Gus Van Sant, Μια θάλασσα από δέντρα (The sea of trees, 2015)

 Gus Van Sant, Μια θάλασσα από δέντρα (The sea of trees, 2015)

 

  Τον Gus Van Sant τον είδα πακέτο, πριν 13 χρόνια. Εκείνη την εποχή έγραφα για όλες τις ταινίες σε ένα αρχείο.

  Τον είχα ξεχάσει. Και ξαφνικά βλέπω ότι την Πέμπτη προβάλλεται η τελευταία του ταινία, η «Ομηρία».

  Για να δούμε, τι ταινίες είχε γυρίσει πριν που δεν τις είχα δει;

  Δύο.

  Η πρώτη είναι «Μια θάλασσα από δέντρα».

  Χθες είδα ένα βίντεο στο youtube, μια ομιλία που έκανε ο Απόστολος Δοξιάδης σε ένα πανεπιστήμιο στο Λονδίνο. Μιλάει για τον «αξεπέραστο» Αριστοτέλη και ότι τον αναφέρει κάμποσες φορές (δεν θυμάμαι πόσες) ο Syd Field, που έχει γράψει βιβλία-οδηγίες για τη συγγραφή ενός καλού σεναρίου.

  Υπάρχει όντως η αναλογία «Μίμησις πράξεως σπουδαίας και τελείας, μέγεθος εχούσης…».

  Όμως υπάρχουν και οι διαφορές.

  Στον τραγωδία έχουμε «Σασπένς του πώς», φτάνουμε στο τέλος, που είναι ήδη γνωστό στους θεατές από την μυθολογία. Στο σενάριο, αλλά και στο μυθιστόρημα γενικά, έχουμε «σασπένς του τι» θα γίνει στο τέλος.

  Ακόμη:

  Η τραγωδία κινείται ευθύγραμμα στο χρόνο. Το μοντάζ δίνει τη δυνατότητα να κινείται η πλοκή διαδοχικά σε δυο χρόνους.

  Επίσης:

  Η ταινία αυτή του Gus Van Sant είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα πώς μπορεί να έχουμε ταυτόχρονα «σασπένς του πώς» και «σασπένς του τι».

  Με πιο τρόπο;

  Ξεκινώντας in media res.

  Βλέπουμε τον Αμερικάνο να προχωράει μέσα στο «δάσος των αυτοκτονιών», το Aokigahara. Στο δρόμο συναντάει αποτρεπτικές πινακίδες. Κάποια στιγμή πέφτει πάνω σε μια πινακίδα που λέει «Απαγορεύεται η είσοδος». Βέβαια το φράγμα είναι συμβολικό. Περνάει μέσα. Σταματάει κάπου. Βγάζει ένα σωληνάριο με χάπια. Μόλις έχει πάρει το δεύτερο και βλέπει κάποιον να βογκάει.

  Έχει κομμένες τις φλέβες του. Θα προσπαθήσει να τον σώσει.

  Θα προσπαθήσουν και οι δυο να βρουν την έξοδο, να σωθούνε, σε μια περιπέτεια γεμάτη απρόοπτα.

  Το σασπένς του τι: θα τα καταφέρουν;

  Το σασπένς του πώς: Γιατί έφτασε στο σημείο ο Αμερικάνος να θέλει να αυτοκτονήσει;

  Και περνάμε σε ένα προηγούμενο χρόνο, στην Αμερική, με τη γυναίκα του.

  Είναι τεταμένες οι σχέσεις τους.

  Είναι αλκοολική.

  Το ότι την απάτησε μια φορά και το έμαθε, είναι ένα πρώτης τάξεως άλλοθι για τον αλκοολισμό της.

  Όμως λειτουργεί κανονικά, πωλήτρια σε ένα real estate.

  Οι αφηγηματικοί χρόνοι εναλλάσσονται, από το τώρα πηγαίνουμε στο τότε, αρκετές φορές.

  To απρόοπτο:

  Έχει όγκο στο κεφάλι.

  Το σασπένς:

  Θα τη γλιτώσει;

  Η ανατροπή:

  Είναι καλοήθης.

  Και δεύτερη ανατροπή:

  Πάνω στο ασθενοφόρο που τη μεταφέρει πέφτει μια νταλίκα.

  Σκοτώνεται.

  Θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για «σασπένς του γιατί» θέλει να αυτοκτονήσει, αλλά δεν είναι και τόσο σημαντικό. Και μόνο το γεγονός ότι πέθανε η γυναίκα του είναι αρκετό. Όμως ο ίδιος μας λέει αργότερα: αποφάσισε να αυτοκτονήσει, γιατί ένιωθε ενοχές.

  Καθώς προχωρούν ψάχνοντας για έξοδο, ο γιαπωνέζος του δείχνει μια ορχιδέα πάνω σε ένα βράχο: από εδώ έχει περάσει μια ψυχή, του λέει.  

  Το δάσος είναι γεμάτο ψυχές.

   Ο γιαπωνέζος, τραυματισμένος, δεν μπορεί να προχωρήσει. Ο Αμερικάνος του λέει ότι θα έλθει οπωσδήποτε να τον πάρει.

  Με ένα κινητό, με αδύνατο σήμα, καταφέρνει τελικά να τον εντοπίσουν.

  Τον βλέπουμε σε κρεβάτι νοσοκομείου, μετά από 12 μέρες.

  Δεν υπήρχε κανείς άλλος, έψαξαν και δεν βρήκαν τίποτα, του λένε. Εξάλλου οι κάμερες που καταγράφουν δεν είδαν κανένα να περνάει μέσα στο δάσος.

  Μόλις συνέλθει θα τρέξει να τον βρει.

  Αρχίζουμε να υποπτευόμαστε.

  Βρίσκει την καπαρντίνα με την οποία τον είχε σκεπάσει. Τη σηκώνει. Από κάτω βρίσκει μια ορχιδέα.

  Ήταν η ψυχή της γυναίκας του που με αυτό τον τρόπο προσπάθησε να τον σώσει.

  Το 6,1 της ταινίας την αδικεί.

  Εγώ έβαλα 8.

  Έχω γράψει πολλές φορές κάτι ανάλογο.

  Ας γράψω για μια φορά το διορθωτικό: de gustibus non est disputandum. Εμένα άρεσε, αλλά όχι και στους περισσότερους που είδαν την ταινία.  

  Εδώ έχω γράψει συγκεντρωτικά για τον Gus Van Sant.