Book review, movie criticism

Saturday, July 7, 2018

Mikael Håfström, Escape plan (2013)




  Εν όψει του sequel «Escape plan 2: Hades» που από την επόμενη πέμπτη θα αρχίσει να προβάλλεται στους κινηματογράφους είπα να δω και το original. Ο γιος μου είχε δίκιο όταν μου έδωσε αυτή τη συμβουλή, και την εφάρμοσα βλέποντας πρώτα το «Olympus has fallen» και μετά το «London has fallen».
  Τα crime δεν είναι έργα της προτίμησής μου, αλλά τα βλέπω κατά τα μεσάνυχτα, όταν δεν νυστάζω και δεν θέλω να πέσω αμέσως για ύπνο. Τέτοια ώρα είδα και το «Σχέδιο απόδρασης», που φυσικά ανεβάζοντας την αδρεναλίνη μου με κράτησε ξύπνιο μέχρι το τέλος.
  Το θέμα είναι η απόδραση. Το υπόθεμα, η απόδραση από τις φυλακές. Και επειδή δεν πιστεύω καθόλου σ’ αυτό του Ετιέν Σουριό για τις «Διακόσιες χιλιάδες δραματικές καταστάσεις», ούτε καν τις διακόσιες, δεν θα χαρακτηρίσω  υπόθεμα του υποθέματος το ότι εδώ αυτός που θα δραπετεύσει δεν είναι ο «κακός» όπως συνήθως, έστω αθώος ή μυθοποιημένος όπως ο Πεταλούδας, αλλά υπάλληλος μιας υπηρεσίας που ελέγχει την ασφάλεια των φυλακών. Συλλαμβάνεται με ψεύτικο όνομα και δραπετεύει, και έτσι εντοπίζονται οι «τρύπες».
  Όμως αλήθεια, πόσα υποθέματα της δραπέτευσης υπάρχουν άραγε; Πρόχειρα μου έρχονται στο νου η δραπέτευση από τις φυλακές και η δραπέτευση από την αιχμαλωσία. Ίσως και από τα χέρια των «κακών», όπως στο «Pulp fiction».
  Στη συγκεκριμένη απόδραση τα πράγματα σκαλώνουν. Κάποιος έχει μεθοδεύσει την εξόντωσή του. Πώς θα τα καταφέρει; Ξέρει ότι η φυλακή αυτή είναι ιδιωτική, δεν έχει καμιά σχέση με το κράτος.
  Τελικά υπάρχει και ο «κακός», που δεν είναι βέβαια και τόσο κακός, είναι κάτι σαν Ρομπέν των δασών, που κλέβει τράπεζες και μοιράζει χρήματα στους φτωχούς. Μαζί θα σχεδιάσουν την απόδραση. Όμως το να δραπετεύσουν είναι μια ιστορία για αγρίους, ειδικά όταν διαπιστώνουν ότι η φυλακή τους είναι ένα πλωτό Γκουαντανάμο.
  Το έργο τελειώνει, αλλά σε μια από τις τελευταίες σκηνές βλέπουμε την πλωτή ιδιωτική φυλακή, που καλά κρατεί.
  Την αποκλείω σαν μελλοντικό ενδεχόμενο, που δεν την συνέλαβε η φαντασία του Όργουελ. Οι αγορές, που θα είχαν ίσως συμφέρον, δεν θα ξόδευαν ποτέ χρήματα για ιδιωτικές φυλακές αφού μια χαρά μπορούν να χρησιμοποιούν τις κρατικές για να κρατάνε φυλακισμένους τους εχθρούς τους, και τις οποίες δεν είναι υποχρεωμένες να χρηματοδοτούν οι ίδιες, καθώς χρηματοδοτούνται από τα χρήματα των φορολογουμένων.
  Για το «Σχέδιο απόδρασης 2: Ο Άδης» θα αναρτήσουμε την Πέμπτη που θα αρχίσει να προβάλλεται στους κινηματογράφους.

