Μπάμπης Δερμιτζάκης

Book review, movie criticism

Monday, November 9, 2026

Qiu Sheng, My father’s son (比如父子,2025)

 Qiu Sheng, My father’s son (比如父子,2025)

 


  Για παράδειγμα, ένας πατέρας και ένας γιος, ο κινέζικος τίτλος.

  Η πλοκή εκτυλίσσεται σε τρία χρονικά επίπεδα: Παρόν, παρελθόν και μέλλον.

  Δίνουν στον νεαρό να εκφωνήσει τον επικήδειο στην κηδεία του πατέρα του. Ξαφνικά χάνει τη φωνή του, δεν μπορεί να μιλήσει και το βάζει στα πόδια. Το επεισόδιο αυτό είναι εν μέρει αυτοβιογραφικό. Μεγάλος πια θα πάει να παραλάβει τις στάχτες του.

  Αναρωτιέμαι αν είναι αυτοβιογραφικό και αυτό που του διηγείται ο πατέρας του, αργότερα στην ταινία. Οι γονείς του κλέφτηκαν. Πλούσια αυτή, φτωχός αυτός, δεν τον ήθελαν για γαμπρό.

  Στη συνέχεια μεταβαίνουμε στο παρελθόν. Ο πατέρας θέλει ο γιος του, ντε και καλά να γίνει μποξέρ, όπως αυτός. Βέβαια με το μποξ ασχολείται ερασιτεχνικά.

  Ο γιος αντιδρά, όμως ο πατέρας του επιμένει. Στο τέλος θα υποχωρήσει. Μεγάλος πια θα καταλάβει ότι όλα αυτά ο πατέρας του τα έκανε από αγάπη.

  Θα δούμε διάφορα επεισόδια.

  Ο πατέρας του θα χωρίσει.

  Δεν κατάλαβα αν αυτοκτόνησε, μη θέλοντας να υπομείνει τις χημειοθεραπείες.

  Θα πάρει πτυχίο. Θα γίνει εξπέρ στην τεχνητή νοημοσύνη.

  Η γυναίκα του θα μείνει έγκυος, όμως υπάρχει πρόβλημα με το έμβρυο.

  Μήπως έκτρωση;

  Η γυναίκα του θα αρνηθεί.

  Όμως δεν μας λέγεται αν γέννησε γιο ή κόρη.

  Θα φτιάξει ένα ομοίωμα τεχνητής νοημοσύνης που μοιάζει με τον πατέρα του και θα το προπονήσει στο μποξ.

  Στο τέλος το ομοίωμα αυτό θα τον παρακαλέσει να τον αφήσει ελεύθερο, κάτι που δεν είχε τολμήσει να κάνει αυτός με τον πατέρα του.  

  Στα τελευταία πλάνα θα τους δούμε να συζητάνε μπροστά στο ποτάμι.

  Τον βλέπουμε να πετάει τα γυαλιά του στο νερό, σε μια κίνηση που υποδηλώνει ότι τον άφησε ελεύθερο.    

  Με μια κάποια ασάφεια στην πλοκή (ίσως οφείλεται στο ότι ο Qiu περιέκοψε άγρια την αρχική ταινία που ήταν 150 λεπτά και έμειναν μόνο 97), δεν εκπλήσσομαι για το 5,3 της βαθμολογίας. Όμως η ταινία είχε καταπληκτικά νυχτερινά, ονειρικά πλάνα.

  Πατέρας και γιος, μου θύμισε την ταινία του Σοκούροφ.

Sunday, November 8, 2026

Qiu Sheng, My blue summer (暗恋橘生淮南, 2022)

 Qiu Sheng, My blue summer (暗恋橘生淮南, 2022)

 


  Ο κινέζικος τίτλος με έφερε σε αμηχανία. Ρώτησα το google και μου είπε ενδιαφέροντα πράγματα:

  Η κατά λέξη μετάφραση: «Κρυφός έρωτας: Το μανταρίνι που γεννήθηκε για τον Χουάιναν».暗恋 (Ànliàn): Κρυφός έρωτας / Κρυφή αγάπη / Πλατωνικός έρωτας. 橘生 (Jú shēng): Το μανταρίνι (ή πορτοκάλι) γεννιέται / μεγαλώνει. 淮南 (Huáinán): Ο Χουάιναν (ο πρωταγωνιστής).

  Το κρυφό λογοπαίγνιο πίσω από τον τίτλο:

  Ο τίτλος βασίζεται σε μια διάσημη αρχαία κινεζική παροιμία που λέει: «Τα μανταρίνια που γεννιούνται νότια του ποταμού Χουάι (淮南 Χουάι ο ποταμός, ναν νότια)  είναι γλυκά μανταρίνια, αλλά αν φυτευτούν στα βόρεια (淮北, μπέι, βόρεια) μεταμορφώνονται σε πικρά, στυφά φρούτα (枳 - Zhi)».

  Στην ιστορία, η κοπέλα που είναι κρυφά ερωτευμένη μαζί του ονομάζεται Luo Zhi (洛枳). Το όνομά της περιέχει τον χαρακτήρα «枳» (Zhi), που σημαίνει το πικρό φρούτο του βορρά.
Έτσι, ο τίτλος είναι μια ποιητική μεταφορά: Εκείνη νιώθει σαν το πικρό, ασήμαντο φρούτο του βορρά, που όμως γεννήθηκε και υπάρχει μόνο και μόνο για να αγαπάει τον «Χουάιναν» (τον νότο, το γλυκό μανταρίνι). Για αυτό δεν τολμάει να του εξομολογηθεί την αγάπη της.

  Μόνο για αυτό;

  Εδώ έχουμε το μοτίβο της σταχτοπούτας, και ταυτόχρονα του Ρωμαίου και της Ιουλιέτας.

  Φτωχή αυτή, πλούσιος αυτός.

  Όμως υπάρχει μια έχθρα στις οικογένειες. Ο πατέρας της εργαζόταν στις επιχειρήσεις του πατέρα του. Σκοτώθηκε. Η μητέρα του αρνήθηκε να αποζημιώσει τη μητέρα της.

  Θα δούμε χαριτωμένες σκηνές ανάμεσα στους δυο ερωτευμένους.

  Χρόνια αργότερα αυτή θα γίνει μια επιτυχημένη δικηγόρος.

  Θα ανασκαλευτεί η υπόθεση, και η μητέρα της θα πάρει μια σημαντική αποζημίωση.

  Αυτό, με τη μεσολάβηση μιας πλούσιας που τον είχε βάλει στο μάτι και θα πήγαιναν στο εξωτερικό να σπουδάσουν μαζί, παγώνει τις σχέσεις τους. Όμως τώρα τα οικονομικά του δεν είναι καθόλου καλά, τις σπουδές στο εξωτερικό τις ξεχνάει, η επιχείρηση κατέρρευσε, θα τους στηρίξει μια θεία του, και θα φτιάξει τη δική του επιχείρηση.   

  Και δεν έχει πάψει να την αγαπάει.

  Οι τρυφερές σκηνές μεταξύ τους καταλαμβάνουν ένα μεγάλο μέρος της ταινίας.

  Μου αρέσουν τα romance, και φυσικά έβαλα 7 στο IMDb, αδιαφορώντας για το 5,8.

Saturday, November 7, 2026

Qiu Sheng, Suburban birds (郊区的鸟, 2018)

 Qiu Sheng, Suburban birds (郊区的鸟, 2018)

 


  Η πλοκή αποτελείται από δυο ξεχωριστές ιστορίες που συνδέονται πολύ χαλαρά. Η μία αφορά την υποχώρηση του εδάφους σε ένα προάστιο με αποτέλεσμα πολλά κτίρια να εκκενωθούν λόγω του κινδύνου κατάρρευσης, και τους μηχανικούς που κάνουν μετρήσεις, προσπαθώντας να υπολογίσουν το μέγεθος του κινδύνου και να εντοπίσουν ίσως την αιτία. Ένα όνειρο θα τους οδηγήσει σε ένα τούνελ, υποπτευόμενοι ότι η αιτία ήταν μια διαρροή νερού.

