Μπάμπης Δερμιτζάκης

Book review, movie criticism

Thursday, October 15, 2026

William Wyler, Τα καλύτερα χρόνια της ζωής μας (The best years of our lives, 1946)

 William Wyler, Τα καλύτερα χρόνια της ζωής μας (The best years of our lives, 1946)

 


  Από σήμερα στους κινηματογράφους

  Πολύ καλή ταινία, με πολύ ενδιαφέρον θέμα, την επιστροφή των βετεράνων. Στόχος της, να ενθαρρύνει τους βετεράνους και να τους βοηθήσει να προσαρμοστούν στην πολιτική ζωή.

  Παρακολουθούμε τρεις βετεράνους που ταξίδεψαν μαζί στην επιστροφή. Οι ζωές τους συμπλέκονται.

  Και βλέπουμε την αντιστροφή στο status, ας το ονομάσουμε έτσι. Ο αξιωματικός στην πολιτική του ζωή εργαζόταν ως παρασκευαστής και σερβιτόρος αναψυκτικών. Θα βρεθεί απολυμένος και θα ψάχνει για δουλειά. Ο υπαξιωματικός, μεγαλύτερος σε ηλικία, είναι υπάλληλος σε τράπεζα. Θα τον δούμε να γίνεται στέλεχος, υπεύθυνος για τα μικρά δάνεια. Δεν θα διστάσει να δώσει δάνεια σε έναν βετεράνο χωρίς εγγύηση. Είναι αγρότης, ξέρει από αγροτικές δουλειές, αυτό είναι μια εγγύηση. Όμως θα εισπράξει την κατσάδα του προϊσταμένου του. Σε ένα γεύμα θα κάνει μια «πύρινη» πρόποση, υποστηρίζοντας ότι για το καλό της πατρίδας πρέπει να προσφέρουν τέτοια δάνεια στους βετεράνους, έστω και με ρίσκο.

  Ο τρίτος της παρέας, ο ναύτης, είναι με κομμένα χέρια, ευτυχώς κάτω από τον αγκώνα. Για παλάμες έχει γάντζους, που όμως τους χειρίζεται στην εντέλεια. Μπορεί και κάνει τις πιο δύσκολες κινήσεις, από το να βγάζει και να ανάβει τσιγάρο μέχρι να παίζει πιάνο.

  Ταινία του 1946, είναι δυνατόν να είναι τρυκ;

  Όταν τον βλέπουμε με τα χέρια κομμένα, χωρίς τους γάντζους, στην κρεβατοκάμαρα, ήμασταν πια σχεδόν σίγουροι, και το επιβεβαιώσαμε. Πράγματι είναι κομμένα τα χέρια του, και ο Γουάιλερ, βλέποντάς τον σε ένα άλλο έργο, τον προσέλαβε. Ενδιαφέρον το βιογραφικό του Harold John Russel.

  Βετεράνοι, μην απογοητεύεστε.

  Και δάνεια θα πάρετε.

  Και εσείς που γυρίσατε τραυματισμένοι, η κοπέλα σας δεν θα πάψει να σας αγαπά.

  Και εσάς που η γυναίκα σας σας απάτησε, μην απογοητεύεστε, ένας έρωτας παραμονεύει στη γωνιά.

  Εσείς που χάσατε τις δουλειές σας, μην αποθαρρύνεστε, θα βρείτε κάποια άλλη, δεν θα χαθείτε.

  Το 8,1 της ταινίας με βρίσκει σύμφωνο.

   

Κώστας Μαζάνης, Pope Joan vs Mephisto (2026)

 

Κώστας Μαζάνης, Pope Joan vs Mephisto (2026)

 


  Από σήμερα στο Στούντιο

  Είχαμε δει και την προηγούμενη ταινία του Κώστα Μαζάνη, «Blessing in disguise».

  Τα δίπολα είναι εντελώς αντιθετικά και ευδιάκριτα, όπως «Ο κομισάριος και ο γιόγκι», «Μαρά-Σαντ», «Το μηδέν και το άπειρο», «Το είναι και το μηδέν», όμως εδώ έχουμε άραγε δίπολο; Η πάπισα Ιωάννα (αντιπρόσωπος του Θεού) και Μεφιστοφελής (αντιπρόσωπος του διαβόλου);

  Ίσως όχι, εδώ έχουμε την πάπισα Ιωάννα versus Mephisto, ενάντια στον Μεφιστοφελή.