Friday, July 6, 2018

Mar Targarona, Secuestro (Απαγωγή 2016)


Mar Targarona, Secuestro (Απαγωγή 2016)


  Από χθες στους κινηματογράφους.
  Στη ζωή τα γεγονότα εκτυλίσσονται συχνά καταιγιστικά και απρόβλεπτα, καθώς το ένα πυροδοτεί το άλλο. Στη μυθοπλασία αυτό γίνεται με ακόμη πιο εντυπωσιακό τρόπο, για να συναρπάσει περισσότερο θεατές ή αναγνώστες.
  Στην «Απαγωγή» ένα bullying που υφίσταται ένας μαθητής, το χειρότερο από κάθε άλλη φορά, θα πυροδοτήσει μια σειρά γεγονότα σε ένα θρίλερ καθόλα καθηλωτικό. Στην αρχή είναι η αναζήτηση, μετά η καταδίωξη, και στο τέλος έχουμε τη μεγάλη ανατροπή. Αλλά να μην πούμε περισσότερα, εμένα η ταινία μου άρεσε.

Thursday, July 5, 2018

Shubhashish Bhutiani, Hotel salvation (H σωτηρία της ψυχής 2016)


Shubhashish Bhutiani, Hotel salvation (H σωτηρία της ψυχής 2016)


  Από σήμερα στους κινηματογράφους.
  Γλυκόπικρη κωμωδία, με ένα στόρι ολότελα σουρεάλ. Μου θύμισε πολύ την ιστορία με τον Ναστρατίνη Χότζα που μου έλεγε η γιαγιά μου.
  Ο μπαμπάς βλέπει συνεχώς το ίδιο όνειρο, πράγμα που τον κάνει να πιστεύει ότι ήλθε η ώρα του να πεθάνει. Παρακαλεί λοιπόν το γιο του να τον πάει στο «Ξενοδοχείο η Σωτηρία» όπου πηγαίνουν όσοι πρόκειται να εγκαταλείψουν τα εγκόσμια.
  Μα είναι δυνατόν τέτοιο πράγμα;
  Ναι, το κάνουν και οι ελέφαντες.
  Η παραμονή κρατάει 15 μέρες. Μέσα σ’ αυτές πρέπει ο πελάτης να «αναχωρήσει», αλλιώς επιστρέφει στο σπίτι του. Βέβαια στη συνέχεια βλέπουμε ότι υπάρχουν και παραθυράκια.
  Αυτό που παρατηρούμε στην ταινία, πέρα από τα χιουμοριστικά – δεν θα τα έλεγε κανείς κωμικά – επεισόδια είναι οι στενοί οικογενειακοί δεσμοί. Όμως πετάγεται ένα καρφί για τον πατριάρχη γιο, που έχει βρει γαμπρό για την κόρη του και δεν της επιτρέπει να μάθει μηχανή. Κάποια στιγμή όμως του λέει ότι ο παππούς την έμαθε να οδηγεί. Επίσης ο παππούς τη συμβουλεύει να ακολουθήσει την καρδιά της. Αυτό κάνει και αυτή, και διαλύει τον αρραβώνα της παρά τις γαμήλιες προετοιμασίες.
  Ο γιος κινδυνεύει να χάσει τη δουλειά του με το να μένει κοντά στον πατέρα του. Αυτός του λέει να φύγει. Φεύγει. Και κάποια στιγμή τον ειδοποιούν ότι ο πατέρας του πέθανε.
  Ένας λόγος που μου αρέσουν οι τριτοκοσμικές ταινίες είναι για τα ανθρωπολογικά τους στοιχεία. Βέβαια δεν αποκρυπτογραφείς πάντα τα σημεία που βλέπεις σ’ αυτές. Για παράδειγμα, ξέρω ότι μια ζωγραφισμένη ελιά στο μέτωπο της γυναίκας σημαίνει ότι είναι παντρεμένη. Τι σημαίνει όμως μια κάθετη κόκκινη γραμμή στο μέτωπο του ιδιοκτήτη του ξενοδοχείου;
  Τη διαβατήρια τελετή του θανάτου την είδαμε νομίζω τρεις φορές, σε διαφορετικές φάσεις. Είδαμε επίσης μια μικρή τελετουργία με ένα μοσχαράκι. Πάνω του είναι ένα χαλί, ο ιερέας ψάλει διάφορα, και οι τέσσερις της οικογένειας δίνουν προσφορές. Στις χούφτες τους βάζει «αγιασμό» με ένα κουταλάκι.
 

