László Nemes, Χωρίς πατέρα (Orphan, 2025)

 László Nemes, Χωρίς πατέρα (Orphan, 2025)

   Από σήμερα στους κινηματογράφους

  Και εδώ βλέπουμε την κάμερα να παρακολουθεί ακούραστα τον μικρό Andor, όπως παρακολουθούσε και τους προηγούμενους ήρωες του Nemes, τον Σαούλ και την Ίριδα, αν και σε λιγότερο σκοτεινούς χώρους και νυχτερινούς φωτισμούς.

  Εβραίος ο πατέρας του, εβραία η μητέρα του, τη γλύτωσε ο χασάπης τότε που οι ναζί δίωκαν απηνώς τους εβραίους. Παρεμπιπτόντως πιο εύστοχος ο ελληνικός τίτλος, διευκρινίζει με σαφήνεια ότι είναι ορφανός από πατέρα.

  Και εδώ έχω ένα πρόβλημα.

  Καλά, ξέρουμε, τα παιδιά συνήθως δεν βλέπουν με καθόλου καλό μάτι μια καινούρια σχέση της μητέρας του όταν ο πατέρας είναι απών. Όμως και αυτή δεν φαινόταν να έχει ιδιαίτερη αγάπη στον χασάπη, μάλιστα κάποια στιγμή μας λέει ότι κατάφερε να ξεφύγει και να χάσει τα ίχνη της.

  Όμως αυτός την ξαναβρήκε.

  Μα είναι τόσο καλός, τους φέρεται τόσο καλά, γιατί;

  Από τη μια ο Nemes με κάνει να τον συμπαθώ, από την άλλη να τον αντιπαθώ. Η αντιπάθεια αυτή βέβαια είναι ανακλαστική, της αντιπάθειας του γιου και εν μέρει της μητέρας.

  6,4 η βαθμολογία της, δεν θα της έβαζα περισσότερο, σε αντίθεση με το 6,2 της «Δύσης», που εγώ έβαλα 7. Όμως θα βλέπω κάθε ταινία του Nemes, για το ύφος του.

Kirk Jones, Δυστυχώς βρίζω (I swear, 2025)

 Kirk Jones, Δυστυχώς βρίζω (I swear, 2025)

 

Από σήμερα στους κινηματογράφους

 

  Βιογραφικό δράμα πάνω στη ζωή του John Davidson, ενός σκωτσέζου που πάσχει από το σύνδρομο τουρέτ.

  Δεν το έχετε σίγουρα ξανακούσει, όπως εγώ. Τα άτομα που πάσχουν από αυτό κάνουν καταναγκαστικές κινήσεις από τις οποίες τα τικ και οι μορφασμοί είναι το λιγότερο, και εκστομίζουν χυδαιότητες. Αυτά τα έμαθα βλέποντας την ταινία.

  Υπέφερε σαν νέος ο Davidson, γιατί τη συμπεριφορά του την εκλάμβαναν απλά ως αγένεια. Ευτυχώς βρέθηκε μια καλή γυναίκα που του συμπαραστάθηκε, μητέρα ενός φίλου του.

  Που θα πέθαινε σε έξι μήνες, καρκίνος στο συκώτι, έτσι είχαν αποφανθεί οι γιατροί.

  Τελικά αυτό που φαινόταν σαν καρκίνος ήταν αιμαγγείωμα.

  Πέρασα μια ανάλογη εμπειρία, πριν κάπου 25 χρόνια. Αυτός που μου έκανε τον υπέρηχο άνω και κάτω κοιλίας βρήκε μια ύποπτη υποηχώδη περιοχή στο συκώτι, μου είπε να το ψάξω.

  Εγώ πριν το ψάξω ήμουν ήδη πεπεισμένος: είχα καρκίνο στο συκώτι.

  Και με είχε πιάσει μαύρη απελπισία.

  Ευτυχώς η μαγνητική τομογραφία, την οποία έπρεπε να επαναλάβω με σκιαγραφικό για να έχω σίγουρα αποτελέσματα, έδειξε, έτσι μου είπε ο γιατρός, ότι η υποηχώδης περιοχή ήταν το πιο υγιές σημείο στο συκώτι μου, το μόνο που δεν ήταν καλυμμένο με λίπος (terminus ante quem το 2002, γιατί μετά αδυνάτισα).

  Θυμάμαι, ήμουν ξαπλωμένος στο κρεβάτι για τη σιέστα μου, και ένιωσα μια απέραντη ευφορία: Θα ζήσω, δεν πρόκειται να στενοχωρηθώ ποτέ πια στη ζωή μου.

