Μπάμπης Δερμιτζάκης

Book review, movie criticism

Thursday, November 5, 2026

Mark Vanselow, Γκάζια στο κόκκινο (The mongoose, 2026)

 

Mark Vanselow, Γκάζια στο κόκκινο (The mongoose, 2026)

 


  Από σήμερα στους κινηματογράφους.

  Έχουμε δει σε αρκετές ταινίες το μοτίβο της καταδίωξης, κυρίως με αυτοκίνητα. Εδώ το βλέπουμε κυρίαρχο.

  Ο Liam Neeson, βετεράνος στο Αφγανιστάν, είναι χωρισμένος με τη γυναίκα του, τη Marisa Tomei. Τον χώρισε γιατί έπαιρνε Zanax και βάλιουμ λόγω μετατραυματικού στρες, μια κατάσταση που δεν μπορούσε να διαχειριστεί, αν και τον αγαπούσε.

  Στην ταινία βλέπουμε ιντερμέδια από σκηνές ενός επεισοδίου κατά το οποίο αιχμαλωτίστηκαν από τους Ταλιμπάν, και κατάφεραν μόλις και μετά βίας να δραπετεύσουν, παίρνοντας μαζί τους και τον τραυματισμένο σύντροφό τους (ήσαν τέσσερις) ο οποίος τελικά υπέκυψε όταν έφτασε το ελικόπτερο.

  Ο φίλος της γυναίκας του αποδείχτηκε τομάρι, θα ακούσουμε και άλλα για αυτόν αργότερα. Τη χτύπησε άγρια στο πρόσωπο. Αποφάσισε να τον χωρίσει. Και φώναξε τον Neeson να πάρει τα πράγματά της από το σπίτι του.

  Ο φίλος της εμφανίστηκε ξαφνικά, τον πήρε χαμπάρι καθώς προσπαθούσε να βγάλει τη γάτα που είχε κρυφτεί κάτω από το κρεβάτι, και έβγαλε πιστόλι. Τον πυροβόλησε στο πόδι. Στη συμπλοκή που επακολούθησε ο φίλος της σκοτώθηκε.

  Αυτοάμυνα, όμως ο Neeson δεν είχε διάθεση να συλληφθεί για δεύτερη φορά. Και ξεκίνησε το κυνηγητό. Οι τρεις βετεράνοι σύντροφοί του θα του προσφέρουν σημαντική βοήθεια.

  Συναρπαστική ταινία.

  Δεν μου αρέσουν τέτοιου είδους ταινίες που απλά σου ανεβάζουν την αδρεναλίνη, όμως τις βλέπω πάντοτε ευχάριστα, και πάντα όταν υπάρχει κάποιος λόγος. Ο λόγος που την είδα είναι ότι προβάλλεται σήμερα.

  Το 4,9 της βαθμολογίας της την αδικεί κατάφωρα. Εγώ θα βάλω 7, και όχι μόνο γιατί ο Neeson και η Tomei μου αρέσουν πολύ.  

Ying Liang, Taking father home (背鸭子的男孩, 2005)

 Ying Liang, Taking father home (背鸭子的男孩, 2005)

 


  Το αγόρι που κουβαλάει πάπιες, ο κινέζικος τίτλος.

  O Ying Liang είναι ένας άλλος χαρακτηριστικός εκπρόσωπος της d.generation, μετα-έκτης γενιάς (έβδομης γενιάς).

  Όλη η ταινία γυρίστηκε με δανεική κάμερα, διαβάζουμε στη βικιπαίδεια, ενώ στα γράμματα (τέλους; αρχής; Δεν θυμάμαι) εκφράζονται οι ευχαριστίες σε όλους όσους συμμετείχαν δωρεάν στην ταινία, επαγγελματίες ηθοποιοί και μη.

  Η ταινία αυτή επιβεβαιώνει με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο την αντίληψή μου, ότι το σενάριο κάνει τη διαφορά. Χαμηλού προϋπολογισμού (δηλαδή τι χαμηλού, ελάχιστου) ταινία, αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του πόσο μια ταινία μπορεί να συναρπάσει χάρη στο σενάριο.

  Ο πατέρας έχει να φανεί στο χωριό, να επικοινωνήσει με την οικογένειά του, έξι χρόνια. Όμως τους στέλνει χρήματα.

  Ο δεκαεπτάχρονος γιος του θα πάει στην πόλη να τον βρει.

  Η μητέρα του κοιτάζει να τον αποτρέψει, το χωριό θα μετακινηθεί, στη θέση του θα γίνει μια βιομηχανική ζώνη, και λεφτά δεν έχει να του δώσει, πρέπει να πληρώσει χρέη.

  Θα φορτωθεί ένα κοφίνι με δυο πάπιες και θα πάρει δρόμο. Θα τις πουλήσει.

  Μοτίβο της αναζήτησης, με το ενυπάρχον πάντα σασπένς;

  Θα καταφέρει να τον βρει;

  Θα συναντήσει άτομα που θα του κάνουν bullying, αλλά και δυο καλούς ανθρώπους που θα κοιτάξουν να τον βοηθήσουν. Ο δεύτερος, τον οποίο θα δούμε περισσότερο στην ταινία, ένας πολύ καλόψυχος αστυνομικός (μη γελάτε, υπάρχουν και τέτοιοι) θα του συμπαρασταθεί όσο δεν γίνεται.

  Διάφορες συγκυρίες θα οδηγήσουν στο να διαπιστώσει ότι ο πατέρας του έφτιαξε μια καινούρια οικογένεια. Έχει μια μικρή κόρη.

  Και θα μάθει ότι είναι βουτηγμένος στα χρέη, οι δανειστές του τον κυνηγούν.

  Θα τον βρει κρυμμένο σε ένα «κοτέτσι». Του έχει πει το μέρος η καινούρια του γυναίκα.

  Λίγο πιο πριν όμως έχουν φτάσει οι μπράβοι ενός δανειστή του.