Santiago Mitre, La cordillera (Ο πρόεδρος 2017)


Santiago Mitre, La cordillera (Ο πρόεδρος 2017)


  Από σήμερα στους κινηματογράφους
  Δεν είναι και πολλές οι ταινίες που βλέπουμε με τον πρόεδρο ή τον πρωθυπουργό μιας χώρας να είναι οι κύριοι χαρακτήρες. Μου έρχεται στο μυαλό ο Τσώρτσιλ («Darkest hour») και ο φανταστικός πρόεδρος των ΗΠΑ στο ρόλο του waki, ενώ στον πρωταγωνιστικό ρόλο του shite ο σωματοφύλακάς του (θέατρο Νο) στις δυο ταινίες που είδα πρόσφατα, τις «Olympus has fallen» και «London has fallen». Σήμερα έχουμε επίσης ένα φανταστικό πρόεδρο της Αργεντινής, το ρόλο του οποίου ενσαρκώνει ο έξοχος Ricardo Darin.
  Πρόκειται για μια καθαρά πολιτική ταινία η οποία όμως συμπλέκεται με ένα οικογενειακό δράμα, καθόλου στενά θα έλεγα· απλά το οικογενειακό δράμα πλουτίζει περισσότερο την πλοκή.
    Σε ένα θέρετρο στην κορυφή της οροσειράς  (cordillera) των Άνδεων από τη μεριά της Χιλής μαζεύονται αρχηγοί κρατών σε μια διάσκεψη κορυφής για να αποφασίσουν για την ένωσή τους σε ένα αμερικανικό ΟΠΕΚ. . Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι το μαύρο πρόβατο, μόνο ο πρόεδρος του Μεξικού τις θέλει. Πρωταγωνιστική θέση στην όλη διαδικασία έχει ο πρόεδρος της Βραζιλίας.
  Ήμουνα σίγουρος για τον οικονομικό δολοφόνο (έχω δει το ντοκιμαντέρ) που θα παρενέβαινε, και όντως παρενέβη. Θα έχει όμως αποτέλεσμα η παρέμβασή του;
  Αναρωτιέμαι αν η ταινία βασίζεται σε πραγματικό γεγονός, γιατί εδώ «αδειάζεται» το Μεξικό. Πάντως η ταινία είναι ενδιαφέρουσα, και ο Ρικάρντο Νταρίν εξαιρετικός στο ρόλο του.  

Monday, July 2, 2018

Fernando Leon de Aranoa, Loving Pablo (Αγαπώντας τον Πάμπλο 2017)


Fernando Leon de Aranoa, Loving Pablo (Αγαπώντας τον Πάμπλο 2017)


  Παίζεται ακόμη στους κινηματογράφους.
  Έχω ξαναγράψει ότι μου αρέσουν οι βιογραφίες, αλλά πρέπει να διευκρινίσω ότι μου αρέσουν οι βιογραφίες ανθρώπων του πνεύματος, της τέχνης και της επιστήμης. Τώρα μια βιογραφική ταινία για τον Πάμπλο Εσκομπάρ δεν είναι μέσα στις προτιμήσεις μου, και ίσως αυτός ήταν ο λόγος που δεν πήγα να τη δω στη δημοσιογραφική προβολή. Αποφάσισα όμως τελικά να τη δω, κυρίως για το φόντο.    
  Συναρπαστική η βιογραφία του, κάτι που δεν το φανταζόμουν. Ούτε φανταζόμουν ότι ήταν τόσο ισχυρός ώστε να κηρύξει τον πόλεμο στην ίδια την κυβέρνηση. Και αν δεν είχε κάνει κάποια λάθη ίσως να βασίλευε ακόμη. Μοιραίο ήταν το τελευταίο του λάθος που του στοίχισε τη ζωή, τόσο αφελές, που ο σκηνοθέτης προσπάθησε «ποιητικά» να το δικαιολογήσει.
  Σίγουρα άνθρωποι σαν τον Αλ Καπόνε και τον Λάκι Λουτσιάνο, και φυσικά τον Εσκομπάρ, διέθεταν εξαιρετικές ικανότητες για να μπορούν να ηγούνται εγκληματικών καρτέλ. Ο Νίτσε θαύμαζε τους εγκληματίες σαν ισχυρές προσωπικότητες. Ίσως και να τούς θεωρούσε προπλάσματα του υπεράνθρωπου, που βρίσκονται «πέραν του καλού και του κακού». Συμμερίζομαι τον θαυμασμό του, αλλά δεν τους χειροκροτώ κιόλας. Και φυσικά δεν βλέπω το σήριαλ, ούτε σκοπεύω να το δω.
  Νομίζω κολλάει εδώ το πλατωνικό (από τον «Μενέξενο») πᾶ­σά τε ἐ­πι­στή­μη χω­ρι­ζο­μέ­νη
δικαι­ο­σύ­νης καὶ τῆς ἄλ­λης ἀ­ρε­τῆς πα­νουρ­γί­α, οὐ σο­φί­α φα­ί­νε­ται».

 

Σλαβομακεδόνικα


Σλαβομακεδόνικα.

  Τέλη της δεκαετίας του ’70, μια και ήξερα ρώσικα αποφάσισα να ασχοληθώ και με τις άλλες σλάβικες γλώσσες. Όταν ξέρεις μία της οικογένειας, τις άλλες τις μαθαίνεις εύκολα. Για παράδειγμα, ξέροντας γαλλικά (επάρκεια), έμαθα αρκετά εύκολα ιταλικά, ισπανικά και πορτογαλικά. Έτσι ασχολήθηκα με τα βουλγαρικά, τα σερβοκροάτικα και τελευταία τα τσέχικα, σε επίπεδο μεθόδου άνευ διδασκάλου.  Θυμάμαι που συνάντησα στον Παχύ Άμμο ένα τσέχο και τον έβαλα και μου διάβασε τα κείμενα του teach yourself books και τα ηχογράφησα.  Μόνο με τα πολωνικά δεν ασχολήθηκα γιατί δεν είχα δείγματα προφοράς. Όταν βλέπω όμως πολωνική ταινία αναγνωρίζω πάρα πολλές λέξεις από τα ρώσικα.
  Αργότερα αυτές τις γλώσσες τις εγκατέλειψα. Δεν μπορούσα να κυνηγάω δυο λαγούς, όπως έλεγε ο πατέρας μου. Έτσι περιορίστηκα μόνο στη βελτίωση των ρωσικών μου. Τώρα που έχει γίνει επίκαιρο το μακεδονικό, αποφάσισα να ρίξω μια ματιά στη γλώσσα των Σκοπίων, όχι για να εμβαθύνω, αλλά σε επίπεδο μεθόδου άνευ διδασκάλου, όπως και με τις άλλες. Εδώ βρήκα ένα κείμενο και αποφάσισα να αναρτήσω τις έξι πρώτες σελίδες του, γιατί οι υπόλοιπες πενήντα πέντε είναι καθαρά γλωσσολογικές. Φυσικά δεν μπορώ να εγγυηθώ για την εγκυρότητα όσων υποστηρίζονται εκεί. 

