Book review, movie criticism

Thursday, July 16, 2026

Alan Parker, Το εξπρές του μεσονυχτίου (Midnight express, 1978)

 Alan Parker, Το εξπρές του μεσονυχτίου (Midnight express, 1978)

 


  Από σήμερα στους κινηματογράφους

  Θυμάμαι τότε που προβλήθηκε, είχε κάνει πάταγο. Όμως είμαι σχεδόν σίγουρος ότι δεν την είχα δει, αλλιώς θα θυμόμουνα ότι το εξπρές του μεσονυχτίου απλά σήμαινε την απόδραση από τις τουρκικές φυλακές.

  Καθώς είμαι κατά των ναρκωτικών θα έλεγα, τα ’θελε και ο κώλος του. Τι του ήλθε, επιστρέφοντας στην Αμερική από την Τουρκία, να ζωστείς με δυο κιλά χασίσι;

  Αλλά σίγουρα η ποινή ήταν δυσανάλογη του εγκλήματος. Μικρή η ποσότητα, σε φίλους θα το πουλούσε. Και δεν μιλάμε για τα τέσσερα χρόνια, αλλά για τα τριάντα που επεδίκασε η έφεση του εισαγγελέα, καθώς του φάνηκε πολύ μικρή η ποινή.

  Ακούσαμε για τη διαφθορά των δικηγόρων, στην οποία ήταν υποχρεωμένοι να υποκύψουν. Ένας τίμιος δικηγόρος εξοστρακιζόταν. Ασύλληπτο, αν είναι αλήθεια.

  Στο μεγαλύτερο μέρος της ταινίας βλέπουμε τις οικτρές συνθήκες διαβίωσης στη φυλακή, τη σκληρή συμπεριφορά των αρμοδίων, τόσο των φυλάκων όσο και των ανωτέρων τους.

  Και το σασπένς: Θα καταφέρουν, οι τρεις τους, να δραπετεύσουν;

  Θα τα καταφέρει μόνος του, σε άλλη απόπειρα.

  Ο ίδιος, μου λέει η ΑΙ, δήλωσε ότι…

  Αλλά ας αντιγράψω τι μου είπε το chatgpt όταν το ρώτησα αν η ταινία προβλήθηκε στην Τουρκία.

  «Όταν κυκλοφόρησε το 1978, το Midnight Express προκάλεσε τεράστιες αντιδράσεις στην Τουρκία, επειδή παρουσίαζε τις τουρκικές φυλακές και γενικότερα τους Τούρκους με εξαιρετικά αρνητικό τρόπο. Η ταινία δεν προβλήθηκε τότε στους κινηματογράφους της Τουρκίας και ουσιαστικά ήταν απαγορευμένη. Η πρώτη επίσημη προβολή της στην Τουρκία έγινε το 1992, από το ιδιωτικό τηλεοπτικό κανάλι HBB, μετά τις αλλαγές που επέτρεψαν την ιδιωτική τηλεόραση. Έχει ενδιαφέρον επίσης ότι αργότερα: ο σεναριογράφος Όλιβερ Στόουν παραδέχτηκε ότι η ταινία δραματοποίησε και υπερέβαλε αρκετά γεγονότα, ενώ και ο ίδιος ο Billy Hayes, στον οποίο βασίζεται η ιστορία, έχει δηλώσει ότι η ταινία δεν απεικονίζει πιστά όσα συνέβησαν και ότι δεν θα ήθελε να θεωρείται καταδίκη του τουρκικού λαού συνολικά».

  Το τελευταίο βέβαια είναι αυτονόητο.

  Πάντα είχα την περιέργεια, δηλαδή θα ήθελα να ξέρω, πόσο «αποκλίνει» μια ταινία από το πραγματικό γεγονός πάνω στο οποίο βασίζεται. Σπάνια θα μάθω κάτι.

  Πάντως η ταινία είναι συναρπαστική, έχει βαθμολογία 7,5 που με βρίσκει απόλυτα σύμφωνο.

  Και, διάβολε, έχουν περάσει πενήντα χρόνια, δεν πιστεύω να επικρατεί και σήμερα η ίδια κατάσταση στις τουρκικές φυλακές.

  Και οι φαντάροι δεν νομίζω να δέρνονται πια από τους ανωτέρους τους.

No comments: