8 Μαΐου, Παγκόσμια ημέρα του γαϊδάρου

 

Ναι, στις 8 Μαΐου έχει αναφερθεί σε διάφορες χώρες ως ανεπίσημη «Παγκόσμια Ημέρα του Γαϊδάρου» ή ημέρα αφιερωμένη στην ευαισθητοποίηση για τα γαϊδούρια και τη σημασία τους για τον άνθρωπο. Δεν είναι επίσημη διεθνής εορτή όπως π.χ. μια ημέρα του ΟΗΕ, αλλά χρησιμοποιείται από φιλοζωικές οργανώσεις και κοινότητες για να αναδειχθεί η αξία τους.

Ο Γάιδαρος πράγματι συνδέεται παραδοσιακά με:
• υπομονή,
• επιμονή,
• αντοχή,
• εργατικότητα,
• και ηρεμία.
Παρότι συχνά χρησιμοποιείται άδικα ως προσβολή στη λαϊκή γλώσσα, στην πραγματικότητα είναι ιδιαίτερα έξυπνο και προσεκτικό ζώο. Η «πεισματάρικη» συμπεριφορά του συνήθως οφείλεται στο ότι αξιολογεί τον κίνδυνο πριν κινηθεί, αντί να αντιδρά παρορμητικά.
Σε πολλούς πολιτισμούς ο γάιδαρος συμβολίζει την ταπεινότητα και τη δύναμη μέσα από τη σιωπηλή επιμονή.
Πόσοι από σας ξέρετε το "Συναξάρι του τιμημένου γαϊδάρου", έργου της κρητικής λογοτεχνίας πριν την κρητική αναγέννηση; Σας προτρέπω να διαβάσετε από τη σελίδα 31 και μετά του βιβλίου μου "Η λαϊκότητα της κριτικής λογοτεχνίας" (αναρτημένο στο academia.edu στο τέλος του κεφαλαίου "Η πρώτη περίοδος της πνευματικής ζωής".

Amélie Bonnin, Θα φύγω μια μέρα (Partir un jour, 2025)

 Amélie Bonnin, Θα φύγω μια μέρα (Partir un jour, 2025)

 

  Από χθες στους κινηματογράφους

  «Οι παλιές αγάπες πάνε στον Παράδεισο», λέει η Μάρω Βαμβουνάκη.

  Όταν ένας παλιός έρωτας τελειώσει, ο χρόνος τον απομακρύνει από την καθημερινή ζωή και τον τοποθετεί σε έναν «παράδεισο» της μνήμης, δηλαδή σε έναν χώρο όπου δεν υπάρχει πια σύγκρουση, φθορά ή επανάληψη, μου λέει o Perplexity.

  Όμως όταν οι παλιοί ερωτευμένοι ξανασυναντηθούν;

  Δεν είχε υπάρξει, αν κατάλαβα καλά, πραγματική ερωτική σχέση, αλλά μια βαθιά ερωτική συμπάθεια ανάμεσα στους δυο συμμαθητές.

  Έχει δυο χρόνια σχεδόν να επισκεφτεί τους γονείς της. Τους επισκέπτεται τώρα, μετά το έμφραγμα του πατέρα της. Δεν εννοεί να κλείσει το εστιατόριο που λειτουργεί με τη μητέρα της. Εκεί έμαθε μαγειρική, έγινε σεφ, μάλιστα έπαιξε και σε μια τηλεοπτική σειρά με ανάλογο περιεχόμενο, και τώρα ετοιμάζει, με τον σύζυγό της, το εστιατόριο που θα ανοίξει στο Παρίσι.

  Θα της κρύψει ότι είναι παντρεμένος. Φαντάζομαι χωρίς υστεροβουλία.

  Να πω μόνο το εξής: είναι εντελώς φαλλοκρατικό αυτό που κυκλοφορεί, και το επαναλαμβάνω και εγώ χιουμοριστικά παρά το ότι επανειλημμένα έχω δηλώσει ότι είμαι φεμινιστής, «Ο άντρας δεν ξεχνάει ποτέ την πρώτη του αγάπη, και η γυναίκα-την τελευταία».

  Φαντάζομαι και οι δυο θυμούνται την πρώτη τους αγάπη, αλλά πόσο συχνά και έντονα, σ’ αυτό θα υπάρχει πάντα διαφορά.

  Η ταινία δεν έχει εντυπωσιακά σασπένς (ας το μαρτυρήσω αυτό, ο άντρας της αποδεικνύεται πιο ζηλιάρης από ότι η γυναίκα του παλιού της φλερτ), και υπάρχει ένα αρκετά συγκινητικό επεισόδιο.

  Το σασπένς, λέει ο Syd Field, είναι εκ των ων ουκ άνευ σε ένα σενάριο (το έγραψα κι εγώ πριν διαβάσω το βιβλίο του, το διάβασα τώρα στην κριτική που έγραψα για το βιβλίο της Βαμβουνάκη, το 1992).

  Ας κάνω ένα σασπένς, εξωκειμενικό, στην κριτική μου.

  Αυτή μένει έγκυος, θέλει να το ρίξει, από την αρχή συμφώνησαν ότι δεν θα κάνουν παιδιά.

  Τι θα γίνει τελικά, θα κάνει έκτρωση;

  Τι λέει η αφηγηματική αναμονή;

  Δεν κρατιέμαι να μην κάνω ένα μικρό σπόιλερ: οι αφηγηματικές αναμονές συχνά διαψεύδονται.

  Δεν είναι καμιά συνταρακτική ταινία, το 6,3 με βρίσκει σύμφωνο. Σίγουρα βλέπεται ευχάριστα.

Να μη φοβάσαι να διαφέρεις

 Να μη φοβάσαι να διαφέρεις

 

  Μου έχουν πει: εσύ διαφέρεις από τους άλλους.

  Ο Καζαντζάκης έγραψε: Αλίμονο στο χωριό που έχει μόνο άγιους, και αλίμονο στο χωριό που κανείς δεν είναι άγιος

  Δεν βλέπω τηλεόραση, την έχω μόνο σαν μόνιτορ για να βλέπω ταινίες.

  -Μα καλά, δεν θέλεις να ενημερώνεσαι, να δεις τι συμβαίνει στον κόσμο;

  -Τη γενική εικόνα την έχω, το να προσθέσω ένα κομμάτι του παζλ της ήδη γνωστής εικόνας δεν έχει σημασία. Εξάλλου έχω άλλα πράγματα να κάνω.

  Έκανα προ ημερών μια ανάρτηση, αντιγράφω ένα απόσπασμα.

  «Πίσω από τους πολέμους κρύβονται οι βιομηχανίες παραγωγής όπλων. Οι ηγέτες των χωρών ή εκβιάζονται, ή δωροδοκούνται, ή είναι απλά ηλίθιοι. Φυσικά μπορεί να συμβαίνουν και τα τρία».

  Μπορεί να μη βλέπω τηλεόραση, αλλά υπάρχουν ενημερωτικά reels τα οποία ακούω ενώ τρώγω. Είδα δυο εικοσάλεπτα reels λίγες μέρες μετά που μιλούσαν για ένα σκάνδαλο διαπλοκής μιας ουκρανικής βιομηχανίας παραγωγής όπλων με ευρωπαίους πολιτικούς. Αναφέρθηκαν νομίζω και σε άλλα σχετικά σκάνδαλα. Το δεύτερο reel το σταμάτησα μόλις τέλειωσα το φαγητό.

Chen Shuyao (陈书瑶), Manting (曼婷2024)

 Chen Shuyao (陈书瑶), Manting (曼婷2024)

 

  Είναι η τρίτη ταινία της Chen Shuyao. Έχει γυρίσει άλλες δυο ταινίες μικρού μήκους, την εξάλεπτη Roquiem for a wrestler, a musical, και την 14λεπτη Winter by the river. Eστιάζει σε προσωπικές σχέσεις και μνήμη, κυρίως με γυναικείους χαρακτήρες.

  Δυο συμμαθήτριες που είχαν λεσβιακές σχέσεις συναντώνται μετά από δεκαετίες. Γύρω στα εξήντα τους και οι δύο. «Και θέλω και δεν θέλω…». Προσπαθούν να αποφύγουν, πότε η μια πότε η άλλη, η μια την άλλη, όμως τελικά τις βλέπουμε μαζί. Μαθαίνουμε τότε για την παλιά τους σχέση.

  Ποια άφησε την άλλη;

  -Εσύ, παντρεύτηκες.

  -Όχι εσύ, γι’ αυτό παντρεύτηκα.

  Και οι δυο με διαζύγια πίσω τους.

  Ποια θα είναι η συνέχεια;

  Έχει ενδιαφέρον το τέλος.

  Έχω γράψει συχνά για το ανοικτό τέλος, θυμάμαι το «Ένας χωρισμός» του Ασγάρ Φαρχάντι. Δεν θυμάμαι αν έχω γράψει για το αμφίσημο τέλος.

  Γιατί τέτοιο είναι το τέλος αυτής της ταινίας.

  Φτάνουν στο σπίτι της μιας, η οποία εμφανίζεται και πιο συχνά στα πλάνα. Αγκαλιάζονται. Λέει στην άλλη, καθώς είναι αγκαλιασμένες. -Τα μαλλιά σου μυρίζουν ωραία. Θα μπορούσα να μοιραστώ το σαμπουάν μου μαζί σου.

  Ολοφάνερα αυτό είναι πρόσκληση για επανασύνδεση. Είναι μόνες και οι δυο. Καθώς η άλλη δεν απαντάει:

  -Σου συμβαίνει κάτι άσχημο;

  -Ξέρω. Ξέρεις, κάτι δεν πάει καλά με μας τις δυο.

  Τελικά τι έγινε;

  Μετά από ένα μακρύ, αλλά όχι σφιχτό αγκάλιασμα, η πρώτη γυρνάει για να πάει στο σπίτι της. Σταματά, γυρνάει και την κοιτάζει. Η άλλη έχει μείνει στη θέση της. Στο επόμενο πλάνο η κάμερα εστιάζει στον αναμμένο φανοστάτη (είναι νύχτα). Και στο τελευταίο η κάμερα γυρνάει στο χώρο που στεκόντουσαν. Είναι άδειος.

  Στο ανοιχτό τέλος, π.χ. στην ταινία του Φαρχάντι, δεν έχει σημασία με ποιο γονιό αποφάσισε τελικά το κοριτσάκι να μείνει. Ο Φαρχάντι θέλει να τονίσει μ’ αυτό ότι δεν έχει σημασία, αυτό που έχει σημασία είναι το τραύμα που βιώνει το κοριτσάκι από τον χωρισμό των γονιών του. Στο αμφίσημο τέλος αυτής της ταινίας δεν ξέρουμε αν η άλλη την ακολούθησε τελικά ή έφυγε.

  Γιατί το αμφίσημο τέλος;

  Ίσως γιατί έτσι ικανοποιούνται τόσο οι θεατές που θα ήθελαν το happy end μιας επανασύνδεσης όσο οι θεατές που θα προτιμούσαν το unhappy end της μη επανασύνδεσης.

  Και δυο λόγια για τη σκηνοθέτιδα.  

  Γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Wenzhou (温州), παραθαλάσσια πόλη της νοτιοανατολικής Κίνας. Αρχικά σπούδασε φωτοδημοσιογραφία στο Pennsylvania State University. Το 2018 μετακόμισε στη Νέα Υόρκη για μεταπτυχιακές σπουδές (Master of Fine Arts) στο New York University.

  Μια ακόμη hua qiao, κινέζα της διασποράς.

  Αναρωτιέμαι πως να νιώθει, αλλά και οι άλλοι κινέζοι, με την ένταση στις σχέσεις ανάμεσα στην πατρίδα της την Κίνα και στις ΗΠΑ, με τη σημερινή κρίση στον κόλπο.

Πρόστιμα τροχαίας

 Πρόστιμα τροχαίας

 

  Πριν δέκα περίπου χρόνια με έπιασε τροχονόμος χωρίς κράνος. 70 ευρώ πρόστιμο. Δεν τόλμησα να μην το ξαναφορέσω.

  Διάβασα αρκετές αναρτήσεις στο facebook ότι τα αυξημένα πρόστιμα (350 ευρώ για το κράνος) είναι μέτρο εισοδηματικής πολιτικής, για να αυξηθούν τα κρατικά έσοδα.

