Book review, movie criticism

Tuesday, March 10, 2026

Αύγουστος Κορτώ, Αυτοκτονώντας ασύστολα

 Αύγουστος Κορτώ, Αυτοκτονώντας ασύστολα, Ανοικτή βιβλιοθήκη 2025 (Α΄έκδοση, Καστανιώτης 2005)

 


  Πριν 11 χρόνια διάβασα το αυτοβιογραφικό «Βιβλίο της Κατερίνας». Είχα σκοπό να ξαναδιαβάσω και άλλα του Κορτώ, αλλά δεν εδέησε. Είχα ξεχάσει ότι, παρά το μελαγχολικό θέμα, ήταν γραμμένο με αρκετό χιούμορ.

  Το ίδιο χιούμορ, ξέφρενο προς το τέλος, βρήκα και στο «Αυτοκτονώντας ασύστολα».

  Δεν μου αρέσουν βιβλία με αρνητικούς χαρακτήρες, όμως το χιούμορ του με αποζημίωσε.

  Επίσης αμβλύνει την εντύπωση του αρνητικού χαρακτήρα της ηρωίδας η πρωτοπρόσωπη, «εξομολογητική» αφήγηση.

  Μια, όχι ακριβώς νυμφομανής αλλά μανιακή του σεξ, άλλαζε τους άντρες σαν τα πουκάμισα (που λέει ο λόγος, μια και είναι γυναίκα). Όταν δεν περνούσε το δικό της τους εκβίαζε με δήθεν απόπειρες αυτοκτονίας. Δρασκέλιζε το μπαλκόνι και τους τρομοκρατούσε. Εύκολο, αφού και η μάνα της είχε αυτοκτονήσει. Μια τέτοια απόπειρα παρά λίγο να της στοιχίσει τη ζωή. Τη γλίτωσε φτηνά με ένα στραμπούληγμα στον αστράγαλο.

  Χειριζόταν επίσης με ανάλογο τρόπο τον πλούσιο πατέρα της για να του αποσπά χρήματα.

  Και αυτή η μανιακή του σεξ τελικά ερωτεύτηκε. Τον Πάβελ, ένα ρώσο.

  Μου θύμισε τον Πάφκα Κορτσάγιν, στο «Πώς δενότανε το ατσάλι».

  Μόνο που αυτός δεν την ερωτεύτηκε.

  Μα είναι δυνατόν;

  Αυτό τη βύθισε σε απελπισία.

  Όχι, αυτή τη φορά ήταν αποφασισμένη να αυτοκτονήσει.

  Μόνο που άλλαξε γνώμη όταν διαπίστωσε πως είναι έγκυος.

  Θα το κρατήσει το παιδί, θα είναι ένα κομμάτι από τον Πάβελ.

  Και θα κάνει τα αδύνατα δυνατά για να αναγνωρίσει την πατρότητα, ο άθλιος.

  Με φοβερή αφηγηματική άνεση ο Κορτώ, δεν είναι έκπληξη το ότι είναι πολυγραφότατος.

  Έχει μεταφράσει επίσης πολλά βιβλία, αμερικάνους συγγραφείς κυρίως.

  Το perplexity μου σύστησε δυο σαν τα καλύτερα βιβλία του. Ελπίζω να τα διαβάσω κάποια στιγμή, είναι τόσες οι προτεραιότητες.

  Και τώρα να του δώσουμε το λόγο, παραθέτοντας αποσπάσματα.

  «Γεννήθηκα στις 2 του Γενάρη του 1960».

  Αυτή γεννήθηκε στις 2 το Γενάρη του 1991.

  Συμπτώσεις.

  «…είχε μάθει ότι ο πλούτος (ιδίως αν τον σπαταλάς σε μαλακίες) ήταν ο σκοπός της ζωής της».

  Ο σκοπός που έδινε νόημα στη ζωή της. Παραπέμπω στην ανάρτησή μου για το «Νόημα της ζωής» του Terry Eagleton.

  «Μερικοί μάλιστα ήταν και Φλαμανδοί, και μιλούσαν αυτή την τρελή γλώσσα που είναι θαρρείς όλο χ, που ο άλλος σου μιλάει και νομίζεις ότι έχει κάτσει το φλέμα στο λαιμό του, και σου ’ρχεται να του δώσεις χαρτομάντηλο να βγάλει επιτέλους τη ροχάλα».

  Πραγματικά αυτό το παρατήρησα πολύ γρήγορα μαθαίνοντας ολλανδικά, το ‘χ’ ακούγεται συχνότατα. Το g για παράδειγμα προφέρεται ‘χ’: goed, χουντ, ενώ στην αδελφή γλώσσα, τα γερμανικά, είναι gut.

  «Τέτοιες συναναστροφές, ούτε η Αρβελέρ, δηλαδή…».

  Επίκαιρο, με τον πρόσφατο θάνατό της.

  «Τι τρελό αίσθημα η ζήλεια, ρε γαμώτο, και να μην τον γουστάρεις καθόλου τον άλλο, στην υποψία και μόνο ότι μπορεί να τον γουστάρει κάποια άλλη, γίνεσαι Κέρβερος».