  Μέσα στην ιστορία αυτή είναι εγκιβωτισμένη μια άλλη ιστορία, με παιδιά, που θυμίζει την μικρού μήκους ταινία του «Distant thunder» (2016). Για την ακρίβεια, δεν υπάρχει ιστορία, απλά παρακολουθούμε μια ομάδα παιδιών στα παιχνίδια τους, στις δραστηριότητές τους, στις αταξίες τους, στις σχέσεις τους (Εσύ ποια αγαπάς;).

  Υπάρχει το πρόβλημα της ρεαλιστικής σύνδεσης.

  Τα επεισόδια με τα παιδιά είναι ημερολογιακές καταγραφές ενός μαθητή που ο Xia Hao, ένας από την ομάδα με τις μετρήσεις που είναι ο κεντρικός χαρακτήρας, βρίσκει σε ένα τετράδιο σε ένα εκκενωμένο σχολείο, και οι οποίες δραματοποιούνται.

  Το μόνο επεισόδιο που οι δυο ιστορίες συμπλέκονται είναι εκείνο που ο Xia Hao, με τα κιάλια του, παρακολουθεί τα παιδιά που περπατούν μέσα στο δάσος.

  Αντιγράφω από τη βικιπαίδεια: Critics largely described the film as defying easy understanding, visually striking, with compelling storytelling. Some criticism of the film characterized it as unclear or overly self-conscious.

  Θα μείνω σ’ αυτά: defying easy understanding. Δεν μου αρέσει να λύνω αινίγματα. Δεν υπάρχει συναρπαστική αφήγηση χωρίς σασπένς. Έτσι βρήκα και εγώ το έργο, ασαφές. Ενδιαφέροντα βρήκα μόνο τα επεισόδια με τα παιδιά, που καταλαμβάνουν περίπου το μισό της ταινίας.

  6,2 η βαθμολογία της, κάτι που δεν με εκπλήσσει.

Qiu Sheng Distant thunder (2016)

Qiu Sheng  Distant thunder (2016)

 


  Είναι μια εντεκάλεπτη ταινία, ίσως η πρώτη του Qiu Sheng, με ένα αμφιλεγόμενο, δίσημο τέλος.

  Τα παιδιά παίζουν κρυφτό. Ο μικρός Lei κρύβεται πίσω από κάτι βράχια. Ένα άλλο παιδί έρχεται να κρυφθεί και αυτό. Δεν τον θέλει, τον διώχνει. Αυτός δεν φεύγει. Τελικά φεύγει ο ίδιος. Πηγαίνει μακριά, στην ακτή ενός ποταμού.

  Μεγάλος πια γυρνάει στα μέρη που έπαιζαν κρυφτό. Ρίχνει μια πέτρα στο ποτάμι. Βρίσκει τις χαρακιές που έκανε σε βράχους και σε δέντρα.

  Ξεσπάει βροχή. Ακούγεται ένας κεραυνός. Στο βάθος βλέπει μια κοπέλα. Τρέχει προς το μέρος της. Αυτή, τρομοκρατημένη, το βάζει στα πόδια. Αυτός επιμένει να την κυνηγάει.

  Και η ταινία τελειώνει.

  Ποια ήταν η κοπέλα, μήπως ένα κοριτσάκι από τα παιδιά που έπαιζαν τότε κρυφτό;

  Μήπως σύμβολο της παιδικής ηλικίας;

  Η ταινία τελειώνει χωρίς να την έχει προφτάσει.

Περί ΑΙ

 Περί ΑΙ

 

  Ρωτώ το deepseek, κινέζικη ΑΙ: «Τι είναι το κίνημα με τις ομπρέλες; Μάλλον στο Χονγκ Κονγκ». Και η απάντηση: «Συγνώμη, αυτό είναι πέραν από το τρέχον πεδίο μου. Ας μιλήσουμε για κάτι άλλο».

