Book review, movie criticism

Sunday, August 4, 2019

Ingmar Bergman, 7η σφραγίδα (1957)


Ingmar Bergman, 7η σφραγίδα (1957)




  Από την Πέμπτη που μας πέρασε στους κινηματογράφους.
  Κορυφαία ταινία του Μπέργκμαν, είναι αυτή που μου άρεσε περισσότερο απ’ όλες του τις ταινίες.
  Κεντρικά πρόσωπα είναι το δίδυμο ο ιππότης και ο ιπποκόμος του. Είναι μια διπλοτυπία του Δον Κιχώτη και του Σάντσο Πάντσα, χωρίς τις δικές τους κωμικές αποχρώσεις. Ο ιππότης είναι ο ιδεαλιστής που παρασύρθηκε από έναν θεολόγο να συμμετάσχει στη Σταυροφορία. Μόλις έχουν επιστρέψει. Ο Σάντσο Πάντσα είναι ο ρεαλιστής. Με κριτική οξύτητα βλέπει τα πάντα γύρω του.
  Αλλά ο χάρος καραδοκεί. Ήρθε η ώρα σου, λέει στον ιππότη. Αυτός τον προκαλεί να παίξουν μια παρτίδα σκάκι. Αν την κερδίσει θα γλιτώσει τη ζωή του.
  Σαν αντίστιξη έχουμε το ζευγάρι των ηθοποιών με το μωρό τους. Απλοϊκοί (αλαφροΐσκιωτος ο άνδρας, βλέπει οράματα), χαρούμενοι, ευτυχισμένοι.
  Στην ταινία του αυτή ο Μπέργκμαν ασχολείται με τα θέματα που τον απασχολούν σε όλες τις ταινίες του: το νόημα της ζωής, ο φόβος του θανάτου, οι σχέσεις των δυο φύλων, και τέλος ο Θεός, με τα συνακόλουθα μεταφυσικά ερωτήματα.
  Δίπλα σ’ αυτά έχουμε και την αδυσώπητη σάτιρά του. Στο στόχαστρό του βρίσκεται ο αγροίκος όχλος, η υποκρισία των ιερωμένων (αυτός που παράσυρε τον ιππότη αποδεικνύεται ότι είναι ένας κλέφτης, και παραλίγο βιαστής αν δεν τον προλάβαινε ο ιπποκόμος), η μεσαιωνική θρησκοληψία με το κάψιμο των μαγισσών και την Πορεία προς το Μαρτύριο (δεν ξέρω πώς λέγεται το θρησκευτικό άσμα που τραγουδούν ακολουθώντας κάποιον που κουβαλάει έναν τεράστιο σταυρό, αλλά έτσι ονομάτισε το μέρος της «Φανταστικής συμφωνίας» του ο Μπερλιόζ στο οποίο χρησιμοποιεί τη μελωδία του).
  Είναι μια ταινία που αξίζει να την ξαναδείτε (εγώ την είδα τουλάχιστον για τρίτη φορά), και βέβαια να τη δείτε οπωσδήποτε εσείς που δεν την έχετε δει.

Thursday, August 1, 2019

John Herzfeld, Σχέδιο απόδρασης: προσωπική υπόθεση (Escape plan: The extractors, 2019)


John Herzfeld, Σχέδιο απόδρασης: προσωπική υπόθεση (Escape plan: The extractors, 2019)


