Marco Bellocchio, Sangue del mio sangue (Αίμα από το αίμα μου, 2015)

Marco Bellocchio, Sangue del mio sangue (Αίμα από το αίμα μου, 2015)

   

  Από σήμερα στον κινηματογράφο Άστυ, 6:10 μ.μ. – 8:10 μ.μ. – 10:10 μ.μ.

  Δυο ιστορίες παρακολουθούμε στην ταινία του Μάρκο Μπελόκιο «Αίμα από το αίμα μου», διαδοχικές. Η υπόθεση της μιας τοποθετείται στον 17^ο αιώνα, σε ένα μοναστήρι. Εκτός πλαισίου της ιστορίας ο Φαμπρίτσιο αυτοκτονεί, με αποτέλεσμα να ταφεί στο κοιμητήρι με τους εγκληματίες, προς μεγάλη θλίψη της μάνας του. Ο αδελφός του ο Φραντζέσκο, που του μοιάζει πολύ, πάει να ξεκαθαρίσει το ζήτημα. Οι μοναχοί του λένε: προσπαθούν να πείσουν την μοναχή να ομολογήσει τη συμμαχία της με το διάβολο, που είχε σαν στόχο ακριβώς τον χαμό του αδελφού του. Την υποβάλλουν στα μεσαιωνικά μαρτύρια για την απόδειξη ή μη της ενοχής της: την ρίχνουν στο νερό φορτωμένη με αλυσίδες. Αν επιπλεύσει σημαίνει ότι ο διάβολος την έβγαλε στην επιφάνεια. Φυσικά δεν επιπλέει και την βγάζουν πριν πνιγεί. Μετά της βάζουν πάνω στη σάρκα ένα πυρωμένο σταυρό. Και πάλι δεν ομολογεί. Αντί να την κάψουν, όπως σχεδίαζαν αρχικά, θα την κλείσουν σε ένα κελί, και θα κτίσουν την είσοδο αφήνοντας μόνο μια μικρή τρύπα για το φαγητό της.

  Ο Φαμπρίτσιο ήταν ο εξομολόγος της. Πριν την υποβάλλουν στις δοκιμασίες θα βάλουν τον Φραντζέσκο να παίξει το ρόλο του εξομολογητή. Αυτός θα την φιλήσει. Αυτή θα του δώσει το κλειδί για να την βοηθήσει να δραπετεύσει. Θα διστάσει. Είσαι δειλός σαν τον αδελφό σου, του λέει.

  Αλλά θα φιλήσει και δυο ανέραστες καλόγριες. Θα ξαπλώσει μαζί τους. Δυο φορές. Δεν τους βλέπουμε όμως να κάνουν σεξ.

  Η δεύτερη ιστορία τοποθετείται στο σήμερα. Έχει μια σουρεαλιστική πλοκή. Στην ίδια φυλακή του μοναστηριού κρύβεται ο εγκέφαλος που καθοδηγεί την κοινότητα. Εξαφανισμένος, εμφανίζεται σαν βρικόλακας. Καθοδηγεί μια επιτροπή που βγάζει ψεύτικα πιστοποιητικά αναπηρίας. Έτσι ζουν στην κοινότητα. Μέχρι που έρχεται ένας ρώσος που θέλει να αγοράσει τη φυλακή αυτή.

   Το φανταστικό στοιχείο φαίνεται σε δυο περιπτώσεις. Στην πρώτη, όταν φωτογραφίζεται ο άνθρωπος αυτός, στη θέση του βρίσκεται κάτι σαν εξώπλασμα, όπως στην κιρλιανή φωτογραφία. Θα αρνηθεί να φωτογραφηθεί δεύτερη φορά. Το δεύτερο φαίνεται σαν συνέχεια της πρώτης ιστορίας: Σπάζουν τον τοίχο του κελιού, και η καλόγρια αυτή εμφανίζεται νέα και ολόγυμνη. Το τέλος αυτό έρχεται μετά τη δεύτερη ιστορία.

