Θωμάς Σίδερης, The wedding in Afrin (2023)

 Θωμάς Σίδερης, The wedding in Afrin (2023)

 

  Έχουμε δει άλλες τέσσερις ταινίες του εξαιρετικού ντοκιμαντερίστα Θωμά Σίδερη, τις «Το θολό ποτάμι του Μπασίμ», «Τα ρόδα του Ναγκόρνο Καραμπάχ», «Gas station» και «Η σκόνη της Καμπούλ».

  Γκουγκλάραμε για το Αφρίν.

  Μέχρι τον συριακό εμφύλιο, η πόλη του Αφρίν είχε 30.000–35.000 κατοίκους, ενώ ολόκληρη η περιοχή 160.000–170.000. Με 90% κουρδικό πληθυσμό, η περιοχή ζούσε υπό την καταπίεση του καθεστώτος του Άσαντ. Το 2012, με τον εμφύλιο, οι δυνάμεις του Άσαντ αποσύρθηκαν για να προστατεύσουν άλλες περιοχές, και το Αφρίν το 2014 ανακήρυξε την αυτονομία του. Η περιοχή πέρασε υπό τον έλεγχο των κουρδικών δυνάμεων στο πλαίσιο της ευρύτερης συγκρότησης της Αυτόνομης Διοίκησης της Βόρειας και Ανατολικής Συρίας (Ροζάβα). Ήταν η χρυσή εποχή του Αφρίν. Καθώς ήταν η πιο ασφαλής περιοχή της Συρίας πολλοί κατέφυγαν σ’ αυτό. Δέχτηκε περίπου 300.000 εσωτερικούς μετανάστες στους οποίους πρόσφεραν κάθε δυνατή βοήθεια οι ντόπιοι. Όμως η Τουρκία έβλεπε την κουρδική αυτονομία στα σύνορά της ως άμεση απειλή, συνδέοντας το YPG (κουρδική πολιτοφυλακή) με το PKK. Δυο μήνες κράτησαν οι μάχες μέχρι να καταληφθεί πλήρως το Αφρίν, το οποίο εξακολουθεί μέχρι σήμερα να ελέγχεται από τις τουρκικές δυνάμεις. Υπήρξαν πολλοί νεκροί από τους βομβαρδισμούς και τις συγκρούσεις, ενώ οι κούρδοι εκτοπίστηκαν αρχικά εκτός του Αφρίν, σε στρατόπεδα προσφύγων, και στη συνέχεια πάρα πολλοί από αυτούς στο Ιράκ. Πολλοί, ιδιαίτερα μικρά παιδιά, γέροι και άρρωστοι, πέθαναν από τις ταλαιπωρίες αυτής της βίαιης εκτόπισης. Στα μέρη τους εγκαταστάθηκαν άραβες, και σήμερα οι κούρδοι που έχουν απομείνει είναι μόλις το 25% του πληθυσμού.

  Οι εικόνες που καταγράφει η κάμερα είναι συγκλονιστικές. Ερείπια, νεκροί, συγκινητικές οι μαρτυρίες των ζωντανών. Και συνεχώς ακούγονται πυροβολισμοί και εκρήξεις. Αφηγητής είναι ο κούρδος ποιητής Merwan Berekat, και φυσικά ακούμε κάποια ποιήματά του. Όσο για το γάμο, αυτός έγινε το 1995, και επεισόδια από αυτόν τον γάμο που είχε καταγράψει η κάμερα είναι σκόρπια στην ταινία σαν ένα λάιτ μοτίβ. Και το συγκλονιστικό: δεν βρήκαν το ζευγάρι που παντρεύτηκε. Άραγε ήταν ανάμεσα στους εκτοπισμένους, ή ανάμεσα στους νεκρούς;

  Μεγάλη μέριμνά τους η διατήρηση της γλώσσας.

  Ατάκα από την ταινία: όταν η γλώσσα εξαφανίζεται, εξαφανιζόμαστε και εμείς.

  Έτσι εξαφανίστηκαν και οι απόγονοι αυτών που έκτισαν τις πυραμίδες, γύρω στο 1000 μ.χ.

  «Μήγαρις έχω άλλο στο νου μου, πάρεξ ελευθερία και γλώσσα;», μας λέει και ο Σολωμός.