Μπάμπης Δερμιτζάκης

Book review, movie criticism

Saturday, July 11, 2026

Alfred Hitchcock, Τηλεφωνήσατε ασφάλεια αμέσου δράσεως (Dial M. for murder, 1954)

 Alfred Hitchcock, Τηλεφωνήσατε ασφάλεια αμέσου δράσεως (Dial M. for murder, 1954)

 


  Από προχθές στους κινηματογράφους.

  Αντιτιθέμενες πιέσεις επιλογής, που λένε οι βιολόγοι.

  Οι επανεκδόσεις είναι μια εγγύηση.

  Δεν μου αρέσουν τα θρίλερ.

  Τελικά υπερίσχυσε η πίεση της επανέκδοσης. Όπως και να το κάνουμε, Χίτσκοκ είναι αυτός.

  Και βέβαια, η πρόωρα χαμένη Γκρέις Κέλι.

  Ανακαλύπτει ότι η γυναίκα του έχει γκόμενο.

  Να την σκοτώσει μαζί με τον γκόμενο; Δεν τρελάθηκε.

  Φτωχός αυτός, πλούσια αυτή, θα εκβιάσει έναν παλιό συμμαθητή του που έχει λερωμένη τη φωλιά του με διάφορα, να τη σκοτώσει.

  Αλλά με το αζημίωτο φυσικά. Χίλια δολάρια, με αγοραστική αξία της εποχής, δεν είναι και λίγα.

  Όμως κάπου στραβώνει η δουλειά, και ο υποψήφιος δολοφόνος καταλήγει δολοφονημένος. Το θύμα του αντιστάθηκε και τον σκότωσε.

  Μήπως τον σκότωσε γιατί την εκβίαζε με ένα γράμμα που της είχε στείλει ο γκόμενος;

  Εδώ θα κάνω τον δικηγόρο του διαβόλου.

  Τον παντρεύτηκε γιατί ήταν μια διασημότητα, κορυφαίος τενίστας. Όμως όταν αποσύρθηκε από το τένις και τα φώτα της δημοσιότητας αποσύρθηκαν από αυτόν, έπαψε να της γυαλίζει το μάτι.

  Το επόμενο βήμα ήταν αναπόφευκτο: βρίσκει γκόμενο.

  Αλλά και η συνέπεια ήταν αναπόφευκτη: ο άντρας της το μαθαίνει.

  Θα κάνω το σπόιλερ: οι ένορκοι αποφάνθηκαν ότι είναι ένοχη, τον σκότωσε γιατί την εκβίαζε.

  Καλά να πάθει, μου ήθελε και γκόμενο, ο άντρας της δεν της άρεσε πια.

  Τελικά τι φαντάζεστε, την εκτέλεσαν;

  Οι αφηγηματικές αναμονές είναι δεδομένες, παραπάνω σπόιλερ δεν μπορώ να κάνω.

  8,1 η βαθμολογία της.

  Είπαμε, επανέκδοση.

 

Tuesday, July 7, 2026

Manuel Gomez Pereira, Το δείπνο (La cena, 2025)

  Manuel Gomez Pereira, Το δείπνο (La cena, 2025)

 


  Από μεθαύριο Πέμπτη στους κινηματογράφους

 Απολαυστικότατη κωμωδία, σας τη συνιστώ.

 Μια εβδομάδα μετά το τέλος του εμφύλιου στην Ισπανία, ο Φράνκο θέλει να παραθέσει γεύμα στους στρατηγούς του. Όμως πού; Στο καλύτερο εστιατόριο της Μαδρίτης.

  Ξεχάστηκαν όμως κάποιες μικρές λεπτομέρειες, που θα έπρεπε να επιλύσει ο υπολοχαγός Medina (εξαιρετικός στο ρόλο του ο Mario Casas) στον οποίο ανατέθηκε η διοργάνωση.

  Το εστιατόριο είχε μετατραπεί σε νοσοκομείο.

  Οι μάγειροι, όλοι αριστεροί, ήσαν στη φυλακή για εκτέλεση.

  Πού να βρούνε θαλασσινά; Μα στη μαύρη αγορά. Στην Ισπανία του Φράνκο δεν υπάρχει μαύρη αγορά.

  Εμένα μου λες.

  Ο ιστορικός συμβιβασμός.

  Θα βγάλουν τους μάγειρους από τη φυλακή.

  Θα βρουν θαλασσινά στη μαύρη αγορά.

  Είναι αυτονόητο ότι θα επιχειρήσουν να δραπετεύσουν, αφού μετά το πάρτι θα πάνε για εκτέλεση.

