Agniezska Holland, The green border (Zielona granica, 2023)

 Agniezska Holland, The green border (Zielona granica, 2023)

 

  Δυο είναι τα θέματα που συγκινούν την Holland, οι βιογραφίες (από προχθές προβάλλεται ο «Franz») και οι κάθε λογής ταλαιπωρημένοι. Προχθές ήταν τα ζώα που διώκονται απηνώς από τους κυνηγούς («Pokot»), χθες οι λαθρομετανάστες

  Είναι συγκλονιστικές οι σκηνές που είδαμε.

  Η πολωνική εκδοχή είναι ότι οι λευκορώσοι (με τους οποίους φαίνεται να έχουν από παλιά διαφορές) δέχονται λαθρομετανάστες και τους προωθούν στην Πολωνία, η οποία τους σπρώχνει πάλι πίσω.

  Πώς;

  Ανοίγοντας τρύπες στα συρματοπλέγματα.

  Από τη Λευκορωσία περνάνε τρέχοντας για την Πολωνία. Από την Πολωνία τους σπρώχνουν βίαια παρά τις διαμαρτυρίες τους πίσω στη Λευκορωσία.

  Η συγκεκριμένη ομάδα που παρακολουθούμε είναι πρόσφυγες από τη Συρία. Θέλουν να ξεφύγουν από τον πόλεμο, να ζητήσουν πολιτικό άσυλο. Για τελικό προορισμό έχουν τη Σουηδία. Ανάμεσά τους είναι και μια Αφγανή (αυτή για να ξεφύγει από τους Ταλιμπάν), η οποία τους προσφέρει τις υπηρεσίες της, διερμηνέας σαν καθηγήτρια αγγλικών αλλά και με το power bank που έχει, όταν τελειώνει η μπαταρία στα κινητά τους.

  Οι σκηνές που βλέπουμε στην αρχή της ταινίας είναι «πολυμοναδικές», όπως λέμε στην αφηγηματολογία, δηλαδή σκηνές που επαναλήφθηκαν, με μικρές παραλλαγές, πάρα πολλές φορές. Σ’ αυτές τις σκηνές βλέπουμε και τους ακτιβιστές που προσπαθούν να προσφέρουν την βοήθειά τους, πίσω από τις πλάτες της αστυνομίας.

  Μετά όμως οι σκηνές είναι «μοναδικές», που έχουν να κάνουν με συγκεκριμένα πρόσωπα που εμπλέκονται στην ιστορία αυτής της ομάδας των λαθρομεταναστών. Ο ένας είναι ένας καλός αστυνομικός. Η γυναίκα του είναι έγκυος. Θα δει κρυμμένο έναν λαθρομετανάστη, δεν θα τον μαρτυρήσει. Εν τάξει ο έλεγχος, το βανάκι μπορεί να προχωρήσει. Μια ψυχολόγος που βρέθηκε μέσα στη δίνει της ιστορίας, έχει τόσο αγανακτήσει από την κτηνώδη συμπεριφορά της αστυνομίας που τελικά ζητάει να γίνει μέλος της ομάδας των ακτιβιστών. Τους προσφέρει το σπίτι της.

  Δεν έχει νόημα να πω περισσότερα για την πλοκή, εξάλλου υπάρχει στο σύνδεσμο της βικιπαίδειας. Απλά να πούμε ότι στον επίλογο βλέπουμε τους πολωνούς να καλοδέχονται τους ουκρανούς πρόσφυγες (δύο εκατομμύρια διαβάζουμε στα γράμματα τέλους), στο κάτω κάτω είναι ευρωπαίοι, σε αντίθεση με τους τριτοκοσμικούς σύριους και αφγανούς.

  Το είχα σχολιάσει ξανά, σε μια ανάρτησή μου για μια κινέζικη ταινία, την «Back to 1942» του Feng Xiaogang. Οι βαθμολογίες έχουν να κάνουν και με το πόσο μας συγκινεί το θέμα. 6,4 η βαθμολογία της ταινίας, ξέρω ότι οι ευρωπαίοι, αν δεν θεωρούν επικίνδυνους τους λαθρομετανάστες, τους αφήνει ασυγκίνητους η μοίρα τους. Εξαιρέσεις υπάρχουν φυσικά,   όπως οι ακτιβιστές της ταινίας. Εγώ βέβαια, που η μοίρα τους με συγκινεί ιδιαίτερα, έχω γράψει ότι είναι οι σημερινοί «της γης οι κολασμένοι», έβαλα 8.

  Όμως πέρα από το θέμα που με συγκίνησε, η ίδια η ταινία είναι συναρπαστική, προσφέροντας άφθονο σασπένς, το εκ των ων ουκ άνευ σε ένα σενάριο κατά τον Syd Field.

Esperanto

 Esperanto

 

  Η Esperanto είναι μια πανεύκολη γλώσσα, για μένα τουλάχιστον. Η γραμματική είναι απλούστατη, και λέξεις που δεν ξέρω τις αναγνωρίζω εύκολα από τις άλλες γλώσσες που ξέρω.

  Μέχρι τώρα δήλωνα ότι ξέρω 8 γλώσσες, όμως από τώρα και στο εξής θα δηλώνω 9, εξαιρώντας βέβαια άλλες τόσες που τις ξέρω σε βασικό επίπεδο και μόνο για ανάγνωση εύκολων κειμένων.

  Υπάρχει λόγος.

  Πρόσφατα η τεχνιτή νοημοσύνη μου μετέφρασε μια (αυτό)βιογραφία στην Esperanto. Τη μετάφραση αυτή την επιμελήθηκα με τη βοήθεια μιας άλλης ΑΙ. Θα σας παραθέσω κάποια αποσπάσματα από το ελληνικό κείμενο.

  «Το 9 είναι ο δικός μου αριθμός.

  Το 9 σημαίνει ότι φιλοσοφώ, μου επεσήμανε ο φίλος που μου είπε ότι κάθε άνθρωπος έχει το δικό του αριθμό, και με παρότρυνε να βρω το δικό μου.

 19 Φλεβάρη γράφει η ταυτότητά μου ότι γεννήθηκα, όμως 29 Γενάρη γεννήθηκα στην πραγματικότητα.

…………………………………………………………………..

  Για τους άλλους αριθμούς, σχεδόν όλοι καθαρά εννιάρια, οι περισσότεροι αριθμοί σπιτιών στα οποία έμενα κατά καιρούς, με τελευταίο το σπίτι που μένω τώρα, γράφω στο ανέκδοτο βιβλίο μιας τριλογίας μου που έχει τίτλο «Οι ρίζες της σύμπτωσης» και υπότιτλο «Ο έρωτας».

  Ρώτησα και το chatgpt. Μου είπε επιπλέον πράγματα.  

  Κάνω αντιγραφή και επικόλληση:

  «Στην αριθμολογία συμβολίζει τη σοφία που αποκτάται μέσα από εμπειρίες, την ωριμότητα που έρχεται μετά από δοκιμασίες, αλλά και την κατανόηση του παροδικού χαρακτήρα της ζωής. Είναι ο αριθμός του αλτρουισμού, της προσφοράς προς τους άλλους, και συχνά κουβαλά μια μελαγχολία…».

Neeraj Ghaywan, Σαν αδέλφια (Homebound, 2025)

  Neeraj Ghaywan, Σαν αδέλφια (Homebound, 2025)

 

  Από σήμερα στους κινηματογράφους

 

  Ο Shoaib και ο Chandan είναι σαν αδέλφια, με μια στενή σχέση σαν αυτή που είχαν ο Δάμων και ο Φιντίας. Στην ταινία θα δούμε και την Sudha, συμφοιτήτρια του Chandan. Είπαμε, μια νέα γυναίκα σε μια ταινία είναι εκ των ων ουκ άνευ.

  Ονειρεύονται να γίνουν αστυνομικοί ώστε να τους σέβονται, να μη δέχονται ταπεινώσεις. Το ίδιο όνειρο όμως έχουν και χιλιάδες άλλοι ινδοί, για αυτό και οι υποψήφιοι είναι πάρα πολλοί, ενώ μόνο λίγοι θα επιλεγούν, αυτοί που θα γράψουν καλύτερα στις εξετάσεις.

