Καλή Τσικνοπέμπτη

 

Καλή Τσικνοπέμπτη

 

Κάνοντας chat στο messenger με μια βουλγάρα φίλη μου έμαθα πώς λέγεται η τσικνοπέμπτη στα βουλγάρικα: лебедов четвъртък, που θα πει «Πέμπτη των κύκνων». Με έπιασε η περιέργεια πώς λέγεται και στις άλλες σλάβικες γλώσσες.

Πάμε λοιπόν.

Ρώσικα: Лебединый четверг, το ίδιο.

Σλαβομακεδόνικα: Лебедовен четврток.

Ουκρανικά: Лебединий четвер.

Σέρβικα: Сван Тхурсдаи. Εδώ αλλάζει: Σβαν, κύκνος, Тхурсдаи, Thursday.

Περίεργο, για να δούμε:

Αγγλικά: Swan Thursday. Να το λοιπόν, το βρήκαμε, το πήραν από τους Εγγλέζους.

Κροάτικα: Labuđi četvrtak.

Βοσνιακά: Swan Thursday. Περίεργο, οι μουσουλμάνοι Βόσνιοι χρησιμοποιούν το αγγλικό.

Σλοβένικα: Labodji četrtek.

Τσέχικα: Labutí čtvrtek.

Πολωνικά: Łabędzi czwartek.

Μόνο ένα ακόμη δείγμα από τη δυτική Ευρώπη: Γαλλικά: Jeudi du cygne

Καταλάβατε;

Όλοι χρησιμοποιούν αυτή την ποιητική έκφραση, Πέμπτη του Κύκνου.

Μόνο εμείς οι Έλληνες, κοιλιόδουλοι, βάλαμε μπροστά από την Πέμπτη την τσίκνα, από τις ψησταριές.

Τώρα το σκέφτηκα, και εμείς οι κρητικοί σωστά το λέγαμε, Πέμπτη του Τσίκνου, παίρνοντάς το από τους Ιταλούς, δηλαδή τους Ενετούς: Giovedì del cigno, Τζιοβεντί ντελ τσίνιο, Πέμπτη του τσίκνου (κύκνος με κρητική προφορά). Το πήραν οι στερεοελλαδίτες, και το τσίκνου το κάνανε τσίκνα.

Δεν μπορείτε να πείτε, από ετυμολογήσεις σκίζω. 

Συμπληρώνω κάποιες ώρες αργότερα.

Τελικά αυτό που έγραψα για πλάκα μπορεί να είναι μια πιθανή εκδοχή.

Και να διορθώσω αυτά για την κρητική προφορά.

Σε ένα τόμο της «Ιστορίας των Αθηνών» του Δημήτρη Καμπούρογλου διάβασα «Πλατεία Καρύκη» και μου έκανε εντύπωση, γιατί εμείς την ξέρουμε σαν πλατεία Καρύτση. Φαίνεται ότι τότε στην Αθήνα επικρατούσε ένα ιδίωμα παρόμοιο με το κρητικό, και το κη το πρόφεραν chi. Στην κοινή νεοελληνική αυτό το ch μεταγράφεται σε τς. Το ίδιο και το Γαλάτσι. Αρχικά πρέπει να ήταν Γαλάκι. Υπάρχει οδός Γαλακηδών, και όχι Γαλατσιδών. Η περιοχή στις αρχές του περασμένου αιώνα ήταν γεμάτη στάνες με πρόβατα, με μεγάλη παραγωγή γάλακτος.  

Συνοψίζουμε: κύκνου, τσίκνου, τσικνοπέμπτη.

  Θεού θέλοντος=γενική υποκειμενική.

  Κύκνου Πέμπτη=γενική κτητική.  

  Μα γιατί κύκνου;

  Ξαφνικά μου ήλθε και το έψαξα στο ChatGPT. Μου έβγαλε αυτό: The term "Cigno" (Swan) could symbolize purity or grace, often associated with religious motifs. Να μεταφράσω όμως: Ο όρος κύκνος θα μπορούσε να συμβολίζει την αγνότητα ή τη χάρη, που συχνά συνδέεται με θρησκευτικά μοτίβα.

