Book review, movie criticism

Saturday, April 3, 2021

Veit Helmer, Baikonur (2011)

 

Veit Helmer, Baikonur (2011)

 


  Έχετε ακούσει για διαστημο-τουρισμό; Σίγουρα όχι.

  Και όμως, η γαλλίδα Jullie Mahé θα ταξιδέψει στο διάστημα μαζί με άλλους δυο κοσμοναύτες. Εν τούτοις θα επιστρέψει μόνη της, μέσα σε μια κάψουλα η οποία θα πέσει κοντά στο διαστημικό κέντρο εκτόξευσης πυραύλων στο Baikonur, ένα ρώσικο cape town στο Καζακστάν.

  Ο Iskander (Αλέξανδρος), που οι φίλοι του τον φωνάζουν Γκαγκάριν εξαιτίας του πάθους του με τα διαστημικά, κλέβει με τον ασύρματό του συνομιλίες από το διαστημικό κέντρο, και έτσι μαθαίνει πού θα πέσουν τα ντεπόζιτα με τα καύσιμα μετά από κάθε εκτόξευση. Ειδοποιεί τους χωριανούς του, φτωχοί κτηνοτρόφοι, που τρέχουν και μαζεύουν τα κομμάτια. Τα πουλάνε, με αντάλλαγμα κονσέρβες. Όμως όνειρό του είναι να δουλέψει στο σταθμό, όπου δουλεύει ο φίλος του ο Timur (Ταμερλάνος).

  Να πούμε ότι τα κομμάτια αυτά κάποιες φορές πέφτουν ανάμεσά τους. Καμιά φορά πάνω τους. Έτσι σκοτώθηκαν οι γονείς του Γκαγκάριν.

  Το σκυλί του τον οδηγεί εκεί που έχει πέσει η κάψουλα. Ανοίγει το καπάκι και φορτώνεται τη Jullie. Τη μεταφέρει σπίτι του.

  Είναι αναίσθητη. Σε κώμα. Πώς να τη συνεφέρει;

  Την Ωραία Κοιμωμένη; Πώς αλλιώς, με ένα φιλί, τον συμβουλεύει μια κοπέλα, χωριανή του, που τον γουστάρει.

  Της δίνει ένα απαλό φιλί στα χείλη, τίποτα.

  -Τίποτα; Δεν την φίλησες όπως πρέπει. -Δηλαδή πώς να τη φιλήσω; -Θα σου δείξω εγώ. Τον αρπάζει και του ρίχνει ένα παθιασμένο φιλί.

  Πράγματι αυτό χρειαζόταν η κοπέλα, η οποία συνήλθε αμέσως. Όμως έχει πάθει αμνησία. -Είσαι ο αρραβωνιαστικός μου; Τον ρωτάει. Αυτός δεν το αρνείται. Του άρεσε από τότε που την είδε στην τηλεόραση.

  Σε μια γιορτή γενεθλίων που κάνει την εμφάνισή της, μαγεύει τους άνδρες. -Μου την πουλάς; Σου δίνω 70 χιλιάρικα. -Εσύ έχεις τρεις γυναίκες, θα την πάρω εγώ που δεν έχω καμιά, σου δίνω 80 χιλιάρικα.

  Ισλάμ είπαμε.

  Τη βουτάει και φεύγουν βιαστικά.

  Ξέρει ότι δεν μπορεί να την κρατήσει, πρέπει να την οδηγήσει στη βάση.

  Τη βάζει σε ένα γαϊδουράκι.

  Νυχτώνονται.

  Θα διανυκτερεύσουν σε μια σπηλιά.

  Ο Γκαγκάριν ανάβει μια φωτιά και ξαπλώνουν να κοιμηθούν.

  Όμως αυτή δεν μπορεί να κοιμηθεί.

  Της έχουν ανάψει τα αίματα.

  Γδύνεται κα πέφτει πάνω του.

  Δεν γινόταν να μην κάνουν έρωτα.

  Ξέρουμε όμως ότι εδώ δεν έχουμε το μοτίβο «τα σύνορα της αγάπης». Ακούσαμε ότι έχει παιδιά, το ότι έχει σύζυγο θα επιβεβαιωθεί αργότερα. Είναι και η χωριανή του που τον γουστάρει.

