Christopher Nolan, The odyssey (2026)

 Christopher Nolan, The odyssey (2026)

 

  Σίγουρα θα παίζεται και την επόμενη εβδομάδα στους κινηματογράφους.

  Όνειρό μου ήταν να διαβάσω τα ομηρικά έπη στο πρωτότυπο. Και τόσο με ενθουσίασαν όταν τελικά τα διάβασα, που τα διάβασα και δεύτερη φορά, τόσο την Ιλιάδα όσο και την Οδύσσεια, πριν δέκα χρόνια, εδώ στην Κρήτη. Και φυσικά είδα κάποιες κινηματογραφικές μεταφορές τους, όπως κάνω πάντα. Έτσι δεν υπήρχε περίπτωση να μη δω και την «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν, για την οποία γίνονται πολλές συζητήσεις.

  Ένα κριτήριο για το πόσο μου αρέσει μια ταινία είναι το αν με καθηλώνει, αν την βαριέμαι, ή κάτι ενδιάμεσο. Η ταινία του Νόλαν πρέπει να πω ότι με καθήλωσε.

  Φυσικά, όπως γίνεται στις κινηματογραφικές μεταφορές (έχω γράψει σχετικά) δεν έμεινε πιστός στην πλοκή. Πρόσθεσε επεισόδια, όπως για παράδειγμα την αντικατάσταση του Αντίνοου με κάποιον άλλο νεαρό στην τρωική εκστρατεία, την οποία ο νεαρός πλήρωσε με τη ζωή του.

  Και βέβαια παρέλειψε επεισόδια, όπως για παράδειγμα το κρέμασμα των υπηρετριών που πηδιόντουσαν με τους μνηστήρες.

  Έχουμε την τάση να βάζουμε στον προκρούστη του μεταφερόμενου έργου την κινηματογραφική μεταφορά, θεωρώντας την τόσο πιο ελλειμματική όσο πιο πολύ αποκλίνει από αυτό, αν και ξέρουμε ότι αυτό είναι λάθος. Υπάρχουν μεταφορές που είναι πιστές, και άλλες που απλά εμπνέονται από το λογοτέχνημα, όπως π.χ. η «Μαντάμ Μποβαρί».

  Είναι ιεροσυλία η απόκλιση;

  Για πολλούς ναι. Δεν το κρύβω ότι με ξένισε η μαύρη ωραία Ελένη, αν και καταλαβαίνω το σκεπτικό του Νόλαν (Πρέπει να ξαναδώ τη «Μαχαμπαράτα»  του Πήτερ Μπρουκ). Σε μια διαφωτιστική συζήτηση με τον Ιωάννη Κωνσταντάκο που πέτυχα στο academia.edu, είδα ότι δεν ήταν η μόνη μη λευκή, απλά εγώ δεν αντελήφθηκα τους άλλους παρά μόνο έναν επίσης μαύρο μνηστήρα.

  Ο Νόλαν «σπάζει» την ιστορία πηγαίνοντας μπροστά-πίσω στο χρόνο, δίνοντας έτσι ένα ρυθμό στην ταινία, κάτι ανάλογο με τα μουσικά έργα, που το αλέγκρο το διαδέχεται το λάργκο και ούτω καθεξής.

  Θα μου άρεσε πολύ να έβλεπα και τις σειρήνες, και ας μην άκουγα το τραγούδι τους όπως ο Οδυσσέας, αλλά δεν τις είδα.

  Συνειδητοποίησα ότι το μοτίβο «ένας εναντίον όλων» που είδα τελευταία σε πολλές κινέζικες ταινίες wu xia, το συναντάμε και εδώ, και όχι μόνο στα ακριτικά έπη. Μόνος ο Οδυσσέας εναντίον των μνηστήρων.

  Και επίσης δεν μου άρεσε το τέλος. Ο Οδυσσέας παίρνει πάλι δρόμο για ταξίδια. Δεν θυμόμουνα να τέλειωνε έτσι η «Οδύσσεια», και ρώτησα το chatgpt. Να η ερώτησή μου:

  «Δεν μπορείς να έχεις και την πίττα σωστή και το σκύλο χορτάτο. Έχω γράψει αρκετά για την αυτοθυσία της γυναίκας για τον άντρα (Αντίο Παλλακίδα μου, Άλκηστη...). Η κακομοίρα η Πηνελόπη, τρελά ερωτευμένη με τον Οδυσσέα, του έμεινε πιστή 20 χρόνια. Και αυτός ο άθλιος, αντί να καθίσει στα αυγά του, το έριξε πάλι στα ταξίδια. Δυστυχώς δεν υπάρχει προφητεία του Τειρεσία που να λέει ότι η Πηνελόπη, αγανακτισμένη, τα έφτιαξε με κάποιον από τους επόμενους μνηστήρες. Τα λέω αυτά γιατί έχω δηλώσει επανειλημμένα φεμινιστής. Σίγουρα ένα τέλος δεν θα ικανοποίησε πολλούς σαν και μένα. Θα μπορούσε μια χαρά ο Νόλαν να κλείσει την ταινία του όπως ο όμηρος».

  Η απάντηση ήταν ότι υπάρχει στη λ ραψωδία μια τέτοια προφητεία από τον Τειρεσία. Αυτή την προφητεία ακολουθεί ο Καζαντζάκης στη δική του «Οδύσσεια».

  Θέματα: Ο νόστος, η επιστροφή στην πατρίδα. Η συζυγική αγάπη. Η πίστη στον αφέντη (θέμα που συναντάμε σε πολλές ταινίες με σαμουράι). Και βέβαια το φανταστικό.

  Ένα τελευταίο σχόλιο: ο ρεαλισμός είναι ένα μικρό διάστημα στην αφηγηματική μυθοπλασία, μόλις τους τελευταίους αιώνες. Αυτός είναι και ο λόγος που ο Νόλαν δεν του κάνει ιδιαίτερη χρήση. Έδειξε μόνο τη σκύλα (ή τη χάρυβδη; ) να καταβροχθίζει συντρόφους του Οδυσσέα. Την θεά Αθηνά δεν την είδαμε. Ό,τι άλλο «φανταστικό» υπάρχει βρίσκεται στο μύθο (Κίρκη), δεν παρουσιάζονται π.χ., με κινηματογραφικά εφέ, οι σύντροφοι του Οδυσσέα να μεταμορφώνονται σε γουρούνια, τους βλέπουμε όταν έχουν πια μεταμορφωθεί σε γουρούνια.

  Επαναλαμβάνω, μου άρεσε η ταινία παρά τις ενστάσεις μου, και βέβαια δεν άρεσε μόνο σε μένα, όπως δείχνει η βαθμολογία της, 8,4.

Ang Li, Eat, drink, man, woman (飲食男女,1994)

 Ang Li, Eat, drink, man, woman (飲食男女,1994)

 

  Όπως στην ταινία «Στη φωτιά» του βιετναμέζου Anh Hung Trang, έτσι και στην ταινία του Ang Li «πρωταγωνιστής» είναι το φαγητό. Εδώ είναι ο πατέρας με τις τρεις κόρες του, μάγειρας. Εκεί είναι η Ζιλιέτ Μπινός, μαγείρισσα.

  Τρεις κόρες, με τα προβλήματά τους. Η μεγάλη, χημικός, χριστιανή, δεν φαίνεται να έχει ξεπεράσει την ερωτική της απογοήτευση με ένα συμφοιτητή της, πράγμα που αποδεικνύεται μύθος. Και ενώ την βλέπουν να μένει στο ράφι παντρεύεται με τον γυμναστή του σχολείου της, τον οποίο θα κάνει χριστιανό. Οι μαθητές της της στέλνουν ραβασάκια που νομίζει ότι είναι από αυτόν. Εξοργίζεται όταν το ανακαλύπτει. Αλλά τέλος καλό, όλα καλά.