  Από σήμερα στους κινηματογράφους.
  Στη βικιπαίδεια το έργο χαρακτηρίζεται prison, action, thriller. Πρώτη φορά βλέπω κατηγορία prison, φυλακή.
  Επίσης πρώτη φορά ακούω για ιδιωτικές φυλακές. Ψάχνοντας στο google βλέπω ότι πράγματι υπάρχουν.
  Ένας ιδιοκτήτης μιας τέτοιας φυλακής τη χάνει από τον συνέταιρό του. Δεν είναι εξάλλου η πρώτη φορά που ο συνέταιρος της φέρνει του συνέταιρού του και γίνεται απόλυτος κύριος της επιχείρησης. Ξέρω μια τέτοια περίπτωση, που οι συνέταιροι μάλιστα ήταν δίδυμοι.  
  Υπήρξαν πολλά άλλα δεν κατάλαβα. Πολλές φορές δεν προλάβαινα να διαβάσω ολόκληρους τους υπότιτλους, αλλά ίσως φταίει και η ηλικία, καθώς και το γεγονός ότι δεν είμαι ιδιαίτερα λάτρης των θρίλερ. Πάντως αυτό που με ενδιέφερε ήταν να ξεχωρίσω τους καλούς από τους κακούς, κάτι που έγινε αρκετά γρήγορα.
  Οι κακοί απήγαγαν την κόρη ενός κινέζου, του Τζανγκ. Ήθελαν να αποσπάσουν τα αποτελέσματα μιας έρευνας που κράτησε πέντε χρόνια, αλλά και χρήματα. Ένας από τους νεαρούς που απήχθησαν μαζί της έχει πρόσβαση στα αρχεία, το μόνο που χρειάζεται είναι ένα κομπιούτερ.
  Ο Συλβέστερ Σταλόνε, από την πλευρά των καλών, θα αναλάβει να την ελευθερώσει. Μαζί του θα είναι και ο σωματοφύλακας της κοπέλας, που είναι κρυφά ερωτευμένος μαζί της, και κάποιοι άλλοι. Θα εντοπίσουν πού βρίσκεται η φυλακή (κάπου στη Λιθουανία) και θα σπεύσουν. Θα βρουν το αδύνατο σημείο από όπου θα εισχωρήσουν. Και η ταινία εξελίσσεται σε ένα κλειστοφοβικό θρίλερ, με όλα τα επεισόδια να λαμβάνουν χώρα σε υπονόμους, σκοτεινούς διαδρόμους και ημιφωτισμένες αίθουσες. Θα πέσουν αρκετές σφαίρες, άφθονο μπουνίδι και κονγκ φου, και βέβαια θα υπάρξουν και κάμποσοι νεκροί. Ένας από τους νεκρούς θα είναι και η φιλενάδα του Σταλόνε. Ο λόγος που της έκοψε τον λαιμό ο κακός; Η ζήλεια, γιατί ήταν λέει μαζί του.
  Μου αρέσουν τα έργα εκδίκησης. Αυτό το έργο δεν είναι έργο εκδίκησης, όμως το επεισόδιο της εκδίκησης μου άρεσε ιδιαίτερα, καθώς ήταν οφθαλμόν αντί οφθαλμού. Ο Σταλόνε του έκοψε τον λαιμό για να νιώσει, του λέει πριν του τον κόψει, πώς ένιωσε η κοπέλα του.
  Το ειδύλλιο του σωματοφύλακα και της κόρης του Τζανγκ είναι γεγονός (μοτίβο του σταχτοπούτου) αφού αυτός την ελευθέρωσε. Ο πατέρας, στο τέλος της ταινίας, φαίνεται να έχει αντιρρήσεις, αλλά αυτοί τον γράφουνε κανονικά.
  Μου άρεσε πολύ η Malese Jow στο ρόλο της απαχθείσας κοπέλας. Και ο Σιλβέστερ Σταλόνε, παρά τα χρονάκια του, πολύ πειστικός σαν ο δυναμικός αρχηγός της αποστολής διάσωσης.
  Μου άρεσε επίσης η ταινία για τις κινέζικες ατάκες που είχε, τις πιο μικρές από τις οποίες μπόρεσα να τις καταλάβω.  