  Θα τον κτυπήσουν, όμως ο γιος θα τους απειλήσει με ένα μαχαίρι και θα παραιτηθούν.

  Ο πατέρας του δεν τον έχει αναγνωρίσει. Θα μπουν μέσα. Θα του ζητήσει να γυρίσει στο χωριό. Αυτός θα αρνηθεί φυσικά.

  Σε ένα επόμενο πλάνο θα δούμε το γιο, με το ματωμένο μαχαίρι, να του κόβει μια τούφα από τα μαλλιά και να την τυλίγει στο πενηντά-ουαν που το έδωσε ο αστυνομικός, σαν αμοιβή για τη μια πάπια που πήρε.

  Στο επόμενο πλάνο θα δούμε τον πατέρα του νεκρό.

  Πατροκτόνος.

  Δεν του συγχώρησε που τους παράτησε και έφτιαξε καινούρια οικογένεια.

  Επιστρέφοντας στο χωριό του θα «θάψει» την τούφα με τα μαλλιά του πατέρα του σε μια λακκούβα που έχει σκάψει.

  Μου θύμισε μια τούρκικη ταινία, το «Vizontele».

  Ο γιος χάθηκε στην εισβολή στην Κύπρο. Ακούνε την είδηση από την τηλεόραση.

  Και πηγαίνουν και θάβουν την τηλεόραση.

  Κωμωδία η ταινία.

  Υπάρχει και το σασπένς της απειλής από κατάρρευση του φράγματος εξαιτίας βροχοπτώσεων. Θα ανοίξουν την έξοδο διαφυγής. Καλού κακού όμως οι κάτοικοι καλούνται να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους μέσα σε 24 ώρες, το ακούμε αυτό πολλές φορές.

  Θα δούμε ντοκιμαντερίστικες, ασπρόμαυρες σκηνές, από την πλημμύρα. Φαίνεται ότι το νερό θα καταπλακώσει τα πάντα.

  Μου άρεσε η λιτή αφήγηση, ο ελάχιστος λόγος, και τα αφηγηματικά κενά που όμως δεν δημιουργούν καμιά ασάφεια, απλά αφαιρούν «τάκους», όπως θα έλεγε ο συγχωρεμένος ο Έκο, από την πλοκή.

  Κανείς δεν φαντάζεται, από τον αγγλικό τίτλο, ότι είναι μεταφορικός.

  6,5, η βαθμολογία της, εγώ δεν μπορούσα να βάλω κάτω από 7.

  Trivia.

  Και ο παππούς μου έφυγε από το χωριό, όμως όχι για να πάει στην πόλη αλλά για το «Βουένος Άερ», όπως το έλεγε η συγχωρεμένη η γιαγιά μου. Στην αρχή έστελνε λεφτά, μετά σταμάτησε να στέλνει. Πέθανε; Έφτιαξε άλλη οικογένεια; Ποτέ δεν μάθαμε.

Wednesday, November 4, 2026

Liu Jiayin, All ears (不虚此行, 2023)

 Liu Jiayin, All ears (不虚此行, 2023)

 


  Αυτό το ταξίδι άξιζε τον κόπο, ο κινέζικος τίτλος.

  Ταξίδι πού;

  Σε μια νέα εμπειρία.

  Δεν θα μπορούσα να το γράψω καλύτερα, για αυτό αντιγράφω τη σύντομη περίληψη της βικιπαίδειας.

  Ο Wen Shan, ένας σεναριογράφος που δυσκολεύεται επαγγελματικά, αρχίζει απροσδόκητα να γράφει επικήδειους λόγους για άλλους ανθρώπους. Μέσα από αυτή την ενασχόληση, έρχεται σε επαφή με μια ετερόκλητη ομάδα πελατών: τον κ. Wang, ο οποίος ζητά επικήδειους για τα αγαπημένα του πρόσωπα· τα αδέρφια Wan· τον Shao Jinsui, που αναζητά δικαιοσύνη για έναν διαδικτυακό φίλο που έφυγε από τη ζωή· τον επιχειρηματία Lao Lu, ο οποίος παραγγέλνει έναν επικήδειο για έναν συνάδελφό του· και τη θεία Fang, η οποία ζητά να γραφτεί ένας επικήδειος για την ίδια. Στην πορεία της προσωπικής του εξέλιξης, τον Wen Shan συνοδεύουν η πνευματική του σύντροφος Xiao Yin, η φίλη του Pan Congcong —η οποία εργάζεται σε γραφείο τελετών— καθώς και ένας φύλακας ζωολογικού κήπου που κουβαλά τη δική του ιστορία. Μέσα από τη διαδικασία συγγραφής των επικήδειων, ο Wen Shan και οι πελάτες του βιώνουν μια αμοιβαία θεραπεία, η οποία τον βοηθά να ξεπεράσει την εσωτερική του αναταραχή και να ανακαλύψει ξανά τον εαυτό του.

  Γιατί επέλεξα να αντιγράψω τη βικιπαίδεια.

  Γιατί, ενώ τα επεισόδια ήταν ενδιαφέροντα, η πλοκή μου ήταν ελαφρά ασαφής.

  Όχι ιδιαίτερα επιτυχημένος, το βρίσκει πιο προσοδοφόρο να γράφει euologies.

  Άλλη μια ελληνική λέξη με άλλη σημασία στα αγγλικά (το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι empathy και εμπάθεια), επικήδειος.

  Δεν ήξερα ότι αναθέτουν σε επαγγελματίες να γράφουν επικήδειους. Τους δίνουν πληροφορίες και με βάση αυτές συνθέτουν τους επικήδειους. Καμιά φορά όμως άλλοι συγγενείς διαφωνούν με αυτές τις πληροφορίες, έχουν τις δικές τους.

  Αυτή η διάδραση του Wen Shan με τους πελάτες του λειτούργησε θεραπευτικά και για τους δυο.

  Θα ξεχωρίσουμε την απαρηγόρητη κοπέλα, που εγκατέλειψε τον φίλο της, χωρίς να πάψει να νοιάζεται για αυτόν. Τα βίντεό του ήταν viral, είχε πάνω από 100.000 ακολούθους. Όμως είχε τους δαίμονές του.

  Το 6,4 της βαθμολογίας νομίζω οφείλεται στην μια κάποια αμηχανία που προκάλεσε, σε μένα σίγουρα.

Tuesday, November 3, 2026

Liu Jiayin, Oxhide II (牛皮贰, 2009)

 Liu Jiayin, Oxhide II (牛皮贰, 2009)

 


  Τέσσερα χρόνια μετά το «Oxhide» η Beibei (έτσι τη φωνάζουν οι γονείς της στο έργο) γυρίζει το «Oxhide II».

  Αποτελεί ένα sequel του «Oxhide». Κεντρικά πρόσωπα και στα δυο, αυτή και οι γονείς της.

  Όπως και στο «Oxhide», συζητάνε οικογενειακά προβλήματα.

  Ακίνητη κάμερα, λήψη μεγάλων σε διάρκεια πλάνων.

  Και οι διαφορές.

  Εδώ τα πλάνα είναι μεγαλύτερα αλλά μικρότερα σε αριθμό, σε μια ταινία μεγαλύτερης διάρκειας. 23 πλάνα στο πρώτο, 9 πλάνα εδώ. Εκεί, ο χώρος ήταν διαφορετικός, εδώ είναι ένας, με ένα τραπέζι πολλαπλών χρήσεων στο κέντρο. Τα πλάνα έχουν διάρκεια από 5 μέχρι 20 λεπτά. Σε κάθε πλάνο το τραπέζι γυρνάει δεξιόστροφα, για να βρεθεί στην αρχική του θέση.

  Η κάμερα εστιάζει σχεδόν πάντα στο σημείο που γίνεται η δράση, δηλαδή η προετοιμασία. Τα πρόσωπα χάνονται, φαίνονται μόνο τα αεικίνητα χέρια.

  Ενώ στο πρώτο είχαμε διάφορα θέματα, εδώ έχουμε μόνο ένα: την Παρασκευή δίπλων, shǔi jiǎo. Εμείς στην Κρήτη τα λέμε (τυρο)πιττάκια, (χορτο)πιτάκκια… και έχουν σχήμα μισοφέγγαρου. Εδώ η γέμιση είναι κρέας.

  -Μα γιατί τόσο λίπος;

  Και θυμήθηκα τη μητέρα μου που έβαζε τις φωνές στον πατέρα μου κάθε Κυριακή που πήγαινε στον Αντρέα το χασάπη να αγοράσει κρέας χοιρινό, ότι τον κορόιδεψε και πάλι, του έβαλε μπόλικο «πεδούλι».

  Και ένα περίεργο: τα δικά τους γεμιστά πιττάκια έχουν σχήμα σκορδοκεφαλής.

  Πάλι τους ακούμε να συζητάνε για διάφορα θέματα, πέρα από το θέμα πώς να φτιάξουμε και πώς να ψήσουμε τα shǔi jiǎo. Το μαγαζί, το ακριβό νοίκι, τα προϊόντα από το δέρμα βοδιού, οι εκπτώσεις…

  6,9 η βαθμολογία.

Θόδωρος Γραμματάς: 17 Νοέμβρη, απομεινάρια ενός ημιτελούς ημερολογίου

Θόδωρος Γραμματάς. 17 του Νοέμβρη. Απομεινάρια ενός ημιτελούς ημερολογίου

 


Σώπαινα υπομονετικά.

Χρόνια περίμενα συνειδητά

να κατακάτσει ο κουρνιαχτός,

να διαλυθεί η αχλή του μύθου,

ν’ αδυνατίσουν τ’ αλυχτήματα,

ν’ αποδυναμωθούν  οι ψίθυροι.

Όλα να παρασυρθούν σαν τα ξερόφυλλα απ’ τις ριπές του νοεμβριάτικου αγέρα.

Τώρα ήρθε η ώρα να λυθεί η σιωπή

Ο όρκος να αναιρεθεί

κι ο λόγος ν’ ακουστεί με τη φωνή των άλλων που λέει :

«…Γιατί γράφω; Για ποιόν γράφω..; Για μένα; Αλλά εγώ είμαι εδώ. Δε χρειάζεται να τα διαβάσω, γιατί τα ζω. Γράφω για τον ιστορικό του μέλλοντος που θα ψάχνει για στοιχεία, προκειμένου να καταλήξει σε αντικειμενικά συμπεράσματα για την «εξέγερση του Πολυτεχνείου»; Γράφω, μήπως, για τα αγέννητα παιδιά μου που, κάποτε, διαβάζοντας τις αράδες αυτές, θα νιώσουν (ποιος ξέρει άραγε τι) για μένα (τον πατέρα τους…!); ΄η γράφω για το αναγνωστικό κοινό που ίσως κάποτε διαβάσει αυτές τις αράδες μου, δημοσιευμένες σε κάποιο λογοτεχνικό περιοδικό; (μπράβο και λογοτέχνης ο δικός σου!!).

Πάντως για όποιο λόγο κι αν γράφω.., σίγουρα δεν είναι για καλό…Πάντα στο γράψιμο αυτού του είδους, υπάρχει η ιδιοτέλεια! ΄Έστω και υποσυνείδητα, έστω και καμουφλαρισμένα, πάντα υπάρχει η πρόθεση να διαβαστούν από κάποιους άλλους, αυτά που τώρα γράφονται αυτόματα σχεδόν και βιωματικά. Έστω κι αν ειλικρινά δε σκέφτομαι ποτέ μου κάτι τέτοιο, έστω κι αν είμαι αποφασισμένος να τα σκίσω μόλις φτάσω στο τέλος της σελίδας αυτής, όμως ο Baudelaire καλά μου το ’μαθε :

«Hypocrite lecteur! Mon ami, mon frère! ».

Αυτό ταιριάζει απόλυτα στην περίπτωσή μου!