  Θα καταφέρει να πιάσει δουλειά στο σταθμό. Όμως αυτός θέλει να γίνει κοσμοναύτης. Θα εκπαιδευτεί. Η Jullie όμως ανήκει στον άντρα της, του το ξεκαθαρίζει.

  Επιστρέφει στο χωριό του. Ο Timur του είχε πει ότι τα πράγματα είναι επικίνδυνα στο σταθμό.

  Αγοράζει δυο κατσικάκια, ένα αρσενικό και ένα θηλυκό.

  Κάθεται στην πλαγιά ατενίζοντας τον ορίζοντα. Τα κατσικάκια είναι κοντά του.

  Η κοπέλα θα έλθει και θα καθίσει δίπλα του.

  Αυτό είναι το happy end που φανταζόμασταν από την αρχή, και δεν θα μπορούσε να είναι διαφορετικό.  

  Soft comedy, πολύ μου άρεσε, δεν μετάνιωσα που αποφάσισα να δω τον Χέλμερ πακέτο.

  Και ένα σχόλιο.

  Είδαμε ένα χωριανό του να παίζει ένα έγχορδο. Το δοξάρι του… Κοίτα να δεις, τώρα συνειδητοποιώ την ετυμολογία. Το δοξάρι είναι σαν πραγματικό τόξο. Έτσι κρατιέται τεντωμένη η χορδή. Το δοξάρι που έχω για τη λύρα μου είναι ευθύ, και με μια βίδα στην δεξιά του άκρη τεντώνω ή χαλαρώνω, ανάλογα, τις χορδές.

  Trivia: Μια ψυχρή ομορφιά μου φάνηκε η Marie de Villepin.  

 Η προηγούμενη ταινία που είδαμε ήταν «Ο στηθόδεσμος».

Βιογραφία του Φραγκιού Τσαντηράκη (1800-1877)

Βιογραφία του Φραγκιού Τσαντηράκη (1800-1877), όπως δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Οι Μεσελέροι», άνοιξη 2021, τ. 84. Για να τη διαβάσετε πατήστε εδώ.

 

Veit Helmer, Ο στηθόδεσμος (The bra, 2020)

Veit Helmer, Ο στηθόδεσμος (The bra, 2020)

 


  Μετά από 21 χρόνια από τότε που γύρισε το «Tuvalu», ο Φάιτ Χέλμερ επιστρέφει στον οιονεί βουβό κινηματογράφο.

  Εδώ μάλιστα είναι ολότελα βουβός: δεν θα ακούσουμε καμιά λέξη, σε αντίθεση με το «Τουβαλού». Και βέβαια δεν θα δούμε μεσότιτλους, ούτε και τους ήρωες να μιλάνε.

  Επίσης είναι έγχρωμος.

  Τέλος βλέπουμε το ίδιο πρωταγωνιστικό δίδυμο, Chulpan Khamatova και Denis Lavant, όμως σε δεύτερους ρόλους.

  Καθώς η ταινία είναι one man show, όλα τα άλλα πρόσωπα είναι σε δεύτερους ρόλους.

  Ποιος είναι αυτός ο one man;

  Μα δεν τον είδαμε μόλις πριν ένα μήνα στο «Underground»;   

  Μα ναι, είναι ο Μίκι Μανοήλοβιτς.

  Είναι μηχανοδηγός. Η Τσουλπάν Χαμάτοβα που βρίσκεται στο κτήριο ελέγχου τον χαιρετάει χαρούμενα κάθε φορά που τον βλέπει να περνάει με την αμαξοστοιχία του. Μια φορά που τον βλέπει και πεζό του σκαρώνει μια φάρσα.

  Η αμαξοστοιχία διασχίζει μια φτωχογειτονιά. Οι γυναίκες απλώνουν τα ρούχα τους τεντώνοντας σκοινιά από τη μια μεριά του δρόμου στην άλλη. Όταν περνάει η αμαξοστοιχία ένας πιτσιρικάς που μένει σε ένα σκυλόσπιτο, ειδοποιημένος από την Χαμάτοβα, τους ειδοποιεί με τη σειρά του τρέχοντας και σφυρίζοντας με τη σφυρίχτρα του. Οι γυναίκες τότε μαζεύουν βιαστικά τα ρούχα τους.