  Αμ δε…

  Αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία, ή μάλλον άλλες ιστορίες.

  Κάθε χρόνο που έκανα υπέρηχο άνω και κάτω κοιλίας ο γιατρός που τον έκανε μου έλεγε για την υποηχώδη περιοχή και να την ψάξω. Εγώ γέλαγα: -Αν ήταν κάτι ύποπτο θα είχα πεθάνει.

  Χρόνια αργότερα, σε ένα άλλο εξεταστικό κέντρο, ο γιατρός έκανε τη διάγνωση: αιμαγγείωμα.

  Κλείνει η αυτοβιογραφική παρένθεση.

  Ο Davidson αφιερώνει τη ζωή του στο να ενημερώνει για το σύνδρομο τουρέτ.

  Να ενημερώνει.

  Η ζωή των ατόμων που πάσχουν γίνεται καλύτερη αν οι γύρω τους ξέρουν για το σύνδρομο, καθώς και οι ίδιοι περισσότερα για αυτό.

  Το ίδιο δεν ήταν και με τη δυσλεξία;

  Πόσα παιδιά δεν θεωρήθηκαν από τους δασκάλους τους καθυστερημένα, ανεπίδεκτα μαθήσεως, ενώ απλά ήταν δυσλεκτικά;

  Πρώτη φορά διάβασα για τη δυσλεξία στο ομώνυμο βιβλίο του καθηγητή Κώστα Πόρποδα το οποίο μου το δώρισε. Χάρη στην επιμονή του, βλέποντας το βιογραφικό μου, προσλήφθηκα στη Μορφωτική, νομίζω έτσι λεγόταν το ιδιωτικό εκπαιδευτήριο στο Χαλάνδρι, σαν καθηγητής αγγλικών, το 1980. 

  Στο Βαρβάκειο τους δυσλεκτικούς μαθητές τους εξετάζαμε προφορικά.

  Εγώ ήμουν τυχερός, η δυσλεξία μου ήταν μικρού βαθμού. Τη διάγνωση την έκανα μόνος μου. Φοβερή κακογραφία και αντιστροφές. Επί χρόνια διάβαζα Νέχρι, ενώ ήταν Χένρι. Και, βλέποντας για δεύτερη φορά, σε ένα θερινό σινεμά στην Καλλιθέα, το «Όσα παίρνει ο άνεμος» διαπίστωσα ότι λεγόταν όχι Olivia de Halivand αλλά Olivia de Haviland. Και τώρα που πληκτρολογώ κάνω συχνά αντιστροφές στις λέξεις, βάζοντας ανάποδα γράμματα, ή και συλλαβές. Πληκτρολογώ με τυφλό σύστημα, και βλέπω το λάθος αφού το έχω πληκτρολογήσει. 

  Εξαιρετική ταινία, το 8,2 της βαθμολογίας της τα λέει όλα.

 

Βασίλης Μαζωμένος, Άπειρη γη (2025)

 Βασίλης Μαζωμένος, Άπειρη γη (2025)

 Από σήμερα στους κινηματογράφους

  Από τους κορυφαίους νεοέλληνες σκηνοθέτες ο Βασίλης Μαζωμένος, έχω δει τις ταινίες του «Εξορία», «Γραμμές», «Guilt» και «Seventh day».

  Η άπειρη γη είναι μια ποιητική ελεγεία για την φθίνουσα ορεινή Ελλάδα. Όλα τα επεισόδια έχουν ένα ποιητικό στυλιζάρισμα. Η κάμερα δεν χάνει ευκαιρία να περιπλανηθεί, παράλληλα με τα πρόσωπα πάνω στα οποία κάνει κάποιες φορές τράβελινγκ, και στο ορεινό τοπίο.

  Επίσης όλα τα επεισόδια είναι πολυμοναδικά, δηλαδή έχουν επαναληφθεί άπειρες φορές. Το κυνήγι, το φλερτ, ο γάμος, το μοιρολόγι του νεκρού, το πλύσιμο των ρούχων στο ποτάμι, ο χορός και το τραγούδι, ο ξενιτεμός, η επιστροφή, η γέννα, η γέννα της κατσίκας…

  Θυμάμαι την αγωνία που είχα, μικρός, όταν πλησίαζε η ώρα να γεννήσει η κατσίκα μας, μήπως κακογεννήσει. Οι γονείς μου μου μετέδιδαν το άγχος τους. Ευτυχώς στο διπλανό χωριό υπήρχε ο Ιπποκράτης, όνομα και πράμα, για να τρέξει να την ξεγεννήσει.