Γράφω για να διπλασιάσω την ένταση των όσων ζω, για να αποτυπώσω τις εμπειρίες μου, για να συνειδητοποιήσω τις στιγμές αυτές. Γιατί, ότι και να’ ναι, το νιώθω καλά, πως είναι μοναδικό. Κι έτσι καλαμαράς καθώς είμαι, κάνω το δικό μου χρέος, όπως αυτό που έκανε ο Σολωμός από τη Ζάκυνθο. ΄Όμως, εγώ είμαι μέσα στη φωτιά, ζω τα γεγονότα. Τα βλέπω, τα μυρίζω, τα υφίσταμαι….και τα καταγράφω. Αυτή είναι η διαστροφή μου. Οι άλλοι μετά από την υπερένταση, το ρίχνουν κάπου αλλού…για να ξεσπάσουν. Εγώ, αυτές τις στιγμές της απόλυτης μοναξιάς, αφού φώναξα, αφού έτρεξα, αφού συμμετείχα σ’ όλες τις δραστηριότητες της μέρας, έχω κλειστεί εδώ στον εαυτό μου για να  νιώσω την ελευθερία μου, για να απολαύσω τη μοναξιά μου και γράφω.

 Γράφω για τον πληγωμένο που μόλις πριν από λίγο μετέφεραν χτυπημένο από σφαίρα (καουτσούκ θαρρώ πως τις λένε, ή κάπως έτσι, που πληγώνουν, αλλά δε σκοτώνουν), στο πόδι. Αιμόφυρτος, ούρλιαζε από τον πόνο, ενώ οι άλλοι βρίζοντας και απειλώντας τους φασίστες, με σφιγμένα δόντια του έδιναν κουράγιο, πηγαίνοντάς τον στο πρόχειρο ιατρείο που έχουν κάπου στήσει, προφανώς με φοιτητές ιατρικής σε πρακτική εξάσκηση και φάρμακα απ’ αυτά που και’ γω το πρωί κρατώντας ένα μεγάλο πανό στη Στουρνάρη και φωνάζοντας, καλούσα τους περαστικούς να μας φέρουν. Να που και η δική μου συμμετοχή είναι αξιόλογη!(Ειρωνικά, αυτοσαρκαστικά). Να που ο ρόλος μου στην εξέγερση, καθοριστικός…!!

Γράφω για τα επαναστατικά τραγούδια που βουίζουν στ’ αυτιά μου, μπερδεύοντας αν είναι αίσθηση ή παραίσθηση. ΄Όλο το επαναστατικό ρεπερτόριο από τα χρόνια της κομμούνας, την οκτωβριανή επανάσταση, τον ισπανικό εμφύλιο, τα αντάρτικα του ΕΛΑΣ, τα καινούρια του Θεοδωράκη, όλα μας εμπνέουν και μας δίνουν κουράγιο ν’ αντέξουμε…

Γράφω για τον ενθουσιασμό και το πάθος, την αγωνιστικότητα και την αποφασιστικότητα όλων να φτάσουμε μέχρι το τέλος, μέχρι το θάνατο, αν χρειαστεί, για να έχουμε, για να έχουν αυτοί οι φτωχοί μικροαστοί, τη δυνατότητα να περπατούν ελεύθεροι τα βράδια, να ακούνε τη μουσική που θέλουν, να λένε ότι θέλουν, χωρίς το φόβο του ασφαλίτη, χωρίς την τρομοκρατία του χωροφύλακα, χωρίς τη βία και τον εκβιασμό της ΕΣΑ.

Γράφω για τα σφυρίγματα και τις φωνές των παιδιών που κρεμασμένα στα κάγκελα, κραυγάζουν ΨΩΜΙ-ΠΑΙΔΕΙΑ-ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, αψηφώντας αν θα τους δουν, θα τους φωτογραφήσουν και ίσως μετά από λίγες μέρες θα’ρθει ένα χαρτί στο σπίτι τους να περάσουν από την Αστυνομική Διεύθυνση Αθηνών «δι υπόθεσίν τους».

Γράφω για τη συνειδητή απερισκεψία, για τη θαρραλέα άγνοια, όλων, ή σχεδόν όλων όσοι βρισκόμαστε κλεισμένοι εδώ, σ’ αυτό το χώρο, αποφασισμένοι να φτάσουμε μέχρι τέλους. Για τα στρατιωτικά ΡΕΟ που μαρσάρουν ώρες στην Τοσίτσα για εκφοβισμό, γεμίζοντας την ατμόσφαιρα πυκνούς καπνούς από  τις εξατμίσεις τους και για τους ασφαλίτες που γυρνάνε έξω από τα κάγκελα βρίζοντας και απειλώντας…Για το Μιχάλη που κρεμασμένος σχεδόν στην πύλη της Πατησίων φωνάζει συνθήματα και ζητεί τη συμπαράσταση του λαού. Για τα ανθρωπάκια που περνάνε φοβισμένα κουνώντας (οι περισσότεροι) αποδοκιμαστικά το κεφάλι τους και τρέχουν να λουφάξουν  στις φωλίτσες τους, μακριά απ’ το κακό που νιώθουν ότι πλησιάζει.