  Όμως έδωσε όλες της τις οικονομίες προκαταβολή για ένα διαμέρισμα σε μια πολυκατοικία που ήταν ακόμη στα μπετά. Αποδείχτηκε ότι η κατασκευαστική εταιρεία ήταν απατεώνες, πάνε τα λεφτά της.

  Η μεσαία είναι στέλεχος σε μια αεροπορική εταιρεία. Το ειδύλλιό της με ένα νέο στέλεχος της εταιρείας ναυαγεί. Τελικά θα δεχθεί τη θέση στο Άμστερνταμ.

  Η μικρή είναι φοιτήτρια. Μεταφέρει τα γράμματα του απογοητευμένου ερωτευμένου στη φίλη του. Ο φουκαράς, αφού είδε και αποείδε, τα έφτιαξε μαζί της, προς μεγάλη αγανάκτηση της φίλης του. (Δίδαγμα: γυναίκες, μην κάνετε τις πολύ δύσκολες, γιατί το κελεπούρι μπορεί να σας φύγει).

  Από τα κωμικά επεισόδια: ο πατέρας φτιάχνει φαγητό για την μικρή Shan Shan, κόρη της Jing Rong η οποία ετοιμάζεται να πάρει διαζύγιο, κόρη της μαντάμ Liang που μόλις επέστρεψε από την Αμερική. Τρώει αυτό που της έδωσε η μητέρα της για το σχολείο. Σε λίγο ο πατέρας θα φτιάχνει ολόκληρο μενού για τους συμμαθητές και τις συμμαθήτριες της.

  Όμως το πιο κωμικό επεισόδιο είναι αυτό: Όλοι πιστεύουν ότι ο πατέρας θα παντρευτεί την madam Liang. Όταν στο οικογενειακό τραπέζι ο πατέρας ζητάει το χέρι της κόρης της, με την οποία τα είχε εδώ και καιρό, και μάλιστα είναι έγκυος, η Μαντάμ Liang παθαίνει υστερία.

  Κάτι ανάλογο είδαμε και στην ταινία του Milton Katselas, «Τα 40 καράτια».

  Την ταινία μου την υπέδειξε o Claude.ai, όχι για τα ίδια υφολογικά στοιχεία αλλά για τις οικογενειακές σκηνές, που έχει και η ταινία του Edward Yang, «Yi yi».

  Πολύ καλή ταινία, 7,8 η βαθμολογία της.

Yang Edward, Yi Yi (--, 2000)

 Yang Edward, Yi Yi (--, 2000)

 

  Επειδή μπορεί να σας παραξενέψει ο κινέζικος τίτλος: Yi, 一, ένα. Er, 二, δύο. San, 三, τρία.

  Και το ανέκδοτο:

  Ο πατέρας αποφασίζει να μάθει τους αριθμούς στο μικρό του γιο. Του γράφει το ένα. Την επομένη το πρωί, στην επανάληψη, του γράφει το ένα, αλλά κάνει τη γραμμή πιο μεγάλη. Ο μικρός γιος δεν ξέρει να απαντήσει. Του δίνει μια σφαλιάρα. -Δεν είπαμε ότι είναι το ένα; -Και πού να ξέρω εγώ ότι σε μια νύχτα μεγάλωσε τόσο πολύ;

  Και πάμε στην ταινία:

  Γιατί την είδα.

  Είχα δει την ταινία του Bian Zhuo «As the water flows», και σε συζήτηση με τον Claude.ai για τα υφολογικά στοιχεία, μακριά πλάνα και off-screen διαλόγους, μου υπέδειξε αυτή την ταινία του ταϊβανέζου Yang που χαρακτηρίζεται από τα ίδια υφολογικά στοιχεία, πράγμα που το διαπίστωσα.

  Τώρα ως προς την πλοκή.

  Παρακολουθούμε διάφορες ιστορίες, με έλασσονα σασπένς. Μια γιαγιά που βρίσκεται στο νοσοκομείο με εγκεφαλικό, ένας πιτσιρικάς που τον πειράζουν οι συμμαθήτριές του, μια επιχείρηση που διστάζει να προσλάβει έναν γιαπωνέζο για τις γνώσεις του πάνω σε ένα λογισμικό, μια μεσολαβήτρια που μεταφέρει τις επιστολές του στην φίλη του, για να καταλήξει να γίνει αυτή φίλη του, μια παλιά αγάπη…

  Αυτή θα λέγαμε είναι η κεντρική ιστορία. «Οι παλιές αγάπες πάνε στον παράδεισο», λέει η Μάρω Βαμβουνάκη. Όμως εδώ γύρισε πίσω. Την παράτησε στήνοντάς την στο ραντεβού πριν 30 χρόνια (θα της εξηγήσει τους λόγους του). Αυτή, απελπισμένη, πήγε στις ΗΠΑ όπου παντρεύτηκε, χώρισε… και τώρα επέστρεψε στην πατρίδα. Η γυναίκα του δεν καλοβλέπει την επιστροφή της, γίνεται επεισόδιο σε ένα πάρτι συμμαθητών. Τελικά θα βρεθούν στην Ιαπωνία, όπου είχε πάει αντιπρόσωπος της εταιρείας του για να υπογράψει τη σύμβαση με τον γιαπωνέζο.

  Υπάρχουν αρκετές δόσεις χιούμορ, ιδιαίτερα με τον πιτσιρικά και την φωτογραφική του μηχανή.

  Στο τέλος η ταινία έχει ένα κρεσέντο εξελίξεων. Η γιαγιά πεθαίνει. Συγκινητικότατος ο λόγος που βγάζει μπροστά στο φέρετρό της ο πιτσιρικάς, στο τελευταίο επεισόδιο της ταινίας. Η παλιά αγάπη επιστρέφει στον παράδεισο, χωρίς να του αφήσει μήνυμα. Και ο πρόεδρος της εταιρείας προσλαμβάνει άλλη στη θέση του γιαπωνέζου, την οποία πιάνει γκόμενα.

  Καθηλωτικά τα επεισόδια, εξαιρετικό το σενάριο, πολύ καλός σκηνοθέτης ο Yang, και το 8,1 της ταινίας δεν είναι έκπληξη.

 

Σταύρος Τσιώλης, Ας περιμένουν οι γυναίκες (1998)

 Σταύρος Τσιώλης, Ας περιμένουν οι γυναίκες (1998)

 

Από σήμερα στους κινηματογράφους

 

  Όταν βλέπω μια μεταδικτατορική κωμωδία, δεν μπορώ να μην την βάλω στον προκρούστη των κωμωδιών της χρυσής εποχής του ελληνικού κινηματογράφου της δεκαετίας του ’60, με τους αξέχαστους κωμικούς (να μη λέμε ονόματα), και φυσικά τη βρίσκω πάντα υπολειπόμενη. Και, να το ξαναγράψω, ένα βασικό κριτήριο για μένα είναι το πόσο γελάω.

  7,7 η βαθμολογία της, ας το πούμε από τώρα, πιστεύω γιατί έχει ένα σημαντικό χαρακτηριστικό: την πολιτική σάτιρα. Οι αναφορές στο ΠΑΣΟΚ και στη ΝΔ γίνονται επίκαιρες, με το προεκλογικό κλίμα να επικρατεί. Από τις ταινίες της χρυσής δεκαετίας, η μόνη που θυμάμαι να έχει πολιτική σάτιρα είναι η «Υπάρχει και φιλότιμο».