Li Hanxiang, The magnificent concubine (杨贵妃, 1962)

Li Hanxiang, The magnificent concubine (杨贵, 1962)


  Μετά τον γιαπωνέζο Kenji Mizoguchi ο κινέζος (από το Χονγκ Κονγκ) Λι Χανσιάνγκ γυρίζει στα στούντιο των Shaw Brothers την ιστορία της άτυχης παλλακίδας.
  Η ταινία μοιάζει περισσότερο με ένα μουσικό μελόδραμα με τραγούδια και χορούς, αλλά και κάποιες σκηνές μάχης. Ο Li Hanxiang παρουσιάζει τα βασικά επεισόδια που οδήγησαν στον απαγχονισμό της, με ένα επί πλέον: Η Yang Guifei (ο κινέζικος τίτλος της ταινίας), ζηλεύοντας που ο αυτοκράτορας πήγε με μια άλλη παλλακίδα, κάνει μια φοβερή σκηνή. Ο αυτοκράτορας οργίζεται και την στέλνει πίσω στο σπίτι των γονιών της. Μετανιώνει όμως, αλλά αυτή ανένδοτη, δεν επιστρέφει. Υποχωρεί μόνο όταν έρχεται και την παίρνει ο έμπιστος αυλικός του.
   Τα βασικά αυτά επεισόδια είναι η εξέγερση ενός στρατηγού, η φυγή του αυτοκράτορα σε μια άλλη πόλη και η οργή των στρατιωτών. Τους είχαν δώσει μερίδες πείνας, και σε συνδυασμό με την αντιπάθεια για την οικογένεια Yang, που λόγω της παλλακίδας είχαν αναρριχηθεί σε υψηλές θέσεις και ήσαν διεφθαρμένοι, καταδιώκουν και σκοτώνουν τον πρωθυπουργό Yang, υπεύθυνο για την ελλιπή σίτισή τους, και απαιτούν την θανάτωση της παλλακίδας.
  Το μελοδραματικό τέλος είναι πολύ συγκινητικό και κρατάει σε οπερετικό μάκρος. Η παλλακίδα τους λέει ότι θα αυτοκτονήσει, όμως να της δώσουν την υπόσχεση ότι θα είναι πιστοί στον αυτοκράτορα. Αυτοί με τους Yang τα είχαν, όχι με τον αυτοκράτορα. Η παλλακίδα τους ζητάει ένα μικρό χρονικό περιθώριο μέχρι να κοιμίσει τον αυτοκράτορα που ήταν άγρυπνος δυο μέρες από το ταξίδι. Συγκατατίθενται. Ακολουθεί ένας συγκινητικός διάλογος ανάμεσα στην παλλακίδα και τον αυτοκράτορα, μεγάλος σε διάρκεια, και στη συνέχεια η Yang Guifei κατευθύνεται προς το δένδρο στο οποίο έχουν κρεμάσει ήδη το σάλι από το οποίο θα κρεμαστεί.
  Όπως και ο Μιτζόγκουτσι στην ταινία του «Η πριγκίπισσα Γιανγκ Γκουί Φέι», ο Λι Χανσιάνγκ δεν παρουσιάζει καθόλου τον απαγχονισμό της. Ο αυτοκράτορας ξυπνάει αμέσως μετά και ζητάει την παλλακίδα. Του λένε ότι απαγχονίστηκε. Συντριμμένος βλέπει να την μεταφέρουν νεκρή σε ένα φορείο, ενώ πέφτει δυνατή βροχή. Κοιτάζει κάτω στο λασπωμένο χώμα τα κοσμήματά της (στο έργο του Μιτζόγκουτσι βλέπουμε τη σκηνή που τα πετάει), ενώ μετά ατενίζει το σάλι απ’ όπου κρεμάστηκε.
  Πάρα πολύ μου άρεσε αυτή η ταινία, την οποία μπορείτε να τη δείτε στο youtube με αγγλικούς υπότιτλους. 
  Εκτός από την ταινία του Μιτζόγκουτσι είδαμε ακόμη δυο ταινίες με θέμα την άτυχη παλλακίδα, την «Κυρία της δυναστείας» του Cheng Shiqing και το «Μύθο του δαίμονα-γάτου» του Chen Kaige.