0 Sociolinguistic and Geolinguistic Situation
0.1 Geography
Macedonia has been the name of a Balkan region since ancient times, when it was bounded by
Epirus, Thessaly, and Thrace on the southwest, south, and east. At present geographic Macedonia
is best defined as the region bounded by a series of mountains and ranges (Olympus, Pindus, S‹ar,
Rhodopes) and the lower course of the river Mesta (Greek: Néstos). It comprises the Republic of
Macedonia, the Blagoevgrad District in southwestern Bulgaria (Pirin Macedonia), and the district
of Makedhonía in the province of Northern Greece (Aegean Macedonia). Two small parts of
eastern Albania — one around Lakes Ohrid and Prespa and the other around Golo Brdo (Albanian:
Golobordë) — can also be included in a geographic definition of Macedonia (cf. Vidoeski in
Koneski 1983:117).
0.2 Terminology and History
The geographic region, like the rest of the Balkans, has always been multilingual. For our
purposes, Modern Macedonian (henceforth, Macedonian) can be defined as the Slavic dialects
spoken on the territory of geographic Macedonia.1 Macedonian is a South Slavic language in the
Indo-European language family. Together with Bulgarian, Macedonian comprises the East South
Slavic sub-group. The West South Slavic languages are Slovenian and the former Serbo-
Croatian.2
Ancient Macedonian, an independent Indo-European language of uncertain affiliation, was spoken
in at least part of Macedonia in the fifth and fourth centuries B.C. and presumably both earlier and
later. This gave way to Greek, which was in turn supplanted by Slavic when the Slavs invaded
and settled in the Balkans in the sixth and seventh centuries A.D. The Ottoman conquest of the
Balkan peninsula in the fourteenth and fifteenth centuries brought about a disruption of cultural
continuity with regard to Slavic literacy in that region. The history of Modern Literary (or
Standard, for the purposes of this exposition, the two terms are synonymous) Macedonian begins
in the latter part of the eighteenth century with the birth of South Slavic nationalism. Until about
1840, publications using Macedonian dialects were ecclesiastical and didactic works that were
influenced by Church Slavonic but had clearly identifiable colloquial bases. The goal was to
establish a vernacular-based Slavic literary language in opposition to both the archaizing influence
of those who would have imposed some form of Church Slavonic and the Hellenizing attempts of
the Greek Orthodox Church, to which the majority of Macedonians and Bulgarians belonged. The
authors of this period on the Ottoman territory that later became Macedonia and Bulgaria called
their vernacular language Bulgarian. By the mid-nineteenth century, a struggle over the dialectal
base of the emerging vernacular literary language became manifest. Two principal literary centres
1 The dialects of the Slavic-speaking Muslims of the Gora region on the eastern and northern slopes of Mts.
Korab and S‹ar in Albania and Kosovo are also classed as Macedonian by Vidoeski (1986), a view that i s
implicitly accepted by the Croatian and Serbian linguists Brozovic! and Ivic! (1988:70-71). Other languages
spoken on the territory of geographic Macedonia include Albanian, Aromanian, Bulgarian, Greek, Megleno-
Romanian, Romani, Serbian, and Turkish. Until the Holocaust, Judezmo was also an important language in
Macedonia, and it is still spoken by some survivors.
2 The West South Slavic dialects adjacent to Macedonian are all Serbian, and the variant of the former
Serbo–Croatian standard of the former Yugoslavia that had the most influence in Macedonia was the Serbian
variant. Thus, in this work I use the term Serbian, depending on the context, to refer to the Serbian variant of
the former Serbo–Croatian, the current standard of the Federal Republic of Yugoslavia, or to the Serbian
dialects. The term Serbo–Croatian is used to refer to the standard language of former Yugoslavia as such.
LW/M 117 5 MACEDONIAN
arose: One in northeastern Bulgaria and the other in southwestern Macedonia. Macedonian
intellectuals envisioned a Bulgarian literary language based on Macedonian dialects or a Macedo-
Bulgarian dialectal compromise. Bulgarians, however, insisted that their Eastern standard be
adopted without compromise. This period was marked by considerable struggles and polemics
over the publication and use of textbooks with Macedonian dialectal bases.
The establishment of an independent Bulgarian Church (the Exarchate) in 1870-72 marked a
definitive victory over Hellenism. It is from this period that we have the first published statements
insisting on Macedonian as a language separate from both Serbian and Bulgarian (Pulevski
1875:48-49), although these ideas were expressed during the preceding period in private
correspondence and similar documentation. In his book Za makedonckite raboti ‘On Macedonian
matters’ (Sofia, 1903), Krste Misirkov outlined the principles of a Macedonian literary language
based on the Prilep-Bitola dialect group, i.e. precisely the dialects which later served as the basis
of Literary Macedonian. This work documents the coherent formulation of a Macedonian literary
language and nationality from the beginning of the twentieth century, thus belying the claim that
Macedonian separateness dates only from the end of World War Two.
