Nagisha Oshima, Το αγόρι (The boy, 1969)

Nagisha Oshima, Το αγόρι (The boy, 1969)

 

  Από σήμερα στο Στούντιο

  O Nagisha Oshima ήταν cult στα φοιτητικά μου χρόνια και μετά, σε όλη τη δεκαετία του ’70. Μου άρεσε πολύ η ταινία του «Καλά Χριστούγεννα, κύριε Λώρενς». Επίσης η «Αυτοκρατορία του πάθους», ενώ η «Αυτοκρατορία των αισθήσεων», με τη σεξουαλική σκληρότητά της, με άφησε αμήχανο.

  Σε κάθε κανόνα υπάρχουν οι εξαιρέσεις.

  Πολλές φορές έχω γράψει, ακόμη πρόσφατα για τον «Αθώο» του Βισκόντι, ότι ταινίες με αρνητικούς ήρωες δεν μου αρέσουν. Γιατί τότε μου άρεσε «Το αγόρι» του Οσίμα;

  Καταρχάς γιατί το αγόρι δεν είναι αρνητικός ήρωας. Οι πιο συγκινητικές σκηνές για μένα στην ταινία είναι αυτές στις οποίες είναι μαζί με το μικρό του αδελφάκι και του μιλάει για τους εξωγήινους, οι οποίοι αντικατέστησαν τα βασιλόπουλα, τις σταχτοπούτες, τις νεράιδες, τους κακούς μάγους και τις κακές μάγισσες των παραμυθιών.

  Είχα διαβάσει για παρόμοιες ιστορίες:

  Σκηνοθετούν ατυχήματα πέφτοντας πάνω σε διερχόμενα αυτοκίνητα, και οι οδηγοί τους, προκειμένου να έχουν μπλεξίματα με την αστυνομία, δέχονται ένα προσωπικό διακανονισμό πληρώνοντας.

  Οι γονείς έχουν ένα δυστυχισμένο παρελθόν. Ο πατέρας έχει τραυματισθεί στον πόλεμο. Η γυναίκα, που στην πραγματικότητα είναι μητρυιά του αγοριού, έχει μείνει ορφανή από τα τέσσερά της χρόνια. Πιέζει τον άντρα της να παρατήσουν αυτή τη δουλειά, να εγκατασταθούν μόνιμα σε ένα σπίτι, να βρει μια κανονική δουλειά και να πάει ο μικρός σχολείο.

  Μια σκηνή δείχνει ότι ο άντρας έχει μια ευαισθησία.

  Παίρνει το μπολ με το φαγητό του αγοριού που έχει λιγότερη τροφή και του δίνει το δικό του. -Αυτός δουλεύει, λέει.

  Αρχικά ήταν η γυναίκα που έπεφτε μπροστά στα αμάξια, μετά ήταν το αγόρι· που τον κατατρύχει η εικόνα μιας γυναίκας, που για να τον αποφύγει σκοτώθηκε.

  Μπορεί οι ιρανοί να είναι οι εξπέρ του είδους, «κινηματογράφος με παιδιά», αλλά έχουν γυριστεί ταινίες με παιδιά και από μη ιρανούς σκηνοθέτες, πάρα πολύ καλές.

  Αυτή είναι μια εξαιρετική ταινία, σας τη συνιστώ ανεπιφύλακτα.  

   

 

Θόδωρος Αγγελόπουλος, Ο μελισσοκόμος (1986)

Θόδωρος Αγγελόπουλος, Ο μελισσοκόμος (1986)

 

  Από σήμερα στο Στούντιο

  Με το «Μελισσοκόμο» ο Αγγελόπουλος κάνει μια μεγάλη στροφή, από τον πολιτικό κινηματογράφο στον υπαρξιακό. Ο εμφύλιος υπάρχει μόνο σαν απόηχος.

  Ο δάσκαλος έχει ζητήσει πρόωρη σύνταξη. Θα πάρει τις μέλισσές του και θα ταξιδέψει στα βόρεια. Σίγουρα οι μέλισσες ήταν το πρόσχημα για τη φυγή, που για πολλούς φαντάζει σαν διέξοδος στα υπαρξιακά τους προβλήματα. Θα συναντήσει μια παλιά του αγάπη, θα περάσει από το πατρικό του, θα συναντήσει έναν παλιό σύντροφο, θα συναντήσει έναν πρώην αιθουσάρχη που δεν λέει να παρατήσει τον κινηματογράφο που κάποτε έσφυζε από ζωή. Τώρα βλέπουμε τους ξεφτισμένους τοίχους.

  Τα αγαπημένα πλάνα του Αγγελόπουλου, σπίτια σε χωριά που βρίσκονται σε εγκατάλειψη, νομίζω δεν έχουν επιλεγεί για το συμβολικό τους νόημα, για να δείξουν μια επαρχία, και κατά συνεκδοχή μια Ελλάδα, που οδεύει σε παρακμή, αλλά για την αισθητική ποιότητά τους.

  Υπάρχει αισθητική ποιότητα σε σπίτια που βρίσκονται υπό κατάρρευση;

  Το αισθητικό πάντα έχει να κάνει και με παράλληλα αισθήματα που προκαλεί. Εδώ είναι η νοσταλγία για το παλιό.

  Θυμήθηκα τώρα, μια συνέντευξη που μου πήρε μια ομάδα από τις «Πύλες του ανεξήγητου», κάπου το 2005, για την παραψυχολογία (το πρώτο μου βιβλίο), που επέλεξε σαν φόντο ένα χάλασμα στο χωριό μου.

  Όμως το κεντρικό μοτίβο της ταινίας είναι άλλο, είναι το μοτίβο της Λολίτας.