  Ίσως να υπάρχει και άλλη εξήγηση, δεν ξέρω. 

Abolhassan Davoodi, Junction (2006)

 

Abolhassan Davoodi, Junction (2006)

 

  O Abolhassan Davoodi εναλλάσσει την κωμωδία με το δράμα. Ιδιαίτερα στο δράμα είναι πολύ επινοητικός στην πλοκή, κάνοντάς το παράλληλα και θρίλερ, όπως διαπιστώσαμε στο «Τρελό κάστρο», ταινία που προβλήθηκε πριν ένα μήνα σε ένα εξαήμερο ιρανικού κινηματογράφου στο Στούντιο.

  Έχω δει ταινίες που αφηγούνται ιστορίες οι οποίες συμπλέκονται κάποια στιγμή, όμως πρώτη φορά είδα ταινία με ιστορίες που να συμπλέκονται τόσο έντονα, λίγο μετά την αρχή  της.

  Δυο γυναίκες τρέχουν για το αεροδρόμιο. Η μια είναι έγκυος. Μποτιλιάρισμα. Ένα αμάξι με δυο νεαρούς βρίσκονται στον ίδιο δρόμο. Δεν θυμάμαι ποιο από τα δυο αμάξια προκάλεσε το άλλο, με αποτέλεσμα να αρχίσει ένα άγριο κυνηγητό.

  Τέτοιου είδους κόντρες καταλήγουν στο μοιραίο. Το αμάξι των νεαρών στριμώχνει το αμάξι των δυο κοριτσιών πάνω σε μια γέφυρα, με αποτέλεσμα αυτό να πέσει από την μπάρα πάνω σε έναν αυτοκινητόδρομο που βρίσκεται από κάτω. Το παρασύρει ένα αυτοκίνητο. Οι δυο κοπέλες σκοτώνονται, όμως σώζεται το μωρό.

  Ο άντρας στο αυτοκίνητο τρέχει να προλάβει στο αεροδρόμιο. Βρίσκεται εκεί η κόρη του με την πρώην γυναίκα του, η οποία θα πάει στον Καναδά.

  Από τους δυο νεαρούς, ο ένας έχει τύψεις για το ατύχημα, ενώ ο άλλος που οδηγούσε προσπαθεί να τον καθησυχάσει. Υπάρχουν μάρτυρες, αργά ή γρήγορα θα φτάσουν στα ίχνη τους.

  Να το σκάσουν στο εξωτερικό.

  Ο οδηγός πάει να του τη σκάσει, βρίσκεται στο αεροδρόμιο.

  Όχι, δεν θα ξεφύγει έτσι. Τον καταγγέλλει μαζί με τη μητέρα του στην αστυνομία. Η αστυνομία καταφθάνει, δεν προλαβαίνει να φύγει.

  Δίπλα στο θρίλερ είναι το δράμα, με τις τεταμένες σχέσεις του άντρα με την κόρη του η οποία κάποια στιγμή ανακαλύπτει ότι είναι έγκυος, αλλά και της μητέρας με τον νεαρό που ήταν στο αμάξι που οδηγούσε ο άλλος.

  Κάτι της κρύβει, είναι ανήσυχη, όσο και αν τον πιέζει δεν της λέει. Θα τον κάνει να μιλήσει τελικά όταν ανακαλύπτει αποκόμματα από εφημερίδες που γράφουν για το ατύχημα, που τα είχε κάπου κρυμμένα.

  Πρόκειται για μια συναρπαστική ταινία με άφθονο σασπένς που με καθήλωσε. Πολύ μου άρεσε. To 5,8 που έχει στo imdb την αδικεί ολοφάνερα. Μάλλον έχει να κάνει με τα γούστα των θεατών παγκόσμια, που δεν είναι συνηθισμένοι να βλέπουν θρίλερ και δράμα τόσο αξεδιάλυτα δεμένα.