  Υπάρχει και μια γυναίκα έγκυος, ο φίλος της και ο αντίζηλός του…

  Υπάρχουν πάρα πολλά κωμικά επεισόδια σε μια πλοκή που είναι θρίλερ.

  Θα τα καταφέρουν;

  Μα η ειδολογική αναμονή (κωμωδία η ταινία) είναι ότι θα τα καταφέρουν. Έτσι δεν έχουμε σασπένς του τι (θα γίνει στο τέλος) αλλά σασπένς του πώς (θα τα καταφέρουν).

  Και, εννιά μήνες μετά, έχουμε ένα απολαυστικό επεισόδιο και την ευχαρίστηση ότι το happy end ήταν πιο happy από ό,τι περιμέναμε.

  6,5 η βαθμολογία της, εγώ έβαλα 8.

  Μάθαμε και το ότι ο Φράνκο δεν έπινε. Ξέχασα όμως το παρατσούκλι του, αλλά τι στο διάβολο έχουμε την ΑΙ; Ρώτησα την ΑΙ της google: Paquita la Culona, που σημαίνει περίπου χοντροκώλα. Το παρατσούκλι του το έβγαλε ένας στρατηγός με τον οποίο είχαν συνδιοργανώσει το πραξικόπημα και ο οποίος τον περιφρονούσε. 

Saturday, July 4, 2026

Ισότητα;

   Ισότητα;

 

  Δεν είμαι ρατσιστής, πιστεύω ότι όλες οι φυλές είναι ίσες, μπορεί να βρεις σε όλες αυτές από πολύ έξυπνους έως και πολύ ηλίθιους ανθρώπους. Δεν υπάρχουν ανώτερες και κατώτερες φυλές, όπως πιστεύουν οι ναζιστές. Όμως πιστεύω στην ανωτερότητα της κουλτούρας. Δεν θα βάλω την κουλτούρα μας στο ίδιο επίπεδο με την κουλτούρα της Γκάμπιας, όπου ασκείται η κλειτοριδεκτομή.

Friday, July 3, 2026

Αρχοντούλα Διαβάτη, Ασπασία Καρρά, μια γυναίκα του καναπέ-μαρτυρία

 Αρχοντούλα Διαβάτη, Ασπασία Καρρά, μια γυναίκα του καναπέ-μαρτυρία, Νησίδες-Θεσσαλονίκη, 2026, σελ. 99.

  


   Με συγκίνησε πολύ το βιβλίο της Αρχοντούλας Διαβάτη «Ασπασία Καρρά-μαρτυρία», καθώς σχεδιάζω να γράψω και εγώ ένα παρόμοιο.

  Έχουμε ήδη παρουσιάσει τα βιβλία της Αρχοντούλας Διαβάτη «Η μάνα του νερού», «Το αλογάκι της Παναγίας», «Φεύγω αλλά θα ξανάρθω», «Σκουλαρίκι στη μύτη», «Όπως η Μπερλίνα», «Κινητή γιορτή», «Αίθριος και σήμερα» και «Φωτεινός θάλαμος».

  Και βέβαια, αυτό το βιβλίο είναι κάτι διαφορετικό. Είναι συγκινητικό για πολλούς λόγους.

  Πρώτον, γιατί η Ασπασία Καρρά είχε μια αναπηρία στο ένα χέρι και στο ένα πόδι, εξαιτίας πολιομυελίτιδας.

  Έχω δυο φίλους που προσβλήθηκαν από την ίδια αρρώστια. Ο ένας, απλά κουτσαίνει ελαφρά. Ο άλλος, είναι καθηλωμένος σε αναπηρική καρέκλα. Δυστυχώς την εποχή που προσβλήθηκαν δεν είχε ανακαλυφθεί ακόμη το εμβόλιο.

  Δεύτερον, ήταν μια αγωνίστρια, με ενεργητική παρουσία στα πολιτικά και κοινωνικά δρώμενα. 

  Τρίτον, είχε συλληφθεί και βασανισθεί από τη χούντα, χωρίς να μπορέσουν να τη «σπάσουν», να μαρτυρήσει τους συντρόφους της.

  Τέταρτον, η κριτική της στάση απέναντι σε πρόσωπα και κόμματα.

  Πέμπτο, αναφέρει πράγματα που ο πολύς κόσμος αγνοεί.

  Και βέβαια, ενώ κυριαρχεί η αφήγηση της Καρρά, η Διαβάτη δίνει και τη δική της πινελιά, με δικά της παρενθετικά σχόλια-κείμενα.

  Η Διαβάτη δεν θέλησε να πειράξει την προφορικότητα της αφήγησης της Καρρά (αντίθετα από ό,τι σκοπεύω να κάνω εγώ), δίνοντας έτσι μια αυθεντικότητα στο κείμενο, τη σφραγίδα ενός ντοκουμέντου.