  Πετυχαίνει μόνο ο Chandan.

  Όμως πρέπει να περιμένει.

  Ο Shoaib δανείζεται λεφτά για την εγχείρηση του πατέρα του, αρθροπλαστική στο γόνατο. Μόλις ξεχρεώσει θα φύγει για το Ντουμπάι.

  Δεν είναι που δεν θέλω να κάνω spoiler, πραγματικά δεν ξέρω αν πήγε τελικά. Αν πήγε,   τώρα θα καθόταν σε αναμμένα κάρβουνα, μήπως του ερχόταν καμιά βόμβα στο κεφάλι από κάποιο ιρανικό drone.

  Η ταινία διεκτραγωδεί τη μοίρα των νέων ινδών, που αγωνίζονται να ξεφύγουν από τη φτώχεια, να πετύχουν κάτι στη ζωή τους. Παγκόσμιο πρόβλημα η ανεργία των νέων, αλλού περισσότερο αλλού λιγότερο οξυμένο.

  Όμως υπάρχουν και δυο άλλα θέματα που θίγονται στην ταινία και είναι ειδικά ινδικά.

  Το πρώτο είναι η κάστες, που εξακολουθούν, παρά την κατάργησή τους, να βασανίζουν τους ιρανούς που κατάγονται από χαμηλές κάστες.

  Το δεύτερο είναι οι θρησκευτικές διαφορές.

  Δεν πήγαν όλοι οι μουσουλμάνοι στο Πακιστάν. Ο Shoaib είναι ένας από αυτούς, δηλαδή οι παππούδες του. Κάποια στιγμή θα αντιμετωπίσει ειρωνικά σχόλια. Καλοπροαίρετα, του εξηγεί το αφεντικό, όμως αυτός τα παίρνει στο κρανίο.

  Και ενώ μέχρι λίγο μετά τη μέση της ταινίας το κοινωνικό πλαίσιο είναι δεδομένο, το γνωστό, φτώχεια, ανεργία κ.λπ., στο τέλος όμως δεν είναι δεδομένο.  

  Πολλά πράγματα ανατρέπονται.

  Για ποιο λόγο;

  Εξαιτίας του covid.

  Οι ινδοί που μένουν στις πόλεις, άνεργοι λόγω της καραντίνας, επιστρέφουν στα χωριά τους.

  Δεν είναι εύκολο για αυτούς που έχουν covid.

  Ποια ήταν η διαφορά ανάμεσα στις ευρωπαϊκές χώρες και σε μια χώρα του τρίτου κόσμου, όπου συχνά κατατάσσεται η Ινδία; Στις ευρωπαϊκές χώρες αν παραβίαζες την καραντίνα έτρωγες πρόστιμο. Στην Ινδία, έτρωγες ένα μπερντάχι ξύλο-τουλάχιστον αυτό είδα στην ταινία.

  Το τέλος είναι συγκλονιστικό, όμως δεν θα κάνω spoiler.

  Πολύ καλή ταινία, 7,9 η βαθμολογία της, εγώ έβαλα 8.

Agniezska Holland, Franz (2025)

 Agniezska Holland, Franz (2025)

 

Από σήμερα στους κινηματογράφους

 

  Μια κινηματογραφική βιογραφία έχει ένα πλεονέκτημα και ένα μειονέκτημα. Το πλεονέκτημα είναι ότι, από τη στιγμή που μας ενδιαφέρει ο βιογραφούμενος, δεν υπάρχει περίπτωση να μη δούμε την ταινία. Δεν υπήρχε περίπτωση να μη δω την ταινία του Σμαραγδή για τον Καζαντζάκη, και ας ήξερα ότι δεν θα έβλεπα κανένα αριστούργημα. Το μειονέκτημα είναι ότι δεν υπάρχει πλοκή με σασπένς, ιδιαίτερα αν ξέρεις τη βιογραφία. Έτσι δεν με εξέπληξε το 6,2 της ταινίας (εγώ έβαλα 7).

