John Sayles, Στην άκρη του κόσμου (Limbo, 1999)

 John Sayles, Στην άκρη του κόσμου (Limbo, 1999)

 

  Έχω αναφερθεί πολλές φορές σ’ αυτή την ταινία για το ανοικτό της τέλος, έχοντας ξεχάσει τον τίτλο. Τελικά μου την βρήκε ο γιος μου και την ξαναείδα.

  Είναι περιπέτεια.

  Κεντρικά πρόσωπα είναι αυτός, αυτή και η κόρη της. Αυτός, θέλοντας να εξυπηρετήσει τον ανεπρόκοπο ετεροθαλή αδελφό του, θα τον συνοδεύσει στο σκάφος του μαζί με την φίλη του και την κόρη της.

  Στο σκάφος του αποκαλύπτει περί τίνος πρόκειται. Θα συναντήσουν τους κακούς (νομίζουν ότι πούλησε το χασίσι και κράτησε τα λεφτά ενώ αυτός το πέταξε στη θάλασσα για να μην το βρει η ακτοφυλακή, λάθος του, γιατί άλλον έψαχναν). Έχοντας μια «οικογένεια» μαζί του πιστεύει ότι θα μπορέσει να διαπραγματευτεί την εξόφλησή τους με υποθήκη. Το ραντεβού είναι σε κάποιο σημείο, στην άγρια Αλάσκα.

  Όμως αυτοί εμφανίζονται πιο πρώτα, όχι στο σημείο που είχαν δώσει ραντεβού, και τον σκοτώνουν. Αυτός, αυτή και η κόρη της πέφτουν στη θάλασσα και κολυμπούν στην ακτή. Τους πυροβολούν αλλά δεν τους πετυχαίνουν.

  Κρύβονται.

  Τελικά οι κακοί αποχωρούν.

  Και αρχίζει η μάχη για την επιβίωση.

  Προτεραιότητα το νερό.

  Βρίσκουν και κάποια φαγώσιμα είδη.

  Τύχη βουνό, βρίσκουν μια καλύβα.

  Ψαρεύουν κιόλας.

  Η μικρή βρίσκει το ημερολόγιο ενός κοριτσιού. Έξυπνο ιντερμέτζο, αφήγηση μιας ιστορίας επιβίωσης μιας οικογένειας που είχε εγκατασταθεί εκεί για να εκθρέψει αλεπούδες για τη γούνα τους. Όμως τα πράγματα τους ήλθαν στραβά.

  Ένα υδροπλάνο προσγειώνεται. Είναι ο Κρις Κριστόφερσον. Του λένε τα καθέκαστα. Αυτός τους λέει τα δυο ονόματα των κακών, τον μίσθωσαν για να ψάξει μήπως υπάρχουν άτομα σ’ αυτή την περιοχή. Εκείνος με τη σειρά του είπε ότι σκότωσε τον αδελφό του ενώ αυτοί κατάφεραν να ξεφύγουν.

  Τι θα κάνει άραγε, θα τους «καρφώσει» στους κακούς ώστε να έλθουν να τους σκοτώσουν; (Αυτός υπήρξε άθελά του αίτιος του θανάτου του αδελφού του. Φαινομενικά δεν του κρατάει κακία, αλλά ποιος ξέρει). Ή θα φωνάξει βοήθεια; Έχει φήμη καλού ανθρώπου.

  Βλέπουν ένα υδροπλάνο και πλησιάζει. Είναι μεγάλο. Γιατί άραγε; Για να χωρέσουν; Ή μήπως για να χωρέσουν οι κακοί που τους κυνηγάνε;

  Θα ξαναγράψω την παράφραση που έκανα μόλις στην προηγούμενη ανάρτησή μου για την ταινία του Κρίστοφερ Νόλαν «Η παρακολούθηση» που παίζεται αυτή τη βδομάδα στους κινηματογράφους: τέλος κακό όλα κακά.

  Ο σκηνοθέτης παραβιάζει κατάφορα μια αφηγηματική σύμβαση χωρίς αποχρόντα λόγο κατά τη γνώμη μου. Δεν θα μάθουμε αν στο υδροπλάνο που καταφτάνει είναι οι σωτήρες τους ή οι εκτελεστές τους.

  Στις περιπέτειες, εκτός και πρόκειται για πραγματικές ιστορίες, το τέλος είναι πάντα happy, οι ήρωες καταφέρνουν να γλιτώσουν. Εδώ γιατί;

  Έχω δει και άλλες ταινίες με ανοικτό τέλος, που όμως εξυπηρετούν ένα σκοπό. Πρόχειρο  έχω πάντα τον «Ένα χωρισμό» του Ασγάρ Φαρχάντι. Η ταινία τελειώνει χωρίς να μας λέγεται με ποιον γονέα αποφάσισε να μείνει τελικά το κοριτσάκι. Αυτό όμως είχε το λόγο του. Ο σκηνοθέτης δεν θέλει να μας ξεστρατίσει από το στόχο του, που είναι να καταδείξει ότι δεν έχει σημασία ποιο γονέα διάλεξε τελικά το κοριτσάκι, σημασία έχει ότι το κοριτσάκι υποφέρει από το χωρισμό των γονιών του.

  «Δεν με νοιάζει να έχω δυο μπαμπάδες και δυο μαμάδες», δικιά μου ιστορία αυτή.

  Όμως δεν ήμουν καθόλου σίγουρος.

  Να το ξαναπώ: παρά τις εξαιρετικές ερμηνείες, παρά τη συναρπαστική πλοκή, παρά το 6,9 της βαθμολογίας της, η ταινία, λόγω του τέλους, ή μάλλον του μη-τέλους, με ξενέρωσε.