Γράφω για μένα που είμαι’ δω έτοιμος και αποφασισμένος. Το ξέρω ότι μπορεί να σκοτωθώ. Δε με νοιάζει. Είμαι σίγουρος για τον εαυτό μου. Δε μου έδωσε κανείς γραμμή, δεν ανήκουν σε καμιά παράταξη. Ο αγώνας μου είναι μοναχικός. Εγώ και η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ. Αν ίσως και πεθάνω, μπορεί να πουν «εδώ κείτεται ένας ΗΡΩΑΣ», που σκοτώθηκε για την ελευθερία. Ναι, σίγουρα, ίσως και να’ ναι έτσι. Αυτοί όμως θα αγνοούν για ποια ελευθερία κάνουν λόγο κι ο καθένας θα μιλά για τη δική του, αυτή που τον συμφέρει καλύτερα, αυτή που του ταιριάζει περισσότερο…(μικρή διακοπή…)…΄Όπως και να ’χει όμως, ναι, είναι το ίδιο κίνητρο που μ’ έφερε και μένα εδώ, μαζί με εκατοντάδες, με χιλιάδες άλλους νέους φοιτητές, που όλοι μαζί ξεκινήσαμε πριν από καιρό τις πρώτες κινητοποιήσεις και τα συλλαλητήρια, το κλείσιμο της Νομικής, με μόνο σκοπό να φύγει η δικτατορία, να αποκαταστήσουμε την ελευθερία και τη δημοκρατία σ’ αυτό τον τόπο…»

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………

«…Ποιος είναι ΗΡΩΑΣ; Τι σημαίνει ηρωισμός; Ακούμε να μας μιλούν για κάποιους που πριν από μερικά ή πριν από εκατοντάδες χρόνια, θυσίασαν τον εαυτό τους για κάποιο ιδανικό, για την πατρίδα, την ελευθερία… Τους θαυμάζουμε, τους επαινούμε! Και καλά κάνουμε! ΄Όμως ο ηρωισμός, τώρα καλά το νιώθω, δεν  είναι κληρονομική ιδιότητα εγγεγραμμένη στο D.N.A. του ατόμου. Δεν εξαρτάται από τη σωματική του διάπλαση, ούτε το πνευματικό του επίπεδο. Είναι διάθεση της ψυχής, είναι δημιούργημα της στιγμής, όσο απλό και απομυθοποιημένο κι αν αυτό ακούγεται. Να.., τώρα, εδώ, εμείς… όλοι είμαστε εδώ κλεισμένοι, είμαστε «δυνάμει» ήρωες, αφού το κακό μπορεί να συμβεί από τη μια στιγμή στην άλλη και να μας βρει. Πριν από ένα μήνα όμως, τι λέω.., πριν από λίγες μέρες, κανένας δεν είχε κατά νου να κάνει κάτι το «ηρωικό», να οδηγηθεί σε πράξεις ηρωισμού. Και ίσως μετά από μια βδομάδα επίσης. Τώρα όμως, εδώ, αυτή τη στιγμή, θα μπορούσαμε όλοι να δώσουμε τον εαυτό μας γι’ αυτό που πιστεύουμε, για το ιδανικό μας, άσχετα με το αν είναι ή δεν είναι ηρωισμός. Για μας εδώ, είναι η ζωή. Για τους άλλους, ύστερα, ας είναι ό,τι θέλει…»

…………………………………………………………………………………………………………………………………………

«…οι σφαίρες πέφτουν σαν το χαλάζι! Να.., μόλις τώρα δυο τρεις χτύπησαν πάνω από το κεφάλι μου στα μάρμαρα της κεντρικής σκάλας. Κάθομαι σταυροπόδι στο γρασίδι και γράφω πάλι. Ευτυχώς οι πυροβολισμοί από την πλευρά του Μουσείου δεν με πειράζουν. Καλύπτομαι γιατί αυτοί που πυροβολούν από απέναντι βρίσκονται σε ψηλότερο επίπεδο. ΄Έτσι οι σφαίρες τους σκάζουν πάνω απ’ το κεφάλι μου. ΄Έχει πλάκα… Οι πόρτες έχουν κλείσει για τα καλά. Κανείς πια δεν μπορεί να μπει ή να βγει. Τα πράματα που μέχρι χτες ήταν πιο μαλακά, αγρίεψαν. ΄Όλοι νόμιζαν ότι το κλείσιμο θα τέλειωνε σήμερα, όπως αυτό της Νομικής. Το παιχνίδι όμως χόντρυνε. Ο κόσμος άρχισε να το παίρνει στα ζεστά και να μας συμπαραστέκεται ενεργά. Χιλιάδες διαδηλωτές βρίσκονται στην Πατησίων. Οι οικοδόμοι έχουν εξεγερθεί. Από τα Μέγαρα έχουν έρθει διαδηλωτές επίσης. Γίνεται χαμός μέσα κι έξω. Ο ραδιοφωνικός  σταθμός καλεί συνέχεια τον κόσμο σε εξέγερση. Το απόγεμα μοίραζα φέιγ-βολάν με τη συχνότητά του για να τον ακούνε. Φαίνεται ότι η κατάσταση αρχίζει να τους ξεφεύγει από τα χέρια. Ο φόβος που μέχρι χτες ήταν χαραγμένος στα πρόσωπα των ανθρώπων, σήμερα θαρρείς  έφυγε. Μια δύναμη και μια αποφασιστικότητα διαγράφεται. ΄Όλοι είναι συνεπαρμένοι. Φαίνεται ότι οι μέρες της Χούντας πράγματι τέλειωσαν. Η παρέα μου λιγόστεψε. Οι πιο πολλοί με διάφορες προφάσεις λακίσανε. Κάποιοι άλλοι, φρόντισαν να εξαργυρώσουν τις μετοχές της εδώ παρουσίας τους, με το να μετάσχουν σε επιτροπές και όργανα. Τα βαριέμαι και τα σιχαίνομαι όλα. Τις ατέλειωτες συνελεύσεις, τα κούφια λόγια, τις προαποφασισμένες θέσεις, τα σικέ ψηφίσματα που υποστηρίζουν τις γνωστές απ’ τα πριν γραμμές του κόμματος που ο καθένας υποστηρίζει. Δεν ανήκω πουθενά, δε θέλω. Αρνήθηκα την ένταξη, κάθε είδους, αν και μου ζητήθηκε, μου προτάθηκε. Το ξέρω, ότι οι πολλοί προστατεύονται πιο εύκολα απ’ τον ένα. Προτιμώ όμως το μοναχικό δρόμο. Δε φοβάμαι τίποτα, δεν ελπίζω τίποτα, είμαι λεύτερος; Δεν ξέρω. Το φάντασμα της ελευθερίας με καταδιώκει. Αν δεν ήταν η δικτατορία, αν ήταν διαφορετικές συνθήκες, θα παρέμενα, είμαι σίγουρος, έξω από κάθε πολιτική δραστηριότητα. Τώρα όμως δεν μπορώ. Είναι κάτι πιο δυνατό από μένα που με συμπαρασέρνει στη δίνη του. Που με κάνει ν’ αγωνίζομαι γι αυτό. Είναι μήπως αυτό που λένε «ιδανικό»; Μπα…(ειρωνικά) δεν το φαντάζομαι. Χτες το πρωί πήγα για λίγο σπίτι. Πήρα ένα υπνόσακο, ένα φουσκωτό μαξιλαράκι και κάποια βιβλία. Είμαι σίγουρος ότι το κλείσιμο θα τραβήξει σε μάκρος.  Πρέπει λοιπόν να είμαι έτοιμος. Οι ομάδες περιφρούρησης τρέχουν από δω κι από’ κει όπου ακουστεί ότι δημιουργείται κάποιο πρόβλημα, κάποιος κίνδυνος απ’ έξω.  Βαστάνε ξύλα και λοστούς και νομίζουν ότι μ’ αυτά θα υπερασπιστούν την αυτονομία του ιδρύματος! Φτωχά παιδιά! Θα υπερασπιστούμε την αξιοπρέπειά μας να είμαστε άνθρωποι, θα καταξιώσουμε την ύπαρξή μας. Πρέπει όμως να ξέρουμε, ότι τα όπλα που κρατούν οι άλλοι απ’ έξω, στο τέλος θα νικήσουν…