   Βλέπουμε αρχικά τους δυο από τους τρεις μπατζανάκηδες. Ο ένας είναι αρρωστημένα ερωτύλος, και θα δούμε πολλά χιουμοριστικά επεισόδια. Ο άλλος είναι ο προσγειωμένος. Ο τρίτος είναι πραγματικός γκομενιάρης. Θα τον δούμε με τη γκόμενα.

  Πού πηγαίνουν;

  Στη Θάσο, που τους περιμένουν οι οικογένειές τους.

  Θα αργήσουν λίγο, αλλά μόνο έτσι θα έχουμε την κωμωδία.

  Από τα πιο κωμικά επεισόδια: Ο Ζουγανέλης πέφτει στο νερό να αυτοκτονήσει, απελπισμένος από έρωτα. Ο Μπουλάς πέφτει στο νερό να αυτοκτονήσει, επειδή ο μπατζανάκης του ξεγέλασε την μάνα του και ψήφισε ΝΔ, ενώ αυτός είναι βαμμένος πασόκος.

  -Θα ψηφίσω ΠΑΣΟΚ.

  Όχι εγώ, ατάκα από την ταινία είναι.

  Μια ομοιότητα με τις ταινίες της δεκαετίας του ’60 είναι τα 15 τραγούδια.

  Που δεν είναι όλα λαϊκά, και μόνο ένα είναι live.

   

Alan Parker, Το εξπρές του μεσονυχτίου (Midnight express, 1978)

 Alan Parker, Το εξπρές του μεσονυχτίου (Midnight express, 1978)

 

  Από σήμερα στους κινηματογράφους

  Θυμάμαι τότε που προβλήθηκε, είχε κάνει πάταγο. Όμως είμαι σχεδόν σίγουρος ότι δεν την είχα δει, αλλιώς θα θυμόμουνα ότι το εξπρές του μεσονυχτίου απλά σήμαινε την απόδραση από τις τουρκικές φυλακές.

  Καθώς είμαι κατά των ναρκωτικών θα έλεγα, τα ’θελε και ο κώλος του. Τι του ήλθε, επιστρέφοντας στην Αμερική από την Τουρκία, να ζωστείς με δυο κιλά χασίσι;

  Αλλά σίγουρα η ποινή ήταν δυσανάλογη του εγκλήματος. Μικρή η ποσότητα, σε φίλους θα το πουλούσε. Και δεν μιλάμε για τα τέσσερα χρόνια, αλλά για τα τριάντα που επεδίκασε η έφεση του εισαγγελέα, καθώς του φάνηκε πολύ μικρή η ποινή.

  Ακούσαμε για τη διαφθορά των δικηγόρων, στην οποία ήταν υποχρεωμένοι να υποκύψουν. Ένας τίμιος δικηγόρος εξοστρακιζόταν. Ασύλληπτο, αν είναι αλήθεια.

  Στο μεγαλύτερο μέρος της ταινίας βλέπουμε τις οικτρές συνθήκες διαβίωσης στη φυλακή, τη σκληρή συμπεριφορά των αρμοδίων, τόσο των φυλάκων όσο και των ανωτέρων τους.

  Και το σασπένς: Θα καταφέρουν, οι τρεις τους, να δραπετεύσουν;

  Θα τα καταφέρει μόνος του, σε άλλη απόπειρα.

  Ο ίδιος, μου λέει η ΑΙ, δήλωσε ότι…

  Αλλά ας αντιγράψω τι μου είπε το chatgpt όταν το ρώτησα αν η ταινία προβλήθηκε στην Τουρκία.

  «Όταν κυκλοφόρησε το 1978, το Midnight Express προκάλεσε τεράστιες αντιδράσεις στην Τουρκία, επειδή παρουσίαζε τις τουρκικές φυλακές και γενικότερα τους Τούρκους με εξαιρετικά αρνητικό τρόπο. Η ταινία δεν προβλήθηκε τότε στους κινηματογράφους της Τουρκίας και ουσιαστικά ήταν απαγορευμένη. Η πρώτη επίσημη προβολή της στην Τουρκία έγινε το 1992, από το ιδιωτικό τηλεοπτικό κανάλι HBB, μετά τις αλλαγές που επέτρεψαν την ιδιωτική τηλεόραση. Έχει ενδιαφέρον επίσης ότι αργότερα: ο σεναριογράφος Όλιβερ Στόουν παραδέχτηκε ότι η ταινία δραματοποίησε και υπερέβαλε αρκετά γεγονότα, ενώ και ο ίδιος ο Billy Hayes, στον οποίο βασίζεται η ιστορία, έχει δηλώσει ότι η ταινία δεν απεικονίζει πιστά όσα συνέβησαν και ότι δεν θα ήθελε να θεωρείται καταδίκη του τουρκικού λαού συνολικά».

  Το τελευταίο βέβαια είναι αυτονόητο.

  Πάντα είχα την περιέργεια, δηλαδή θα ήθελα να ξέρω, πόσο «αποκλίνει» μια ταινία από το πραγματικό γεγονός πάνω στο οποίο βασίζεται. Σπάνια θα μάθω κάτι.

  Πάντως η ταινία είναι συναρπαστική, έχει βαθμολογία 7,5 που με βρίσκει απόλυτα σύμφωνο.

  Και, διάβολε, έχουν περάσει πενήντα χρόνια, δεν πιστεύω να επικρατεί και σήμερα η ίδια κατάσταση στις τουρκικές φυλακές.

  Και οι φαντάροι δεν νομίζω να δέρνονται πια από τους ανωτέρους τους.

Alan J. Pakula, Η εξαφάνιση (Klute, 1971)

 Alan J. Pakula, Η εξαφάνιση (Klute, 1971)

 

  Από σήμερα στους κινηματογράφους

  Πάλι θα μιλήσω για την πρόσληψη.

  Μου αρέσουν τα romance, και έτσι για μένα σε μια ταινία αυτό που θα με συγκινήσει περισσότερο είναι το romance, ακόμη και αν η προτειθέμενη σκηνοθετική (κατά το συγγραφική) πρόσληψη δεν είναι αυτή, ο σκηνοθέτης με την ταινία του ήθελε να δείξει περισσότερο κάτι άλλο.

  Όμως να πω χοντρικά την πλοκή πριν προχωρήσω σε διευκρινήσεις.

  Ο φίλος του Ντόναλντ Σάδερλαντ, ιδιωτικού ντετέκτιβ, εξαφανίστηκε. Η εξαφάνισή του πιθανόν να έχει σχέση με ένα call girl, την Τζέην Φόντα. Ο Σάδερλαντ θα προσληφθεί για να διαλευκάνει την υπόθεση.

  Ένας πελάτης κτυπάει άγρια τα call girl των οποίων μισθώνει τις υπηρεσίες. Στη λίστα είναι τρία. Η πρώτη αυτοκτόνησε ταυτόχρονα με την εξαφάνιση του φίλου του, πριν ένα χρόνο. Η δεύτερη φαίνεται να αυτοκτόνησε και αυτή, πρόσφατα. Ο Σάδερλαντ δεν έχει καμιά αμφιβολία ότι δολοφονήθηκαν, και αυτός ο πελάτης δεν μπορεί παρά να είναι ο δολοφόνος. Σειρά έχει η Τζέην Φόντα, καθώς η έρευνα σίγουρα θα οδηγήσει σ’ αυτήν και στη συνέχεια  στα ίχνη του.

  Μια σχέση αναπτύσσεται ανάμεσα στην Τζέην και τον Ντόναλντ. Φοβάται. Του ζητάει να τη φιλοξενήσει για λίγες μέρες.

