Book review, movie criticism

Wednesday, November 30, 2022

František Vláčil, Albert (1985)

František Vláčil, Albert (1985)

 


    Με αφορμή το «Άσπρο περιστέρι» που παίζεται από την Πέμπτη που μας πέρασε, και την «Παγίδα του διαβόλου», που θα παίζεται από αύριο στο Στούντιο.

  Αρχικά είχα αποφασίσει να δω τρεις μόνο ταινίες του Βλάτσιλ και όχι να τον δω πακέτο. Αυτές είναι οι «Κονσέρτο στο τέλος του καλοκαιριού», μια βιογραφία ενός αγαπημένου μου συνθέτη, του Αντονίν Ντβόρζακ, το «Δηλητήριο του φιδιού», γιατί σ’ αυτό ο Βλάτσιλ εκδραματίζει το πρόβλημα του αλκοολισμού του (μου άρεσε τόσο πολύ ώστε αποφάσισα να τον δω πακέτο), και τον «Άλμπερτ», γιατί είναι διήγημα του Τολστόι.

  Δεν το θυμόμουνα, τελικά το είχα διαβάσει.

  Διαβάζοντας την ανάρτησή μου γι’ αυτό, βλέπω ότι και εδώ εκδραματίζει ο Βλάτσιλ το πρόβλημα του αλκοολισμού του·  και μάλιστα η περσόνα του Άλμπερτ είναι πιο πιστή στο πρόσωπό του από ότι του μηχανικού στο «Δηλητήριο του φιδιού». Ο Άλμπερτ είναι ένας ταλαντούχος μουσικός όπως και αυτός είναι ένας ταλαντούχος σκηνοθέτης.

  Ο Ντελέσωφ, εντυπωσιασμένος από το ταλέντο του (τον άκουσε να παίζει σε ένα αρχοντόσπιτο) τον περιμάζεψε, έχοντας πληροφορηθεί για τον άτυχο έρωτά του που τον οδήγησε στον αλκοολισμό.

  Θα παραθέσουμε μια ατάκα που λέει στον υπηρέτη του:

  «Είναι τόσο λίγες οι φορές που σου δίνεται η ευκαιρία να βοηθήσεις κάποιον που πρέπει να είσαι ευγνώμων όταν σου δίνεται».

  Ναι, είμαι ευγνώμων που πρόσφατα μου δόθηκε μια  τέτοια ευκαιρία.

  Η προηγούμενη ανάρτησή μας ήταν για την ταινία «Ο μικρός τσομπάνος από την κοιλάδα».

 

 

František Vláčil, The little shepherd boy from the valley (1984)

 

František Vláčil, The little shepherd boy from the valley (1984)

 


  Με αφορμή το «Άσπρο περιστέρι» που παίζεται από την Πέμπτη που μας πέρασε, και την «Παγίδα του διαβόλου», που θα παίζεται από αύριο στο Στούντιο.

  Πέντε χρόνια μεσολάβησαν ανάμεσα στις «Σκιές ενός ζεστού καλοκαιριού» και στο «Μικρό τσομπάνο από την κοιλάδα» και δυο ταινίες. Τις δυο αυτές ταινίες (γράφω στο τέλος της ανάρτησης ποιες είναι αυτές) τις είδα πιο πριν, έτσι τώρα είδα καπάκι τη δεύτερη ταινία.

  Στην οποία βλέπουμε και πάλι τους αντάρτες. Εδώ δεν αναφέρονται τα φιλογερμανικά τους αισθήματα, αλλά τα χριστιανικά τους. Βέβαια ο Βλάτσιλ δεν θέλει να τους δείξει ολόμαυρους, υπάρχουν ανάμεσά τους και άτομα με χριστιανική καλοσύνη. Όταν ένας απ’ αυτούς ετοιμάζεται να σκοτώσει τον τσομπανάκο που τον έχουν κτυπήσει άγρια και κείτεται στο έδαφος, ένας άλλος τον εμποδίζει.

  Ο τσομπανάκος αυτός είναι πολύ μικρός, το πολύ έξι χρονών. Πρέπει να πάει σχολείο, όμως τον πρόεδρο της κοινότητας του χωριού τον βολεύει πολύ να μην πάει και να εξακολουθεί να του βλέπει τα γελάδια. Στο τέλος της ταινίας θα αντιμετωπίσει την ειρωνεία και την περιφρόνηση. Πιο πριν τον είχαμε δει να συνδιαλλάσσεται με τους αντάρτες.

  Μικρότερος κατά έξι τουλάχιστον χρόνια από τον τσομπανάκο της προηγούμενης ταινίας, πιστεύει στις λαϊκές αφηγήσεις για μάγους και βασιλιάδες. Πηγαίνει να συναντήσει τον βασιλιά για να του ζητήσει ένα θησαυρό, με τον οποίο θα βοηθήσει τον παππού και τη μητέρα του. Του κουβαλάει τρόφιμα.

  Και τον συναντάει, μαζί με τον «γραφέα» του. Στην πραγματικότητα αυτοί είναι δυο αντάρτες.

  Οι αντάρτες θέλουν να προμηθευτούν τρόφιμα, να βρουν χρήματα, για να συνεχίσουν το δρόμο τους για την Αυστρία. Εκεί θα βρουν σίγουρο καταφύγιο, θα έχουν ξεφύγει από τον κυβερνητικό στρατό. Όμως δεν θα προλάβουν. Τη σκηνή της μάχης δεν θα τη δούμε, θα ακούσουμε μόνο τους πυροβολισμούς.