  Ο Κάφκα είναι από τους κορυφαίους συγγραφείς του 20^ου αιώνα. Ξαναδιάβασα τα βιβλία του με την ευκαιρία που τον παρουσιάσαμε στη Λέσχη Ανάγνωσης της πλατείας Βικτώριας – Πρέπει να ήταν η «Δίκη» που θεωρείται και κορυφαίο του, και διάβασα επίσης διηγήματα που δεν είχα διαβάσει. Ψάχνω στην ιστοσελίδα-ευρετήριο babisdermitzakis.eu όπου παραθέτω τους συνδέσμους από το blog όπου κάνω την ανάρτηση και βλέπω ότι έχω γράψει (χρονολογικά) για τη «Μεταμόρφωση», «Τα γράμματα στη Φελίτσε», «Το σινικό τοίχος», την «Αμερική», τον «Πύργο», τη «Δίκη», την «Απόρριψη», τα «Γράμματα στη Μίλενα», το «Γράμμα στον πατέρα», τους «Αφορισμούς», τα «Μπλε τετράδια», την «Περιγραφή ενός αγώνα» και «Τον καλλιτέχνη της πείνας», και επίσης τον «Κάφκα» του Βάλτερ Μπένγιαμιν.

  Ουκ ολίγα τελικά ουκ.

  Η πλοκή προχωράει στο μεγαλύτερο μέρος ευθύγραμμα, ενώ διακόπτεται κατά διαστήματα με αναδρομές στο παρελθόν, αλλά και με μεγάλα πηδήματα στο παρόν, με ξεναγήσεις στο μουσείο Κάφκα.

  Τελικά μοιάζει αρκετά στον Κάφκα ο Idan Weiss, και τον ερμηνεύει εξαιρετικά.

  Βλέπουμε πάρα πολύ τη Φελίτσε, λιγότερο τη Μίλενα, όμως καθόλου την Ντόρα Ντιάμαντ, τον τελευταίο έρωτα της ζωής του που του στάθηκε τόσο πολύ στις τελευταίες του στιγμές, πράγμα που αποτελεί κατά τη γνώμη μου μεγάλη αδυναμία της ταινίας.

  Αξίζει να σημειώσουμε ότι οι δυο προ-προηγούμενες ταινίες της ήταν επίσης βιογραφικές.  

Agniezska Holland, Pokot (2017)

 Agniezska Holland, Pokot (2017)

 

  Εν όψει της αυριανής προβολής του «Franz» (Κάφκα).

  Βλέποντας την ταινία θυμήθηκα ένα βιβλίο που διάβασα πριν χρόνια, το «Αντικυνήγι» ενός Κώστα Τσίπρα, που μάλλον δεν έχει σχέση με τον Αλέξη.

  Η Janina Duszejko είναι μια μεσήλικας, τέως μηχανικός, που εδώ και ένα χρόνο διδάσκει αγγλικά σε ένα σχολείο. Έχει δυο σκυλιά. Είναι σφόδρα ενάντια στο κυνήγι. Δυο σκυλιά που έχει της τα σκοτώνουν. Δεν έχει καμιά αμφιβολία ότι τα σκότωσαν κυνηγοί. Κάποια στιγμή θα βρει την απόδειξη σε μια φωτογραφία.

  Θα πιάσει φιλίες με έναν τσέχο εντομολόγο (βρίσκονται στα σύνορα, εύκολα τα περνά κανείς σε δασωμένες περιοχές). Από αυτόν θα μάθει ότι οι φερομόνες προσελκύουν ορισμένα σκαθάρια. Διέλυσαν κυριολεκτικά το σώμα ενός αγνοούμενου εδώ και μήνες.  

  Καταγγέλλει το παράνομο κυνήγι, εκτός εποχής, στην αστυνομία. Φυσικά δεν την παίρνουν στα σοβαρά.

  Θα αρχίζει να εκτελεί τους κυνηγούς. Κάποιοι είναι με λερωμένες φωλιές, με παράνομες δραστηριότητες. Στο δήμαρχο, που φέρεται άσχημα στη γυναίκα του και είναι ένας από τους κυνηγούς, θα του δώσει να πιει φερομόνη πριν προσφερθεί να τον μεταφέρει, μεθυσμένο, σπίτι του. Στο δρόμο θα του πει για κάποια κρυμμένα λεφτά, θα τον παρασύρει στο δάσος και θα τον κτυπήσει θανάσιμα. Τα σκαθάρια θα κάνουν μετά τη δουλειά τους.