  Το ότι θα πηδηχτούν είναι σίγουρο, όμως το πρώτο πήδημα είναι mercy fuck. Όχι, δεν νιώθει οργασμό με τους πελάτες. Όμως αργότερα τα πράγματα αλλάζουν, νιώθει αισθήματα για αυτόν, που την τρομάζουν. Από ό,τι φαίνεται, ο Ντόναλντ θα ήταν διατεθειμένος για μια μόνιμη σχέση μαζί της.

  Και πηγαίνουμε στην πρόσληψη.

  Ο σκηνοθέτης μπορεί να ήθελε να δώσει ένα συναρπαστικό θρίλερ, αυτό θα συγκινήσει τον μέσο θεατή και θα γεμίσει τις αίθουσες. Εγώ όμως ξεχωρίζω το πορτραίτο της Τζέην. Οι περισσότερες (για να μη γενικεύσω, πέφτοντας θύμα ενός από τα είδωλα του Μπέηκον,  λέγοντας όλες) οι κοπέλες του επαγγέλματος έχουν ψυχολογικά προβλήματα. Επισκέπτεται συχνά την ψυχίατρό της, σε επεισόδια άσχετα με την πλοκή, που έχουν σαν στόχο να μας φωτίσουν το ψυχολογικό της πορτραίτο.

  Και πώς τελειώνει η ταινία;

  Το τέλος του θρίλερ το καταλαβαίνετε, δεν κάνω σπόιλερ, είναι δεδομένη η αφηγηματική αναμονή, όμως το romance;

  Θα δεχόταν ένα happy end στο ειδύλλιο ο μέσος αμερικάνος, εκείνη την εποχή; Σίγουρα όχι.

  Όμως ο σκηνοθέτης αφήνει μια υποψία (το έχω δει συχνά αυτό) για θεατές που δεν ανήκουν στον μέσο όρο. She admits that, although she will miss Klute, she is unable to tell him and jokes that the doctor will likely see her again the next week, αντιγράφω από την πλοκή που δίνει η βικιπαίδεια. Φεύγει από τη Νέα Υόρκη αλλά, αν και το λέει αστεία, η ψυχίατρός της είναι πιθανόν να την ξαναδεί.

  Αυτό πού κολλάει;

  Στην υποψία ενός happy end. Θα δει την ψυχίατρό της, αλλά πιθανόν και τον Ντόναλντ. Και τότε δεν αποκλείεται να πει το ναι σε μια μόνιμη σχέση, που τώρα την αρνήθηκε.

  Άρεσε πολύ η ερμηνεία του Σάδερλαντ, σαν αντιήρωα ντετέκτιβ. Όσο για την Τζέην, δίνει με μεγάλη πειστικότητα το πορτραίτο του call girl, σε ένα ρόλο με τον οποίο κέρδισε το όσκαρ της καλύτερης ηθοποιού.  

  7,1 η βαθμολογία της, εγώ έβαλα 8.

Georgi M. Unkovski, Dj βοσκός (Диџеј Ахмет, 2025)

 Georgi M. Unkovski, Dj βοσκός (Диџеј Ахмет, 2025)

   Από σήμερα στους κινηματογράφους

  Θέμα της ταινίας η διάσταση ανάμεσα στην παράδοση και στο σύγχρονο. Και πώς αλλιώς θα μπορούσε να τονίσει εντονότερα αυτή την αντίθεση ο σλαβομακεδόνας Georgi M. Unkovski παρά μέσα από μια ιστορία αγάπης σε ένα άκρως συντηρητικό περιβάλλον όπως είναι η κοινότητα των γιουρούκων, μουσουλμανική μειονότητα στη βόρεια Μακεδονία;

  Αυτός, ένας δεκαπεντάχρονος νεαρός βοσκός. Όμως μοντέρνος, οι κοπέλες τον τραβούν συχνά με το κινητό τους και τον ανεβάζουν στα media, χωρίς αυτός να το έχει πάρει χαμπάρι. Θέλει να γίνει dj.

  Αυτή, μόλις έχει έλθει από τη Γερμανία, πολύ όμορφη και πολύ μοντέρνα κοπέλα. Οι γονείς της έχουν αποφασίσει ποιον θα πάρει, της έχουν έτοιμο το γαμπρό.

  Αυτή όμως δεν τον θέλει, όχι βέβαια γιατί είναι κανένας άσχημος, απλά δεν της αρέσει η ιδέα να την παντρέψουν οι γονείς της με το ζόρι, ενώ ήδη η καρδιά της κτυπάει για τον βοσκό.

  Πώς θα ξεφύγει από αυτό το γάμο;

  Σε ένα ετήσιο καλλιτεχνικό φεστιβάλ θα χορέψει με δυο άλλες κοπέλες ένα εξαιρετικά μοντέρνο χορό, και πιστεύει ότι μ’ αυτό θα σοκάρει τα μελλοντικά πεθερικά της και θα τα κάνει να ακυρώσουν το γάμο.

  Αμ δε.

  Η αντίθεση ανάμεσα στο παραδοσιακό και το καινούριο δείχνεται σε πολλά μεμονωμένα επεισόδια, χιουμοριστικά τα περισσότερα. Για παράδειγμα ο νεαρός  δείχνει στον μουλά πώς να χειρίζεται έναν υπολογιστή που στο σκληρό του δίσκο είναι οι προσευχές, και συνδέεται με ένα μεγάφωνο στον μιναρέ. Δεν χρειάζεται να πηγαίνει κάθε τρεις και μια να λέει την προσευχή και να ξελαρυγγιάζεται, θα το χειρίζεται με τον υπολογιστή.

  Εξαιρετική ταινία, ευφάνταστα επεισόδια, και πολύ ωραία η ερμηνεία των δύο νεαρών.

   Θα κάνω μισό σπόιλερ.

  Η ταινία τελειώνει κατά το ήμισυ όπως ο «Πρωτάρης» και όπως «Η νύφη το ’σκασε».

  Τι θα πει κατά το ήμισυ;

  Δεν θα σας πω για να σας κινήσω την περιέργεια και να πάτε να τη δείτε. Είναι εξαιρετική ταινία.  

  Εδώ κολλάει και η μαντινάδα:

Ένα κομπιούτερ δυνατό θα βάλω στο μιτάτο,
για να πουλώ στο ίντερνετ το γάλα τω προβάτω.

  Αξίζει να το σχολιάσω εγώ.

  Οι μακεδονομάχοι μάχονταν για την απελευθέρωση της Μακεδονίας, με τους Έλληνες να είναι η πλειοψηφία. Οι Βούλγαροι μάχονταν, γιατί; Για τους σλαβομακεδόνες; Είστε Βούλγαροι, τους λένε. Όχι είμαστε (σλαβο) μακεδόνες, τους λένε. Και τους μισούν.

  Ξέροντας ρώσικα, έχω διαβάσει σε βασικό επίπεδο και τις άλλες σλάβικες γλώσσες, που μοιάζουν βέβαια μεταξύ τους. Ήταν πολύ εύκολο για μένα, σε αντίθεση π.χ. με τα αλβανικά, ανάδελφη γλώσσα. Τα βουλγάρικα χρησιμοποιούν το κυριλλικό αλφάβητο. Το ίδιο και τα македонски, που όμως έχουν ήχους που δεν μπορούν να αποδοθούν με το κυριλλικό αλφάβητο. Έτσι πρόσθεσαν γράμματα. Εκτός από τα δύο που είναι στον τίτλο, το ένα λατινικό και το άλλο επινοημένο, έχουμε και τα ѓ, ќ και ѕ.

