Μπάμπης Δερμιτζάκης

Book review, movie criticism

Friday, September 25, 2026

Padraic McKinley, Το φορτίο (The weight, 2026)

 Padraic McKinley, Το φορτίο (The weight, 2026)

 


  Από χθες στους κινηματογράφους

  Το μοτίβο της μεταφοράς είναι πιο σπάνιο από το μοτίβο της αναζήτησης (holy grail).

  Αυτό είναι το μοτίβο της ταινίας.

  Τελικά, το έχω ξαναγράψει, κυρίως στις κριτικές μου των βιβλίων της Ρέας Γαλανάκη, ότι τα ιστορικά γεγονότα αποτυπώνονται καλύτερα στο μυαλό σου μέσω της μυθοπλασίας, κινηματογραφικής ή μυθιστορηματικής, με πρώτο και καλύτερο το ιστορικό μυθιστόρημα, παρά τον κίνδυνο να θεωρηθούν οι «διακοσμητικές» λεπτομέρειες ιστορικές αλήθειες.

  Δεν ήξερα ότι ο Ρούζβελτ, στη Μεγάλη Κρίση, κατέσχε τον χρυσό, και βέβαια και από τα χρυσορυχεία, για να χρηματοδοτήσει την ανάπτυξη. Πολλοί έκλεψαν.

  Ο Σάμιουλ Μέρφι, βετεράνος του πολέμου, αγωνίζεται να τα βγάλει πέρα. Είναι χήρος, και μένει με το μικρό κοριτσάκι του. Μια συμπλοκή με αστυνομικούς με πολιτικά θα τον οδηγήσει στη φυλακή, και το κοριτσάκι σε ίδρυμα.

  Trivia.

  Φυλούσα ως έφεδρος ανθυπολοχαγός στην πύλη του στρατοπέδου. Βλέπω και περνάει ένα αυτοκίνητο με έναν κύριο με πολιτικά. Άντε να μυρίσω τα νύχια μου ότι ήταν ο στρατοπεδάρχης. Έκανε αναφορά στο διοικητή μου ο οποίος μου έριξε 20 μέρες κράτηση. Αργότερα μου την έσβησε, γιατί καταλάβαινε το δίκιο μου.

  Θα βρεθεί σε καταναγκαστικά έργα, για να μειώσει στο ήμισυ την ποινή του. Είναι δυνατός και έξυπνος. Δεν έχουν δυναμίτη, ο διοικητής τους λέει να σπάσουν ένα μεγάλο βράχο με τις βαριοπούλες και τους λοστούς. Ο Μέρφι είχε μια καλή ιδέα πώς να χειριστούν το βράχο. Και κατάφερε να τον σπάσουν.

  Trivia 2.

  Ο πατέρας μου αγωνιζόταν να σπάσει ένα χαράκι που ήταν στη μέση της στέρνας στο χωράφι μας στο δρόμο του αοριού. Περνάει ο συγχωρεμένος ο Μιχάλης ο Γιανναδάκης, με κατεύθυνση το Αόρι. -Ρε Γιάννη, μήπως μπορείς να μου βάλεις ένα φουρνέλο να σπάσει το βράχο; -Αν βάλω φουρνέλο θα σπάσουν και τα τοιχώματα της στέρνας.

  Το βράδυ που κατέβαινε είδε τον πατέρα μου να έχει σπάσει το βράχο με τη βαρά. Μαντιναδολόγος ων, σκάρωσε αμέσως τη μαντινάδα.

  Εδά σε παραδέχομαι κύριε Δερμιτζάκη

  Μπορεί να είσαι γεροντής μα ’σπασες το χαράκι

  Ο διοικητής ενθουσιάζεται μαζί του. Του προτείνει μια δουλειά. Να φυγαδεύσουν το χρυσάφι του ορυχείου για να το γλιτώσει ο ιδιοκτήτης του. Τον θεωρεί ικανό, να διαλέξει όμως άλλα τρία άτομα και να μεταφέρει το χρυσάφι σε ένα σημείο που θα το παραλάμβαναν άνθρωποι του ιδιοκτήτη. Η αμοιβή τους; Θα υπέγραφε την απελευθέρωσή τους.