  Οι ιστορίες αυτές είναι περισσότερο ατμοσφαιρικές, και η σχέση τους είναι εντελώς συμπτωματική. Η φυλακή του μοναστηριού είναι το μόνο που τις συνδέει. Η πρώτη θα αρέσει στους φαν του Ουμπέρτο Έκο, που κι αυτός περιπλανιέται με τα μυθιστορήματά του σε μεσαιωνικά μοναστήρια και γενικά στο μεσαίωνα. Και οι δυο ιστορίες θα αρέσουν στους λάτρεις των θρίλερ. Να αναφέρουμε παρεμπιπτόντως ότι η βικιπαίδεια (δεύτερος σύνδεσμος) που είναι μάνα στα spoiler, δεν γράφει τίποτα για την πλοκή.

  Δεν μπορώ να πω ότι μου άρεσε η ταινία, αλλά αυτός δεν είναι λόγος να μην την δείτε. Ο μεσαιωνικός χριστιανικός φονταμενταλισμός μου δημιουργεί αποστροφή. Και το φανταστικό δεν είναι του γούστου μου, εκτός κι αν το χειρίζεται ένας Κάφκα.

  Πριν χρόνια βρήκα την προέλευση του λάργκο από τη «Συμφωνία του Νέου Κόσμου» του Ντόρζακ. Ήταν ένας θρησκευτικός ύμνος που άκουσα στην ταινία του Terence Davies «The neon bible» (1995). Στην αρχή της ταινίας του Μπελόκιο άκουσα ένα θρησκευτικό ύμνο, από τον οποίο πρέπει να πήρε ο Μπερλιόζ ένα θέμα του για το  πέμπτο μέρος της «Φανταστικής συμφωνίας» του. Και, ψάχνοντας στο youtube για τον σύνδεσμο, βλέπω ότι έχει τον τίτλο «Dream of a witches Sabbath», όνειρο ενός Σαββάτου μαγισσών.   

Safy Nebbou, In the forests of Siberia (2016)

Safy Nebbou, In the forests of Siberia (2016)

  Από σήμερα στους κινηματογράφους.

  Τι ήταν αυτό που οδήγησε τον Henry David Thoreau να ζήσει στην όχθη της λίμνης Walden για δυο περίπου χρόνια, μια ολότελα φυσική και σχεδόν αυτάρκη ζωή; Τι ήταν αυτό που οδήγησε τον Κρις στην ταινία «Into the wild» του Sean Penn (που γίνεται επίκαιρος με την τελευταία του ταινία «The last face»)  να εγκαταλείψει τον πολιτισμό και να περιπλανηθεί φθάνοντας στην Αλάσκα, ζώντας μόνος του σε ένα εγκαταλειμμένο λεωφορείο όπου τον βρήκε ο θάνατος; Τι είναι αυτό που οδήγησε τον Teddy να εγκαταλείψει την πατρίδα του τη Γαλλία και να πάει να μείνει σε μια καλύβα στις όχθες της λίμνης Βαϊκάλης;

  Στην ψυχολογία υπάρχει ο όρος εκλογίκευση. Καθένας από τους τρεις τους αιτιολόγησε αυτή του την επιλογή με λογικά επιχειρήματα, όμως εμείς πιστεύουμε ότι υπάρχουν βαθύτερες αιτίες, ψυχολογικά αδιέξοδα, που οδηγούν σε μια τέτοιου είδους φυγή. Μπούχτησε με τη ζωή του ανάμεσα στους ανθρώπους και τους υπολογιστές ακούμε τον Teddy να μας λέει, και πόσο χαρούμενος είναι με την καινούρια του ζωή.

  Μια ταινία μας αρέσει γιατί είναι καλή, όμως υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που επηρεάζουν την προτίμησή μας. Έχω αναφερθεί στις ειδολογικές προτιμήσεις, δεν θέλω να επεκταθώ περισσότερο εδώ, απλά ήθελα να πω ότι από τις ταινίες με ζοφερούς εξπρεσιονιστικούς κλειστούς χώρους προτιμώ ταινίες με χαρούμενα ιμπρεσιονιστικά τοπία. Και η ταινία αυτή τα προσφέρει άφθονα. Η παγωμένη λίμνη, το δάσος, το χιονισμένο τοπίο, είναι μαγευτικά. Υπάρχουν βέβαια και οι εσωτερικές σκηνές στην καλύβα, που όμως δεν είναι πολλές και λειτουργούν περισσότερο σαν ιντερμέτζα. Και βέβαια δεν πρόκειται για ντοκιμαντέρ, η ταινία είναι μυθοπλασίας, μεταφορά από μυθιστόρημα. Έτσι θα δούμε σκηνές με σασπένς, όπως αυτό με την αρκούδα.