  Και μια και πήραμε φόρα: κοκορευόμαστε για τη γλώσσα μας, την κοινή νεοελληνική, που δεν είναι άλλη από το πελοποννησιακό ιδίωμα που κατέκλυσε την Αθήνα, όπου το ιδίωμα που μιλιόταν ήταν παρόμοιο με το κρητικό. Στην «Ιστορία των Αθηνών», έκδοση 1898 που την αγόρασα (δεν θυμάμαι ποιο τόμο) πέντε δραχμές σε μια λαϊκή, διαβάζω πλατεία Καρύκη. Προφανώς προφερόταν Καρύchι, όμως καθώς το πελοποννησιακό ιδίωμα δεν έχει τον ήχο ch, μεταγράφηκε στον πλησιέστερο, τσ και έτσι έγινε Καρύτση. Να μη μιλήσω τώρα και για το Γαλάτσι και την οδό Γαλακηδών και πάει μακριά η βαλίτσα. Ο Shakespeare γίνεται Σέξπηρ, όμως στα κρητικά διατηρείται η αυθεντική προφορά. Ο κρητικός, το χέξπηρ θα διαβάσει Shέξπηρ, ακριβώς όπως προφέρεται και στην Αγγλία.  

  Ο Σεφέρης είπε ότι η γλώσσα τη «Ερωτόκριτου» είναι η αρτιότερη γλώσσα που μίλησε ο νέος ελληνισμός.

 Και εξακολουθεί.  

  7,3 η βαθμολογία της, εγώ έβαλα 8.

 

Martin Brest, Άρωμα γυναίκας (Scent of a woman, 1992)

 Martin Brest, Άρωμα γυναίκας (Scent of a woman, 1992)

 

  Φυσικά την ταινία την είχα ξαναδεί, αλλά δεν τη θυμόμουνα. Κάποια στιγμή θυμήθηκα το εντυπωσιακό τέλος. Ο γιος μου όμως τη θυμότανε πολύ καλά, γιατί την είχε δει δυο φορές. Αυτός ξαναβλέπει μια ταινία που του άρεσε, σε αντίθεση με μένα, που ξαναβλέπω μια ταινία μόνο αν δεν έχω γράψει για αυτήν.

  Νομίζω θα έπρεπε να το χαρακτηρίσουμε μοτίβο: ο ήρωας έχει ένα πρόβλημα υγείας. Εδώ ο Al Pacino (μα τι εξαιρετική η ερμηνεία του, όπως και του νεαρού Chris O’ Donnell) είναι τυφλός. Στο «Tuner» που παίζεται από την Πέμπτη που μας πέρασε, ο ήρωας πάσχει από hyperacusis, υψηλή ευαισθησία στους ήχους. Σε μια άλλη ταινία που δεν έχω χρόνο να την ψάξω, περιμένω τηλέφωνο από το φίλο μου τον Γιώργη τον Μανιαδάκη να πάω να τον πάρω (έχει έλθει στο χωριό να ποτίσει) να πάμε στην Ιεράπετρα, να καθίσουμε στο café Μίνως) ο ήρωας είχε μια ειδική μορφή αυτισμού, ψυχαναγκαστικά έλεγε βρωμόλογα. Θυμάμαι τον «Άνθρωπο της βροχής», με έναν άλλο αυτιστικό ήρωα, το «Shower» (1999) με έναν άλλο επίσης αυτιστικό ήρωα, το «Iris» και το «Εσύ ποια είσαι;», με τους ήρωες που πάσχουν από Alzheimer», και βέβαια πολλές που οι ήρωες πάσχουν από καρκίνο και πρέπει να το διαχειριστούν.

  Trivia: Αφιερώνω την ανάρτηση αυτή στη μνήμη του χωριανού και φίλου μου Μιχάλη Βασαρμίδη, που πριν λίγο με πληροφόρησε ο Γιώργης ότι πέθανε χθες, από καρκίνο.

  Εκτός από το μοτίβο υπάρχει και το θέμα: Η απόφαση της αυτοκτονίας, όταν δεν μπορείς πια να διαχειριστείς το πρόβλημα υγείας σου. Στο μυαλό μου έρχεται η ταινία «Η θάλασσα μέσα μου», βασισμένη σε πραγματικό γεγονός.   

  Δεν είναι όλοι όσοι έχουν ένα σοβαρό πρόβλημα υγείας δύστροποι, όμως ο Αλ Πατσίνο είναι. Τέως συνταγματάρχης, αποφασίζει να αυτοκτονήσει. Όμως πιο πριν θέλει να ζήσει ένα ωραίο σαββατοκύριακο. Ο νεαρός θα τον συνοδεύσει.

  Θα περάσει υπέροχες στιγμές με την καλύτερη πόρνη, αλλά δεν θα δούμε σκηνές. Θα τον δούμε όμως να οδηγεί μια φεράρι, το απαίτησε από τον νεαρό. Αυτός του δίνει οδηγίες, πού να στρίψει κ.λπ. Δεν τον ακούει όμως όταν του λέει να χαμηλώσει ταχύτητα.

  Και μια ατάκα από την ταινία: δυο πράγματα αξίζουν στη ζωή: το pussy (δεν μεταφράζω, γιατί η μετάφραση στους υπότιτλους είναι σε χαμηλό υφολογικό επίπεδο) και η φεράρι.

  Trivia: το pussy του αγόρασε μια φεράρι. Θλιβερή ιστορία, την έχω γράψει αλλού.

  Ο νεαρός θα τον πείσει να μην αυτοκτονήσει. Και αυτός με τη σειρά του θα τον ξελασπώσει. Τον είχαν για αποβολή γιατί δεν ήθελε να καρφώσει τρεις συμμαθητές του. Εξαιρετική η αγόρευσή του στο πειθαρχικό, ενώπιον όλων των μαθητών. -Θέλετε να εκπαιδεύσετε τους μαθητές να γίνουν καρφιά;….

  Θα εισπράξει θερμά χειροκροτήματα στο τέλος.

  Μου άρεσε και το, βιασμένο έστω, happy end: η υποψία μιας σχέσης με μια γυναίκα.

  Έχει εκπληκτική όσφρηση, μαντεύει το άρωμα που φοράει μια γυναίκα, μάντευσε και το δικό της, πράγμα που την εξέπληξε.

  Εξαιρετική ταινία, το 8 δεν είναι έκπληξη.

Daniel Roher, Tuner (2925)

 Daniel Roher, Tuner (2925)

 

  Από την Πέμπτη που μας πέρασε στους κινηματογράφους

  Crime, thriller, χαρακτηρίζει την ταινία η βικιπαίδεια, ενώ το imdb heist, crime, drama, music, romance, thriller.

  Ας το σχολιάσουμε εδώ: κάθε ένας από αυτούς τους χαρακτηρισμούς έχει ένα ειδικό βάρος, που έχει να κάνει με τη θέση στην οποία βρίσκεται στην απαρίθμηση.

  Που εμένα όμως δεν με βρίσκει σύμφωνο.

  Θα έβαζα πρώτο το romance. Τα υπόλοιπα είναι συνοδευτικά, για να κάνουν περίπλοκη την πλοκή.

  Μάθαμε και μια ακόμη αρρώστια, την hyperacusis. Αυτή είναι μια υψηλή ευαισθησία στην ακοή, και αυτός που πάσχει από αυτή ακούει και τους πιο λεπτούς ήχους, που καταντάει όχι απλά ανυπόφορο αλλά οδυνηρό. Όταν προσβλήθηκε από αυτήν ο Νίκι δεν μπορούσε πια να παίζει πιάνο ενώ ήταν ιδιαίτερα ταλαντούχος. Όμως, ουδέν κακόν αμιγές καλού, αυτό τον έκανε έναν εξαιρετικό χορδιστή πιάνων.