  Έκανα δυο σκέψεις.

  Η πρώτη, με αφορμή αυτό που μου είπε μια φίλη, ότι δυο φίλοι της δεν την βγάζουν πια βόλτα με τη μηχανή χωρίς κράνος. Δεν το ανεχόταν στο κεφάλι της, προτιμούσε το ρίσκο, παρόλο που της είπα ότι μια φίλη μου γλίτωσε τη ζωή της επειδή φορούσε κράνος, όπως και εγώ, πριν 40 χρόνια.

  Ένα κράνος που της είχα κάνει δώρο το πέταξε. Τώρα ο ένας φίλος της της έκανε δώρο ένα άλλο.

  Η δεύτερη σκέψη.

  Αν όντως τα μέτρα θεσπίστηκαν σαν εισοδηματική πολιτική της κυβέρνησης, της ήλθαν μπούμερανγκ.

  Ποιος τολμάει πια να οδηγήσει χωρίς κράνος, με κίνδυνο μάλιστα να του πάρουν και το δίπλωμα;

  Παλιά κάποιοι θα ρίσκαραν τα εβδομηντάρια. Όμως τα τρακοσάρια, και προπαντός να τους πάρουν το δίπλωμα, πόσοι;

  Σίγουρα θα μειωθούν τα έσοδα από τις τροχαίες παραβάσεις.

  Ας το γράψω και αυτό.

  Ρίσκαρε φίλος μου μια μικρή απόσταση, χωρίς κράνος. Τον τσάκωσαν, τον έγραψαν. Έβαλε την ΑΙ και του έφτιαξε ένα κείμενο, αριστούργημα, και το έστειλε στην τροχαία.

  Του έσβησαν την κλήση.

  Εγώ την επιστράτευσα να μου κάνει την εικόνα που έχω στην ανάρτηση. Chatgpt.

Περί τεχνητής νοημοσύνης και απατεώνων στο διαδίκτυο.

 Περί τεχνητής νοημοσύνης και απατεώνων στο διαδίκτυο.

 

  Ας ξεκινήσω απ’ αυτό: παραφράζω, για τρίτη φορά, τον Μάρκες, και συγκεκριμένα το βιβλίο του «Περί έρωτος και άλλων δαιμονίων». Οι άλλες δυο παραφράσεις ήταν «Ο έρωτας στα χρόνια του κορονοϊού» και «Οι εύθυμες πουτάνες της ζωής μου».

  Μου κάνουν αίτημα φιλίας, το δέχομαι, και μου στέλνουν μήνυμα στο messenger, κούκλε μου κ.λπ. που ολοφάνερα είναι μετάφραση από τεχνητή νοημοσύνη. Ξέρω ότι πίσω κρύβεται απατεωνιά, κάποιες φορές το αφήνω να προχωρήσει λίγο, μέχρι να βαρεθώ. Το πρόβλημα είναι ότι κάποιες μου παρουσιάζονται σαν ελληνίδες, και τα ελληνικά τους είναι ολοφάνερα προϊόν τεχνητής νοημοσύνης.

  Είναι γνωστό ότι οι ΑΙ κάνουν λάθη στη μετάφραση, άλλες περισσότερα, άλλες λιγότερα.

  Την αφορμή αυτής της ανάρτησης μου την έδωσε η ανάρτηση μιας κινέζας φίλης για την αυριανή γιορτή της μητέρας. Ήθελα να την κοινοποιήσω στον τοίχο μου και σε μια ομάδα, και επειδή το να καθίσω να γράψω τη μετάφραση θα μου έτρωγε χρόνο, την έδωσα σε μια ΑΙ. Η μετάφραση δεν ήταν καθόλου καλή. Την έδωσα σε μια άλλη, και η μετάφραση που μου έκανε ήταν πολύ καλύτερη, μόνο επιμέλεια έκανα.

  Εκτός από τις 9 γλώσσες που ξέρω (τελευταία προστέθηκε η Esperanto, πανεύκολη γλώσσα) ξέρω άλλες τόσες σε βασικό αναγνωστικό επίπεδο. Έχω μεταφράσει reels από το tiktok και τα έχω αναρτήσει στον τοίχο μου. Όμως έχω κάνει και τσατ στο messenger σε κάποιες από αυτές (ρουμάνικα, πολωνικά, ουκρανικά). Στο κείμενο που μου στέλνουν θα συναντήσω άγνωστες λέξεις και θα μου τις μεταφράσει το translate.google.com Το δικό μου κείμενο το δίνω στην ΑΙ και το μεταφράζει. Μετά το διαβάζω. Καθώς ξέρω, έστω και αυτό το λίγο, τη γλώσσα, μπορώ να καταλάβω αν μου έχει μεταφράσει σωστά ή όχι. Σ’ αυτή την περίπτωση αλλάζω τη διατύπωση στα ελληνικά, την κάνω πιο απλή, και συνήθως μετά η μετάφραση με ικανοποιεί. Καμιά φορά διορθώνω μόνος μου, όταν είναι κάτι απλό, για παράδειγμα αλλαγή γένους όπως μου έτυχε πρόσφατα.

Georg Wilhelm Pabst, Η όπερα της πεντάρας (Die 3-Groschen Oper, 1932)

 Georg Wilhelm Pabst, Η όπερα της πεντάρας (Die 3-Groschen Oper, 1932)

 

  Θα προβληθεί αύριο Κυριακή 14.00 και Δευτέρα 20.30 στο Στούντιο.

  Το έργο είναι μεταφορά της μεταφοράς. Το αρχικό έργο, όπως με πληροφορεί ο Perplexity, είναι Η Όπερα του ζητιάνου του Τζον Γκέυ, μια μπαλάντα-όπερα σε τρεις πράξεις, γραμμένη το 1727 και ανεβασμένη στο θέατρο το 1728. Το έργο αυτό διασκευάζει μετά από διακόσια χρόνια ο Μπρεχτ και το ανεβάζει στη σκηνή με το ομώνυμο μουσικό θεατρικό έργο του με μουσική του Κουρτ Βάιλ. Το κινηματογραφικό έργο είναι, όπως διαβάζω στη βικιπαίδεια, μια χαλαρή μεταφορά του θεατρικού έργου του Μπρεχτ.

  Η κόρη του αρχηγού των ζητιάνων (σίγουρα είχε δει την ταινία ο Γιώργος Τζαβέλας όταν γύρισε την «Κάλπικη λίρα», με εκείνη την χαρακτηριστική σκηνή, με τον Μίμη Φωτόπουλο να λέει «αόμματος». Εδώ ο ζητιάνος δεν λέει «αόμματος», αλλά τον βλέπουμε μετά τη βάρδια του στη ζητιανιά να βγάζει τα σύνεργα της δουλειάς) ερωτεύεται τον Μάκη τον μαχαιροβγάλτη. Ο Μάκης σκηνοθετεί μια παρωδία γάμου, που κάποιος από τους δικούς του εύχεται να είναι η τελευταία.

  Με τον αρχηγό της αστυνομίας υπηρετούσαν μαζί στο στρατό, είναι δυνατόν να τον συλλάβει;

  Ο αρχηγός των ζητιάνων, που δεν θέλει τον Μάκη για γαμπρό, απειλεί τον αρχηγό της αστυνομίας ότι αν δεν τον συλλάβει, θα ξαμολήσει τους ζητιάνους του στην τελετή της στέψης και θα την αναστατώσουν. Και ξέρει ποιο είναι το αποτέλεσμα, θα χάσει τη δουλειά του.

  Τι θα γίνει τελικά, θα τον συλλάβει;

  Δεν έχει νόημα να σας πω. Αυτό που μπορώ να σας πω είναι ότι πέρα από τη σάτιρα υπάρχει άφθονο χιούμορ, αυθεντικό χιούμορ, το οποίο απόλαυσα πραγματικά. Και βέβαια δεν με εξέπληξε καθόλου το σαρδόνιο happy end.

  Είναι η ταινία που μου άρεσε περισσότερο από τις τρεις του Pabst που προβάλλονται αυτή τη βδομάδα στο Στούντιο. 7.2 η βαθμολογία της (7,5 της «Συντροφικότητας» και 7,3 «Στο δυτικό μέτωπο»), εγώ έβαλα 8.