  Διαβάζω στο ενημερωτικό που μου έστειλε ο Βελισσάριος:  

  «Ένα φιλοσοφικό θρίλερ… Με μια βαθιά κατάδυση στα σκοτεινά βάθη του ανθρώπινου νου, η ταινία θέτει τα πιο κρίσιμα ερωτήματα για την ανθρώπινη ύπαρξη, την πίστη, την ενοχή, την ελευθερία και τα όρια της ανθρώπινης φύσης. Όταν αυτά τα όρια ανάμεσα στο καλό και το κακό, στη λογική και την παράνοια, στο ανθρώπινο και το υπερφυσικό αρχίζουν να καταρρέουν και να παίρνουν απειλητικές διαστάσεις, σε μια ολοένα και πιο ανησυχητική σύγχρονη πραγματικότητα».

  Φιλοσοφικό θρίλερ λοιπόν.

  Δεν μου αρέσουν τα θρίλερ, ούτε και τα δοκίμια. Και εδώ έχουμε μακρά πλάνα, με τους ήρωες σε ένα θεατρικό στήσιμο, να συζητούν αδιάκοπα. Τα πλάνα είναι οιονεί ποιητικά, ώστε να μην κουράζουν τον θεατή.

  Την εμμονή του με την Ήπειρο ο Μαζάνης τη δείχνει με έναν φλαουτίστα που παίζει τη φλογέρα του μέσα στο δάσος.

  Ασπρόμαυρη, μόνο ένα πλάνο είναι έγχρωμο, παραπέμπει στον μεσαιωνικό κόσμο. Όμως στο τέλος… αλλά ας μη κάνω σπόιλερ.

  Γενικά βρήκα την ταινία πληκτική για τα γούστα μου.

  Καλά, δεν μου άρεσε τίποτα στην ταινία;

  Μου άρεσε το romance. Η πάπισα Ιωάννα είναι ερωτευμένη με τον Φάουστ.

  Και η Στεφανία Ντελιέβα στο ρόλο της Ιωάννας, πολύ όμορφη. Τη βρήκα και στο Instagram και την έκανα follow.

Romain Gavras, Θυσία (Sacrifice, 2025)

 Romain Gavras, Θυσία (Sacrifice, 2025)

 


  Από σήμερα στους κινηματογράφους

  Ας ξεκινήσω από τη βαθμολογία. 5,1.

  Πολύ χαμηλή.

  Όπως και να είναι επηρεάστηκα, αν και ήξερα ότι πιθανώς οφείλεται στο ότι Romain μπήκε στον προκρούστη του πατέρα του και βγήκε ελλειμματικός, πράγμα σχεδόν αναπόφευκτο.

  Αυτή η «πυροβολημένη» ομάδα ήταν άραγε σατανιστές;

  Δεν λέει κάτι τέτοιο η ταινία, όμως η πρακτική τους ήταν καθαρά σατανιστική.

  Ο πατέρας της επιστήμονας, όμως η όμορφη κοπέλα έχει την εμμονή ότι ένα ηφαίστειο που βρισκόταν εκεί γύρω, σε ένα ελληνικό νησί (ο Γαβράς υιός δεν ξέχασε την εντοπιότητά του) θα εκραγόταν, με αποτέλεσμα να καταστραφεί όχι μόνο μια πόλη, όπως η Πομπηία, όχι μόνο το νησί, αλλά ολόκληρη η γη.

  Πώς να το αποτρέψουν;

  Με θυσία.

  Θα θυσίαζαν τρία άτομα, ώστε να καταπραΰνουν το ηφαίστειο και να μην εκραγεί.

  Σατανιστικά και θρίλερ δεν μου αρέσουν, όμως αυτή η ταινία μου άρεσε για δυο λόγους. Ο πρώτος, γιατί είχε διάσπαρτο χιούμορ. Ο δεύτερος, για τους όμορφους πρωταγωνιστές, για τους οποίους υπήρχε ένα διαφαινόμενο romance, που επιβεβαιώθηκε με δραματικό τρόπο στο τέλος.

  Έβαλα 7 λόγω της εξωκειμενικής ανατροπής: περίμενα ότι η ταινία θα με απογοήτευε, αλλά τελικά μου άρεσε.

  Trivia: Μου θύμισε τον Εμπεδοκλή που πήδηξε στο ηφαίστειο της Αίτνας, αν και εικάζεται ότι αυτό είναι μύθος.  

Sara Miro Fischer, Η καλή αδελφή (Schwesterherz, 2025)

 Sara Miro Fischer, Η καλή αδελφή (Schwesterherz, 2025)

 


  Αδελφούλα μου, ο γερμανικός τίτλος.