  Ρωτάω σχετικά το chatgpt το οποίο, ανάμεσα σε άλλα, μου γράφει (αντιγράφω από μια παράγραφο): Η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι πολιτικά ουδέτερη απλώς και μόνο επειδή είναι μηχανή (τα bold δικά του). Οι επιλογές των δημιουργών της επηρεάζουν και όσα απαντά και όσα αποφεύγει.

Ying Liang, A family tour (2018)

 Ying Liang, A family tour (2018)

 


  Όταν η ταινία «When Night Falls» έκανε πρεμιέρα στη Νότια Κορέα το 2012, η κινεζική κυβέρνηση εξοργίστηκε. Μάλιστα, προσέφερε (κατά το google) 55 εκατομμύρια γιουάν (περίπου 5 εκατομμύρια δολάρια) στο φεστιβάλ για να αγοράσει τα πνευματικά δικαιώματα της ταινίας, με μοναδικό σκοπό να την εξαφανίσει (κάτι που το φεστιβάλ αρνήθηκε).

  Η αστυνομία στη Σαγκάη άρχισε να παρενοχλεί την οικογένεια του σκηνοθέτη και του ξεκαθάρισαν ότι αν πατούσε το πόδι του στην Κίνα, θα συλλαμβανόταν αμέσως.

  Το Πεκίνο δεν μπορούσε να ζητήσει επίσημα τη σύλληψη ή την έκδοσή του από τις αρχές του Χονγκ Κονγκ, καθώς δεν υπήρχε τέτοιο νομικό πλαίσιο. Οι αρχές του Χονγκ Κονγκ, ακολουθώντας τους τότε νόμους τους, αγνόησαν τις πιέσεις της Κίνας: Δεν προχώρησαν σε καμία ενέργεια εναντίον του, και του ανανέωσαν τη βίζα: Ο Ying Liang εργαζόταν ήδη ως καθηγητής στην Ακαδημία Παραστατικών Τεχνών του Χονγκ Κονγκ (HKAPA). Το κράτος του Χονγκ Κονγκ του επέτρεψε να συνεχίσει να διδάσκει και να ζει εκεί κανονικά, προστατεύοντάς τον ουσιαστικά μέσα από την αυτονομία του συστήματός του.

  Η ταινία αυτή είναι σε μεγάλο βαθμό η πραγματική του ζωή. Καθώς ο ίδιος δεν μπορούσε να πάει στην Κίνα και η ηλικιωμένη μητέρα της γυναίκας του δεν μπορούσε να ταξιδέψει στο Χονγκ Κονγκ λόγω της πίεσης των αρχών, το 2014 διοργάνωσαν ένα μυστικό «οικογενειακό ταξίδι» στην Ταϊβάν.

  Τα πεθερικά του γράφτηκαν σε ένα αυστηρά ελεγχόμενο, οργανωμένο τουριστικό γκρουπ από την Κίνα που επισκεπτόταν την Ταϊβάν. Ο Ying Liang, η γυναίκα του και το μωρό τους ταξίδεψαν από το Χονγκ Κονγκ στην Ταϊβάν. Για μία εβδομάδα, ακολουθούσαν κρυφά το τουριστικό λεωφορείο των πεθερικών του από πόλη σε πόλη, κλείνοντας δωμάτια στα ίδια ξενοδοχεία, απλώς για να κλέψουν λίγες ώρες μαζί στα κρυφά.

  Αυτή είναι η πραγματική του ιστορία, που όμως στην ταινία τη μετασχηματίζει ελαφρά. Η persona του στο έργο είναι γυναίκα. Και από τα πεθερικά του είναι μόνο η μητέρα της. Κατά τα άλλα η ταινία αναπαράγει την πραγματική του ζωή. Τις παραπάνω πληροφορίες, για το φεστιβάλ κ.λπ. τις ακούμε και στην ταινία.

  Ακούμε και για το «κίνημα της ομπρέλας». Η σκηνοθέτιδα λέει ότι σκοπεύει να γυρίσει μια ταινία πάνω σ’ αυτό.

  Μάλλον το ξανασκέφτηκε. Αν την γύριζε, θα έπρεπε μετά να μεταναστεύσει στην Ταϊβάν.  

  Τελικά, με πληροφορεί το chatgpt, γύρισε μια ταινία μικρού μήκους, το «A Sunny Day» 2017, με φόντο το κίνημα. Μικρό το κακό, οι μικρού μήκους ταινίες προβάλλονται κυρίως στα φεστιβάλ, σπάνια σε αίθουσες, και στο διαδίκτυο δεν τις βρίσκεις.

  Ακούμε και το χιουμοριστικό: στον ταξιτζή δεν του αρέσουν οι ταινίες «της», με τα μακρινά πλάνα. Και την τελευταία «της» ταινία δεν αποκλείεται να τη δει, από απλή περιέργεια.

  Κατά τα άλλα ο Ying Liang είναι λίγο πιο «συντηρητικός» υφολογικά. Δεν θα ήθελε το ύφος να «πνίξει» το στόρι.

  6,5 η βαθμολογία της, εγώ έβαλα 7.

Friday, November 6, 2026

Ying Liang, When night falls (我还有话要说,2012)

 Ying Liang, When night falls (我还有话要说,2012)

 


  Έχω κάτι να πω ακόμη, ο κινέζικος τίτλος.

  Η ταινία είναι ένα δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ (docudrama) που αναφέρεται σε πραγματικό γεγονός.

  Ενώ ο Ying Liang στην προηγούμενη ταινία του μιλάει για τη διαπλοκή ανάμεσα σε τοπικούς άρχοντες και νεόπλουτους επιχειρηματίες, εδώ μιλάει για την αστυνομική βία.

  Η αστυνομία κακοποίησε τον νεαρό που συνέλαβε να οδηγεί χωρίς άδεια. Αυτός διαμαρτυρήθηκε, έκανε καταγγελίες, τίποτα.

  Αποφάσισε να εκδικηθεί.

  Πηγαίνει σε ένα αστυνομικό τμήμα και μαχαιρώνει πέντε αστυνομικούς και ένα φύλακα, ενώ τραυμάτισε άλλους πέντε.

  Το αποτέλεσμα ήταν αναμενόμενο.

  Καταδίκη σε θάνατο.

  Στη μόλις εβδομηντάλεπτη ταινία ακούμε τη μάνα να αφηγείται την ιστορία της, ενώ βλέπουμε και δραματοποιημένα γεγονότα, όπως η ετυμηγορία.

  Μάνα κουράγιο.

  Την έκλεισαν αυθαίρετα σε ψυχιατρείο που συνεργαζόταν με την αστυνομία, για να μην μπορέσει να προσφέρει βοήθεια, νομική κυρίως, στο γιο της.

  Βλέπουμε συχνά δυτικές ταινίες που αναφέρονται στην αστυνομική βία, αλλά αυτή μάλλον είναι η πρώτη που μας έρχεται από την Κίνα.

  Περιττό να πω ότι δεν πιστεύω στη συλλογική ευθύνη, τι έφταιγαν οι καημένοι έξι αστυνομικοί.

  H κινεζική κυβέρνηση ανακήρυξε τον Ying Liang ως persona non grata. Καθώς βρισκόταν ήδη στο Χονγκ Κονγκ ως καθηγητής πανεπιστημίου, επέλεξε την αυτοεξορία εκεί για να αποφύγει τη σύλληψη.

  H ταινία κέρδισε στο Φεστιβάλ του Λοκάρνο το βραβείο σκηνοθεσίας για τον Ying Liang και το βραβείο γυναικείας ερμηνείας για την An Nai, που υποδύεται τη μητέρα.

  Το 6 της βαθμολογίας της δεν με εξέπληξε. Θα έβαζα 7 για το θέμα, αλλά προτίμησα να μη βαθμολογήσω.