  Και η αντιστροφή του μοτίβου: πρέπει να μεταφέρουν το χρυσάφι (είναι σε τούβλα, θα το φορτώσουν σε σακίδια στις πλάτες τους) διασχίζοντας ένα δάσος, για να φτάσουν στο σημείο που τους υπέδειξε. Δυο οπλισμένοι φρουροί θα τους συνοδεύουν.

  Και αρχίζουν οι περιπέτειες.

  Στο δρόμο τους θα βρεθεί και μια ινδιάνα. Καλή.

  Και ένας που ζει στο δάσος. Κακός τελικά.

  Δεν είναι μόνο οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν (να διασχίσουν μια ξύλινη γέφυρα και ένα ποτάμι) έχουν συγκρούσεις και με τους φρουρούς.

  Συζητούν κατά διαστήματα την τρέχουσα πολιτική κατάσταση και τη γενικότερη κοινωνική, ενώ η ινδιάνα διεκτραγωδεί τη μοίρα των γυναικών της φυλής της.

  Ένα θέμα της ταινίας είναι η ισχυρή αγάπη του πατέρα για το κοριτσάκι του (η γυναίκα του είχε πεθάνει). Την ισχυρή αγάπη ενός από τους συντρόφους του για τους δυο γιους του θα την ακούσουμε.

  Και τι έγινε στο τέλος;

  Δεν θα κάνω σπόιλερ (Ποκοπίκο, έχε γεια), απλά θα πω ότι η αφηγηματική αναμονή σε τέτοιου είδους έργα είναι δεδομένη. Αν δεν μαντεύετε, σίγουρα δεν έχετε δει πολλά τέτοια έργα. 6,9 η βαθμολογία της, εγώ έβαλα 7.

Thursday, September 24, 2026

Freddy Mcdonald, Κομμένη κλωστή (Sew torn, 2024)

 Freddy Mcdonald, Κομμένη κλωστή (Sew torn, 2024)

 


  Από σήμερα στους κινηματογράφους

  Παρόλο που ξέρω ότι συχνά διαφωνώ, τόσο με το κοινό όσο και με τους κριτικούς, το 6 που έχει η ταινία στο IMDb δεν ήταν καλός οιωνός.

  Και τελικά η ταινία μου άρεσε πάρα πολύ.

  Η πρωτοτυπία της είναι ένα βασικό συν στην ταινία, μια πρωτοτυπία που μου θύμισε το «Απρόσμενος έρωτας», με τις δυο εκδοχές στην πλοκή, και την «Τρέξε Λόλα, τρέξε» με τις τρεις εκδοχές στην πλοκή. Και εδώ η πλοκή έχει τρεις εκδοχές ως εξέλιξη στο αρχικό επεισόδιο, όμως κάποιες έχουν και υποεκδοχές.

  Το αρχικό επεισόδιο: Η Μπάρμπαρα (ας γράψει κάποιος στη βικιπαίδεια για την Eve Connolly, εξαιρετική η ερμηνεία της), «κινούμενη» μοδίστρα, δηλαδή πηγαίνει σε σπίτια, πέφτει πάνω σε ένα τροχαίο. Δυο κείτονται στο οδόστρωμα. Ένα πιστόλι. Σακουλάκια με ναρκωτικά, χυμένα στην άσφαλτο. Μια βαλίτσα με λεφτά.  

  Τι να κάνει;

  Crime, thriller χαρακτηρίζει την ταινία η βικιπαίδεια, ενώ το IMDb, πιο εύστοχα, comedy, thriller.

  Αναρωτήθηκα πώς θα τα διαχειριζόταν αυτά τα δυο ο σκηνοθέτης.

  Και όμως, τα κατάφερε μια χαρά.

  Μέσα στο θρίλερ της πλοκής υπήρχαν αρκετές κωμικές πινελιές, κυρίως με την μεσήλικα νύφη που η Barbara της φτιάχνει το νυφικό για τον τρίτο της γάμο.