  Μεγάλη αλήθεια, το έζησα.

  «Αλλά το καταπληκτικό με μένα είναι ότι είχα σκαρφιστεί κι ένα σωρό απίθανες, κι εντυπωσιακές αυτοκτονίες».

  Πάνω από 20 χρόνια πριν είναι που διάβασα για το βιβλίο του Mario Mariani, «Il libro dei suicidi» όπου γράφει για αυτοκτονίες πραγματικές και φανταστικές. Με εντυπωσίασε η αυτοκτονία κάποιου που άνοιξε το κλουβί με τα λιοντάρια του ιδιωτικού ζωολογικού του κήπου και την έκλεισε πίσω του μπροστά στα έκπληκτα και πανικόβλητα μάτια των καλεσμένων του, αλλά με ξενέρωσε όταν μου είπε η ΑΙ ότι η ιστορία αυτή ήταν επινοημένη. Πάντως μετάνιωσα που δεν το παράγγειλα τότε, τα ιταλικά μου είναι πολύ καλά για να τα διαβάζω, φοβήθηκα μην μου μπουν ιδέες. Τώρα είναι εξαντλημένο.

  «Ο Μπάμπης ήταν. Ένας μονιμάς του πεζικού…».

  Όχι, ήμουν έφεδρος ανθυπολοχαγός ΕΜ.

  Δεν συναντάω συχνά το όνομά μου σε μυθιστορήματα.

  «Κοιτούσε τους πίνακες, αλλά όχι με το ψεύτικο βλέμμα που κοιτούσαν οι άλλοι. Αυτός κοιτούσε και καταλάβαινε, νόμιζες ότι με την Παναγία ήταν παλιοσειρά, ίδιος λόχος».

  Το παραθέτω για το χιούμορ και γιατί κολλάει με το προηγούμενο.

  Όχι, εγώ δεν ήμουν σειρά με το γιο της.

  «…στα βιβλία που μου στέλνει η Μάγδα…».

  Δεν το είχα υπογραμμίσει, αλλά κατεβάζοντας τις σελίδες έπεσε πάνω το μάτι μου.

  Η Μάγδα ήταν ένα πεντράχρονο κοριτσάκι, κόρη του ψιλικατζή απέναντι από την γκαρσονιέρα του φίλου μου του Γιώργη του Παπαδάκη, που τον επόμενο χρόνο γίναμε και συγκάτοικοι, σε δυάρι, λίγο πιο πάνω, στο Βύρωνα. Με έλεγε κύριο Μπάμπη, και ο Γιώργης τη διόρθωνε, «όχι κύριε Μπάμπη αλλά σύντροφε Μπάμπη».

  Μια μέρα μας λέει σκασμένος στα γέλια ο ψιλικατζής, Παπαδάκης και αυτός. Ρωτάει την κόρη του ποιος είναι ο άλλος κύριος που είναι μαζί με τον Γιώργη; Και η απάντηση: «Ο σύντροφος κύριος Μπάμπης».

  Εμείς εβδομηνταρίσαμε, αυτή σίγουρα πενηντάρισε, καλή της ώρα εκεί που βρίσκεται.

  «-Τι πρέπει να κάνω; Πες μου.

  -Να τον ταΐσεις περίοδο…».

  Μαγικά, για να τον κερδίσει.

  Τον Πάβελ.

  -Το νου σου κακομοίρη μου, να μην τρως κουλουράκια από…

  Με είχαν τρομοκρατήσει οι γονείς μου.

  Πάντως ή δεν έπιασαν τα μαγικά (σιγά που δεν θα έτρωγα κουλουράκια) ή δεν τα χρησιμοποίησαν.

  «Τώρα να το φιλοσοφήσω λίγο, πιστεύω ότι σχέση σοβαρή χωρίς καλό κρεβάτι δεν γίνεται».

  Μα τι διάβολο, φιλοσοφία θέλει το πράμα;

  «…ένα αίτιο που ενοχοποιούν οι γιατροί για τον καρκίνο της μήτρας είναι οι πολύ συχνές σεξουαλικές επαφές».

  Δεν με έπεισε, ρώτησα το perplexity. Λάθος, αν είναι με τον ίδιο σύντροφο. Με διαφορετικούς συντρόφους, απλά αυξάνει το ρίσκο κάποιος από όλους να σου μεταδώσει HPV (Human Papillomavirus, Ιός των Ανθρώπινων Θηλωμάτων), που και πάλι η πιθανότητα καρκινοποίησης είναι ελάχιστη. Νομίζω αυτό κόλλησε ο Νίνο, αλλά ήταν άτυχος.

  Είπε η… γιατί έτσι νόμιζε και ο συγγραφέας, ή απλά το έβαλε στο στόμα της;

  Πολλές φορές είναι άλυτο το πρόβλημα.

  Για όσους με διαβάζουν για πρώτη φορά, να πω ότι συχνά αυτοβιογραφούμαι στις κριτικές μου.

No comments: