Book review, movie criticism

Saturday, March 25, 2017

Darrell Roodt (1962-) Some of his movies




Darrell Roodt (1962 - )

Ξεκίνησα να βλέπω πακέτο τον νοτιοαφρικανό Darrell Roodt πριν δυο χρόνια. Όμως κάποια στιγμή σταμάτησα και, περιέργως βλέπω τώρα, ότι μου είχε μείνει μια μόνο ταινία, το «Dangerous ground».
Καλύτερα που δεν ανάρτησα τότε. Θα είναι η πέμπτη ανάρτησή μου στο προσωπικό μίνι αφιέρωμα στον αφρικανικό κινηματογράφο μετά το «Zulu», παρασυρμένος από το ομώνυμο αφιέρωμα της Ταινιοθήκης της Ελλάδας.
 Συμπληρώνω σήμερα 14-2-18 (χρόνια πολλά στους ερωτευμένους) που αναρτώ ξανά, και από ό,τι φαίνεται θα συμπληρώνω συνέχεια.  

Sarafina! (1992)

Μια ακόμη σύμπτωση: Στην ανάρτηση που έκανα χθες (από σήμερα που γράφω αυτές τις γραμμές) για το Sometimes in April ξεκινάω ως εξής: «Το στόρι ήταν το πρόσχημα για να παρουσιάσει ο Αϊτινός Raoul Peck, ο οποίος υπογράφει και το σενάριο, τη γενοκτονία που έγινε στη Ρουάντα το 1994».
Θα παραφράσω την παραπάνω περίοδο για την ανάρτηση αυτή και θα γράψω: Το στόρι ήταν το πρόσχημα για να παρουσιάσει ο λευκός Darrell Roodt, ο οποίος υπογράφει και το σενάριο, τον ξεσηκωμό των νέων στο Σοβέτο της Νότιας Αφρικής και γενικά την κατάσταση του apartheid.
Θα ξεκινήσω όπως έκανα και για την ταινία του Peck με το γενικό πλαίσιο που δίνεται στα γράμματα της αρχής: «Το 1976 η κυβέρνηση της Νότιας Αφρικής κήρυξε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης. Τα επόμενα δεκατρία χρόνια οι μαθητές έκαναν μια καμπάνια αντίστασης. Πάνω από 750 σκοτώθηκαν, πάνω από 10.000 συνελήφθησαν, και ακόμη περισσότεροι βασανίστηκαν. Σ’ αυτούς είναι αφιερωμένη αυτή η ταινία».
Η Σεραφίνα είναι μια τέτοια μαθήτρια. Αφηγείται την ιστορία της. Μάλιστα σε εφέ αποστροφής απευθύνεται στον Μαντέλα που δεν έχει ακόμη αποφυλακισθεί, κοιτώντας τη φωτογραφία του στον τοίχο. Για την ακρίβεια, ο Μαντέλα αποφυλακίσθηκε τη χρονιά που γυρίστηκε η ταινία, το 1992.
Η μητέρα της εργάζεται στο σπίτι μιας πλούσιας λευκής για να μπορέσουν να ζήσουν. Ο πατέρας πέθανε στο εξωτερικό, φυγάδας της αντίστασης. Ένας μαύρος αστυνομικός την παρενοχλεί σεξουαλικά. Αναγκάζει έναν μαθητή απειλώντας τον με τη ζωή του πατέρα του να γίνει χαφιές. Όταν αυτός παύει να καταδίδει τον τραυματίζει θανάσιμα. Οι συμμαθητές του εκδικούνται: τον καίνε ζωντανό. Η Σεραφίνα απεχθάνεται στη βία, το δηλώνει και στο τέλος της ταινίας καθώς πετάει σε ένα βάλτο το όπλο του άντρα της καθηγήτριάς της που την αυτοκτόνησαν ρίχνοντάς την από τον 10ο όροφο της φυλακής. Και, όπως και στην ταινία του Peck, υπάρχουν και οι quasi-ντοκιμαντερίστικες μαρτυρίες των θυμάτων.
Μπορούσαν άραγε να φαντασθούν οι πρώτοι θεατές της ταινίας αυτής ότι μόλις δυο χρόνια αργότερα, ο Νέλσον Μαντέλα θα γινόταν ο πρώτος μαύρος πρόεδρος της Νότιας Αφρικής που θα έβαζε τέλος στο apartheid;
Το πρωτότυπο, με βάση το θέμα, στην ταινία αυτή, είναι ότι έχει αρκετά στοιχεία musical.

Father Hood (1993)

Διαβάζω με έκπληξη στη βικιπαίδεια: The film was released in North America on August 27, 1993 to generally unfavorable reviews from critics. Rotten Tomatoes currently holds a score of 11% based on only 19 "rotten" reviews, with an average rating of 2.8/10.
Δεν με ενδιαφέρει το score of 11% των 19 reviews, και η βαθμολογία των 2,8/10 που δίνουν οι σάπιες ντομάτες, εγώ αυτό που είδα ήταν μια θεότρελη, συγκινητική κωμωδία, κωμωδία με θέση, από τις καλύτερες που έχω δει ποτέ. Έχω ξαναγράψει εξάλλου το πόσο λίγο εκτιμώ την κριτική ικανότητα των αμερικανών, τόσο των κριτικών όσο και του κοινού, στην ανάρτηση για το Hollywood ending του Woody Allen. (Να σημειώσουμε, η ταινία γυρίστηκε στην Αμερική).
Ο πατέρας είναι μακριά από τα παιδιά του και οι δουλειές του δεν είναι καθόλου νόμιμες. Ληστεύει, αλλά εμπόρους ναρκωτικών. Κάνει τρεις φορές στη φυλακή. Τα παιδιά του, μια έφηβη κόρη και ένας μικρός γιος, μετά το θάνατο της μητέρας τους είναι σε ίδρυμα. Δεν περνάνε καθόλου καλά. Τα αρπάζει, όχι και τόσο εύκολα, και φεύγει. Πρέπει να συναντήσει τον «συνέταιρό» του για μια μεγάλη μπάζα. Θα ληστέψουν κάποιον παράνομο.
Η ταινία είναι στο μεγαλύτερό της μέρος μια τρελή καταδίωξη, με την αστυνομία να κυνηγάει τον πατέρα με τα δυο παιδιά του. Παρακολουθούμε απολαυστικά επεισόδια με χαριτωμένες ατάκες. Στο τέλος θα φυλακισθεί βέβαια, αλλά με τη μεσολάβηση μιας δημοσιογράφου που δημοσιοποιεί την εκμετάλλευση και την κακοποίηση των παιδιών στα ιδρύματα, θα εκτίσει τελικά μόνο 18 μήνες από τους 24 της ποινής του. Η ταινία ξεκινάει από το τέλος: πατέρας και παιδιά τρέχουν και αγκαλιάζονται στην έξοδο της φυλακής.


  Και μετά από την κωμωδία περνάμε στο drama, με την πιο ξεχωριστή ίσως ταινία του Darrell Roodt, του στρατευμένου στον αγώνα της άρσης του apartheid.
  Η ταινία είναι μεταφορά του ομώνυμου μυθιστορήματος του Alan Paton, ενός άλλου λευκού, στρατευμένου στον ίδιο αγώνα, ο οποίος δυστυχώς δεν έζησε να δει τον Νέλσον Μαντέλα πρόεδρο της Νοτίου Αφρικής, ένα χρόνο πριν το γύρισμα της ταινίας. Γεννημένος το 1903, ίδια χρονιά με τον Κόνραντ Λόρεντς και τον πατέρα μου, πέθανε το 1988. Ο Κόντραντ Λόρεντς πέθανε τον επόμενο χρόνο, ενώ ο πατέρας μου, πιο τυχερός το 1997.
Μέσα από την πλοκή βλέπουμε σταθερές καταστάσεις και συνηθισμένους χαρακτήρες της Νότιας Αφρικής της εποχής του apartheid. Κεντρικό πρόσωπο είναι ο μαύρος πάστορας. Ούτε η αδελφή του ούτε ο γιος του έχουν δώσει σημεία ζωής και ψάχνει να τους βρει στο Johannesburg. Επίσης έχει μια παραγγελιά, να ψάξει για την συγγενή κάποιας.
Θα την βρει τελικά την αδελφή του που είχε έλθει να ψάξει τον άντρα της, ο οποίος εδώ και μήνες δεν είχε δώσει σημεία ζωής. Είναι σε ένα μπουρδέλο. Γιατί; Έπρεπε να ζήσει το παιδί της.
Θα μάθει τελικά για εκείνη τη γυναίκα. Διώχτηκε από το σπίτι που δούλευε γιατί είχε γίνει αλκοολική. Όσο για το γιο του, θα δυσκολευτεί να τον βρει. Εξάλλου γύρω από το πρόσωπό του διαδραματίζεται ένα μεγάλο μέρος της πλοκής. Έχει μπλέξει με κακοποιά στοιχεία, θα βρεθεί στο αναμορφωτήριο, θα δείξει καλή διαγωγή και θα τον αφήσουν υπό επιτήρηση, θα του βρουν σπίτι, θα βρει κοπέλα που θα μείνει έγκυος, όμως θα ξαναμπλέξει. Πήγαν να διαρρήξουν ένα σπίτι, το σπίτι ενός πολέμιου του apartheid. Τρομαγμένος καθώς τον είδε ξαφνικά μπροστά του τράβηξε την σκανδάλη του όπλου του. Όχι, δεν είχε πρόθεση να τον σκοτώσει.
Δεν θα πείσει το δικαστήριο, θα καταδικαστεί σε θάνατο, και θα εκτελεστεί με απαγχονισμό.
Στην ιστορία μπλέκεται και ο λευκός πατέρας του νεκρού. Ρατσιστής, θα αρχίσει να μεταστρέφεται όταν διαβάσει τη μισοτελειωμένη σελίδα που έγραφε ο γιος του πριν το συμβάν, όπου καταφέρεται κατά του apartheid. Χριστιανός σημαίνει λευκός, γράφει. Όμως το πιο αποφασιστικό περιστατικό ήταν όταν επισκέφτηκε το κλαμπ για τους μαύρους που είχε ιδρύσει ο γιος του, και είδε με πόσο θαυμασμό, εκτίμηση και αγάπη μιλούσαν γι’ αυτόν. Θα χρηματοδοτήσει την ανέγερση μιας καινούριας εκκλησίας για τον πάστορα, αποτρέποντάς τον από την αυτοκτονία.
Πολύ συγκινητική ταινία.  


Όταν ένα αστυνομικό έργο είναι απλά αστυνομικό, όσο συναρπαστικό και αν είναι δεν θα με συγκινήσει ιδιαίτερα. Όταν όμως θίγει κοινωνικά προβλήματα, και μάλιστα όχι τα γνωστά, όπως π.χ. η διαπλοκή του εγκλήματος με την αστυνομία, τότε γίνεται πιο ενδιαφέρον.
Στο έργο αυτό του Ντάρελ Ρουντ θίγεται και αυτό το πρόβλημα, όμως δεν είναι καθόλου το κεντρικό. Το κεντρικό είναι η κατάσταση στη Νότια Αφρική μετά την κατάργηση του apartheid. Η εγκληματικότητα και τα ναρκωτικά βρίσκονται σε έξαρση, οι λευκοί αφέντες αντικαταστάθηκαν από μαύρους βαρόνους, και ρατσιστές νεοναζί ονειρεύονται μια επιστροφή στο παρελθόν.
Ο Vusi είναι ένας νεαρός μαύρος νοτιοαφρικανός που αγωνίζεται κατά του apartheid. Θα συλληφθεί, θα βασανισθεί, αλλά προφανώς λόγω του νεαρού της ηλικίας του δεν θα τον εκτελέσουν, παρόλο που του έχουν ετοιμάσει μια εικονική εκτέλεση. Δεν τον παίρνει άλλο να μείνει, φεύγει για τις ΗΠΑ. Εκεί θα δουλέψει και θα σπουδάσει παράλληλα, αφρικανική λογοτεχνία. Όταν ο πατέρας του πεθαίνει επιστρέφει. Και θα γνωρίσει μια διαφορετική Νότια Αφρική από αυτή που περίμενε. Ο αδελφός του έχει εξαφανισθεί, έχοντας μπλέξει με τα ναρκωτικά. Η μητέρα του θα του ζητήσει να πάει να τον βρει στο Γιοχάνεσμπουργκ. Δεν προλαβαίνει καλά καλά να μπει στην πόλη και τον ληστεύουν «μαύροι αδελφοί».
Κτυπάει την πόρτα του αδελφού του, κανείς δεν απαντάει. Από δίπλα εμφανίζεται η Κάρεν. Είναι η φιλενάδα του, τον έχει χάσει και αυτή. Θα ψάξουν να τον βρουν. Στο δρόμο τούς συναντούν τρεις λευκοί. Δεν τους αρέσει που μια λευκή κυκλοφορεί με μαύρο. Θα ζητήσουν το λόγο, θα πέσει ξύλο, και θα το βάλουν στα πόδια.
Ο αδελφός θα βρεθεί, αλλά θα πέσει νεκρός από τις σφαίρες του μαύρου βαρόνου των ναρκωτικών. Και, όπως και στο «Zulu» που αναρτήσαμε προχθές, η τιμωρία των κακών θα έχει τον χαρακτήρα της προσωπικής εκδίκησης.
  Υπάρχει και ένα μικρό σασπένς που παραμένει άλυτο, όπως εκείνα του Φαρχάντι. Η Κάρεν τον ρωτάει αν η φίλη του είναι λευκή η μαύρη. Μα έχει σημασία; Αφήνοντας αναπάντητο το ερώτημα ο Ρουντ θέλει να υπογραμμίσει ακριβώς αυτό: Έχει τάχα σημασία; 
 Εξαιρετική ταινία, μου έκανε εντύπωση το χαμηλό IMDb. Αλλά, να το πω ακόμη άλλη μια φορά, περί ορέξεως κολοκυθόπιτα. Εγώ έβαλα 9.

Second Skin (2000)

  Το έχω ξαναγράψει, το σασπένς είναι μια εκ των ων ουκ άνευ αφηγηματική τεχνική σε μια αφήγηση. Η ανατροπή δεν είναι σε όλα τα είδη των αφηγήσεων αναγκαία, αλλά σίγουρα είναι στα θρίλερ. Και το «Δεύτερο δέρμα» είναι θρίλερ.
  Ένας άνδρας για να ξεφύγει από το εγκληματικό παρελθόν του εξαφανίζεται και ανοίγει ένα βιβλιοπωλείο. Μια γυναίκα ζητάει δουλειά. –Άφησε τα στοιχεία σου, της λέει. Βγαίνοντας από την πόρτα την παρασύρει ένα αυτοκίνητο. Δεν μπορεί να την αφήσει στην τύχη της, βρίσκεται δίπλα της στο νοσοκομείο, αλλά και μετά. Και αυτή, του λέει, προσπαθεί να ξεφύγει από το παρελθόν της. Η αμνησία που παθαίνει με το ατύχημα την διευκολύνει. Το ειδύλλιο, δεν είναι δύσκολο να το μαντέψει κανείς, θα προκύψει κάποια στιγμή.
Και βρισκόμαστε μπροστά σε διαδοχικές ανατροπές. Καλοδεχούμενες, εκτός από την τελευταία. Θέλαμε το τέλος να είναι το happy end ενός ρομάντσου. Όμως δεν είναι. Η ταινία τελειώνει με την κοπέλα να λέει: -Συγνώμη Σαμ, μερικές φορές πρόκειται για τα χρήματα. Μετά ακούμε τον πυροβολισμό. Ευτυχώς δεν πυροβολεί αυτή, δεν θα το άντεχα.  


Κατασκοπικό θρίλερ σε στυλ Τζέημς Μποντ. Κάποιοι σχεδιάζουν τη δολοφονία ενός αφρικανού προέδρου, αλλά ο Άντονι, που συνοδεύει τη Μόνικα σε μια μυστική αποστολή, θα αποκαλύψει και θα αποτρέψει τα σχέδιά τους. Η φίλη του δημοσιογράφος θα πάρει με την κάμερα πολλές από τις σκηνές δράσης. Θα αιχμαλωτισθεί με τη Μόνικα, αλλά ο Άντονι θα τις ελευθερώσει, πρώτα τη φίλη του και μετά τη Μόνικα. Εκτός από το πιστολίδι είδαμε και αρκετές σκηνές καράτε. Δεν βλέπω θρίλερ, αλλά μια και βλέπω πακέτο τον Roodt είπα να το δω. Δεν το μετάνιωσα, ήταν πολύ καλό, με έντονο σασπένς και σκηνές δράσης.

Sumuru (2003)

 Δεν είμαι φαν της επιστημονικής φαντασίας, όμως όταν βλέπω πακέτο ένα σκηνοθέτη θα δω κάθε ταινία που έχει γυρίσει.
 Η γη έχει ένα μεγάλο πρόβλημα, οι γυναίκες, εξαιτίας ενός ιού, είναι στείρες. Πρέπει οπωσδήποτε να βρουν γυναίκες, σε κάποιον πλανήτη-αποικία.
Ο Adam και ο Jake θα ξεπέσουν με το διαστημικό όχημά τους σε έναν, από ατύχημα, του οποίου είχαν χαθεί τα ίχνη για κάπου 900 χρόνια.
Αυτό που θα δουν βρίσκεται στη φαντασίωση κάθε φεμινίστριας. Ή σχεδόν. Οι γυναίκες έχουν το πάνω χέρι, οι άνδρες είναι μόνο για να δουλεύουν. Είναι σαν μια κυψέλη με μέλισσες, μόνο που οι βασίλισσες είναι πολλές, δεν υπάρχουν κηφήνες, και τους άνδρες-εργάτες τους χρησιμοποιούν επίσης και για την αναπαραγωγή. Ντυμένες σαν αμαζόνες, έχουν αρχαϊκά όπλα με μεγάλες δυνατότητες όμως. Όχι μεγαλύτερες όμως από όπλο που φέρει ο επικεφαλής της αποστολής.
Υπάρχει και εδώ η κακιά ιέρεια και η καλή βασίλισσα, η Sumuru, που βρίσκονται σε κόντρα. Θα δούμε συγκρούσεις, αλλά οι δυο άντρες βέβαια θα πάρουν το μέρος της βασίλισσας. Στο τέλος θα φύγουν με ένα τεράστιο διαστημόπλοιο που υπήρχε εκεί παίρνοντας και όλο τον πληθυσμό, εκτός βέβαια από την ιέρεια και τις ακολούθους της που θα προσπαθήσουν να τους εμποδίσουν. Ο πλανήτης βρίσκεται υπό κατάρρευση, συμβαίνουν διαρκώς σεισμοί. Το τεράστιο φίδι που λατρεύουν θα αποτελέσει προς στιγμή μια απειλή αλλά θα το εξοντώσουν. Υπάρχει και ένα αγοράκι με μακριά μαλλιά σαν κοριτσάκι, που παίρνει ενεργό μέρος στη πλοκή. Μάλιστα όταν ετοιμάζονται να φύγουν ο Jake του μαθαίνει να πιλοτάρει. Ναι, το έργο πρέπει να απευθυνθεί και στις μικρές ηλικίες.

Yesterday  (2004)

  Πολύ συγκινητικό σαν περιεχόμενο, ποιητικό σαν μορφή, το «Yesterday» του Darrell Roodt είναι η πρώτη μεγάλου μήκους εμπορική ταινία που γυρίζεται στη γλώσσα Ζουλού (και η πρώτη ταινία του που είδα, αλλά στο αρχείο τις παρουσιάζω κατά χρονολογική σειρά).
Η «Yesterday» (την υποδύεται η όμορφη και πάντα γελαστή Leleti Khumalo) νοιώθει άρρωστη. Κάποια στιγμή αποφασίζει να πάει στο γιατρό. Όμως η απόσταση από το χωριό της μέχρι την κλινική είναι ένα δίωρο, δυο φορές που πηγαίνει βρίσκει μπροστά της μια μεγάλη ουρά, δεν προλαβαίνει, η γιατρός δέχεται ορισμένο αριθμό ασθενών. Την τρίτη φορά η δασκάλα του χωριού πληρώνει ένα ταξί που την πηγαίνει έγκαιρα. Η ίδια, όταν της έκανε την υπόδειξη, είπε ότι δεν ήθελε να σπαταλήσει χρήματα, προτιμούσε να ξαναπάει με τα πόδια.
Και θυμήθηκα.
Πήγα κι εγώ κάποτε, την αρχή της κρίσης, μια Δευτέρα πριν τις 8 στον παθολόγο, τη μέρα που δεχόταν δωρεάν. Τις άλλες μέρες έπρεπε να σκάσεις το δεκάρικο. Ήμουν από τους τελευταίους που είχαν έλθει. Κατά τις 12 βγήκε η βοηθός του και μας είπε ότι είχε συμπληρωθεί το πλαφόν, δεν μπορούσε να δεχτεί άλλους. Από τότε ξέχασα το δωρεάν.
Η διάγνωση είναι ότι έχει Aids. Το κόλλησε από τον άντρα της που δουλεύει στα ορυχεία στο Γιοχάνεσμπουργκ. Πρέπει να τον ενημερώσει. Αυτός αρνείται να το πιστέψει. Την κτυπάει. Όμως μετά από καιρό γυρίζει σπίτι σε άθλια κατάσταση. Η αρρώστια έχει προχωρήσει σ’ αυτόν πιο γρήγορα.
Η γυναίκα του τον περιποιείται. Όμως στο χωριό δεν τον θέλουν, φοβούνται την αρρώστια του. Πρέπει να φύγει. Στο νοσοκομείο δεν υπάρχει κρεβάτι. Η γυναίκα του φτιάχνει ένα καλύβι έξω από τον χωριό και τον μεταφέρει εκεί. Κάποια στιγμή πεθαίνει.
Η γιατρός, λευκή που μιλάει όμως άπταιστα ζουλού, τη βρίσκει σε πολύ καλή φυσική κατάσταση. Αυτή της λέει ότι έχει αποφασίσει να μην πεθάνει πριν η κόρη της πάει σχολείο. Η ίδια είναι αγράμματη.
Η δασκάλα τη διαβεβαιώνει ότι θα την έχει σαν κόρη της.
Στο τέλος του έργου τη βλέπουμε να κοιτάζει την κόρη της που είναι μαζί με τα άλλα παιδιά στην αυλή του σχολείου. Μετά η κάμερα την παρακολουθεί επί πολύ ώρα που απομακρύνεται.
Έτσι τελειώνει η ταινία.
Ανθρώπινη, πολύ συγκινητική.

Prey (Τη θήραμα 2007)
  Πολύτροπος ο Darrell Roodt, μας εντυπωσιάζει με πολλούς τρόπους. Βέβαια εμένα μου άρεσαν περισσότερο τα drama του, τα περισσότερα από τα οποία αναφέρονται στις κοινωνικοπολιτικές συνθήκες της εποχής και το apartheid, όμως πολύ μου άρεσε και η κωμωδία «Father Hood», τα αστυνομικά «Dangerous ground» και «Second skin», το κατασκοπικό θρίλερ «Witness to a kill» και το επιστημονικής φαντασίας «Sumuru». Το «Yesterday» γυρίστηκε στη γλώσσα των Ζουλού, ενώ το Jakhlsdans (διάβαζε παρακάτω) στα αφρικάανς, μια ολλανδική διάλεκτο την οποία μιλούσαν οι Μπόερς, οι ολλανδοί άποικοι. Όσο για το «Θήραμα», είναι μια εξωτική περιπέτεια.
 Ο μπαμπάς με την καινούρια σύζυγό του είναι μηχανικός, και έρχεται σε μια αποστολή κάπου στη Νότιο Αφρική. Πώς να περάσουν την ώρα τους η γυναίκα του με τα δυο παιδιά του από τον πρώτο γάμο, μια έφηβη και ένα παιδί; Δεν πάνε ένα σαφάρι;
Όμως τα πράγματα εξελίσσονται άσχημα. Ο μικρός θέλει να πάει για να κάνει την ανάγκη του. Ένα λιοντάρι παραμονεύει. Ο οδηγός που τον συνοδεύει θα κατασπαραχθεί από το λιοντάρι, ενώ ο μικρός προλαβαίνει να χωθεί μέσα στο τζιπ.
Και ακολουθούν σκηνές αγωνίας, με τα λιοντάρια πότε να τους παραμονεύουν και πότε να τους πολιορκούν, ανεβαίνοντας στο καπό και στην οροφή του τζιπ.
Ο πατέρας θα τους αναζητήσει. Άλλη περιπέτεια. Θα καταφέρει τελικά να πείσει έναν κυνηγό να ψάξουν να τους βρουν.
Θα τους βρουν. Όμως τα λιοντάρια παραμονεύουν. Ο πατέρας θα τη γλιτώσει, όχι όμως και ο κυνηγός.
Συναρπαστική περιπέτεια, που όμως έχει και ένα κοινωνικό θέμα.
Τα παιδιά δεν αποδέχονται τις μητριές και τους πατριούς, ακόμα και αν αυτοί έχουν τις καλύτερες προθέσεις, αυτός είναι ο κανόνας. Αυτό βλέπουμε και εδώ, τα παιδιά να τρέφουν μεγάλη αντιπάθεια για τη μητριά τους· η οποία, όπως τους λέει στο τζιπ, γνώρισε τον πατέρα τους όταν αυτός είχε ήδη χωρίσει τη μητέρα τους.
Τα αισθήματά τους θα μεταστραφούν όταν δουν πόσο προσπαθεί να τους προφυλάξει. Στο τέλος τους σώζει κυριολεκτικά τη ζωή, με κίνδυνο τη δική της.
Η ταινία μου θύμισε μια άλλη ταινία, ιρανική, το «Pedar» («Πατήρ», για να δώσω την ελληνική μετάφραση με την αρχαιοελληνική λέξη που δείχνει την ινδοευροπαϊκή της ρίζα) του Majid Majidi, που πρόσφατα αναρτήσαμε για την τελευταία του ταινία «Μωάμεθ, ο αγγελιοφόρος του Θεού»). Και εκεί βλέπουμε τον μικρό να αντιμετωπίζει με μεγάλη δυσπιστία τον πατριό του, παρόλο που αυτός του φέρεται με μεγάλη αγάπη. Όταν όμως τον παρασύρει σε μια περιπέτεια από την οποία κινδυνεύει η ζωή του, τα αισθήματά του θα μεταστραφούν.  

Jakhalsdans (2010)

Γυρισμένη στα αφρικάανς, η ταινία είναι ένα συγκινητικό κοινωνικό ρομάντζο. Τυπικά πρωταγωνιστεί η Elizma Theron, η χήρα μητέρα της μικρής Janke Bruwer, γιατί αυτή αποτελεί τον καταλύτη στην εξέλιξη της ιστορίας. Ο Theun Jordaan (ναι, είναι τα ονόματα των ηθοποιών, αυτά γράφω τις περισσότερες φορές) είναι ένας διάσημος μουσικός που έχει αποτραβηχτεί στη μικρή πόλη Jakhalsdans και ζει σαν ερημίτης, εξαφανισμένος από τους γνωστούς του και χωρίς να τον αναγνωρίζει εδώ. Έχει κλεισθεί στο καβούκι του, οι άλλοι τον βλέπουν με καχυποψία, η μικρούλα όμως θα τον ξετρυπώσει. Πώς; Ο Dawid le fleur (το όνομα του Neil Sandilands στην ταινία), ένας άλλος μοναξιασμένος, μουσικός κι αυτός αλλά καθόλου διάσημος, θα της πει το μυστικό: η αγάπη είναι το μεγάλο γιατρικό.
Το μοναδικό σχολείο της πόλης θα κλείσει, καθώς δεν υπάρχει χρηματοδότηση. Τα λεφτά που μαζεύει από τους κτηνοτρόφους η μητέρα της μικρής δεν φτάνουν. Μια συναυλία θα ήταν μια λύση. Όμως ποιος θα παίξει;
Αποκαλύπτεται η ταυτότητα του ερημίτη, όμως πώς να τον παρακαλέσει που έχει έλθει σε σύγκρουση μαζί του, καθώς φοβόταν τη σχέση του με την κόρη της; Αυτός ήδη έχει μαζέψει τα μπαγκάζια του να φύγει, αφού αποκαλύφθηκε η ταυτότητά του. Όμως η μικρούλα θα τον πείσει με ένα συγκινητικό τρόπο να μείνει: θα πέσει με το ποδήλατό της μπροστά στο αυτοκίνητό του. Δεν θα τραυματιστεί σοβαρά, μάλιστα θα καταφέρει να του χώσει στην τσέπη μια ζωγραφιά που είχε φτιάξει λέγοντάς του «μη φύγεις».
Δεν θα φύγει. Μάλιστα θα παρασύρει και τον Dawid le fleur που δεν έχει καμιά αυτοπεποίθηση να πάρει μέρος στη συναυλία. Και θα πλεχθεί το ειδύλλιο ανάμεσα σ’ αυτόν και τη μητέρα της μικρής. Αλλά και ο Dawid le fleur θα κατακτήσει την κοπέλα που αγαπά.
Πολύ μου άρεσε αυτή η ταινία. Μάλιστα είχα σκοπό να τη διακόψω για τη σιέστα μου, όμως κάθισα και την είδα όλη.


Τη βιογραφία του Νέλσον Μαντέλα λίγο πολύ την ξέρουμε, είδαμε και την ταινία του Justin Chadwick «A long walk to freedom», είδαμε και το «Invictus» του Klint Eastwood, που καθώς αναφέρεται στην εξέγερση των μαθητών στην Νότια Αφρική αναφέρεται και στον Μαντέλα, αλλά για τη γυναίκα του τη Winnie ξέραμε λίγα πράγματα.
Χαρισματικό κορίτσι, τράβηξε την προσοχή του Μαντέλα, ήδη ηγετική φυσιογνωμία στο κίνημα του apartheid, και παντρεύτηκαν. Όταν ο Μαντέλα βρέθηκα στη φυλακή, είκοσι εφτά ολόκληρα χρόνια, συνέχισε το έργο του. Φυλακίσθηκε και εξορίστηκε. Οι εξτρεμιστικές τακτικές της δεν εύρισκαν σύμφωνο τον άντρα της και, όπως μας λέγεται στην ταινία, για λόγους πολιτικούς δεν μπορούσε να σταθεί πλάι του ως πρώτη κυρία μετά την ανάληψη της προεδρίας της χώρας από τον Μαντέλα, και υποχρεώθηκε να τη χωρίσει. Παρόλα αυτά ήταν και είναι σημαντικό μέλος του Αφρικανικού Εθνικού Κονγκρέσου, του κόμματος του Μαντέλα, που σάρωσε πέρυσι στις εκλογές.

Stilte (2012)

  Οι τραυματικές εμπειρίες μπορεί να οδηγήσουν στις πιο αποκλίνουσες συμπεριφορές. Στο «Jakhalsdans» είδαμε τον διάσημο μουσικό να εξαφανίζεται, όχι μόνο από το προσκήνιο αλλά και από γνωστούς και φίλους, να πηγαίνει σε μια κωμόπολη και να ζει σαν «ερημίτης», αποφεύγοντας κάθε επαφή με αποτέλεσμα να τον αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι με μεγάλη δυσπιστία. Ποια ήταν η τραυματική του εμπειρία δεν την μαθαίνουμε, μας τη λέει ο ίδιος αόριστα. Στο «Stilte» όμως την ξέρουμε, τη βλέπουμε στην αρχή. Οι ληστές σκοτώνουν τους γονείς της κοπέλας ενώ η ίδια μόλις που σώζεται. Δεν μιλάει, επικοινωνεί με σημειώματα, και φοράει κολάρο. Κάποια στιγμή θα κάνει απόπειρα αυτοκτονίας. Αυτό θα την οδηγήσει, θέλοντας και μη, σε έναν νεαρό ιεροκήρυκα.
  Είναι εύκολο να μαντέψει κανείς ότι θα πλεχτεί ένα ειδύλλιο ανάμεσά τους. Όμως δεν θα μπορούσε να μαντέψει κανείς, κάτι που μαθαίνουμε σε ένα εφέ του απροσδόκητου, ότι υποκρινόταν την μουγκή για να περιορίσει την επικοινωνία με τους γύρω της, και ότι δεν είχε τίποτα ο λαιμός της, το κολάρο το φορούσε έτσι, για να δείχνει ότι είχε και ένα σωματικό πρόβλημα, αποτέλεσμα της επίθεσης των ληστών.
  Πολύ απλή η πλοκή του έργου σε σχέση με το «Jakhalsdans», με άφθονα αποσπάσματα από την Αγία Γραφή και ένα μήνυμα γι’ αυτούς που χάνουν τους δικούς τους. Ας μη στενοχωριούνται ιδιαίτερα, οι δικοί τους έχουν πάει στην αγκαλιά του θεού.

   Να πούμε ότι, όπως και το «Jakhalsdans», η ταινία είναι γυρισμένη στα αφρικάανς, με αγγλικούς υπότιτλους.  
Post a Comment