  Κάπου προς το μέσον της ταινίας θα εμφανισθεί και ένας άλλος άνθρωπος. Φυγόδικος, ζει στο δάσος εδώ και δώδεκα χρόνια. Περιμένει να κλείσει τα δεκαπέντε ώστε να παραγραφεί ο φόνος. Θα σώσει τη ζωή του Teddy, και ο Teddy θα τον περιποιηθεί όταν αρρωστήσει.

  Ας μην πούμε περισσότερα, πιστεύω ότι είναι μια ταινία που αξίζει να τη δείτε.

 

 

Patricio Guzmán, El botón de Nácar (Το μαργαριταρένιο κουμπί, 2015)

Patricio Guzmán, El botón de Nácar (Το μαργαριταρένιο κουμπί, 2015)

  Από σήμερα Μεγάλη Πέμπτη, στον κινηματογράφο Πτι Παλαί, με ένα εισιτήριο βλέπετε και το άλλο ντοκιμαντέρ του Γκούσμαν, "Νοσταλγώντας το φως".   

  Στο «Μαργαριταρένιο κουμπί», το πολυβραβευμένο αυτό ντοκιμαντέρ του Γκουσμάν, το νερό αποτελεί το στημόνι και η ιστορία της Χιλής το υφάδι.

  Δεν πρόκειται βέβαια για αναλυτική ιστορία. Ο Γκουσμάν μένει σε κομβικές περιόδους της ιστορίας της Χιλής.

  Οι πρώτοι κάτοικοι ήσαν θαλασσινός λαός. Ζούσαν κυριολεκτικά μέσα στο νερό και με τα κανό τους περιέπλεαν τις ακτές. Ο ωκεανός στη μια πλευρά και η οροσειρά των Άνδεων, η ράχη της Λατινικής Αμερικής, αποτελούν τα φυσικά της σύνορα.

  Τα πράγματα άλλαξαν όταν ήλθαν οι ισπανοί. Τους ιθαγενείς τους θεωρούσαν περίπου σαν τέρατα με τεράστιες πατούχες, και γι’ αυτό το νότιο μέρος της Χιλής όπου τους πρωτοσυνάντησαν το ονόμασαν Παταγωνία.

  Οι πρώτοι «εξαφανισμένοι» ήσαν οι ιθαγενείς αυτοί που εξοντώνονταν συστηματικά από τους αποίκους. Μάλιστα πριμοδοτούσαν την εξόντωσή τους: τόσα χρήματα για έναν όρχι, τόσα για ένα βυζί, τόσα για ένα παιδικό αυτί. Ποτέ δεν τιμωρήθηκαν.

  Η μεγαλύτερη γενοκτονία που συντελέστηκε ποτέ ήταν στην Αμερική. Δείγματα μόνο των ιθαγενών κατοίκων έχουν απομείνει, όπως εκείνη η ηλικιωμένη γυναίκα που ο Γκουζμάν τη παροτρύνει κάποια στιγμή να αφηγηθεί στη γλώσσα της.

  Και ακολουθούν οι άλλοι «εξαφανισμένοι», αυτοί της χούντας του Πινοτσέτ. Σε αντίθεση με το «Νοσταλγώντας το φως» όπου η κάμερα του Γκουζμάν αναζητά τα ίχνη τους στην άμμο της ερήμου, εδώ τα αναζητά στα βάθη της θάλασσας. Κάπου 1200 με 1400 κρατούμενοι δολοφονήθηκαν και ρίχτηκαν στον ωκεανό δεμένοι σε σιδερένιες ράβδους. Αργότερα ανασύρθηκαν κάποιες. Σε μία απ’ αυτές ήταν κολλημένο ένα κουμπί.

  Εξαιρετικό ντοκιμαντέρ, δεν πρέπει να το χάσετε.