  Μόνο ένα επεισόδιο είναι μοναδικό, μοναδικό στην ταινία και όχι στη ζωή: ένας κυνηγός πυροβόλησε έναν άλλο κατά λάθος, περνώντας τον για θήραμα. Η λειτουργία του μέσα στην ταινία είναι για να δούμε το μοιρολόι.

  Εξαιρετικό το πλάνο με το καιόμενο δενδράκι, εντελώς ποιητικό, ολότελα αντιρεαλιστικό, παραπέμπει διακειμενικά στην «καιόμενη βάτο».

  Αντιρεαλιστική επίσης, ολότελα ποιητική, η βάπτιση στο ποτάμι, που συνειρμικά παραπέμπει στη βάπτιση του Χριστού από τον Ιωάννη στον Ιορδάνη ποταμό.

  Endless land; Μήπως waste land, αλλά με την κυριολεκτική, όχι με τη μεταφορική σημασία που έχει στον Eliot, έρημη χώρα, χώρα που ερημώνει σιγά σιγά;

  Πολύ καλή ταινία, αξίζει να τη δείτε. Οι νέοι να μάθουν, οι παλιοί να θυμηθούν, όπως θυμήθηκα εγώ καληώρα. 

John Patton Ford, How to make a killing (2026)

 John Patton Ford, How to make a killing (2026)

 

  Όσοι με διαβάζετε θα με έχετε βαρεθεί να το λέω: είμαι ιδιοσυγκρασιακά συγκριτολόγος, έτσι με χαρακτήρισε ένας καναδός καθηγητής. Όπως ο σαβουρο… (μην σκανδαλίζεστε, να το δηλώσω ακόμη μια φορά, είμαι ραμπελαιικός) έτσι κι εγώ συγκρίνω ότι μπορεί να συγκριθεί. Μπορεί να είναι ο τίτλος: «Η πρώτη αγάπη στον Κονδυλάκη και στον Τουργκιένιεφ». Μπορεί να είναι το περιεχόμενο: «Ο Επικήδειος του Ιωάννη Κονδυλάκη και οι Δυο θάνατοι του Ιωακείμ-κραυγή-νερό του Ζόρζε Αμάντο». Στα άμεσα σχέδιά μου είναι να γράψω, μετά από χρόνια, μικρή μελέτη πάνω στα ομότιτλα διηγήματα «Το ημερολόγιο ενός τρελού» του Lu Xun, του Γκόγκολ και του Γκυ ντε Μωπασάν. Στην ηλικία που είμαι (έκλεισα τα 76) λέω πια Άγιου Χαράλαμπου θέλοντος και Θεού επιτρέποντος (ναι, πρέπει να επιτρέψει ο Θεός, ως ανώτερος ιεραρχικά).

  Ήθελα να συγκρίνω την αμερικανιά με την ομότιτλη γαλλική (ομότιτλη γιατί αυτό τον τίτλο έδωσαν οι αγγλόφωνοι διανεμητές στη γαλλική ταινία «Un ours dan la Jura» που γυρίστηκε δυο χρόνια πριν, η οποία έχει βαθμολογία 0,1 πιο κάτω (6,5, ενώ η ταινία του Ford 6,6).

  Έχω ξανακάνει το σχόλιο. Άλλο Κάννες, άλλο Όσκαρ. Άλλο αμερικανιές, άλλο ευρωπαϊκός κινηματογράφος.

  Υποτίθεται ότι είναι κωμωδία, έστω και μαύρη, όμως δεν θυμάμαι να γέλασα ούτε μια φορά. Θα την έλεγα καλύτερα θρίλερ.

  Πέρα από τον τίτλο έχουν και κάτι άλλο κοινό οι δυο ταινίες: 7 νεκρούς.

  Τόσους έπρεπε να βγάλει από τη μέση για να πάρει την κληρονομιά.

  Γκαντεμιά.

  Ενώ είχε ξεφύγει από τους 7 φόνους, κατηγορείται για κάποιον άλλο που δεν τον διέπραξε.

  Την ιστορία του την εξομολογείται σε έναν παπά που ήλθε να τον επισκεφθεί στο κελί του την παραμονή της εκτέλεσής του.

  Οι πιθανότητες που έδινα ήταν 50 – 50. Κωμωδία, δεν μπορεί να έχει unhappy end.

  Μαύρη όμως, άρα το unhappy end είναι πολύ πιθανό.

  Τελικά το τέλος είναι σαρδόνιο.

  Η παιδική του αγάπη, που όμως παντρεύτηκε κάποιον ο οποίος αργότερα βρέθηκε βουτηγμένος στα χρέη, και που του ζήτησε να τον ξελασπώσει και αυτός αρνήθηκε, του προτείνει τη σωτηρία του με αντάλλαγμα να της μεταβιβάσει την κληρονομιά.

  Τι να κάνει, δέχτηκε.

  Αυτό που έκρυψε στο δικαστήριο ήταν το σημείωμα αυτοκτονίας που άφησε ο άντρας της.

  Η παρ’ ολίγο γυναίκα του (τον συνέλαβαν στην εκκλησία πριν την τελετή) τον περιμένει στην έξοδο της φυλακής. Του δίνει κάτι που δεν κατάλαβα, μάλλον κλειδιά μου φάνηκαν.

  Και σηκώνεται και φεύγει.

  Όμως βλέπει στο βάθος ένα αμάξι να τον περιμένει, με την παιδική του αγάπη δίπλα. Μάλλον χρύσωσε την άλλη για να παραιτηθεί.

  Εν τάξει, την είδα ευχάριστα, όμως για τέτοιες ταινίες ποτέ δεν χάνω το χρόνο μου εκτός και αν υπάρχει λόγος.

  Εδώ ήταν η σύγκριση.

László Nemes, Δύση Ηλίου (Sunset, 2018)

 László Nemes, Δύση Ηλίου (Sunset, 2018)

 

  Εν όψει της προβολής την επόμενη Πέμπτη της ταινίας του «Χωρίς πατέρα».

  Μου σύστησε με τα θερμότερα λόγια τον «Γιο του Σαούλ» ο φίλος μου ο Μάκης ο Μωραΐτης, πριν οκτώ χρόνια. Πραγματικά εξαιρετική ταινία.

  Ας ξεκινήσουμε από τον τίτλο: άστοχος στα ελληνικά. Δύση, με τη μεταφορική σημασία, δύση μιας αυτοκρατορίας, της Αυστροουγγαρίας.

  Το καπελάδικο του πατέρα της πήρε φωτιά, κάηκαν οι γονείς της όταν ήταν μόλις δυο χρονών. Χρόνια μετά θα ζητήσει δουλειά στο καπελάδικο του πατέρα της, αλλά το καινούριο αφεντικό δεν θα τη δεχτεί.

  Σιγά σιγά θα γίνονται αποκαλύψεις.

  Η αυτοκράτειρα ψώνιζε καπέλα απ’ αυτό το καπελάδικο. Όμως έπρεπε να παρελάσουν οι καπελατζούδες, να διαλέξει μια ο αυτοκράτορας που θα την έπαιρνε μαζί του στη Βιέννη.

  Αυτή η κοπέλα τι γινόταν;

  Το ότι εξαγριωμένο πλήθος έβαζε φωτιά στο καπελάδικο μας αφήνει να συμπεράνουμε.

  Μήπως ήταν η σεξουαλική σύντροφος για μια βραδιά του αυτοκράτορα; Και μετά τι γινόταν; Πολλές ήταν απρόθυμες να παρελάσουν μπροστά του.

  Στο τέλος θα δούμε ένα εξαγριωμένο πλήθος να βάζει φωτιά στο καπελάδικο.

  Και για να μην έχουμε αμφιβολία για τη μεταφορική σημασία της λέξης, βλέπουμε την κοπέλα αυτή, μεταμφιεσμένη σε άντρα (έτσι είχε μεταμφιεστεί και πριν για να πάει σε ένα οίκημα που ήταν απαγορευμένο για τις γυναίκες), μέσα στα χαρακώματα. Ο πρώτος παγκόσμιος πόλεμος είχε αρχίσει.

  Ο Nemes κυρίως είναι ύφος. Και στις τρεις ταινίες του βλέπουμε τους τρεις ήρωές του, τον Σαούλ, την Ίριδα (σ’ αυτή την ταινία) και τον ορφανό Σάντορ στην επόμενη, να περιφέρονται σε σκοτεινούς χώρους. Περισσότερο στον Σαούλ, λιγότερο στον Ορφανό. Η κάμερα παρακολουθεί ακούραστα τους ήρωες, όταν δεν «βλέπει» μέσα από τα μάτια τους. Το στήσιμο των πλάνων αποπνέει πάντα μια ένταση, παράλληλα με το θρίλερ της ίδιας της πλοκής.