  Έτσι γνώρισε την Ρουθ, πιανίστρια και συνθέτρια.

  Έτσι τον εντόπισαν οι κακοποιοί.

  Μπορούσε από τον ήχο που έκανε η ροδέλα σε ένα χρηματοκιβώτιο να μαντέψει τον κωδικό του.

  Δεν θα έμπλεκε μαζί τους αν δεν ήθελε να βοηθήσει τον μέντορά του τον Ντάστιν Χόφμαν, που νοσηλευόταν στο νοσοκομείο και χρωστούσε πάρα πολλά νοσήλια.

  Και οι συμπτώσεις: έκανε δώρο στην Ρουθ ένα ρόλεξ, σαν αυτό που της είχε κληροδοτήσει η μητέρα της και της είχε χαλάσει.

  Από τα κλεμμένα.

  Μόνο που ανήκε στον συνθέτη Μάισνερ, που η Ρουθ κατάφερε να γίνει μαθήτριά του.

  Κρίση στη σχέση.

  Το πώς αποκαταστάθηκε…

  επί της οθόνης. Έχω την κακή συνήθεια να κάνω σπόιλερ, πρέπει να την κόψω.

  Πολύ καλός στην ερμηνεία του ο Leo Woodall, εξαιρετικό το σενάριο και η σκηνοθεσία, 7,3 η βαθμολογία της.

  Εγώ βέβαια έβαλα 8.

Alfred Hitchcock, Τηλεφωνήσατε ασφάλεια αμέσου δράσεως (Dial M. for murder, 1954)

 Alfred Hitchcock, Τηλεφωνήσατε ασφάλεια αμέσου δράσεως (Dial M. for murder, 1954)

 

  Από προχθές στους κινηματογράφους.

  Αντιτιθέμενες πιέσεις επιλογής, που λένε οι βιολόγοι.

  Οι επανεκδόσεις είναι μια εγγύηση.

  Δεν μου αρέσουν τα θρίλερ.

  Τελικά υπερίσχυσε η πίεση της επανέκδοσης. Όπως και να το κάνουμε, Χίτσκοκ είναι αυτός.

  Και βέβαια, η πρόωρα χαμένη Γκρέις Κέλι.

  Ανακαλύπτει ότι η γυναίκα του έχει γκόμενο.

  Να την σκοτώσει μαζί με τον γκόμενο; Δεν τρελάθηκε.

  Φτωχός αυτός, πλούσια αυτή, θα εκβιάσει έναν παλιό συμμαθητή του που έχει λερωμένη τη φωλιά του με διάφορα, να τη σκοτώσει.

  Αλλά με το αζημίωτο φυσικά. Χίλια δολάρια, με αγοραστική αξία της εποχής, δεν είναι και λίγα.

  Όμως κάπου στραβώνει η δουλειά, και ο υποψήφιος δολοφόνος καταλήγει δολοφονημένος. Το θύμα του αντιστάθηκε και τον σκότωσε.

  Μήπως τον σκότωσε γιατί την εκβίαζε με ένα γράμμα που της είχε στείλει ο γκόμενος;

  Εδώ θα κάνω τον δικηγόρο του διαβόλου.

  Τον παντρεύτηκε γιατί ήταν μια διασημότητα, κορυφαίος τενίστας. Όμως όταν αποσύρθηκε από το τένις και τα φώτα της δημοσιότητας αποσύρθηκαν από αυτόν, έπαψε να της γυαλίζει το μάτι.

  Το επόμενο βήμα ήταν αναπόφευκτο: βρίσκει γκόμενο.

  Αλλά και η συνέπεια ήταν αναπόφευκτη: ο άντρας της το μαθαίνει.

  Θα κάνω το σπόιλερ: οι ένορκοι αποφάνθηκαν ότι είναι ένοχη, τον σκότωσε γιατί την εκβίαζε.

  Καλά να πάθει, μου ήθελε και γκόμενο, ο άντρας της δεν της άρεσε πια.

  Τελικά τι φαντάζεστε, την εκτέλεσαν;

  Οι αφηγηματικές αναμονές είναι δεδομένες, παραπάνω σπόιλερ δεν μπορώ να κάνω.

  8,1 η βαθμολογία της.

  Είπαμε, επανέκδοση.

 

Manuel Gomez Pereira, Το δείπνο (La cena, 2025)

  Manuel Gomez Pereira, Το δείπνο (La cena, 2025)

 

  Από μεθαύριο Πέμπτη στους κινηματογράφους

 Απολαυστικότατη κωμωδία, σας τη συνιστώ.

 Μια εβδομάδα μετά το τέλος του εμφύλιου στην Ισπανία, ο Φράνκο θέλει να παραθέσει γεύμα στους στρατηγούς του. Όμως πού; Στο καλύτερο εστιατόριο της Μαδρίτης.

  Ξεχάστηκαν όμως κάποιες μικρές λεπτομέρειες, που θα έπρεπε να επιλύσει ο υπολοχαγός Medina (εξαιρετικός στο ρόλο του ο Mario Casas) στον οποίο ανατέθηκε η διοργάνωση.

  Το εστιατόριο είχε μετατραπεί σε νοσοκομείο.

  Οι μάγειροι, όλοι αριστεροί, ήσαν στη φυλακή για εκτέλεση.

  Πού να βρούνε θαλασσινά; Μα στη μαύρη αγορά. Στην Ισπανία του Φράνκο δεν υπάρχει μαύρη αγορά.

  Εμένα μου λες.

  Ο ιστορικός συμβιβασμός.

  Θα βγάλουν τους μάγειρους από τη φυλακή.

  Θα βρουν θαλασσινά στη μαύρη αγορά.

  Είναι αυτονόητο ότι θα επιχειρήσουν να δραπετεύσουν, αφού μετά το πάρτι θα πάνε για εκτέλεση.

  Υπάρχει και μια γυναίκα έγκυος, ο φίλος της και ο αντίζηλός του…

  Υπάρχουν πάρα πολλά κωμικά επεισόδια σε μια πλοκή που είναι θρίλερ.

  Θα τα καταφέρουν;

  Μα η ειδολογική αναμονή (κωμωδία η ταινία) είναι ότι θα τα καταφέρουν. Έτσι δεν έχουμε σασπένς του τι (θα γίνει στο τέλος) αλλά σασπένς του πώς (θα τα καταφέρουν).

  Και, εννιά μήνες μετά, έχουμε ένα απολαυστικό επεισόδιο και την ευχαρίστηση ότι το happy end ήταν πιο happy από ό,τι περιμέναμε.

  6,5 η βαθμολογία της, εγώ έβαλα 8.

  Μάθαμε και το ότι ο Φράνκο δεν έπινε. Ξέχασα όμως το παρατσούκλι του, αλλά τι στο διάβολο έχουμε την ΑΙ; Ρώτησα την ΑΙ της google: Paquita la Culona, που σημαίνει περίπου χοντροκώλα. Το παρατσούκλι του το έβγαλε ένας στρατηγός με τον οποίο είχαν συνδιοργανώσει το πραξικόπημα και ο οποίος τον περιφρονούσε. 

Ισότητα;

   Ισότητα;

 

  Δεν είμαι ρατσιστής, πιστεύω ότι όλες οι φυλές είναι ίσες, μπορεί να βρεις σε όλες αυτές από πολύ έξυπνους έως και πολύ ηλίθιους ανθρώπους. Δεν υπάρχουν ανώτερες και κατώτερες φυλές, όπως πιστεύουν οι ναζιστές. Όμως πιστεύω στην ανωτερότητα της κουλτούρας. Δεν θα βάλω την κουλτούρα μας στο ίδιο επίπεδο με την κουλτούρα της Γκάμπιας, όπου ασκείται η κλειτοριδεκτομή.