  Στο δρόμο του συναντάει μια πιτσιρίκα. Θα υπάρξει ένας κλυδωνισμός στη σχέση τους, θα την παρατήσει, θα την ξαναβρεί, θα τον παρατήσει, θα τον ξαναβρεί. Στο τέλος θα τους δούμε να κάνουνε σεξ, σε ένα πλάνο μεγάλης διάρκειας, που είναι και από τα αγαπημένα του Αγγελόπουλου.

  Τι προοπτική μπορεί να έχει μια τέτοια σχέση;

  O Χάμπερτ καταλήγει στο ψυχιατρείο.

  Ο δάσκαλος σε κάτι πολύ χειρότερο.

  Η τελευταία σκηνή είναι η μόνη που θυμόμουν από το έργο, όταν το είδα το 1986 (Σινεμά πήγαινα μόνο για να δω τις καινούριες ταινίες του Αγγελόπουλου, του Κουροσάβα και του Γούντι Άλεν).

  Οι ηθοποιοί κουβαλάνε την αύρα τους στους ρόλους που παίζουν.

  Αν, αντί για τον Μαρτσέλο Μαστρογιάννη (ήταν 62 χρονών όταν γυρίστηκε η ταινία) ήταν κάποιος έλληνας, όσο πρωτοκλασάτος και αν ήταν, θα σοκάριζε η ερωτική σκηνή, όχι όμως και με τον Μαρτσέλο, που θα τον είχαν ερωτευτεί πολλές πιτσιρίκες.

  Πόσο χρονών είναι η Νάντια Μουρούζη;

  Όσο κι αν έψαξα στο διαδίκτυο δεν βρήκα. Αλλά φυσικά είναι εύκολο να βρω στο περίπου. Υποθέτουμε ότι ήταν 18 χρονών όταν γυρίστηκε η ταινία, το 1986. Άρα γεννήθηκε το 1968, ίσως λίγο πριν, ίσως λίγο μετά. Έχει περάσει λοιπόν τα 50.

  Πολύ καλή ταινία, δείχνοντας μια πλατιά γκάμα αμφιθυμικών αισθημάτων που ταλανίζουν το ζευγάρι.

 

 

Arnaud Desplechin, Αγάπη και μίσος (Frere et soeur, 2022)

Arnaud Desplechin, Αγάπη και μίσος (Frere et soeur, 2022)

 

  Από σήμερα στους κινηματογράφους.

  Αδελφός και αδελφή είναι ο γαλλικός τίτλος. Ένας αδελφός και μια αδελφή που το μίσος τους χώριζε εδώ και χρόνια. Όμως το αίμα νερό δεν γίνεται, δεν κάνω σπόιλερ, το τέλος είναι προβλέψιμο, θα φιλιώσουν. Αυτός, επιτυχημένος συγγραφέας. Αυτή, επιτυχημένη ηθοποιός.

  Δεν είναι το μόνο θέμα στο έργο. Ξεχωρίζουν δυο με τη δραματικότητά τους. Το ένα είναι ο θάνατος. Είναι μια οδυνηρή εμπειρία να χάνεις τους γονείς σου, πολλοί την έχουμε ζήσει. Το άλλο είναι η βοήθεια στον συνάνθρωπο. Προσφέρει την προστασία της σε μια κοπελίτσα, ρουμάνα λαθρομετανάστρια, η οποία τη θαυμάζει. Μένει σε κοινωνικές δομές. Η καημένη, κάποια στιγμή μένει λιπόθυμη. Είχε δυο μέρες να φάει, της είχαν κλέψει το πορτοφόλι. Θα αναλάβει νυχτιάτικα, σε μια επικίνδυνη περιοχή, να βρει κάποιο σουπερμάρκετ ανοικτό για να της αγοράσει φαγητό.

  Είναι αυτή που υποφέρει περισσότερο από τα δυο αδέλφια. Ζητάει από ένα φίλο της ψυχίατρο να της γράψει χάπια.

  Και τα δυο αδέλφια θα τα δούμε σε υστερικά ξεσπάσματα. Η αγάπη τροφοδοτεί το μίσος που νιώθει ο ένας για τον άλλο.

  Odi et amo λέει ο Κάτουλος, και φαίνεται ότι αυτό ισχύει όχι μόνο στις ερωτικές σχέσεις αλλά και στις αδελφικές.

  Δεν είναι σταθερός ο δεσμός της, αυτό θα φανεί στο τέλος. Αυτός όμως έχει έναν σταθερό δεσμό με την Golshifteh Farahani, την ιρανή ηθοποιό που τόσο μου αρέσει. Διαβάζω πάντα τις αναρτήσεις της στο Instagram για την πρόσφατη εξέγερση στο Ιράν. Είχα σχολιάσει ότι δεν έχουν καμιά ελπίδα να ανατρέψουν το καθεστώς. Ο Σάχης, όταν είδε να πληθαίνουν οι νεκροί, σηκώθηκε και έφυγε. Όμως δεν υπάρχει κανένας ενδοιασμός να σκοτώνεις στο όνομα του Αλλάχ.

  Αυτήν έβαλα στο frame, παρόλο που μου αρέσει πάρα πολύ η Μαριόν Κοτιγιάρ, η οποία σ’ αυτή την ταινία ήταν μόνιμα με ένα θλιμμένο χαμόγελο.

  Η ταινία ήταν υποψήφια για τον Χρυσό Φοίνικα στις Κάννες, όμως φαίνεται ότι δεν άρεσε στο πολύ κοινό, κρίνοντας από τη χαμηλή βαθμολογία της στο IMDb, 5,6.

  To έχω πει τόσες φορές, περί ορέξεως κολοκυθόπιτα.

  Εμένα η ταινία μου άρεσε πάρα πολύ.