  6,2 η βαθμολογία της σε σχέση με το 7,4 του «Γιου του Σαούλ». Υποθέτω ότι έχασε λίγο στη βαθμολογία από το ότι ενδιαφέρει πολύ λιγότερο η πτώση της Αυστρουγγαρίας σε σχέση με το Ολοκαύτωμα.

  Πάντως εμένα η ταινία μου άρεσε, έβαλα 7, κυρίως για το ύφος του Nemes, εντελώς ξεχωριστό και αναγνωρίσιμο.

Franck Dubosc, How to make a killing (Un ours dans le Jura, 2024)

  Franck Dubosc, How to make a killing (Un ours dans le Jura, 2024)

 

  Μου τη σύστησε ο φίλος μου ο Νίκος ο φαρμακοποιός με τα πιο θερμά λόγια. Η μέτρια βαθμολογία της με αποθάρρυνε λίγο, αλλά είπα θα τη δω.

  Τελικά ήταν μια καταπληκτική κωμωδία, με πολύ γέλιο, παρά τα επτά πτώματα.

  Όλα ξεκίνησαν από την αρκούδα. Αυτή ευθύνεται για το τροχαίο, πώς της ήλθε να βρεθεί στη μέση του δρόμου;

  Έμμεσα υπεύθυνη για τον θάνατο της γυναίκας, που κόστισε τη ζωή ενός άλλου άντρα. O Μισέλ πήγε να την αποφύγει και έπεσε πάνω στο αμάξι της. Ένας άντρας που εμφανίστηκε ξαφνικά, κάνει να φύγει τρομοκρατημένος και καρφώνεται στο κούτσουρο ενός δέντρου.   

  Όμως η αρκούδα είναι άμεσα υπεύθυνη για τον θάνατο ενός άλλου άντρα που τον πήρε στο κυνήγι, και αυτός, προσπαθώντας να της ξεφύγει έπεσε από ύψος σε ένα ποτάμι.

  Στο αμάξι της γυναίκας βρήκαν μια τσάντα με δυο εκατομμύρια ευρώ. Ανταλλαγή με ναρκωτικά. Κρατάνε μερικά για να ξοφλήσουν χρέη και να κάνουν κάποια ψώνια, και τα υπόλοιπα τα δίνουν στον παπά. Αυτός θα κρατήσει ένα μεγάλο μέρος και θα το μοιράσει στους ενορίτες. Τα υπόλοιπα θα τα πάρει ο αστυνομικός διευθυντής, που βρήκε τα ίχνη της κλεμμένης τσάντας. Θα δώσει και ένα σημαντικό ποσό σε μια αστυνόμο που ήλθε να ερευνήσει την υπόθεση για να αγοράσει ένα πιάνο στο γιο της, με τη συμφωνία να τα μπαλώσει. Οι χωρικοί στα Γιούρα δεν ξέρουν τίποτα για τους νεκρούς, έτσι θα πει στο πόρισμά της. Με αυτά που μείναν θα αγοράσει ένα μεταχειρισμένο αμάξι στην κόρη του.

  Ένας κακοποιός της συμμορίας θα σκοτώσει δυο αστυνομικούς που ήλθαν να διερευνήσουν την υπόθεση και μια μπαργούμαν (τους βρήκε στο μπαρ της), θα παραστήσει τον αστυνόμο και θα ζητήσει από τον αστυνομικό διευθυντή τα λεφτά. Ενώ αυτός ανοίγει το χρηματοκιβώτιο όπου έχει βάλει την τσάντα βγάζει το πιστόλι του και ετοιμάζεται να τον πυροβολήσει, όμως τον πυροβολεί πιο πρώτα η αστυνομικίνα βοηθός.

  Κάθομαι και γράφω ένα σωρό για την υπόθεση, ενώ στις κωμωδίες δεν έχει σημασία τόσο η πλοκή όσο τα κωμικά επεισόδια και οι κωμικές ατάκες. Και τα δυο ήταν άφθονα.

  Αλλά ας κάνουμε τον απολογισμό: Από τους 7 νεκρούς, οι 4 ήταν κακοί και 3 καλοί.

  6,5 μόνο η βαθμολογία της; Εγώ θα βάλω 8.