Αρχοντούλα Διαβάτη, Ασπασία Καρρά, μια γυναίκα του καναπέ-μαρτυρία

 Αρχοντούλα Διαβάτη, Ασπασία Καρρά, μια γυναίκα του καναπέ-μαρτυρία, Νησίδες-Θεσσαλονίκη, 2026, σελ. 99.

  

   Με συγκίνησε πολύ το βιβλίο της Αρχοντούλας Διαβάτη «Ασπασία Καρρά-μαρτυρία», καθώς σχεδιάζω να γράψω και εγώ ένα παρόμοιο.

  Έχουμε ήδη παρουσιάσει τα βιβλία της Αρχοντούλας Διαβάτη «Η μάνα του νερού», «Το αλογάκι της Παναγίας», «Φεύγω αλλά θα ξανάρθω», «Σκουλαρίκι στη μύτη», «Όπως η Μπερλίνα», «Κινητή γιορτή», «Αίθριος και σήμερα» και «Φωτεινός θάλαμος».

  Και βέβαια, αυτό το βιβλίο είναι κάτι διαφορετικό. Είναι συγκινητικό για πολλούς λόγους.

  Πρώτον, γιατί η Ασπασία Καρρά είχε μια αναπηρία στο ένα χέρι και στο ένα πόδι, εξαιτίας πολιομυελίτιδας.

  Έχω δυο φίλους που προσβλήθηκαν από την ίδια αρρώστια. Ο ένας, απλά κουτσαίνει ελαφρά. Ο άλλος, είναι καθηλωμένος σε αναπηρική καρέκλα. Δυστυχώς την εποχή που προσβλήθηκαν δεν είχε ανακαλυφθεί ακόμη το εμβόλιο.

  Δεύτερον, ήταν μια αγωνίστρια, με ενεργητική παρουσία στα πολιτικά και κοινωνικά δρώμενα. 

  Τρίτον, είχε συλληφθεί και βασανισθεί από τη χούντα, χωρίς να μπορέσουν να τη «σπάσουν», να μαρτυρήσει τους συντρόφους της.

  Τέταρτον, η κριτική της στάση απέναντι σε πρόσωπα και κόμματα.

  Πέμπτο, αναφέρει πράγματα που ο πολύς κόσμος αγνοεί.

  Και βέβαια, ενώ κυριαρχεί η αφήγηση της Καρρά, η Διαβάτη δίνει και τη δική της πινελιά, με δικά της παρενθετικά σχόλια-κείμενα.

  Η Διαβάτη δεν θέλησε να πειράξει την προφορικότητα της αφήγησης της Καρρά (αντίθετα από ό,τι σκοπεύω να κάνω εγώ), δίνοντας έτσι μια αυθεντικότητα στο κείμενο, τη σφραγίδα ενός ντοκουμέντου.

  Μετά από όλα αυτά, νομίζω πρέπει να περάσω στην παράθεση αποσπασμάτων.

  «Είδα στο “Ολύμπιον” για πρώτη φορά την Ασπασία Καρρά τον Φεβρουάριο του 2012, στην προβολή της ταινίας της Αλίντας Δημητρίου για τις αγωνίστριες της αντιδικτατορικής Αντίστασης, Τα κορίτσια της βροχής. Ήταν εκεί» (σελ. 15).

  Αυτή την παράγραφο την παραθέτω εις μνήμην της Αλίντας, της συζύγου του αξέχαστου κοινωνικού ανθρωπολόγου Σωτήρη Δημητρίου, δημιουργού της ομάδας κοινωνικής ανθρωπολογίας. Πάντα συμμετείχε στα αποχαιρετιστήρια τσιμπούσια μας, κάθε Ιούνη, στο σπίτι της Λίλας.

  «Είχαμε διαβάσει το βιβλίο “Mein Kampf” του Χίτλερ» (σελ. 20).

  Έκανα την παραχώρηση να διαβάσω και εγώ ένα βιβλίο για τις μάζες. Φυσικά έκανα ανάρτηση, απλά για να δείξω ότι το διάβασα, χωρίς να σχολιάσω, για ευνόητους λόγους. Αλλά θυμάμαι, έκανα τη σκέψη: καλά, οι εβραίοι δεν το διάβασαν; Και αν το διάβασαν, πώς ήταν τόσο αισιόδοξοι ότι ο Χίτλερ δεν θα έκανε αυτά που γράφει στο βιβλίο του; Λίγοι ήταν αυτοί που κατάλαβαν και την κοπάνησαν από τη Γερμανία.

  «Ο Ε.Π. Παπανούτσος, υπουργός Παιδείας, είχε εισηγηθεί να είναι τα αναγνωστικά διαφορετικά από περιοχή σε περιοχή, κάπου έχει θάλασσα και παιδιά από τα κατσάβραχα αδυνατούν να καταλάβουν χειροπιαστά κάποιες έννοιες» (σελ. 26).

  Δεν ξέρω πόσο είναι υπερτιμημένος, εντελώς ανεδαφική η εισήγησή του. Όμως δεν έγραψα το απόσπασμα για να το σχολιάσω, αλλά για να πω πόσο με ξενέρωσε, πρωτοδιορισμένος φιλόλογος στην Κάσο το 1982, που στο βιβλίο της Ψυχολογίας, γραμμένο από τον Παπανούτσο, ο Φρόιντ απουσίαζε εντελώς.

  «ΓΚΑΡΩΝΤΑΚΙΑ.

  Ήμασταν Γκαρωντάκια. Θαυμάζαμε τον Γάλλο πολιτικό…» (σελ. 27).

  Θυμάμαι σε βίπερ το «Η μεγάλη καμπή του σοσιαλισμού». Αργότερα διαγράφηκε από το ΚΚΓ, αρνήθηκε το ολοκαύτωμα και έγινε μουσουλμάνος.

  «Πάντα και παντού η μανία για εξουσία. Στο κατηχητικό που πήγα, ποίμνιο, στο κόμμα μάζα, τώρα είμαι η Ασπασία και πιστεύω στην αξιοπρέπεια του ανθρώπου» (σελ. 31).

  Προσυπογράφω απόλυτα.

  «Ο Ανδριώτης ήταν κοντά στα παιδιά, ενώ ο Κριαράς όχι» (σελ. 35).

  Θα διαβάσουμε και άλλα παρόμοια.

  «Αγωνιστήκαμε για να έχουμε όλη μέρα θερμοσίφωνο, ενώ οι τροτσκίστριες είχαν άλλη γνώμη-οι αγωνιστές πρέπει να υποφέρουν-πήγαιναν και το χαλούσαν» (σελ. 44).

  Απίστευτο!!!

  «…πράγμα που δεν το επέτρεπε το κόμμα. Θεωρούσε τη Διεθνή Αμνηστία όργανο της CIA» (σελ. 55).

  Το ξέρατε εσείς αυτό;

  «Ο Θοδωράκης με το “Καραμανλής ή τανκς”, το άκουσαν, θυμάμαι, οι Λαμπράκηδες, η αδελφή μου τότε η «Λαμπράκισσα, και έπεσαν να πεθάνουν» (σελ. 56).

  Εγώ όχι.

  Και θα σας πω γιατί.