΄Έχουμε κλείσει τις πόρτες, έχουμε ταμπουρωθεί καλά. Αδύνατο να μπουν μέσα. Τουλάχιστον όχι χωρίς να χυθεί αίμα…»

……………………………………………………………………………………………………………………………………………….

«…τα δακρυγόνα πέφτουν συνέχεια. Η ατμόσφαιρα έχει γίνει αποπνικτική. Καπνοί παντού. Τα μάτια όλων μας δακρυσμένα, πονάνε και είναι κατακόκκινα. Ο βήχας μας κόβει την αναπνοή. Κι όμως. Κανείς δε δείχνει φοβισμένος. ΄Όλοι μας νιώθουμε μια εσωτερική φλόγα να μας καίει, να μας δίνει ώθηση. Για πού; Δεν ξέρω. Η κατάσταση χειροτερεύει ώρα με την ώρα. Οι συνομιλίες που άρχισαν οι δικοί μας με το στρατό που μας έχει περικυκλώσει, ακόμα συνεχίζονται. Οι φωνές έχουν κοπάσει. Μια γενική βουβαμάρα επικρατεί. ΄Όλοι νιώθουμε ένταση και αγωνία για την επόμενη στιγμή. Θα μπουκάρουν; Από πού και πώς; Πώς θα τους αντιμετωπίσουμε…»

……………………………………………………………………………………………………………………………………………

«…Η ατμόσφαιρα είναι πολύ τεταμένη. Πολύς κόσμος έχει μαζευτεί στην κεντρική πύλη της Πατησίων. Κάθομαι στα σκαλιά της επιβλητικής εισόδου του κεντρικού κτιρίου, ακριβώς φάτσα. ΄Έχω πανοραμική θέα και γράφω, αυτόματα, συνειρμικά σχεδόν ό,τι αντιλαμβάνομαι. Τα παιδιά γεμάτα πάθος φωνάζουν συνθήματα. Απ’ έξω όμως τα πράματα έχουν αγριέψει! ΄Έχουν έρθει τανκς, στρατιωτικά οχήματα, φαντάροι, κλούβες, μπάτσοι. Είμαστε αληθινά περικυκλωμένοι. Κανείς δεν ξέρει ακριβώς τι γίνεται, ούτε τι θα γίνει. ΄Άλλοι φοβισμένοι κάθονται σκυθρωποί, άλλοι εξαγριωμένοι φωνάζουν απειλητικά, άλλοι προβληματισμένοι σχηματίζουν πηγαδάκια για να μάθουν νέα. Οι πληροφορίες είναι ασαφείς και συγκεχυμένες. Ακούγεται κάτι για πραξικόπημα, για τελεσίγραφο, για μπούκα. Δεν  ξέρω. Πάντως άμα γίνει κάτι τέτοιο θα θρηνήσουμε πολλά θύματα. ΄Έτσι όπως είναι τα πράματα μόνο σηκωτούς θα μας βγάλουν από’ δω. Η επιτροπή των δικών μας σκαρφαλωμένη πάνω στα κάγκελα κάνει διαπραγματεύσεις. Δεν ξέρω τι ακριβώς. Φαίνεται όμως ότι τα πράματα πάνε στραβά. Πίσω από την κεντρική πύλη βρίσκονται δυο-τρία αυτοκίνητα για να εμποδίσουν την είσοδο. Οι πλάγιες πόρτες είναι φρακαρισμένες με θρανία, ξύλα και άλλα αντικείμενα. Μόνο με τανκ θα  μπουν. Θα τολμήσουν όμως; Δεν το πιστεύω. Υπάρχει αγωνία και υπερένταση. Σκέφτομαι το σπίτι. Τι θα πουν οι δικοί μου αν με δουν κάπου στις ειδήσεις ζωντανό ή πεθαμένο. Δεν ξέρω. Δε  φοβάμαι. ΄Έχω ξεπεράσει το φόβο. Το παν είναι αυτό. ΄Υστέρα δε σε πιάνει τίποτα. Τις προάλλες είχαν πιάσει τον Μιχάλη. Τον πήγανε στην ασφάλεια για ανάκριση, αποτυπώματα, φωτογραφίες και τα σχετικά. Αυτός ήταν ξεψαρωμένος. Τους λέει «θέλετε μόνο en face, ή μια που με βγάζετε, να μου κάνετε και μια προφίλ!» Είχε πλάκα! Το λέει η καρδιά του. Κάπου εδώ τριγυρνά κραδαίνοντας ένα ξύλο και φωνάζοντας. Ο καθένας που βρίσκεται εδώ, έχει τα δικά του κίνητρα, τις δικές του αιτίες. ΄Όπως κι αν έχει όμως, η κοινή προσπάθεια, ο κοινός αγώνας, η κοινή μοίρα, είναι που μας ενώνει. ΄Όλοι, απ’ όποια σκοπιά κι αν το κάνει ο καθένας, αγωνιζόμαστε για την ελευθερία.

Το ξύλο, τα συνθήματα, τα δακρυγόνα, η εξέγερση, είναι στοιχεία που θ’ αξιολογηθούν κάποτε από άλλους. Αυτή τη στιγμή για μένα είναι η ίδια η ζωή που μετράει. Είμαι μέσα στα γεγονότα, τα ζω και τα αποτυπώνω στο κορμί με τις αισθήσεις μου. Κι αυτό είναι που αξίζει τον κόπο. Νιώθω πως ότι κι αν έχω κάνει μέχρι τώρα δεν έχει νόημα, δεν έχει αξία. ΄Όλη η μαρξιστική και αναρχική βιβλιοθήκη που έχω μελετήσει, όλη η φιλολογία και φιλοσοφία που έχω μάθει, όλες οι ατέλειωτες ώρες που πέρασα στα σπουδαστήρια, εδώ, τώρα, μ’ αυτό τον τρόπο βρίσκουν την καταξίωσή τους…»

…………………………………………………………………………………………………………………………………

«…η πόρτα πέφτει! Σωριάζεται με κρότο! Γίνεται πανζουρλισμός. Φωνές, κραυγές, ουρλιαχτά πόνου και φόβου. Ένα  τανκ εμφανίζεται. Οι ερπύστριες  του έχουν κάνει λιώμα  τ’ αυτοκίνητα που βρίσκονταν μπροστά στην πόρτα. Λιώμα και τα παιδιά που ήταν εκεί.

Η μπούκα του κανονιού του στρέφεται αργά πότε αριστερά και πότε δεξιά. ΄Όλοι τρέχουν πίσω να  σωθούν. Πανικός παντού. Πατείς με πατώ σε. Όλοι τρέχουν. Λοκατζήδες με αυτόματα μπαίνουν μέσα. Ακροβολίζονται. Απειλούν. Βρίζουν. Τα παιδιά τρέχουν να σωθούν. Άλλοι προς την  Καλών Τεχνών και άλλοι προς τα πίσω  κτίρια. ΄Άλλοι ανεβαίνουν τρέχοντας τα σκαλιά προς τα πάνω, να οχυρωθούν στο κεντρικό κτίριο. Κάθομαι στη γωνία στο πλατύσκαλο. Γράφω ίσως τις τελευταίες μου αράδες. Μέχρι πότε; Δεν ξέρω. Θα πρέπει να σταματήσω. Να κρύψω το χειρόγραφο. ΄Έρχονται προς τα μένα.

Ζήτω η Ελευθε….»

 


Liu Jiayin, Oxhide (牛皮, 2005)

 Liu Jiayin, Oxhide (牛皮, 2005)


 

  Το δέρμα του βοδιού είναι ο κινέζικος τίτλος, αν και στην ταινία είδαμε και δέρμα της αγελάδας.

  Η Liu Jiayin είναι από τους σκηνοθέτες εξαιτίας των οποίων η μετα-έκτη (έβδομη) γενιά ονομάστηκε και d.generation, digital generation, γιατί κάποιοι γύρισαν ταινίες χαμηλού προϋπολογισμού με ψηφιακές κάμερες.

  Η κάμερα είναι καθηλωμένη, και παίρνει λήψεις από την οικογενειακή τους ζωή, σε μεγάλης διάρκειας πλάνα.

  Πόσο μπορεί να είναι ενδιαφέροντα τέτοια πλάνα;

  Δεν είναι εντελώς ντοκιμαντερίστικη η ταινία, είναι και σκηνοθετημένη. Η Jianyin επιλέγει το θέμα, και απλά βάζει τους γονείς της να συζητούν. Σε κάποια επεισόδια έχει και η ίδια κεντρικό ρόλο.

  Βάζει σημαδούρα στην πόρτα για να δει πόσο ψήλωσε.

  Μου θύμισε τον εαυτό μου.

  Ίδια πόρτα, ίδιες σημαδούρες, στο πατρικό μου, όταν ήμουν παιδί. Μόνο που εγώ τις έκανα μόνος μου και μετρούσα μόνος μου, δεν έβαζα τον πατέρα μου.

  Θέματα.

  Η επεξεργασία του δέρματος.

  Κάποια είναι δύσκολα στην επεξεργασία, κάποια άχρηστα, επειδή τα ζώα μαστιγώθηκαν. Κάποια μάλιστα μαρκαρίστηκαν, όπως βλέπουμε στα καουμπόικα.

  Οι τιμές στην αγορά.

  Μα γιατί δεν κάνει εκπτώσεις; διαμαρτύρεται η γυναίκα του. Όταν έκανε έκπτωση 50% είχε πολλούς πελάτες. Όλοι αγοράζουν με εκπτώσεις (εγώ δεν αποτελώ εξαίρεση, αν και τώρα στο temu δεν υπάρχουν εκπτώσεις, απλώς προτείνονται καλές τιμές). Να ανεβάσει λίγο την τιμή και μετά να κάνει έκπτωση. Cosi fan tutti (να το ξαναπώ άλλη μια φορά, μου αρέσουν οι παραφράσεις).

  Στο οικογενειακό τραπέζι.

  Noodles (αγοράζω από το Σκλαβενίτη) αλλά και σουβλάκια.

  Φοβερά κέρδη τα σουβλατζίδικα.

  Κρύα πόδια, σε ζεστό νερό μέσα σε λεκάνη (ιστορίες για αγρίους).

  Είχε και κάποιες χιουμοριστικές σκηνές, ειδικά στον ενδοοικογενειακό καυγά.

  Βραβευμένη ταινία, η διπλωματική της Jianyin, την είδα με ενδιαφέρον, το 6,8 της βαθμολογίας της με βρίσκει σύμφωνο.

  Είδα να περιγράφεται μια φιγούρα από το «The Red Detachment of Women», ένα από τα πρότυπα έργα που δημιουργήθηκαν με την καθοριστική επιρροή της Jiang Qing, της γυναίκας του Mao. Μακριά από τα ιστορικά γεγονότα, εμένα μου άρεσε πολύ, και φαίνεται πως δεν είμαι ο μόνος, αν κρίνω από κάποιο reel που βρήκα στο διαδίκτυο. Είδαμε το μπαλέτο, για το οποίο δεν έγραψα, αλλά και την ταινία που γυρίστηκε το 1961. 

Sunday, November 1, 2026

Woody Allen, Alice (1990)

 Woody Allen, Alice (1990)

 


  Μια ακόμα ταινία του Woody Allen που μου ξέφυγε τότε που προβλήθηκε, εκτός και έχω ξεχάσει, λόγω ηλικίας τώρα πια.

  Βασίζεται χαλαρά, όπως διαβάζω στη βικιπαίδεια, στην «Ιουλιέτα των πνευμάτων» του Φελίνι και στην «Αλίκη στη χώρα των θαυμάτων» του Λιούις Κάρολ.

  Η Μία Φάροου έχει παντρευτεί τον πλούσιο. Πριν τον παντρευτεί δούλευε, και μόλις που την έφταναν τα λεφτά που έβγαζε να ζήσει. Τώρα ξοδεύει το χρόνο της σε ψώνια, σε πεντικιούρ… σε ό,τι μπορεί να κάνει μια πλούσια αργόσχολη γυναίκα.

  Και ξαφνικά ερωτεύεται!!!

  Πόσο να αντισταθεί;

  Και βέβαια κάποια στιγμή θα υποκύψει.

  Για στάσου, σκέφτηκε ποτέ μήπως την απατάει ο άντρας της;

  Να του ζητήσει λεφτά να βάλει ντετέκτιβ να τον παρακολουθεί, όπως ο σύζυγος στην τελευταία ταινία του Άλεν, «Coup de chance»; Αστείο.  

  Δαιμόνιος ο Άλεν.

  Ο από μηχανής θεός του είναι σχεδόν πάντα το φανταστικό.

  Έχει πόνους στην πλάτη. Της συστήνουν έναν κινέζο, Yang (δεν θα χάσει την ευκαιρία ο Άλεν να κάνει το λογοπαίγνιο, Yang, young.

  Και θυμήθηκα τώρα το ανέκδοτο:

  -Πώς λέγεται ο κινέζος που έχει έιτζ;

  Die soon.

  -Και η γυναίκα του, που έχει και αυτή έιτζ;

  Die soon too.

  -Και η κόρη τους που έχει και αυτή έιτζ;

  Die young.

  Οι αγγλικές λέξεις έχουν ίδια προφορά με κινέζικα ιδεογράμματα.

  Ο κινέζος θα της δώσει ένα σκονάκι και θα γίνει αόρατη. Θα παρακολουθήσει πρώτα αυτόν που έχει ερωτευθεί και θα τον δει να κάνει σεξ με την πρώην του. Αυτό είναι που την κάνει αρχικά να διστάσει πριν πέσει στην αγκαλιά του.

  Μετά θα πιάσει τον άντρα της με τη δικιά του.

  Μια σου και μια μου;

  Ο κινέζος της δίνει ένα άλλο σκονάκι που πρέπει να το διαλύσει στο νερό και να το δώσει στον άντρα που θέλει να την ερωτευθεί.

  Αλήθεια, ποιον θα διαλέξει;

  Πηγαίνει στη συνέχεια σε ένα πάρτι και αφήνει στην κουζίνα το σακουλάκι της με το σκονάκι. Το βλέπει η μαγείρισσα και το βάζει σε μια γαβάθα με punch.

  Της την πέφτει ο γαμπρός της.

  -Δεν πας καλά.

  Ακολουθεί και άλλος, και άλλος, και στο τέλος βλέπουμε ένα τσούρμο να την πολιορκεί.

  Στο τέλος της ταινίας θα βρεθεί στην Καλκούτα, προσφέροντας κοινωνικό έργο.

  Πάντα θαύμαζε τη μητέρα Τερέζα.

  Βρήκε νόημα στη ζωή της.

  Η ταινία ξεκινάει αργά για να καταλήξει σε ένα απολαυστικό κωμικό κρεσέντο.

  Ο γνωστός μου Άλεν, που μου άρεσε. Σε αντίθεση με την προηγούμενη ταινία του, εκτός από τα συζυγικά και τα υπαρξιακά προβλήματα έχουμε εδώ και το χιούμορ, την κωμωδία.

  Κριτήριο για μένα για το πόσο μου αρέσει μια κωμωδία είναι το πόσο ξεκαρδίζομαι στα γέλια.

  Και σ’ αυτήν ξεκαρδίστηκα σε αρκετά επεισόδια.

  Όχι μοναδικό κριτήριο βέβαια.

  Μου αρέσει και το λεπτό, σοφιστικέ χιούμορ, με το οποίο απλά χαμογελάω, και στον Άλεν είναι άφθονο.

  Μόνο 6,6 η βαθμολογία της;

  Δεν είμαστε καλά.

  Θα βάλω 8.

  Συζήτηση στην ταινία: -Σε πόσες γυναίκες έχεις κάνει έρωτα; -Αρκετές. Αλλά εσύ είσαι η μοναδική που σκεφτόταν σοβαρά να γίνει καλόγρια.

  Κοίτα σύμπτωση!

  Για το καλόγρια, όχι για το αρκετές.

  -Ήμουν χάλια;

  -Ήσουν η καλύτερη.

  Μου θύμισε:

  -Είσαι η καλύτερη.

  Στη γυναίκα του αυτό.

  Και χώρισαν.