 

Jordan Vogt-Roberts, Kong: Skull island (Κόνγκ: η νήσος του κρανίου, 2017)

Jordan Vogt-Roberts, Kong: Skull island (Κόνγκ: η νήσος του κρανίου, 2017)

   Η ταινία παίζεται ακόμη στους κινηματογράφους.

  Ταινία δράσης, περιπέτειας, φαντασίας, την χαρακτηρίζει το IMDb. Οι λάτρεις των ειδών αυτών θα την θεωρήσουν σαν μια από τις καλύτερες.

  Σε ένα αχαρτογράφητο νησί υπάρχει ένα τέρας. Το λέει αυτός, αλλά κανείς δεν τον πιστεύει. Στο τέλος θα καταφέρει να πετύχει τα κονδύλια που χρειάζονται για την αποστολή. Η στρατιωτική συνοδεία θα αποτελείται από στρατιώτες που ετοιμάζονται να αποχωρήσουν από το Βιετνάμ (1973). Θα περάσουν με τα ελικόπτερα μέσα από ένα τυφώνα. Χωρίς απώλειες, όμως τους περιμένει μια μεγάλη έκπληξη. Το τέρας, ο Κονγκ, με τις τεράστιες παλάμες του τα συντρίβει. Σε μικροκλίμακα, φανταστείτε τα σαν μικρά drones να πετάνε απειλητικά γύρω σας κι εσείς να τα κτυπάτε με τα χέρια σας.

  Όμως ο Κονγκ δεν είναι κακός. Αμύνθηκε στους εισβολείς της περιοχής του· οι οποίοι, επί πλέον, με τις εκρήξεις που προκάλεσαν ρίχνοντας βόμβες ξύπνησαν κάτι τέρατα που ύπνωτταν κάτω από το έδαφος. Είναι βέβαια του χεριού του, αλλά ένα από αυτά, που θα εμφανιστεί στο τέλος, πολύ μεγάλων διαστάσεων, είναι φοβερός αντίπαλος.

  Θα δούμε συναρπαστικές σκηνές συγκρούσεων ανάμεσα στα τέρατα αυτά και στα μέλη της αποστολής, αλλά και στον Κονγκ, που θα τους σώσει. Μάλιστα θα σώσει και την Brie Larson από βέβαιο πνιγμό, αρπάζοντάς την από το βυθό με την τεράστια παλάμη του.

  Οι σκηνές σύγκρουσης βέβαια καταλαμβάνουν το κεντρικό ενδιαφέρον, όμως δίπλα στο φανταστικό υπάρχει και το πραγματικό των ανθρώπινων σχέσεων. Δεν είναι μόνο το διπλό ρομάντζο, που όμως μόλις υπονοείται, δεν είναι μόνο ο αγνοούμενος αξιωματικός που αναρωτιέται αν τον περιμένει η γυναίκα του (απομονώθηκε στο νησί στον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο), είναι προπαντός η φιλία που αναπτύχθηκε ανάμεσα στον γιαπωνέζο και τον αμερικάνο των οποίων τα αεροπλάνα καταρρίφθηκαν και έπεσαν με αλεξίπτωτα δίπλα δίπλα, πριν από τα γράμματα της αρχής. Παλεύουν με λύσσα ποιος να εξοντώσει τον άλλο, μέχρι που εμφανίζεται ο Κονγκ. Όμως ο γιαπωνέζος πέθανε κάποια χρόνια αργότερα, πριν το 1973. Ο αμερικάνος τιμά τη μνήμη του.

  Και θυμήθηκα την προέλευση της λέξης «συγκρητισμός». Η μεταφορική της σημασία προέρχεται από μια αρχική κυριολεκτική. Οι κρητικοί βρίσκονταν σε συνεχή πόλεμο μεταξύ τους, αλλά όταν εμφανιζόταν ένας εξωτερικός εχθρός αμέσως ξεχνούσαν τις διαφορές τους και ένωναν τις δυνάμεις τους για να τον αντιμετωπίσουν.

Barry Jenkins, Moonlight (2016)

Barry Jenkins, Moonlight (2016)

 

Προσθήκη λεζάντας

  Παίζεται ακόμη στους κινηματογράφους.