On 18 October 1912 the Kingdoms of Bulgaria, Greece, and Serbia united against Turkey in the
First Balkan War. Less than a year later Macedonia was partitioned among these three allies,
essentially marking the end of the development of Literary Macedonian outside the borders of
Yugoslavia except for the period 1946-1948, during which the Macedonians of Pirin Macedonia
were recognized as a national minority in Bulgaria with their own schools and publications in
Literary Macedonian. In accordance with article 9 of the Treaty of Sèvres (10 August 1920)
concerning minority population language rights in Greece, a commission of three men, probably
from Bitola and of Aromanian origin, composed a Macedonian primer entitled Abecedar printed in
Athens in 1925 using a Latin orthography and based on dialects spoken between Bitola and Lerin
(Greek Florina). The book was never used, however, and most copies were destroyed. In
Yugoslavia, Macedonian was treated as a South Serbian dialect, which was consistent with claims
that had been advanced since the nineteenth century, but the Yugoslav government permitted
Macedonian literature to develop on a limited basis as a dialect literature. Some Macedonian
poetry was also published in Bulgaria under the guise of (Bulgarian) dialect literature. It was
during this interwar period that linguists from outside the Balkans published studies in which they
emphasized the distinctness of Macedonian from both Serbo-Croatian and Bulgarian (Vaillant
1938).
0.3 Standardization
Although efforts at the creation of a Macedonian literary language date from the nineteenth century,
it was not until 2 August 1944 that Macedonian was formally declared the official language of the
Republic of Macedonia. The standardization of Literary Macedonian proceeded rapidly after its
official recognition, in part because an inter-dialectal koine was already functioning. The West
Central dialect (Bitola-Veles-Prilep-Kic#evo), which was the largest in both area and population,
supplied a base to which speakers from other areas could adjust their speech most easily. In many
respects these dialects are also maximally differentiated from both Serbian and Bulgarian, but
differentiation was not an absolute principle in codification. A significant sociolinguisitc issue
now, for Literary Macedonian, is the fact that Skopje — the capital and principal cultural and
LW/M 117 6 MACEDONIAN
population centre — is peripheral to the West Central dialect area and the Republic as a whole has
been subject to considerable Serbian influence (see Minova-G⁄urkova 1987). For more details see
Friedman (1985, 1998, 2000), and Lunt (1984, 1986).
0.4 Status
Literary Macedonian is the official language of the Republic of Macedonia. It was recognized as
such by all countries except Bulgaria — where it was an official minority language 1946-48 and
subsequently officially viewed as a “regional norm” or "dialect" of Bulgarian — and Greece,
where Macedonian is usually claimed not to exist — except in proclamations banning its use — or
it is claimed that the term Macedonian can only be used to refer to the Greek dialects of Macedonia
or to Ancient Macedonian (see Human Rights Watch/Helsinki 1994). In 1999, the Bulgarian
government officially recognized the standard language of the Republic of Macedonia as an
independent language, but did not recognize the dialects spoken outside the Republic as part of that
language. Nonetheless, there are citizens of and emigrants from both Bulgaria and Greece who
identify their native (Slavic) language as Macedonian. It is also spoken in about 50 to 75 villages in
eastern Albania and Southwestern Kosovo, where it is used as a language of instruction in
elementary schools up through grade 4 only in the southwestern villages of the Ohrid-Prespa
region. The relationship of Macedonian to Bulgarian is mutatis mutandis, comparable to that of
Dutch to German. The main difference is that no serious modern scholar, nor even journalistic
authors, would describe Dutch as a codified German dialect, whereas such misstatements of the
relationship of Macedonian to Bulgarian continue to appear. See Haugen (1968) for relevant
comparative material on the Scandinavian languages.
0.5 Dialects
The map shows the location of the thirty pre-1996 municipal centers of the Republic of Macedonia
as well as rivers and regions of dialectological significance.3 Locations outside the Republic of
Macedonia of significance for Macedonian dialectology are also indicated. Names in parentheses in
Greece and Albania are in Greek and Albanian, respectively. In Bulgaria, the pre-1950 names are
given in parentheses. The names of the major dialect groups are given below the map. The towns
given in parentheses are included in the given group.
0.5.1 Major Isoglosses
The major East-West bundle of isoglosses runs roughly from Skopska Crna Gora along the rivers
Vardar and Crna, east of Lerin (Greek Florina) and then bifurcates south of Lerin separating the
Korc#a-Kostur (Albanian Korçë, Greek Kastoria) dialects into a separate group (see Vidoeski in
Koneski 1983). A significant North-South bundle separates the Lower Polog and Kratovo-Kriva
Palanka dialects from the rest. Skopje is located roughly at the intersection of these two main
bundles of isoglosses.