Agniezska Holland, The green border (Zielona granica, 2023)

 Agniezska Holland, The green border (Zielona granica, 2023)

 

  Δυο είναι τα θέματα που συγκινούν την Holland, οι βιογραφίες (από προχθές προβάλλεται ο «Franz») και οι κάθε λογής ταλαιπωρημένοι. Προχθές ήταν τα ζώα που διώκονται απηνώς από τους κυνηγούς («Pokot»), χθες οι λαθρομετανάστες

  Είναι συγκλονιστικές οι σκηνές που είδαμε.

  Η πολωνική εκδοχή είναι ότι οι λευκορώσοι (με τους οποίους φαίνεται να έχουν από παλιά διαφορές) δέχονται λαθρομετανάστες και τους προωθούν στην Πολωνία, η οποία τους σπρώχνει πάλι πίσω.

  Πώς;

  Ανοίγοντας τρύπες στα συρματοπλέγματα.

  Από τη Λευκορωσία περνάνε τρέχοντας για την Πολωνία. Από την Πολωνία τους σπρώχνουν βίαια παρά τις διαμαρτυρίες τους πίσω στη Λευκορωσία.

  Η συγκεκριμένη ομάδα που παρακολουθούμε είναι πρόσφυγες από τη Συρία. Θέλουν να ξεφύγουν από τον πόλεμο, να ζητήσουν πολιτικό άσυλο. Για τελικό προορισμό έχουν τη Σουηδία. Ανάμεσά τους είναι και μια Αφγανή (αυτή για να ξεφύγει από τους Ταλιμπάν), η οποία τους προσφέρει τις υπηρεσίες της, διερμηνέας σαν καθηγήτρια αγγλικών αλλά και με το power bank που έχει, όταν τελειώνει η μπαταρία στα κινητά τους.

  Οι σκηνές που βλέπουμε στην αρχή της ταινίας είναι «πολυμοναδικές», όπως λέμε στην αφηγηματολογία, δηλαδή σκηνές που επαναλήφθηκαν, με μικρές παραλλαγές, πάρα πολλές φορές. Σ’ αυτές τις σκηνές βλέπουμε και τους ακτιβιστές που προσπαθούν να προσφέρουν την βοήθειά τους, πίσω από τις πλάτες της αστυνομίας.

  Μετά όμως οι σκηνές είναι «μοναδικές», που έχουν να κάνουν με συγκεκριμένα πρόσωπα που εμπλέκονται στην ιστορία αυτής της ομάδας των λαθρομεταναστών. Ο ένας είναι ένας καλός αστυνομικός. Η γυναίκα του είναι έγκυος. Θα δει κρυμμένο έναν λαθρομετανάστη, δεν θα τον μαρτυρήσει. Εν τάξει ο έλεγχος, το βανάκι μπορεί να προχωρήσει. Μια ψυχολόγος που βρέθηκε μέσα στη δίνει της ιστορίας, έχει τόσο αγανακτήσει από την κτηνώδη συμπεριφορά της αστυνομίας που τελικά ζητάει να γίνει μέλος της ομάδας των ακτιβιστών. Τους προσφέρει το σπίτι της.

  Δεν έχει νόημα να πω περισσότερα για την πλοκή, εξάλλου υπάρχει στο σύνδεσμο της βικιπαίδειας. Απλά να πούμε ότι στον επίλογο βλέπουμε τους πολωνούς να καλοδέχονται τους ουκρανούς πρόσφυγες (δύο εκατομμύρια διαβάζουμε στα γράμματα τέλους), στο κάτω κάτω είναι ευρωπαίοι, σε αντίθεση με τους τριτοκοσμικούς σύριους και αφγανούς.

  Το είχα σχολιάσει ξανά, σε μια ανάρτησή μου για μια κινέζικη ταινία, την «Back to 1942» του Feng Xiaogang. Οι βαθμολογίες έχουν να κάνουν και με το πόσο μας συγκινεί το θέμα. 6,4 η βαθμολογία της ταινίας, ξέρω ότι οι ευρωπαίοι, αν δεν θεωρούν επικίνδυνους τους λαθρομετανάστες, τους αφήνει ασυγκίνητους η μοίρα τους. Εξαιρέσεις υπάρχουν φυσικά,   όπως οι ακτιβιστές της ταινίας. Εγώ βέβαια, που η μοίρα τους με συγκινεί ιδιαίτερα, έχω γράψει ότι είναι οι σημερινοί «της γης οι κολασμένοι», έβαλα 8.

  Όμως πέρα από το θέμα που με συγκίνησε, η ίδια η ταινία είναι συναρπαστική, προσφέροντας άφθονο σασπένς, το εκ των ων ουκ άνευ σε ένα σενάριο κατά τον Syd Field.