  Όμως υπάρχει και ένας «άψυχος» πρωταγωνιστής: το νήμα. Θα το δούμε σε πάρα πολλά πυρηνικά επεισόδια, ένα από τα οποία είναι ολότελα σουρεαλιστικό. Μου θύμισε μια γελοιογραφία με ένα πιστόλι δεμένο με κλωστές, έναν άντρα και μια γυναίκα… κάποιοι θα την έχετε δει, είναι σόκιν για να τη περιγράψω εδώ.

  Μου άρεσε πολύ η ταινία για την πρωτοτυπία της.

  Και για την όμορφη πρωταγωνίστρια με την εξαιρετική ερμηνεία.

  Δεν μου πήγαινε να βάλω 7, έβαλα 8.

   

 

Wednesday, September 23, 2026

Cat versus Dog

   Cat versus Dog

 


  Είμαι μοναχικός τύπος, μου το έλεγε πολλές φορές η γυναίκα μου.

  Το ήξερα, είμαι μοναχικός, αλλά και κοινωνικός ταυτόχρονα.

  Ξαφνικά μου πέρασε από το μυαλό: Γιατί αγαπώ τις γάτες και όχι τους σκύλους;

  Εκτός από διάφορους λόγους για τους οποίους έχω γράψει αλλού, συνειδητοποίησα και έναν άλλο: η γάτα είναι μοναχικό ζώο, σε αντίθεση με το σκύλο, που θέλει αφεντικό, και σαν απόγονος του λύκου, όταν είναι αδέσποτος συνασπίζεται σε αγέλες.

Tuesday, September 15, 2026

To my Goddess

 Ένα αγγλικό ποίημα, από τα φοιτητικά μου χρόνια



To my Goddess

  (How have I been able to foresee her? 4-10-71)

 

Her hair was like a golden streem

That glittered in sunshine

Of crowns the most beautiful

Any princess could not find

 

Her cheeks were the most beautiful

That one has ever seen

Her lips were the most roseful

That kissed have never been

 

But what was shining above all

Upon that fine face

The almond-like diamonds

Her eyes, how could one face

 

Their spark was that of thousand suns

That melted our young hearts

Their spark revealed worlds of love

Of beauty, of fun that hearts

 

Our youngster’s pride, to fall on knees

In that divine to pray

Goddess, that smiling kneels

Upon us, the desparate

 

This is the only English poem (αργότερα έγραψα σίγουρα ένα ακόμη) that I have ever written, delivered as an assignment, commissioned by our teacher in English. Like it? I do not consider myself as a poet (από τότε), even as a moderate one. That’s why I am proud of it. It causes me smile whenever I read it. April 1970, Δευτεροετής φοιτητής στο Τμήμα Αγγλικών Σπουδών του ΕΚΠΑ (το πρώτο μου πτυχίο, το δεύτερο ήταν στο Φιλοσοφικό Τμήμα, και μ’ αυτό διορίστηκα σαν φιλόλογος). Το αναρτώ σαν μαρτυρία, χωρίς καν να διορθώσω τα λάθη του.

  Έψαχνα για κάποιο άλλο, που δεν το βρήκα ακόμη. Θυμόμουνα ότι είχα γράψει ένα ποίημα σε κάποιο οπισθόφυλλο. Τελικά δεν ήταν στο Nikos Kazantzakis, sa vie et son oeuvre της Collette Janiaud-Lust αλλά στο Critique de la raison dialectic του Σαρτρ. Και τα δυο ήταν εδώ στην Κρήτη. Να σημειώσω ότι είχα αναρτήσει κάποια ποιήματα που βρήκα στα ημερολόγιά μου και στην αυτοβιογραφία μου, που τα έγραψα σαν φοιτητής.

P.S. Για τη Θεά μου έγραψα ποίημα. Για τον Άγγελό μου βιογραφία.

 

Saturday, September 12, 2026

Θωμάς Σίδερης, The wedding in Afrin (2023)

 Θωμάς Σίδερης, The wedding in Afrin (2023)

 


  Έχουμε δει άλλες τέσσερις ταινίες του εξαιρετικού ντοκιμαντερίστα Θωμά Σίδερη, τις «Το θολό ποτάμι του Μπασίμ», «Τα ρόδα του Ναγκόρνο Καραμπάχ», «Gas station» και «Η σκόνη της Καμπούλ».

  Γκουγκλάραμε για το Αφρίν.