Sunday, July 1, 2018


Robert Florey, God is my co-pilot (1945)


  Πριν μιλήσω για την ταινία θα πω πάλι μερικά πράγματα για τις κινηματογραφικές μου προτιμήσεις.
  Πρώτα πρώτα μου αρέσουν τα σινεφίλ-drama. Μετά έρχονται οι κωμωδίες. Εδώ πρέπει να πω ότι είναι ή του ύψους ή του βάθους. Αν είναι σαχλοκωμωδία με εκνευρίζει αφάνταστα, ενώ μπορώ να δω ευχάριστα και το πιο κακό αστυνομικό, και την πιο κακή περιπέτεια. Στη συνέχεια έχουμε τα western, μπορώ να πω παράλληλα με τα πολεμικά. Σήμερα γυρίζονται ελάχιστα western και πάρα πολλά πολεμικά. Με την ευκαιρία της ταινίας «God is my co-pilot» θα προσθέσω ότι μου αρέσει ιδιαίτερα ένα υποείδος των πολεμικών, εκείνα που έχουν να κάνουν με αεροπόρους. Χθες κατά τις 11 το βράδυ είπα να δω την πρώτη από τις τρεις κινηματογραφικές μεταφορές που έχω του «Πύργου», που μόλις τον είχα ξαναδιαβάσει. Δεν είχα κοιμηθεί το μεσημέρι, αλλά δεν ήθελα να ξαπλώσω και πριν τις δώδεκα. 12 λεπτά ήταν αρκετά για να καταλάβω ότι δεν θα τα κατάφερνα, και είπα να συνεχίσω την ταινία αύριο, δηλαδή σήμερα, και να δω μια πολεμική ταινία με αεροπλάνα. Και φυσικά η αδρεναλίνη μου ανέβηκε, μου πέρασε η νύστα.
  Και τώρα κάτι άλλο.
  Την ιστορία μου τη θύμισε μια γειτόνισσα, σκασμένη στα γέλια. Μόλις είχε κυκλοφορήσει το βιβλίο μου «Το χωριό μου: από την αυτοκατανάλωση στην αγορά», στο οποίο υπάρχει ένα κεφάλαιο με παιδικές αναμνήσεις. «Πώς δεν την έβαλες και αυτή μέσα;», μου λέει. «Μα την είχα ξεχάσει», της απαντάω, και δεν ήταν δικαιολογία, γιατί όντως την είχα ξεχάσει.
  Πήγαινα ή δεν πήγαινα ακόμη σχολείο, δεν θυμάμαι ακριβώς. Μια μέρα με έπιασε η περιέργεια να νοιώσω όπως οι αλεξιπτωτιστές που πέφτουν με αλεξίπτωτο. Παίρνω λοιπόν την ομπρέλα μας, ανεβαίνω στην ταράτσα του σπιτιού μας, την ανοίγω και πηδάω. Η ομπρέλα γύρισε ανάποδα, αλλά εγώ ευτυχώς δεν έπαθα τίποτα.
  Μικρή η ζημιά, θα πείτε, όμως όχι εντελώς. Εκείνη την εποχή αυτά τα πράγματα ήταν ακριβά, και οι γονείς μου φτωχοί γεωργοί. Πάντως δεν θυμάμαι να με τιμώρησαν. Προφανώς ήσαν ανακουφισμένοι που δεν έπαθα απολύτως τίποτα.