  Δάμων και Φιντίας, στο θηλυκό. Τρυφερή η σχέση των δύο αδελφών.

  Που όμως κάποια στιγμή θα δοκιμασθεί. Ο αδελφός της με τον οποίο συγκατοικεί τώρα, αργά τη νύχτα έφερε μια γυναίκα στο σπίτι του. Αυτή βρισκόταν στην τουαλέτα μισοκοιμισμένη, δεν κατάλαβε. Μετά της ήλθε μια κλήση, να καταθέσει ως μάρτυρας στην καταγγελία μιας κοπέλας ότι ο αδελφός της τη βίασε.

  Θα πάει να καταθέσει για να πει τι καλώς που είναι ο αδελφός της, όμως κάποιες ερωτήσεις την φέρνουν σε αμηχανία.

  Τελικά;

  Ο αδελφός της θα της πει, κλαίγοντας, ότι δεν είναι τέρας. Σχεδόν άμεση αναγνώριση ότι διέπραξε το βιασμό, αποδίδοντάς τον, έμμεσα, σε μια κακιά στιγμή.

  Στο μεταξύ η αδελφούλα, που ο ανακριτής της είχε δώσει τον αριθμό του τηλεφώνου του μήπως τυχόν θελήσει να ενημερώσει για τίποτα, είχε πληροφορηθεί ότι ο αδελφός της απαλλάχτηκε από την κατηγορία λόγω ελλιπών στοιχείων.

  Και βρίσκεται μπροστά σε ένα ηθικό δίλημμα.

  Να τον μαρτυρήσει τελικά ή όχι;

  Εσείς στη θέση της τι θα κάνατε;

  Το τι έκανε αυτή δεν θα το μαρτυρήσω φυσικά, δεν θα κάνω σπόιλερ.

  Αξίζει να δείτε την ταινία, η ερμηνεία της Marie Bloching είναι εκπληκτική, με το εκφραστικότατο πρόσωπό της.

  Trivia: Είχα μια αρκετά μεγάλη συζήτηση με το claude.ai για το αν υπάρχουν βιαστές που ένιωσαν μετάνοια μετά την πράξη τους. Ασαφή τα δεδομένα, παραθέτω μόνο μια παράγραφο: «Η κυρίαρχη τάση στα δεδομένα είναι η άρνηση και η δικαιολόγηση, και η αυθόρμητη ηθική μετάνοια φαίνεται να είναι μειονότητα. Αν είναι αριθμητικά σημαντική, δεν το γνωρίζουμε».

  Με βάση την τάση γενίκευσης στα είδωλα της φυλής του Bacon, μπορεί να σχηματίσει κανείς από την ταινία τη λαθεμένη αντίληψη ότι οι περισσότεροι βιαστές μετανοούν για την πράξη τους στη βάση ενοχών που νιώθουν, όπως ο αδελφός στην ταινία, πράγμα που δεν ισχύει.

  6,7 η βαθμολογία της ταινίας, με βρίσκει σύμφωνο, κυρίως λόγω της ερμηνείας της Marie Bloching.

Sunday, October 11, 2026

Wei Shujun, Striding into the wind (野马分鬃, 2020)

 Wei Shujun, Striding into the wind (野马分鬃, 2020)

 


  Πάντα ξεκινάω μ’ αυτό: ο κινέζικος τίτλος σημαίνει «Το άγριο άλογο χωρίζει τη χαίτη του, και είναι κίνηση στο tai chi chuan (κίνηση των χεριών, σε αντίθεση με το tai chi jian, που είναι κίνηση με σπαθί).

  Ο Wei Shujun είναι από τους πιο σημαντικούς εκπρόσωπους τους μετα-έκτης (έβδομης) γενιάς, και είναι ο μόνος που όλες οι ταινίες του εκτός από την τελευταία προβλήθηκαν στις Κάννες.

  Η ταινία είναι σε μεγάλο βαθμό αυτοβιογραφική. Ο ήρωας, ο Κουν, είναι ένας απειθάρχητος φοιτητής ηχοληψίας σε σχολή κινηματογράφου. Ο ίδιος ο Wei Shujun σπούδασε ακριβώς αυτό (ηχοληψία) στο Πεκίνο και έχει παραδεχτεί ότι η ταινία βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στα δικά του άγρια φοιτητικά χρόνια.