  Μέχρι τον συριακό εμφύλιο, η πόλη του Αφρίν είχε 30.000–35.000 κατοίκους, ενώ ολόκληρη η περιοχή 160.000–170.000. Με 90% κουρδικό πληθυσμό, η περιοχή ζούσε υπό την καταπίεση του καθεστώτος του Άσαντ. Το 2012, με τον εμφύλιο, οι δυνάμεις του Άσαντ αποσύρθηκαν για να προστατεύσουν άλλες περιοχές, και το Αφρίν το 2014 ανακήρυξε την αυτονομία του. Η περιοχή πέρασε υπό τον έλεγχο των κουρδικών δυνάμεων στο πλαίσιο της ευρύτερης συγκρότησης της Αυτόνομης Διοίκησης της Βόρειας και Ανατολικής Συρίας (Ροζάβα). Ήταν η χρυσή εποχή του Αφρίν. Καθώς ήταν η πιο ασφαλής περιοχή της Συρίας πολλοί κατέφυγαν σ’ αυτό. Δέχτηκε περίπου 300.000 εσωτερικούς μετανάστες στους οποίους πρόσφεραν κάθε δυνατή βοήθεια οι ντόπιοι. Όμως η Τουρκία έβλεπε την κουρδική αυτονομία στα σύνορά της ως άμεση απειλή, συνδέοντας το YPG (κουρδική πολιτοφυλακή) με το PKK. Δυο μήνες κράτησαν οι μάχες μέχρι να καταληφθεί πλήρως το Αφρίν, το οποίο εξακολουθεί μέχρι σήμερα να ελέγχεται από τις τουρκικές δυνάμεις. Υπήρξαν πολλοί νεκροί από τους βομβαρδισμούς και τις συγκρούσεις, ενώ οι κούρδοι εκτοπίστηκαν αρχικά εκτός του Αφρίν, σε στρατόπεδα προσφύγων, και στη συνέχεια πάρα πολλοί από αυτούς στο Ιράκ. Πολλοί, ιδιαίτερα μικρά παιδιά, γέροι και άρρωστοι, πέθαναν από τις ταλαιπωρίες αυτής της βίαιης εκτόπισης. Στα μέρη τους εγκαταστάθηκαν άραβες, και σήμερα οι κούρδοι που έχουν απομείνει είναι μόλις το 25% του πληθυσμού.

  Οι εικόνες που καταγράφει η κάμερα είναι συγκλονιστικές. Ερείπια, νεκροί, συγκινητικές οι μαρτυρίες των ζωντανών. Και συνεχώς ακούγονται πυροβολισμοί και εκρήξεις. Αφηγητής είναι ο κούρδος ποιητής Merwan Berekat, και φυσικά ακούμε κάποια ποιήματά του. Όσο για το γάμο, αυτός έγινε το 1995, και επεισόδια από αυτόν τον γάμο που είχε καταγράψει η κάμερα είναι σκόρπια στην ταινία σαν ένα λάιτ μοτίβ. Και το συγκλονιστικό: δεν βρήκαν το ζευγάρι που παντρεύτηκε. Άραγε ήταν ανάμεσα στους εκτοπισμένους, ή ανάμεσα στους νεκρούς;

  Μεγάλη μέριμνά τους η διατήρηση της γλώσσας.

  Ατάκα από την ταινία: όταν η γλώσσα εξαφανίζεται, εξαφανιζόμαστε και εμείς.

  Έτσι εξαφανίστηκαν και οι απόγονοι αυτών που έκτισαν τις πυραμίδες, γύρω στο 1000 μ.χ.

  «Μήγαρις έχω άλλο στο νου μου, πάρεξ ελευθερία και γλώσσα;», μας λέει και ο Σολωμός.  

Αίνιγμα

 

                            Αίνιγμα

 

  Τι θα πει mi  Στα ισπανικά; 

 

  Ας το πάρει το ποτάμι. Αγάπη μου.

Ασύμμετροι έρωτες

 

  Ασύμμετροι έρωτες

 


  Ποιος είναι ο πιο ασύμμετρος έρωτας;

  Αυτός του Πυγμαλίωνα που ερωτεύτηκε το άγαλμα που έφτιαξε.