  Με έκπληξη βλέπω και τον Σκοτ, τον ήρωα της ταινίας η οποία είναι αυτοβιογραφική, να πηδάει και αυτός από την ταράτσα του σπιτιού του (Από αυτό το επεισόδιο επέλεξα το frame για την ανάρτηση). Και η δική του ομπρέλα γύρισε ανάποδα, αλλά απομακρύνθηκε κουτσαίνοντας. Το όνειρό του ήταν να γίνει αεροπόρος.
  Όχι, εγώ δεν είχα όνειρο να γίνω αεροπόρος. Ήθελα να γίνω Κυδώνης. Ο Κυδώνης ήταν ο αγροφύλακας του χωριού, άτομο με φοβερή εξουσία, αφού μας κυνηγούσε για να μας πάρει τις σφενδόνες. Ο Γιάννης, ξάδελφος και ο πρώτος παιδικός μου φίλος, ήθελε να γίνει Μαστρογιάννης. Όχι Μαρτσέλο, αυτόν δεν τον ξέραμε, αλλά Μαστρο-γιάννης όπως ο μηχανικός του ελαιουργικού συνεταιρισμού του χωριού μας. Όσο για τον Αντώνη, που προστέθηκε σχεδόν αμέσως στην παρέα μια και το σπίτι του ήταν επίσης κοντά (του Γιάννη είναι το διπλανό), αυτός ήθελε να γίνει Μαθιός. Μαθιός ήταν ο χωροφύλακας του χωριού.
  Το φόντο της ιστορίας μου ήταν γνωστό. Το 1937 οι γιαπωνέζοι εισβάλλουν στην Κίνα. Ο γιαπωνέζικος κίνδυνος είναι εμφανής για τους αμερικάνους, αλλά δεν μπορούν να εμπλακούν σε πόλεμο με την Ιαπωνία. Έτσι, κρυφά, υπογράφουν συμβόλαια με εθελοντές πιλότους οι οποίοι πηγαίνουν να πολεμήσουν στο πλευρό των Κινέζων.
  Η ιστορία διαδραματίζεται το 1945. Τα συμβόλαια όπου να ’ναι λήγουν, οι αμερικάνοι στέλνουν τον Σκότ και λίγο αργότερα αμερικανούς πιλότους που ανήκουν στη δύναμη του στρατού, για να αντικαταστήσουν τους εθελοντές που λήγουν τα συμβόλαιά τους. Στην αρχή δεν θέλουν να στείλουν το Σκοτ στον αέρα, που είναι το όνειρό του, όμως μεταπείθονται. Και βέβαια διαπρέπει, καταρρίπτοντας κάμποσα γιαπωνέζικα αεροπλάνα.
  Η έκπληξη: μιλούσαν πράγματι μεταξύ τους οι γιαπωνέζοι με τους αμερικάνους πιλότους, εκτοξεύοντας απειλές ο ένας για τον άλλον;
  Αναρωτήθηκα επίσης πώς γινόταν αυτές οι καταρρίψεις αεροπλάνων. Θα πρέπει να κόστιζαν, εκτός και αν χρησιμοποιούσαν πολλές ντοκιμαντερίστικες σκηνές.
  Το γεγονός του βομβαρδισμού του Χονγκ Κονγκ στις 4 Ιουλίου του 1945, που ήταν τότε κάτω από γιαπωνέζική κατοχή, πρέπει να ήταν πραγματικό γεγονός. Επίσης πιστεύω ότι η ταινία γυρίστηκε πριν τη ρίψη της βόμβας στη Χιροσίμα (6 Αυγούστου 1945), μια και δεν γίνεται καμιά αναφορά σ’ αυτήν.
  Καλό είναι να χαλαρώσω λίγο και να βλέπω ταινίες που δεν είναι ενταγμένες σε project, όπως οι δημοσιογραφικές προβολές. Να δούμε.