  Και τα ζώα έχουν ψυχή, πονάνε. Όχι, δεν έχουν, αντιτείνει ο παπάς.

  Που ευλογεί τους κυνηγούς.

  Θα βάλει φωτιά στην εκκλησία και ο παπάς θα καεί.

  Βέβαια είναι σίγουρο ότι η αστυνομία θα την υποπτευθεί. Θα το σκάσει, προφανώς για Τσεχία, με τον εντομολόγο με τον οποίο τους είδαμε σε μια ερωτική περίπτυξη πάνω στο κρεβάτι (μου θύμισε μια ανάλογη σχέση στην «Οδό Μάλαγα» που εξακολουθεί να παίζεται στους κινηματογράφους), και ένα ζευγάρι νεαρών.

  Στο τέλος τους βλέπουμε ευτυχισμένους μαζί, σε ένα σπίτι.

  Και η ποιητική δικαιοσύνη, που θέλει τον δολοφόνο να πληρώνει τα έγκληματά του;

  Σίγουρα η σκηνοθέτις συμφωνεί με την μυθιστοριογράφο της οποίας το μυθιστόρημα μετέφερε στη μεγάλη οθόνη: Καλά τους έκανε.

Nabil Ayouch, Ali Zaoua, prince of the streets (2000)

 Nabil Ayouch, Ali Zaoua, prince of the streets (2000) 

 

  Την είδα πριν χρόνια την ταινία, αλλά δεν έγραψα για αυτή γιατί τότε δεν είχα blog. Αποφάσισα να την ξαναδώ για να γράψω, θέλοντας να ολοκληρώσω του πακέτο του Nabil Ayouch.

  Ταπεινωμένα και καταφρονεμένα, παιδιά του δρόμου της Καζαμπλάνκα. Αυτά πρωταγωνιστούν στην ταινία. Μόνο ο μεγάλος, ο αρχηγός της συμμορίας, είναι επαγγελματίας, ο Saïd Taghmaoui, τον οποίο είδαμε και στην ταινία του Mathieu Kassovitz «Το μίσος».

  Σκληρή η ζωή στο δρόμο. Τα παιδιά για να επιβιώσουν δουλεύουν σαν τα παιδιά των φαναριών, επιδίδονται και στην κλεψιά, ακόμη και στην πορνεία. Δύσκολη η ζωή, πρέπει να αντέξουν, πού λεφτά για ναρκωτικά, μυρίζουν κόλλα, με τις φοβερές συνέπειες που έχει.

  Είναι οργανωμένα σε συμμορία. Όμως τέσσερα από αυτά, τα κεντρικά πρόσωπα της ταινίας, αποφασίζουν να φύγουν. Αυτό δεν αρέσει στον αρχηγό της συμμορίας και τα μέλη της (Θυμήθηκα τον «Όλιβερ Τουίστ»), προσπαθούν να τα φέρουν πίσω. Σε ένα καυγά ο Ali Zaoua δέχεται μια πέτρα στο κεφάλι και σκοτώνεται.

  Τα παιδιά τον κρύβουν σε ένα λαγούμι, αποφασισμένα να τον θάψουν. Προσπαθούν να μαζέψουν λεφτά.

  Ένα από τα παιδιά πηγαίνει στο σπίτι του. Έχει ένα ωραίο δωμάτιο όμως o Αλί προτιμούσε να ζει στο δρόμο, δεν άντεχε να ακούει τις κραυγές της μητέρας του που δουλεύει σαν πόρνη στο διπλανό δωμάτιο. Η μητέρα του είχε παρακαλέσει τα παιδιά να τον πείσουν να γυρίσει σπίτι.

  Τα παιδιά ονειρεύονται. Ο Αλί ονειρεύεται να πάει στο νησί με τους δυο ήλιους, όπως στο παραμύθι που του έλεγε η μητέρα του. Ένας καλόκαρδος βαρκάρης με τον οποίο είχε πιάσει φιλίες θα βοηθήσει τα παιδιά στην ταφή. Θα φτιάξει από σανίδες φέρετρο.

  Στην τελευταία σκηνή βλέπουμε την βάρκα με τον νεκρό Ζάουα, τη μητέρα του και τα τρία παιδιά να απομακρύνονται με τη βάρκα ενώ τα παιδιά της συμμορίας στη προκυμαία παρακολουθούν. Τα τρία παιδιά θα ψάλλουν μια σούρα.

  Δεν έχουμε καμιά αμφιβολία ότι θα ταφεί όπως οι ναυτικοί που πεθαίνουν μεσοπέλαγα, θα τον ρίξουν στη θάλασσα.

  Σκληρή ταινία, πολύ συγκινητική. Σε πόλεις του τρίτου κόσμου υπάρχουν πράγματι παιδιά του δρόμου που ζουν μια παρόμοια ζωή. Εμείς εδώ έχουμε μόνο άστεγους, δεν έχω ακούσει για παιδιά του δρόμου.

  Η προηγούμενη ταινία του Ayouch που είδαμε ήταν η «Μπλε πέτρες της ερήμου».

Liane-Cho Han, Jin Kuang, Maïlys Vallade, Η μικρή Αμελί (Amélie et la Métaphysique des Tubes, 2025)

 Liane-Cho Han, Jin Kuang, Maïlys Vallade, Η μικρή Αμελί (Amélie et la Métaphysique des Tubes, 2025)

 

Από προχθές στους κινηματογράφους

 

  Δεν μου αρέσουν τα animation, αλλά αυτή τη φορά είπα να κάνω μια εξαίρεση. Ένας λόγος είναι ότι η πλοκή διαδραματίζεται στην Ιαπωνία, μια χώρα με μια περίεργη κουλτούρα. Οι ιαπωνικές ταινίες μου αρέσουν, και έχω δει πακέτο τους τρεις κορυφαίους ιάπωνες σκηνοθέτες, τον Yasujiro Ozu, τον Kenji Mizoguchi και τον Akira Kurosawa.

  Έχω δει ένα σωρό ταινίες που είναι μεταφορά μυθιστορημάτων, όμως πρώτη φορά βλέπω animation να είναι μεταφορά μυθιστορήματος, του The Character of Rain (Métaphysique des tubes) by Amélie Nothomb, αυτοβιογραφικό.  

  Βλέποντας την ταινία μου ήλθε στο μυαλό ο Γκωγκέν. Όμως τα σχήματα με τα καθαρά περιγράμματα δεν είχαν τα έντονα χρώματα των φοβιστών, ήταν αχνά.

  Η Αμελί είναι ένα κοριτσάκι που το παρακολουθούμε από τη γέννησή του μέχρι τα τρία του χρόνια. Έχει ένα περίεργο ψυχισμό, αρχικά αμφιθυμικές σχέσεις με την οικογένειά της, μόνο με μια γιαπωνέζα τα πάει καλά, αλλά και με τους γονείς της σιγά σιγά. Όχι όμως με τον μεγάλο της αδελφό, μέχρι που της έσωσε τη ζωή.

  Δεν έχει νόημα να γράψω την πλοκή, που εξάλλου μπορείτε να τη διαβάσετε στο σύνδεσμο της βικιπαίδειας.

  Έμαθα όμως μια ακόμη γιαπωνέζικη λέξη (τα γιαπωνέζικα τα παράτησα στο μισό δεύτερο βιβλίο της Assimil, ευτυχώς): την βροχή. Η βροχή λέγεται Άμε, οι δυο πρώτες συλλαβές της Αμελί.

  Και πώς γράφεται;

  Αυτό το ξέρω από τα κινέζικα.

  雨.

  Βέβαια στα κινέζικα προφέρεται yu, σε τρίτο τόνο, κάτι σαν γιούου.

  7,5 η βαθμολογία της.

  Φυσικά δεν μετάνιωσα που την είδα, και ας μην είναι τα animation του γούστου μου, όπως είπα.