  Ένα μεγάλο μέρος της πλοκής αναφέρεται σε κινηματογραφικές λήψεις, και μάλιστα στην ηχοληψία, και συγχρονισμό ήχου και εικόνας. Θα δούμε αρκετά σχετικά πλάνα. Τα προβλήματα είναι έντονα, ο ήχος δεν είναι πάντα αυτός που πρέπει, και τι να κάνουν;

  Να πάνε στην εσωτερική Μογγολία, εκεί γίνεται μια κινηματογράφηση, μπορούν να πάρουν μέρος, θα αμειφθούν, και θα πάρουν και τον ήχο που θέλουν.

  Ποιοι θα πάνε;

  Αυτός, με μια μόνιμη φλεγματική έκφραση, ο μπουλούκος φίλος του, απολαυστικός με την απάθειά του, η φίλη του που τον εκνευρίζει και εκνευρίζεται μαζί του συχνά, και ένας άλλος φίλος από το συνάφι.  

  Πώς θα πάνε;

  Με ένα σαράβαλο τζιπ που ο Κουν αγόρασε κοψοχρονιά. Και φυσικά θα αντιμετωπίσουν ένα σωρό προβλήματα στο δρόμο.

  Θα του κάνουν αλκοτέστ. Έχει πιει. Θα του πάρουν το δίπλωμα οδήγησης και θα του επιβάλλουν πρόστιμο. Θα συνεχίσει το ταξίδι χωρίς αυτό. Ένα πλαστό που θα επιδείξουν στο επόμενο μπλόκο δεν πιάνει, με το ίντερνετ διαπιστώνουν τα πάντα, το δίπλωμά του έχει κατασχεθεί πριν τρεις μέρες.

  Trivia:

  Είχα αφήσει τη μηχανή μου, honda steed τετρακοσάρα, στον Διονύση, είχε κάποιο πρόβλημα. Την παίρνει ο βοηθός του για να πάει να αγοράσει κάτι. Στο δρόμο τρακάρει. Πλακώνει η τροχαία. Ψάχνουν αμέσως αν είναι ασφαλισμένη. Ο Διονύσης μου λέει ότι βρήκαν πως είναι ασφαλισμένη στην interamerican.

  Υπάρχουν πάρα πολλά χιουμοριστικά και κωμικοτραγικά επεισόδια στην ταινία.

  Θα δούμε και λαογραφικά στοιχεία της εσωτερικής Μογγολίας.

  Μου έκαναν εντύπωση οι νυχτερινές λήψεις. Ο Wei Shujun δείχνει να τις προτιμά, χωρίς εμφανή λόγο. Τώρα να κάνω υποθέσεις, ότι με αυτό θέλει να εκφράσει… αποστρέφομαι τέτοιου είδους υποθέσεις, όπως και την αναζήτηση συμβόλων. Το λέω αυτό γιατί το google μου είπε ότι το τζιπ συμβολίζει “τη δική του ανάγκη για ελευθερία, η οποία όμως συνεχώς «χαλάει» και «κολλάει»”. Όσοι έχετε πάθος με τα σύμβολα, και δεν είστε λίγοι, το κρατάτε.

  Δεν μπορώ να μην το γράψω: ρώτησαν τον Ελύτη τι ήθελε να συμβολίσει με την «Τρελή ροδιά». Η απάντησή του: -Τίποτα. Είδα απλά μια ροδιά να την ταρακουνάει ο άνεμος και εμπνεύστηκα το τραγούδι.


Saturday, October 10, 2026

Gu Xiaogang 顾晓刚 (1988 - )

 Gu Xiaogang 顾晓刚 (1988 - )

 


  Ο Gu Xiaogang γεννήθηκε στην πόλη Fuyang το 1988. Αρχικά σπούδασε σχέδιο μόδας και μάρκετινγκ. Κατά τη διάρκεια των σπουδών του ανακάλυψε το πάθος του για τον κινηματογράφο, και ξεκίνησε με το «Planting for life» (2014) κάνοντας ντοκιμαντέρ.

  Η αναγνώριση ήλθε ήδη με την πρώτη του μεγάλου μήκους ταινία, το «Dwelling in the Fuchun mountains», 2019, που προβλήθηκε στις Κάννες, για να ακολουθήσουν οι άλλες δυο της τριλογίας του «Dwelling by the west lake» (2023) και «The first taste of loneliness» (2026).

  Τις ιστορίες του, εμπνευσμένες από την επιχείρηση των γονιών του και εμπειρίες συγγενών του, τις τοποθετεί στη γενέτειρά του. Βλέπουμε την ένταση ανάμεσα στο παλιό και στο καινούριο, με το καινούριο να επιβιώνει, καθώς και τη λαχτάρα για μια καλύτερη ζωή. Οι ταινίες του τελειώνουν πάντα με μια αισιόδοξη νότα.

  Η ποιητική αίσθηση που δίνει η φύση τον οδήγησε προφανώς στην τοποθέτηση των ιστοριών του στην επαρχία. Ήδη ο κινέζικος τίτλος της δεύτερης ταινίας του, «Ο κόσμος των φυτών και ο άνθρωπος» είναι χαρακτηριστικός.

  Αρέσκεται στα μεγάλης διάρκειας μονόπλανα, χαρακτηριστικό των σκηνοθετών της μετα-έκτης γενιάς, με την κάμερά του να κινείται αργά οριζόντια, σαν να ξετυλίγεται ένας κινέζικος ζωγραφικός πίνακας (slow cinema).  

 

Friday, October 9, 2026

Gu Xiaogang, Dwelling by the west lake (草木人间, 2024)

 Gu Xiaogang, Dwelling by the west lake (草木人间, 2024)

 


  «Ο κόσμος των φυτών και ο άνθρωπος» είναι ο κινέζικος τίτλος. Όμως ο αγγλικός είναι περίπου παράφραση του αγγλικού τίτλου της προηγούμενης ταινίας του Gu Xiaogang «Dwelling in the Fuchun mountains», που ο κινέζικος τίτλος της είναι «Το νερό του ανοιξιάτικου ποταμού είναι ζεστό».

  Η επαρχία φαίνεται να ενδιαφέρει περισσότερο τους σκηνοθέτες της μετα-έκτης γενιάς καθώς και η ζωή των κατοίκων της εκεί, με την ένταση ανάμεσα στο νέο και την παράδοση. Το ίδιο και σ’ αυτή την ταινία, όμως όχι εντελώς. Η επαρχία με τη ζωή σ’ αυτή, αγροτική κυρίως, δίνεται με μεγάλα πλάνα στην αρχή και στο τέλος, εγκιβωτίζοντας την κεντρική ιστορία που έχει να κάνει με την απελπισμένη αναζήτηση μιας καλύτερης ζωής πολλών ανθρώπων, που συχνά πέφτουν θύματα εκμετάλλευσης.

  Ο γιος, σπουδαγμένος, πηγαίνει στην επαρχία που δουλεύει η μητέρα του στο μάζωμα των φύλλων τσαγιού μήπως βρει τον πατέρα του που τους παράτησε πριν χρόνια, όμως αυτό που θα δει είναι ότι η μητέρα του πέφτει θύμα εκμετάλλευσης μιας εταιρείας, που καταλαβαίνει αμέσως ότι είναι πυραμιδική, δηλαδή εταιρεία απάτη, η οποία λειτουργεί με το προκάλυμμα ότι πουλάει θεραπευτικά έμπλαστρα. Υποτίθεται ότι έχει ένα κεφάλαιο εκατομμυρίων. Είναι εντυπωσιακές οι σκηνές του ντοπαρίσματος των μελών.

  Θα καραφλιάσει κυριολεκτικά ο γιος όταν η μητέρα του τού λέει ότι πούλησε το σπίτι τους για να επενδύσει στην εταιρεία με τα σίγουρα κέρδη. Εντυπωσιακές οι σκηνές που δείχνουν την αγανάκτηση του γιου, αλλά και της μητέρας, που διαμαρτύρεται έντονα, δηλώνοντας πόσο ευτυχισμένη νιώθει, και ότι δεν την ενδιαφέρει αν η εταιρεία είναι τελικά μια εταιρεία απάτη.

  Αμ δε.

  Όταν αποκαλύπτεται η απάτη, πέφτει περίπου σε κατατονία. Για να τη θεραπεύσει ο γιος της τη μεταφέρει στο βουνό όπου είναι τα δέντρα που «αγκαζάρουν» οι κάτοικοι σε κάθε γέννηση, όπου βρίσκονται τα δέντρα του πατέρα του και το δικό του. Υπάρχει σασπένς σ’ αυτή την διαδρομή (μου θύμισε το «Μητέρα και γιος» του Σοκούροφ), όμως τέλος καλό όλα καλά.

   Το ύφος είναι το γνωστό ύφος των μεγάλων σκηνοθετών αλλά και των σκηνοθετών της μετα-έκτης γενιάς. Μεγάλα μονόπλανα, όχι όμως τεράστια όπως αυτά στις ταινίες του Gan Bi. Ο άνθρωπος χάνεται μέσα στη φύση, σαν μέρος της. Χαρακτηριστικό το πλάνο της ανάρτησης, με τις γυναίκες να δουλεύουν στη φυτεία τσαγιού.