Book review, movie criticism

Thursday, April 16, 2026

Lee Sang-il, Εθνικός θησαυρός (Kokuho, 2025)

 Lee Sang-il, Εθνικός θησαυρός (Kokuho, 2025)

 


  Από σήμερα στους κινηματογράφους

  Οι αναμνήσεις με συγκινούν όλο και περισσότερο. Το «Πώς δενότανε το ατσάλι» με γύρισε 60 χρόνια πίσω, όταν διάβασα το μυθιστόρημα μαθητής. Ο «Εθνικός θησαυρός» με γύρισε πίσω 25 χρόνια, τότε που έγραφα το βιβλίο μου «Εισαγωγή στο θέατρο της Ιαπωνίας και της Κίνας» (εκδόθηκε το 2010 από τις εκδόσεις ΑΛΔΕ).

  Ο «Εθνικός θησαυρός» (κάτι αντίστοιχο του народный артист, λαϊκού καλλιτέχνη, τίτλος που δινόταν σε διακεκριμένους καλλιτέχνες στην πρώην ΕΣΣΔ), είναι ο τίτλος που απονεμήθηκε στον Kikuo, onnagata του θεάτρου Καμπούκι.

  Τι είναι onnagata;

  Αντιγράφω από το βιβλίο μου.

  «  Η απαγόρευση των γυναικών στη σκηνή οδήγησε στο φαινόμενο του onnagata, του ηθοποιού που παίζει γυναικείους ρόλους…».

  Γράφω πάρα πολλά, ας περιοριστώ σ’ αυτό.

  Τον Kikuo, γιο ενός yakuza που τον σκοτώνει μια αντίπαλη συμμορία, τον αναλαμβάνει υπό την προστασία του ο Hanjiro, διάσημος onnagata. Είχε εντυπωσιαστεί από το ερασιτεχνικό παίξιμό του ως onnagata.

  Τον εκπαιδεύει παράλληλα με το γιο του, σαν onnagata. Σκληρός, απαιτητικός δάσκαλος. Όμως καλός δάσκαλος. Και ενώ η παράδοση λέει ότι τη διεύθυνση του θιάσου την παραδίδει ο πατέρας στο γιο, ο Hanjiro αποφασίσει να τη δώσει στον Kikuo και όχι στον γιο του τον Shunsuke. Και ενώ οι δυο έφηβοι ήταν αγαπημένοι φίλοι, οι σχέσεις τους περνάνε μια κρίση. Ο Shunsuke σηκώνεται και φεύγει μαζί με τη γυναίκα του και την κόρη του. Αυτή ξενοδουλεύει, αυτός παίζει σε καφέ και μπαρ.

  Να μην κάνω σπόιλερ και πω όλη την πλοκή, θα πω μόνο ότι οι δυο αγαπημένοι φίλοι ξανασμίγουν. Γίνονται ένα duo onnagata, και παίζουν ανάλογα έργα.

  Ένα πολύ μεγάλο μέρος της πλοκής είναι αποσπάσματα από έργα Καμπούκι.

  Θα ήθελα να ευχαριστήσω από αυτές τις γραμμές τον pen friend μου Otani Toshinori, που μου έστειλε βιντεοκασέτες με έργα Καμπούκι (το λαϊκό θέατρο), Νο (το αριστοκρατικό θέατρο) και Bunraku (κουκλοθέατρο), μια εποχή που δεν μπορούσα να βρω τίποτα στο διαδίκτυο, τότε που έγραφα το βιβλίο.

  Μια ανάλογη ταινία είναι η «Αντίο Παλλακίδα μου» του Chen Kaige, όπου εκεί βλέπουμε εκτενή αποσπάσματα από την ομώνυμη όπερα του Πεκίνου.

  Το τέλος της ταινίας, με δυο κορυφαία επεισόδια, είναι συγκλονιστικό.

  Η παράσταση του «Η κοπέλα ερωδιός» αποτελεί κατά κάποιο τρόπο και μια αντικατοπτρική ιστορία (mise en abyme), ή καλύτερα μια προσήμανση.

  Η ερωδιός μεταμορφώνεται σε γυναίκα, και ερωτεύεται έναν νέο. Ο έρωτάς της όμως δεν βρίσκει ανταπόδοση, οδηγώντας τη σιγά σιγά στο θάνατο·  σε αντίθεση με το «Άσπρο φίδι» στην ομώνυμη όπερα του Πεκίνου, που μεταμορφώθηκε σε γυναίκα, ερωτεύθηκε έναν νεαρό και ο έρωτάς της βρήκε ανταπόκριση.

  Ο χορός της γυναίκας ερωδιού είναι από τους κορυφαίους χορούς στο Καμπούκι, όπως και ο «Χορός του λιονταριού». Έψαξα να τον βρω στο youtube. Κάποιος έκανε ακριβώς αυτό που έκανα κι εγώ, αφήνοντας σχόλιο: «Τον είδα αφού είδα το Kokuho».

  Υφολογικά βρήκα κάτι πρωτότυπο, αν και δεν νομίζω δεν είναι το μοναδικό. Οι σκηνές σε κάποια «επεισόδια» βρίσκονται όχι στον συνταγματικό, αλλά στον παραδειγματικό άξονα.

  Παραθέτω δυο συνδέσμους με τον χορό του ερωδιού (Sagi musume).  

  7,6 η βαθμολογία της, εγώ, και για συναισθηματικούς λόγους, δεν μπορούσα να βάλω κάτω από 9.

https://www.youtube.com/watch?v=1KxDVAUghWY https://www.youtube.com/watch?v=3wXgh0uUv3k

No comments: