Georgi M.
Unkovski, Dj βοσκός (Диџеј Ахмет, 2025)
Από σήμερα στους
κινηματογράφους
Θέμα της ταινίας η
διάσταση ανάμεσα στην παράδοση και στο σύγχρονο. Και πώς αλλιώς θα μπορούσε να
τονίσει εντονότερα αυτή την αντίθεση ο σλαβομακεδόνας Georgi M. Unkovski παρά μέσα από μια ιστορία
αγάπης σε ένα άκρως συντηρητικό περιβάλλον όπως είναι η κοινότητα των
γιουρούκων, μουσουλμανική μειονότητα στη βόρεια Μακεδονία;
Αυτός, ένας δεκαπεντάχρονος
νεαρός βοσκός. Όμως μοντέρνος, οι κοπέλες τον τραβούν συχνά με το κινητό τους
και τον ανεβάζουν στα media,
χωρίς αυτός να το έχει πάρει χαμπάρι. Θέλει να γίνει dj.
Αυτή, μόλις έχει
έλθει από τη Γερμανία, πολύ όμορφη και πολύ μοντέρνα κοπέλα. Οι γονείς της
έχουν αποφασίσει ποιον θα πάρει, της έχουν έτοιμο το γαμπρό.
Αυτή όμως δεν τον
θέλει, όχι βέβαια γιατί είναι κανένας άσχημος, απλά δεν της αρέσει η ιδέα να την
παντρέψουν οι γονείς της με το ζόρι, ενώ ήδη η καρδιά της κτυπάει για τον
βοσκό.
Πώς θα ξεφύγει από
αυτό το γάμο;
Σε ένα ετήσιο
καλλιτεχνικό φεστιβάλ θα χορέψει με δυο άλλες κοπέλες ένα εξαιρετικά μοντέρνο
χορό, και πιστεύει ότι μ’ αυτό θα σοκάρει τα μελλοντικά πεθερικά της και θα τα κάνει
να ακυρώσουν το γάμο.
Αμ δε.
Η αντίθεση ανάμεσα
στο παραδοσιακό και το καινούριο δείχνεται σε πολλά μεμονωμένα επεισόδια,
χιουμοριστικά τα περισσότερα. Για παράδειγμα ο νεαρός δείχνει στον μουλά πώς να χειρίζεται έναν
υπολογιστή που στο σκληρό του δίσκο είναι οι προσευχές, και συνδέεται με ένα
μεγάφωνο στον μιναρέ. Δεν χρειάζεται να πηγαίνει κάθε τρεις και μια να λέει την
προσευχή και να ξελαρυγγιάζεται, θα το χειρίζεται με τον υπολογιστή.
Εξαιρετική ταινία,
ευφάνταστα επεισόδια, και πολύ ωραία η ερμηνεία των δύο νεαρών.
Θα κάνω μισό
σπόιλερ.
Η ταινία τελειώνει
κατά το ήμισυ όπως ο «Πρωτάρης»
και όπως «Η νύφη το ’σκασε».
Τι θα πει κατά το
ήμισυ;
Δεν θα σας πω για να
σας κινήσω την περιέργεια και να πάτε να τη δείτε. Είναι εξαιρετική ταινία.
Εδώ κολλάει και η
μαντινάδα:
Ένα κομπιούτερ δυνατό θα βάλω στο μιτάτο,
για να πουλώ στο ίντερνετ το γάλα τω προβάτω.
Αξίζει να το
σχολιάσω εγώ.
Οι μακεδονομάχοι
μάχονταν για την απελευθέρωση της Μακεδονίας, με τους Έλληνες να είναι η
πλειοψηφία. Οι Βούλγαροι μάχονταν, γιατί; Για τους σλαβομακεδόνες; Είστε Βούλγαροι,
τους λένε. Όχι είμαστε (σλαβο) μακεδόνες, τους λένε. Και τους μισούν.
Ξέροντας ρώσικα,
έχω διαβάσει σε βασικό επίπεδο και τις άλλες σλάβικες γλώσσες, που μοιάζουν
βέβαια μεταξύ τους. Ήταν πολύ εύκολο για μένα, σε αντίθεση π.χ. με τα αλβανικά,
ανάδελφη γλώσσα. Τα βουλγάρικα χρησιμοποιούν το κυριλλικό αλφάβητο. Το ίδιο και
τα македонски, που όμως έχουν ήχους που δεν μπορούν να αποδοθούν με το
κυριλλικό αλφάβητο. Έτσι πρόσθεσαν γράμματα. Εκτός από τα δύο που είναι στον
τίτλο, το ένα λατινικό και το άλλο επινοημένο, έχουμε και τα ѓ, ќ και ѕ.
Και μια και πήραμε
φόρα: κοκορευόμαστε για τη γλώσσα μας, την κοινή νεοελληνική, που δεν είναι
άλλη από το πελοποννησιακό ιδίωμα που κατέκλυσε την Αθήνα, όπου το ιδίωμα που μιλιόταν
ήταν παρόμοιο με το κρητικό. Στην «Ιστορία των Αθηνών», έκδοση 1898 που την
αγόρασα (δεν θυμάμαι ποιο τόμο) πέντε δραχμές σε μια λαϊκή, διαβάζω πλατεία Καρύκη.
Προφανώς προφερόταν Καρύchι,
όμως καθώς το πελοποννησιακό ιδίωμα δεν έχει τον ήχο ch, μεταγράφηκε στον πλησιέστερο, τσ και
έτσι έγινε Καρύτση. Να μη μιλήσω τώρα και για το Γαλάτσι και την οδό Γαλακηδών
και πάει μακριά η βαλίτσα. Ο Shakespeare γίνεται Σέξπηρ, όμως στα κρητικά διατηρείται η αυθεντική
προφορά. Ο κρητικός, το χέξπηρ θα διαβάσει Shέξπηρ, ακριβώς όπως προφέρεται και στην Αγγλία.
Ο Σεφέρης είπε ότι η
γλώσσα τη «Ερωτόκριτου» είναι η αρτιότερη γλώσσα που μίλησε ο νέος ελληνισμός.
Και εξακολουθεί.
7,3 η βαθμολογία της,
εγώ έβαλα 8.