  Εκείνη την εποχή υπηρετούσα έφεδρος ανθυπολοχαγός στη Λάρισα. Ήταν ένας αξιωματικός, ας μη πω το όνομά του, πατριώτης μου, που είχε τη φήμη του πιο μαύρου χουντικού. Έγινε τότε μια συνομωσία από αξιωματικούς, και φυσικά τον μύησαν και αυτόν, θεωρώντας τον δικό τους. Αυτός ήλθε αμέσως σε επικοινωνία με το ΓΕΣ. Του είπαν να μείνει στην ομάδα τους και να ενημερώνει το αρχηγείο, όπως και έγινε. Φυσικά, με βάση τις δικές τους πληροφορίες, τους συνέλαβαν. Μάλιστα ένας από τους συνωμότες βρέθηκε φυλακή ενώ η γυναίκα του ήταν ετοιμόγεννη. Τη λυπηθήκαμε την καημένη.

  Και εγώ ρωτώ: Ο αξιωματικός αυτός θα τους είχε καρφώσει, αν στην εξουσία δεν ήταν ο Καραμανλής αλλά κάποιος άλλος, ας πούμε ο Παπανδρέου; Και αν έκαναν το κίνημα, και είχε επιτυχία; Αλλά και να μην είχε, δεν θα υπήρχαν νεκροί; Πιστεύω και εγώ ότι ο Καραμανλής εκείνη την περίοδο ήταν η πιο ρεαλιστική λύση. Φυσικά το πιστεύω, ξέροντας τα παραπάνω. Αν δεν τα ήξερα θα σοκαριζόμουν κι εγώ.

  ΦΡΟΥΡΟΙ ΚΑΙ ΕΝΣΤΟΛΟΙ ΒΟΗΘΗΣΑΝ

  Νομίζω είναι γνωστό αυτό. Ο «καπετάνιος» όπως τον ξέρουμε, ας μην πω το πραγματικό του όνομα, σαν εσατζής και φύλακας της Τζένης Καρέζη την βοήθησε πολύ. Συναντήθηκαν κάποιες φορές μετά την πτώση της χούντας και τον ευχαριστούσε πάντα.

  «Ο Γλέζος με τον Σάντα κατέβασαν τη σημαία, αλλά μόνο μετά το ’83 αναφέρθηκε το όνομα του Σάντα…. Κι ο Ρίτσος, ο μεγάλος ποιητής, αντέδρασε όταν στην “Επιθεώρηση Τέχνης” ήταν να γίνει αφιέρωμα στον Τάσο Λειβαδίτη. Όσο ζούσε εκείνος, δεν έπρεπε να τιμηθεί άλλος» (σελ. 56).

  Κάτι ανάλογο άκουσα και με τον Καρούζο, έχω ξεχάσει. Και οι μεγάλοι έχουν τις μικρότητές τους, γνωστό αυτό. Εν τάξει, ο Γλέζος έγινε γνωστός, αλλά πόσοι έχουν στο μυαλό τους ότι μαζί με τον Μπελογιάννη εκτελέστηκαν άλλοι τρεις; Και εγώ μόνο τον Μπάτση θυμάμαι σαν όνομα. Στην ιστορία μένουν αυτοί που έχουν υψηλό προφίλ.

  Εξαιρετικό και το βιβλίο αυτό της Αρχοντούλας Διαβάτη, εύχομαι να είναι καλοτάξιδο. 

Frédéric Hambalek, Όσα ξέρει η Μαριέλ (Was Marielle weiß , 2025)

 

Frédéric Hambalek, Όσα ξέρει η Μαριέλ (Was Marielle weiß , 2025)

 

  Από χθες στους κινηματογράφους

  Ας το πω από τώρα: με άφησε αμήχανο η ταινία.

  Ένας πρωτόλειος Μπέργκμαν;

  Θεατρικό στήσιμο, σχέσεις του ζευγαριού, κοντινά πλάνα, και φυσικά γκρο πλαν.

  Η απιστία.

  Όμως, υπάρχει το φανταστικό στην ιστορία.

  Τρώει ένα χαστούκι η δωδεκάχρονη κόρη της και αποκτάει κάτι παραπάνω από τηλεπαθητικές ικανότητες: βλέπει και ακούει συζητήσεις των γονιών της. Αυτόν, στον εκδοτικό οίκο που δουλεύει με τους συναδέλφους του. Αυτήν, με τον συνάδελφό της με τον οποίο απατάει τον άντρα της.

  Τι θα κάνει, θα το μαρτυρήσει η κόρη στον πατέρα;

  Φυσικά, και χωρίς το φανταστικό, θα μπορούσαν να συμβούν αυτά που συμβαίνουν στην ταινία. Ο άντρας μαθαίνει το κεράτωμα, και πώς αντιδρά;

  Η γυναίκα, όταν μαθαίνει ότι το μαθαίνει ο άντρας της πώς αντιδρά;

  Η κόρη πώς αντιδρά μαθαίνοντας ότι η μητέρα της απατά τον πατέρα της;

  Εξαιρετικό το κοριτσάκι στην ερμηνεία του.

  6,5 η βαθμολογία της. 

Alireza Samadi, Sima’s unfinished narration (2023)

 Alireza Samadi, Sima’s unfinished narration (2023)

 

  Από σήμερα στο Στούντιο

  Νομίζω είναι ευκαιρία να μιλήσω περισσότερο για την κορυφαία ειδολογική μου προτίμηση, το drama. Και αυτό γιατί η ταινία έχει βαθμολογία 4,8, αλλά εγώ έβαλα 8.

  Μου αρέσει το drama, αλλιώς κοινωνική ταινία, γιατί παρουσιάζει κοινωνικές καταστάσεις, διαπροσωπικές σχέσεις και ανθρώπινους χαρακτήρες.

  Ας πάρουμε τις κοινωνικές καταστάσεις.

  Κομπιναδόρικη η εταιρεία, ο Arash, καθηγητής πανεπιστημίου, θα συμμετάσχει σε αυτήν χωρίς να το ξέρει, και είναι δύσκολο να αποτραβηχτεί μετά.

  Με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορείς να ξεσκεπάσεις τα άπλυτα κάποιου, αλλά και να τον συκοφαντήσεις. Στην ταινία βλέπουμε και τις δυο περιπτώσεις, για εκδίκηση.

  «Η νύφη το ’σκασε», έχει γίνει πια μοτίβο. Στο μυαλό μου έρχεται η ομώνυμη ελληνική ταινία με την Τζένη Καρέζη και o «Πρωτάρης» με τον Ντάστιν Χόφμαν. Εδώ έχουμε την αντιστροφή του: ο γαμπρός το ’σκασε τη μέρα του γάμου.

  Ανθρώπινοι χαρακτήρες.

  Ταξιτζού η μέλλουσα γυναίκα του, την οποία παράτησε τη μέρα του γάμου τους. Η νυν, γιατρίνα, του πετάει την ατάκα, όταν έχει γίνει η αποκάλυψη: Είσαι ο τύπος ανθρώπου που ποδοπατάς τα πάντα για χάρη μιας καλύτερης ευκαιρίας.

  Διαπροσωπικές σχέσεις.

  Η μαθήτρια που την κόβει στο μάθημα και θέλει να εκδικηθεί. Ο πρύτανης, που χάρη στην επιμονή του προσλήφθηκε, και τώρα δεν έχει άλλη επιλογή παρά… Οι φοιτητές του έχουν πάψει να τον εκτιμούν. Ο υπεύθυνος της εταιρείας τον απειλεί ανοικτά αν αποχωρήσει.

  Και κυρίως βέβαια η σχέση με τη γυναίκα του. Η ένταση στη σχέση, μετά το διασυρμό του στο διαδίκτυο και κυρίως μετά την αποκάλυψη (το ότι παράτησε την πρώην του τη μέρα του γάμου της είχε αλυσιδωτές συνέπειες, τις οποίες πληρώνει τώρα) πού θα οδηγήσει; Στη συγχώρεση ή στην οριστική ρήξη;

  Εμένα μου άρεσε πολύ η ταινία.