  Καμιά φορά δεν προλαβαίνουν. Ένα σεντονάκι πέφτει πάνω στο παρμπρίζ της αμαξοστοιχίας. Ο Μίκι το αρπάζει και το βάζει στην άκρη. Αργότερα θα το επιστρέψει.

  Την επόμενη φορά πάνω στο παρμπρίζ κολλάει ένα σουτιέν. Προλαβαίνει και το αρπάζει πριν το παρασύρει ο αέρας.

  Σε κανένα δεν θα περνούσε από το μυαλό να ψάξει να βρει σε ποιαν ανήκει για να το επιστρέψει. Όμως αυτός, μοναξιασμένος καθώς είναι, του έχει γίνει εμμονή να επιστρέφει τα τέτοιου είδους λάφυρα.

  Εδώ δεν αναζητούμε το ιερό Γκράαλ, αυτό έπεσε στα χέρια μας χωρίς να το επιδιώκουμε, αναζητούμε τον ιδιοκτήτη του.

  Το αφηγηματικό μοντέλο της ταινίας είναι Α+Β+Γ+Δ+Ε…

  Ο Μίκι επισκέπτεται διάφορα σπίτια, και βρίσκεται μπροστά σε μια πολύ πλατιά γκάμα αντιμετώπισης. Κάποιες του κλίνουν κατάμουτρα την πόρτα. Κάποιες τον προβάρουν. Δεν τους κάνει. Μια προσπαθεί να τον οικειοποιηθεί, χωρίς να της κάνει. Μια του την πέφτει. Ο σύζυγος μιας άλλης, καθώς επιστρέφει στο σπίτι του τον βλέπει με καχυποψία καθώς απομακρύνεται.

  Το ίδιο και την δεύτερη φορά.

  Την τρίτη τον πλακώνει στο ξύλο. Έρχονται και κάποιοι άλλοι και αρχίζουν να τον κτυπάνε και αυτοί.

  Μου θύμισε το τυποποιημένο: «Δεν σε γνώρισα, αν έβλεπα στο δρόμο να σε κτυπάνε θα σε κτύπαγα κι εγώ».

  Η ψυχολογία της μάζας.

  Όμως δεν τους φτάνει αυτό, τον αλυσοδένουν πάνω στις ράγες.

  Το τραίνο έρχεται.

  Θα προλάβει ο πιτσιρικάς να τον ελευθερώσει;

  Αυτό μας έλλειπε, εδώ στις περιπέτειες προλαβαίνει, στην κωμωδία δεν θα προλάβαινε;

  Στο τέλος ο πιτσιρικάς ανακαλύπτει σε ποιαν ανήκει ο στηθόδεσμος.

  Δηλαδή περίπου.

  Τον οδηγεί σε μιαν απλώστρα.

  Ανάμεσα στα άλλα ρούχα είναι και ένα γυναικείο βρακί, ίδιο χρώμα, ίδιο σχέδιο. Ο Μίκι κρεμάει τον στηθόδεσμο δίπλα του.

  Η Τσουλπάν, επιστρέφοντας από τη δουλειά της, βλέπει με έκπληξη τον χαμένο της στηθόδεσμο να κρέμεται στην απλώστρα.

  Πολύ μου άρεσε και αυτή η ταινία, τόσο πολύ μάλιστα που αποφάσισα να δω τον Χέλμερ πακέτο. Εξάλλου δυο ακόμη ταινίες μυθοπλασίας έχει γυρίσει, ένα ντοκιμαντέρ και κάποιες ταινίες μικρού μήκους. Αν δεν το κάνω τώρα δεν θα το κάνω ποτέ, δεν υπάρχει περίπτωση να επιστρέψω, όπως θα επιστρέψω στον Κουροσάβα και στον Κουστουρίτσα που τους βλέπω πακέτο.

  Κοιτάζοντας το βιογραφικό του βλέπω ότι συνυπογράφει το σενάριο της ταινίας «Ένα κόλπο του φωτός» (1995) του Wim Wenders, τον οποίο έχω δει πακέτο.