Book review, movie criticism

Sunday, January 22, 2017

Παραφράζοντας και μη-αποφθέγματα



Παραφράζοντας και μη-αποφθέγματα

  Δεν το έχω χόμπι να επινοώ αποφθέγματα όπως ο Ιάσων Ευαγγέλου ή να παραφράζω ήδη υπάρχοντα, αλλά κάποιες φορές μου έρχονταν αυθόρμητα στο νου. Κάποια είναι παμπάλαια. Αποφάσισα να τα μαζέψω σε ένα αρχείο.

«Ο άνθρωπος είναι ίσως το μόνο ον πάνω στη γη που μπορεί να αναρωτιέται για την ύπαρξή του. Καμιά σχέση με το “νόημα της ζωής”, που είναι ατομικό». (6-8-2017)


  «Καλύτερα να περπατάς πριν το έμφραγμα παρά μετά το έμφραγμα».

«Horror vacui temporis» (παράφραση του horror vacui, ο τρόμος του κενού), ο τρόμος του κενού χρόνου. Αφορά κυρίως τους συνταξιούχους, παρόλο που το σκέφτηκα πριν δεκαετίες και όχι τώρα που είμαι συνταξιούχος.

«Θρησκεία, το όπιο του λαού – και χωρίς παρενέργειες». Παράφραση της γνωστής ρήσης του Μαρξ.  

«Doleo, ergo sum», υποφέρω, άρα υπάρχω, παράφραση του καρτεσιανού «Σκέφτομαι, άρα υπάρχω».

«Volonté de différer». Η φράση μου ήλθε στο νου στα γαλλικά. «Θέληση να διαφέρεις». Τώρα θα το έλεγα λιγότερο επιθετικά, «Να μη φοβάσαι να διαφέρεις». Αργότερα βρήκα και μια φωτογραφία που εικονογραφεί θαυμάσια αυτή μου την πεποίθηση. Σε ένα πλήθος όλοι χαιρετούν ναζιστικά εκτός από έναν που μένει με σταυρωμένα τα χέρια στο στήθος του.

«Το χρήμα είναι χρόνος». Νομίζω είναι το πιο παλιό μου. Αν έχεις χρήματα μπορείς να μην κάνεις δεύτερη δουλειά και να αξιοποιείς τον χρόνο που κερδίζεις. Αν είσαι Ελύτης θα κάθεσαι και θα γράφεις ποίηση ενώ αν είσαι Καβάφης είσαι αναγκασμένος να εργασθείς στο Γραφείο Αρδεύσεων.

«Satis sunt mihi pauci, satis est unus, satis est nullus lector». Είναι του Σενέκα, εγώ πρόσθεσα το lector. «Μου αρκούν λίγοι, μου αρκεί ένας, μου αρκεί κανένας αναγνώστης».
Γράφω ανορθόδοξα, ραμπελεϊκά, ανακατεύοντας υψηλό και χαμηλό υφολογικό επίπεδο, το ξέρουν πολύ καλά αυτοί που διαβάζουν τις κριτικές μου. Δεν με ενδιαφέρει αν διαβαστούν ή όχι, μου αρκεί που νοιώθω ωραία γράφοντάς τις. Και βέβαια, μοναχικός καθώς είμαι από ιδιοσυγκρασία, προσυπογράφω και αυτό του Σενέκα.  
  Εδώ κολλάει και το παρακάτω, ένα από τα αποφθέγματα που μου έστειλαν σε e-mail:   «Είμαι αυτός που είμαι και λέω αυτό που θέλω γιατί αυτοί που θα ενοχληθούν δεν έχουν σημασία και αυτοί που μετράνε δεν θα ενοχληθούν». Και εγώ θα παραφράσω: «Είμαι αυτός που είμαι και γράφω αυτό που θέλω, γιατί αυτοί που θα ενοχληθούν δεν έχουν σημασία και αυτοί που μετράνε δεν θα ενοχληθούν· αλλά ακόμη και αν ενοχληθούν, γιατί γράφω για μένα, και σε όποιον αρέσω». 

  «Η κυρίαρχη ιδεολογία είναι η ιδεολογία της κυρίαρχης τάξης, και οι κυρίαρχες αξίες είναι οι αξίες του κυρίαρχου φύλου». Στην μαρξιστική ρήση έχω προσθέσει αυτό που ακολουθεί μετά το κόμμα.  
  Στο Ισλάμ αυτό φαίνεται πολύ πιο καθαρά.
  Μια αξία που προβάλλεται μέσω της τέχνης είναι η αυτοθυσία της γυναίκας για τον άντρα. Ήξερα την παλλακίδα από την όπερα του Πεκίνου «Αντίο παλλακίδα μου» και την Άλκηστη, και κάπου έχω σημειώσει και κινηματογραφικά έργα. Τώρα βλέπω το ίδιο πράγμα στην «Τραβιάτα» και στη «Μανόν Λεσκώ».

  «Προσπαθώ να είμαι ένας επικούρειος στωικός: να αγαπώ τη ζωή και να μη φοβούμαι τις δυσκολίες της και το θάνατο» (18-4-2016)

  «Η δημοκρατία είναι το καλύτερο των δυνατών καθεστώτων-και κάθε κακό σ’ αυτήν είναι αναγκαίο κακό». Παραφράζω τον F.H. Bradley που στη ρήση του Σπινόζα «Αυτός είναι ο καλύτερος των δυνατών κόσμων» πρόσθεσε «και κάθε κακό σ’ αυτόν είναι αναγκαίο κακό».

«Δημοκρατία χωρίς ανοχή είναι απλά η δικτατορία της πλειοψηφίας». Τελευταίο αυτό, μάλλον Δεκέμβρης του 2016.
Post a Comment