Θεωρίες συνομωσίας

 Θεωρίες συνομωσίας

 

  Έχω δηλώσει επανειλημμένα ότι είμαι ενάντια στις θεωρίες συνομωσίας (κυκλοφόρησαν άφθονες, τότε με τον covid), στις οποίες πέφτουν θύματα, όπως θα έλεγε ο φίλος μου ο Πρατικάκης, άτομα liminal. Με αφορμή την επέτειο από το θάνατο του Παναγούλη θα παραθέσω δυο περιπτώσεις.

  Η πρώτη δεν είναι άλλη από αυτή του Παναγούλη.

  Όταν έγινε η απόπειρα κατά του Παπαδόπουλου, όλοι γύρω μου έλεγαν ότι ήταν στημένη για να ενισχυθεί το κύρος του. Εγώ αντέτεινα: Δηλαδή αποκλείεται να ήταν κάποιος πατριώτης που αποφάσισε να τον δολοφονήσει; Η απάντηση ήταν από όλους κατηγορηματική: Αποκλείεται.  

  Η δεύτερη περίπτωση.

  Βενζινάς στο χωριό μου δολοφονήθηκε μεταμεσονύκτιες ώρες στο βενζινάδικο.

  Είχε κάποιο πρόβλημα, η γυναίκα του ή απέβαλε ή τα παιδιά που έκανε ήταν θνησιγενή.

  Και η θεωρία συνομωσίας: τον σκότωσαν συγγενείς της ώστε να την «ελευθερώσουν» από αυτό το γάμο.

  Εγώ αντέτεινα: δηλαδή αποκλείεται να ήταν κοινοί ληστές, σαν αυτούς που έχουν ληστέψει τόσα και τόσα βενζινάδικα; (ένας άλλος χωριανός μου έκλεισε το βενζινάδικό του μετά από μια τέτοια επίθεση που δέχτηκε).

  Και εδώ η άρνηση ήταν κατηγορηματική: Αποκλείεται.

  Χρόνια αργότερα βρέθηκαν οι ληστές και ομολόγησαν το έγκλημά τους.

  Ο λόγος που κάνω αυτή την ανάρτηση είναι ότι στην αντίληψή μου υπάρχει μια θεωρητική τεκμηρίωση, που μου την υπενθύμισαν πρόσφατα: το ξυράφι το Όκαμ:

  Ρώτησα τoν Perplexity για μια καλύτερη διατύπωση:

  «Πίσω από το «ξυράφι του Όκαμ» κρύβεται η μεθοδολογική αρχή της οικονομίας των υποθέσεων: όταν υπάρχουν πολλές εξηγήσεις για το ίδιο φαινόμενο, προτιμάμε εκείνη που απαιτεί τις λιγότερες και πιο αναγκαίες παραδοχές.

  Δεν λέει ότι η πιο απλή εξήγηση είναι πάντα σωστή· λέει ότι είναι το καλύτερο σημείο εκκίνησης μέχρι να υπάρξουν στοιχεία που να επιβάλλουν μια πιο σύνθετη εξήγηση. Με άλλα λόγια, το ξυράφι «κόβει» τις περιττές εικασίες και μας ωθεί να μην πολλαπλασιάζουμε τις οντότητες ή τις υποθέσεις πέρα από το ό,τι χρειάζεται».

  Και πάλι ο Perplexity:

  «Η αρχή αυτή [το ξυράφι του Όκαμ] είναι γνωστή συχνά ως «αρχή της οικονομίας» ή «αρχή της απλότητας».

  Για την αρχή της οικονομίας γράφω διεξοδικά στο βιβλίο μου «Η αναγκαιότητα του μύθου». Επίσης έχω δηλώσει επανειλημμένα ότι είμαι οπαδός της φιλοσοφικής σχολής του απλοϊκού ρεαλισμού.

  Παρενθετικά να δηλώσω ότι το δεύτερο πτυχίο μου είναι από το Φιλοσοφικό Τμήμα -τώρα έγινε ΦΠΨ- της Φιλοσοφικής Σχολής του ΕΚΠΑ, στο οποίο γράφτηκα στο τρίτο έτος -ήταν καλές εποχές τότε- σαν απόφοιτος του Τμήματος Αγγλικών Σπουδών. Όταν με ρωτούσαν οι φίλοι μου γιατί επέλεξα αυτό το τμήμα έλεγα «για κατοχύρωση γνώσεων».

  Αντιγράφω από τον Perplexity:

  «Ο Όκαμ θέτει μεθοδολογικές προϋποθέσεις (νομιναλισμός + ξυράφι + άμεσος εμπειρικός ρεαλισμός) που προετοιμάζουν το έδαφος για μια πιο απλή και εδραιωμένη στην πείρα αντίληψη του πραγματικού, που αργότερα θα εκφραστεί σε μορφές επιστημονικού ρεαλισμού, ενώ οι σύγχρονες μορφές απλοϊκού ρεαλισμού προσεγγίζουν την ίδια κατεύθυνση: να προσεγγίζουμε τον κόσμο με όσο το δυνατόν λιγότερες περιττές υποθέσεις και περισσότερη εμπιστοσύνη στα πραγματικά, αισθητά στοιχεία».