  Έγραψα σε προηγούμενη ανάρτησή μου για το πόσο επιδέξια χειρίζεται ο Βλάτσελ το σασπένς. Το είδαμε αυτό σε μια απλή σκηνή, στην μεταφορά της κοπέλας που μόλις έχει γεννήσει στο νοσοκομείο στην ταινία «Καπνός στα πατατοχώραφα». Εδώ το βλέπουμε πιο εντυπωσιακό.

  Ο μικρός βρήκε τελικά τον «θησαυρό». Τον κουβαλάει μαζί του.

  Έχουν τρομοκρατηθεί όλοι.

  Στην πραγματικότητα είναι μια νάρκη.

  Θα περάσουν αρκετά λεπτά μέχρι να την αφήσει ο μικρός σε ένα μέρος και να την περιφράξουν, μέχρι να έλθει ο πυροτεχνουργός να την απασφαλίσει.

  Συγκινητική η παρουσία ενός μικρού κοριτσιού που έχει κάποιο πρόβλημα στα πόδια και περπατάει με δεκανίκια.

  Είναι μια ταινία που βλέπεται εξίσου από μικρούς και από μεγάλους.

  H προηγούμενη ανάρτησή μας ήταν για την ταινία «Σκιές ενός ζεστού καλοκαιριού» (1978). Για τις επόμενες ταινίες του «Κονσέρτο στο τέλος του καλοκαιριού» (1980) και «Το δηλητήριο του φιδιού» (1981) είχαμε αναρτήσει ήδη.  

Tuesday, November 29, 2022

František Vláčil, The shadows of a hot summer (1978)  

František Vláčil, The shadows of a hot summer (1978)

 


  Με αφορμή το «Άσπρο περιστέρι» που παίζεται από την Πέμπτη που μας πέρασε, και την «Παγίδα του διαβόλου», που θα παίζεται από την ερχόμενη Πέμπτη στο Στούντιο.

  Πάλι θα μιλήσω για ειδολογικές προτιμήσεις. Μου αρέσουν οι κοινωνικές ταινίες (drama), όχι όμως και τα θρίλερ. Μου άρεσε πολύ ο «Καπνός στα πατατοχώραφα» (1977), όχι όμως και «Οι σκιές ενός ζεστού καλοκαιριού», που είναι πρωτίστως θρίλερ και δευτερευόντως drama.

  Ξεχωρίζει η προσωπικότητα του τσομπάνη. Νεαρός, γεμάτος αυτοπεποίθηση. Έχει ένα μικρό γιο και ένα μωρό, που το κρατάει η γυναίκα του συνεχώς αγκαλιά.

  Ξαφνικά έρχονται στο απομονωμένο αγροτόσπιτό τους μια ομάδα ουκρανών ανταρτών, που έχουν ένα πληγωμένο. Οι αντάρτες αυτοί προφανώς ήταν συνεργάτες των γερμανών, και μετά την ήττα της Γερμανίας έπρεπε να λογοδοτήσουν. Ένας απ’ αυτούς μιλάει γερμανικά, ενώ ένας άλλος έχει ένα μενταγιόν με τον χαρακτηριστικό χιτλερικό σταυρό. Ζητάνε από τον τσομπάνη να τους φέρει ένα γιατρό. Και μην τολμήσει να τους καταδώσει στην αστυνομία, γιατί θα σκοτώσουν τη γυναίκα του και τα παιδιά του.

  Το ότι ένας από αυτούς θα την πέσει στη γυναίκα είναι αναμενόμενο. Ο τσομπάνης θα προλάβει να επέμβει έγκαιρα.

  Η γυναίκα του τον ξέρει, δεν θα το βάλει κάτω, κάτι θα σκαρφισθεί.

  Πράγματι, οι αντάρτες βρίσκουν ένα τουφέκι που έχει κρυμμένο, και του παίρνουν τα φυσίγγια από τις τσέπες του.

  Δεν μπορεί να καθυστερεί άλλο, αύριο θα έλθει η αστυνομία να ερευνήσει την περιοχή. Αν δεν κινηθεί έγκαιρα κινδυνεύει η ζωή τους.

  Προσήμανση: δεν είναι σίγουρος ότι θα τα καταφέρει, και διδάσκει βιαστικά το γιο του πώς να αρμέγει, πώς να κουρεύει, πώς να επιδιορθώνει τη στέγη.

  Δεν θα τα καταφέρει, ο πληγωμένος που έχει κρυμμένο ένα ακόμη πιστόλι θα τον πυροβολήσει και θα τον σκοτώσει. Ήταν ήδη τραυματισμένος. Πιο πριν είχε σκοτώσει δυο αντάρτες. Οι άλλοι δυο το έσκασαν.

  Η ταινία τελειώνει με την κηδεία του τσομπάνη.

  Συναρπαστικό θρίλερ, αλλά πέρα από την ισχυρή προσωπικότητα του τσομπάνη, του γεμάτου αυτοπεποίθηση και αυτοκυριαρχία, δεν είχε να μου προσφέρει τίποτε άλλο, σε αντίθεση με την προηγούμενη ταινία του Βλάτσιλ, τον «Καπνό στα πατατοχώραφα», κι ας είχε χαμηλότερη βαθμολογία στο ΙΜDb (7,1 έναντι 7,4 του «The shadows of a hot summer»).

  H προηγούμενη ανάρτησή μας ήταν για την ταινία «Καπνός στα πατατοχώραφα» (1977).