Boris Barnet, Το σπίτι στην πλατεία Trubnaya (дом на трубной, 1928)

Boris Barnet, Το σπίτι στην πλατεία Trubnaya (дом на трубной, 1928)

  Από σήμερα στο Στούντιο και στον Μικρόκοσμο. 

  Απολαυστική σοβιετική βουβή κωμωδία με άφθονα κωμικά επεισόδια. Κεντρικό πρόσωπο είναι μια απλοϊκή χωριατοπούλα που πηγαίνει στη Μόσχα. Εκεί θα της συμβούν διάφορα. Μια χήνα που κουβαλάει μαζί της θα της ξεφύγει και θα την κυνηγάει στις ράγες του τραμ, προκαλώντας κομφούζιο. Θα τρέξει πάνω στη σκηνή για να ξυλοκοπήσει τον κακό. Βρίσκει δουλειά σαν υπηρέτρια σε ένα σκληρό αφεντικό, που όμως θα τον βάλει στη θέση του ο συνδικαλιστής. Σοσιαλισμός σοσιαλισμός, αλλά κι εκεί υπάρχουν αφεντικά. Και άλλα πολλά.

  Η γρήγορη κίνηση της κάμερας και τα μικρά πλάνα τής δίνουν ένα ξέφρενο ρυθμό, σαν αυτόν που είδα και στις ταινίες του Βερτόφ. Κάνοντας μια υπερερμηνεία, θα έλεγα ότι ο γρήγορος αυτός ρυθμός συμβολίζει τη λαχτάρα των σοβιετικών να οικοδομήσουν όσο πιο γρήγορα γίνεται τον σοσιαλισμό.

  Πολύ μου άρεσε αυτή η ταινία.

Μιχαήλ Ρομ, Οι δεκατρείς (Тринадцать, 1937)

Μιχαήλ Ρομ, Οι δεκατρείς (Тринадцать, 1937)

  Από την Πέμπτη που μας πέρασε στους κινηματογράφους, σε επανέκδοση.

  Τον Μιχαήλ Ρομ τον θυμάμαι από το ντοκιμαντέρ του «Ο αληθινός φασισμός», ταινία που την είδα τουλάχιστον δυο φορές. Τώρα, με την ευκαιρία της επανέκδοσης, είδα και τους «Δεκατρείς».

  Μια ομάδα με απόστρατους ιππείς του κόκκινου στρατού, με το διοικητή τους, τη γυναίκα του και έναν ηλικιωμένο γεωλόγο διασχίζουν την έρημο. Ένα πηγάδι από το οποίο ήλπιζαν ότι θα προμηθεύονταν νερό είναι ξεραμένο. Πρέπει οπωσδήποτε να βρουν άλλο.

  Τελικά βρίσκουν ένα άλλο πηγάδι. Μέσα υπάρχουν δυο οπλοπολυβόλα, ενώ το νερό έχει στερέψει. Δηλαδή όχι ακριβώς, τρέχει σχεδόν σταγόνα σταγόνα από κάπου από τα πλάγια του πηγαδιού. Γεμίζουν τα δοχεία, μια διαδικασία χρονοβόρα. Φυσικά ανασύρουν τα οπλοπολυβόλα, τα οποία θα τους φανούν πολύτιμα, γιατί ξαφνικά καταφτάνουν οι Basmachi (εξεγερμένοι Τουρκομάνοι) που πρόσφατα είχαν σφάξει 70 άτομα σε ένα χωριό. Ο κόκκινος στρατός προσπαθεί να συλλάβει τον αρχηγό τους, τον Σιρμάτ Χαν, χωρίς να τα έχει καταφέρει μέχρι τώρα. Είναι κι αυτοί εξαντλημένοι, ψάχνουν για νερό.

   Οι δεκατρείς αντιμετωπίζουν με επιτυχία τις αλλεπάλληλες επιθέσεις τους. Οι Μπασμάκι αποφασίζουν να διαπραγματευθούν, πιέζονται από τη δίψα. Θα τους αφήσουν να φύγουν λένε, χωρίς να τους πειράξουν. Αυτοί ζητάνε να τους παραδώσουν τον αρχηγό τους. Στο μεταξύ έχουν στείλει έναν να ειδοποιήσει τον κόκκινο στρατό. Θα τα καταφέρει;   

  Είμαι σίγουρος ότι η ταινία αυτή αποτέλεσε την έμπνευση της «Σαχάρας» (1943) του Zoltán Korda, στην οποία η υπόθεση διαδραματίζεται στο δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο. Παρά τη διαφορά σε κάποια επεισόδια, σε κάποια άλλα είναι πιστή αντιγραφή, όπως για παράδειγμα σ’ αυτό που ο επικεφαλής αξιωματικός κάνει ότι πλένεται, για να δείξουν στους Μπασμάκι ότι υπάρχει αφθονία νερού.

  Μου άρεσε πολύ η ταινία, η δεύτερη του Μιχαήλ Ρομ μετά τη «Φραντζολίτσα» (από το διήγημα του Μωπασάν από το οποίο εμπνεύστηκε και ο Μιτζόγκουτσι την ταινία του «Oyuki the virgin»).

Federico Fellini, 8 1/2 (1963)

Federico Fellini, 8 1/2 (1963)

  Από την Πέμπτη που μας πέρασε στους κινηματογράφους, σε επανέκδοση.

  O Μαρτσέλο Μαστρογιάνι είναι σκηνοθέτης. Νοσηλεύεται σε ένα σανατόριο, σαν αυτό του «Μαγικού βουνού», μόνο που εδώ οι ασθενείς είναι ψυχικά και όχι σωματικά άρρωστοι. Η ταινία ξεκινάει με τις φαντασιώσεις του.

   Στην ταινία βλέπουμε διάφορα επεισόδια, άλλα πραγματικά, άλλα αναμνήσεις και άλλα φαντασιώσεις του διαταραγμένου Μαρτσέλο, συναρπαστικά καθαυτά, αλλά που συνδέονται με μια εντελώς αμυδρή πλοκή. Η γκόμενα, η γυναίκα του, η γυναίκα που φαντασιώνεται (αυτή είναι η Κλαούντια-Καρντινάλε), οι παραγωγοί, το σασπένς με το τι θα γίνει με την ταινία φαντασίας που πρόκειται να γυρίσει, απαρτίζουν χοντρικά την ταινία. Όχι, δεν σκοπεύει να τη γυρίσει, παρά την επιμονή των παραγωγών, δεν νιώθει ικανός. Στο τέλος της ταινίας ξεμοντάρουν την εξέδρα από όπου θα εκτοξεύονταν το διαστημόπλοιο. Και σε ένα γκροτέσκο τελευταίο επεισόδιο βλέπουμε όλο το σταφ, πιασμένοι χέρι χέρι, να χορεύουν υπό τους ήχους των οργάνων κάποιων μουσικών που είναι ντυμένοι σαν κλόουν, ένα χορό που μοιάζει με τους δικούς μας συρτό και σιγανό, ή καλύτερα, σαν αυτόν που βλέπουμε να χορεύει ο χάρος με τον ιππότη και τους δικούς του στο τέλος της «Έβδομης σφραγίδας», που συμπτωματικά παίζεται σε επανέκδοση αυτή τη βδομάδα.  

  Όχι, δεν μου άρεσε η ταινία, παρά το ότι θεωρείται από τις κορυφαίες του, συγκρίνοντάς τη με τη «Λα στράντα» και την «Ντόλτσε βίτα».