  Με έξι όσκαρ το «Moonlight» θεωρείται ως μια από τις καλύτερες ταινίες της χρονιάς.

  Η ταινία παρακολουθεί τον Chiron σε τρεις φάσεις της ζωής του: σαν μικρούλη, σαν έφηβο και σαν νεαρό ενήλικα.

  Μου άρεσε πολύ το πρώτο μέρος και το δεύτερο. Στο πρώτο βλέπουμε τον «μικρούλη» να βρίσκει προστασία στον Juan, έναν έμπορο ναρκωτικών, και στη φιλενάδα του. Αντιμετωπίζει το bullying των συμμαθητών του, ενώ η μητέρα του τον διώχνει συχνά από το σπίτι για να δεχθεί «πελάτες». Δεν είναι μόνο για να εξασφαλίσει τα προς το ζην, πρέπει να εξασφαλίσει και τη δόση της.

  Στο δεύτερο μέρος βλέπουμε τον Chiron να αντιμετωπίζει επίσης το bullying των συμμαθητών του. Έχει και μια ομοφυλόφιλη επαφή με ένα φίλο του, που όμως του φέρεται επίσης με αρκετή περιφρόνηση. Αντιμετωπίζοντας και ο ίδιος bullying, πιέζεται από έναν συμμαθητή τους να τον κτυπήσει. Το μέρος τελειώνει με μια πράξη εκδίκησης, καθοριστική για το μέλλον του Chiron: Θα σπάσει μια καρέκλα στο κεφάλι αυτού του συμμαθητή. Θα καταλήξει στη φυλακή, όπου θα «ωριμάσει». Βγαίνοντας είναι αγνώριστος. Μπρατσαράς, με αυτοπεποίθηση, γίνεται ό,τι και ο προστάτης του ο Juan: έμπορος ναρκωτικών.

  Τα δυο αυτά μέρη μου άρεσαν, το τρίτο όμως με άφησε αμήχανο.

  Ο φίλος του τον παίρνει μετά από χρόνια τηλέφωνο. Κάποιος του το έδωσε, τον βασανίζουν και οι τύψεις. Ζει σε άλλη πολιτεία.

  Ο Chiron Θα πάει να τον βρει.

  Το σασπένς αιωρείται. Τι θα συμβεί;

  Η αφηγηματική μου αναμονή είναι ότι θα τον εκδικηθεί.

  Τίποτα τέτοιο δεν θα συμβεί.

   Ομοφυλόφιλος, είναι δυνατόν να ήταν η μοναδική του επαφή, όλα αυτά τα χρόνια, αυτή που είδαμε στο δεύτερο μέρος; Δύσκολα πείθει.

  Δεν με πείθουν επίσης τα δάκρυα της μάνας, που μέσα στους λυγμούς της λέει ότι τον αγαπάει, ενώ του φέρθηκε ολότελα σκάρτα.

  Η ταινία, διαβάζω, βασίζεται σε ένα ανέκδοτο ημι-αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα. Τι μπορεί να είναι αληθινό και τι επινοημένο, τόσο στο μυθιστόρημα όσο και στην ταινία;

  Υπάρχει η παροιμία που λέει «τέλος καλό όλα καλά». Φαίνεται όμως ότι ισχύει και το αντίθετο.

  Αλλά, θα επαναλάβω άλλη μια φορά, κι ας γίνομαι κουραστικός σε όσους με διαβάζουν, ότι «περί ορέξεως κολοκυθόπιτα».

  Μπορεί η ταινία να μη μου άρεσε, εσάς όμως μπορεί να σας αρέσει. Αν διαβάσω ότι μια ταινία δεν άρεσε, εμένα με ιντριγκάρει να τη δω. Θυμάμαι πόσο μου άρεσε το «Killers» που όμως είχε χαμηλή βαθμολογία στο IMDb. Όταν διάβασα ότι το «The last face» δεν άρεσε στους κριτικούς στους Κάνες εγώ έσπευσα να το δω. Και μου άρεσε πάρα πολύ. Το ίδιο και το «Φοβού τον πεθερό», που και αυτό έχει χαμηλή βαθμολογία στο IMDb.