο διάσημη περίπτωση μετά τη Ruan Lingyu. Σταρ της Shaw Brothers στο Χονγκ Κονγκ, τεράστια δημοτικότητα τη δεκαετία του ’50–’60. Αυτοκτόνησε το 1964 σε ηλικία 29 ετών.

Shangguan Yunzhu (上官云珠, 1920–1968)

Πολύ σημαντική ηθοποιός της Σαγκάης. Κατά τη διάρκεια της Πολιτιστικής Επανάστασης υπέστη βαριά παρενόχληση και βασανιστική δημόσια ταπείνωση. Πήδηξε από παράθυρο το 1968.