  Μετά από όλα αυτά, νομίζω πρέπει να περάσω στην παράθεση αποσπασμάτων.

  «Είδα στο “Ολύμπιον” για πρώτη φορά την Ασπασία Καρρά τον Φεβρουάριο του 2012, στην προβολή της ταινίας της Αλίντας Δημητρίου για τις αγωνίστριες της αντιδικτατορικής Αντίστασης, Τα κορίτσια της βροχής. Ήταν εκεί» (σελ. 15).

  Αυτή την παράγραφο την παραθέτω εις μνήμην της Αλίντας, της συζύγου του αξέχαστου κοινωνικού ανθρωπολόγου Σωτήρη Δημητρίου, δημιουργού της ομάδας κοινωνικής ανθρωπολογίας. Πάντα συμμετείχε στα αποχαιρετιστήρια τσιμπούσια μας, κάθε Ιούνη, στο σπίτι της Λίλας.

  «Είχαμε διαβάσει το βιβλίο “Mein Kampf” του Χίτλερ» (σελ. 20).

  Έκανα την παραχώρηση να διαβάσω και εγώ ένα βιβλίο για τις μάζες. Φυσικά έκανα ανάρτηση, απλά για να δείξω ότι το διάβασα, χωρίς να σχολιάσω, για ευνόητους λόγους. Αλλά θυμάμαι, έκανα τη σκέψη: καλά, οι εβραίοι δεν το διάβασαν; Και αν το διάβασαν, πώς ήταν τόσο αισιόδοξοι ότι ο Χίτλερ δεν θα έκανε αυτά που γράφει στο βιβλίο του; Λίγοι ήταν αυτοί που κατάλαβαν και την κοπάνησαν από τη Γερμανία.

  «Ο Ε.Π. Παπανούτσος, υπουργός Παιδείας, είχε εισηγηθεί να είναι τα αναγνωστικά διαφορετικά από περιοχή σε περιοχή, κάπου έχει θάλασσα και παιδιά από τα κατσάβραχα αδυνατούν να καταλάβουν χειροπιαστά κάποιες έννοιες» (σελ. 26).

  Δεν ξέρω πόσο είναι υπερτιμημένος, εντελώς ανεδαφική η εισήγησή του. Όμως δεν έγραψα το απόσπασμα για να το σχολιάσω, αλλά για να πω πόσο με ξενέρωσε, πρωτοδιορισμένος φιλόλογος στην Κάσο το 1982, που στο βιβλίο της Ψυχολογίας, γραμμένο από τον Παπανούτσο, ο Φρόιντ απουσίαζε εντελώς.

  «ΓΚΑΡΩΝΤΑΚΙΑ.

  Ήμασταν Γκαρωντάκια. Θαυμάζαμε τον Γάλλο πολιτικό…» (σελ. 27).

  Θυμάμαι σε βίπερ το «Η μεγάλη καμπή του σοσιαλισμού». Αργότερα διαγράφηκε από το ΚΚΓ, αρνήθηκε το ολοκαύτωμα και έγινε μουσουλμάνος.

  «Πάντα και παντού η μανία για εξουσία. Στο κατηχητικό που πήγα, ποίμνιο, στο κόμμα μάζα, τώρα είμαι η Ασπασία και πιστεύω στην αξιοπρέπεια του ανθρώπου» (σελ. 31).

  Προσυπογράφω απόλυτα.

  «Ο Ανδριώτης ήταν κοντά στα παιδιά, ενώ ο Κριαράς όχι» (σελ. 35).

  Θα διαβάσουμε και άλλα παρόμοια.

  «Αγωνιστήκαμε για να έχουμε όλη μέρα θερμοσίφωνο, ενώ οι τροτσκίστριες είχαν άλλη γνώμη-οι αγωνιστές πρέπει να υποφέρουν-πήγαιναν και το χαλούσαν» (σελ. 44).

  Απίστευτο!!!

  «…πράγμα που δεν το επέτρεπε το κόμμα. Θεωρούσε τη Διεθνή Αμνηστία όργανο της CIA» (σελ. 55).

  Το ξέρατε εσείς αυτό;

  «Ο Θοδωράκης με το “Καραμανλής ή τανκς”, το άκουσαν, θυμάμαι, οι Λαμπράκηδες, η αδελφή μου τότε η «Λαμπράκισσα, και έπεσαν να πεθάνουν» (σελ. 56).

  Εγώ όχι.

  Και θα σας πω γιατί.

  Εκείνη την εποχή υπηρετούσα έφεδρος ανθυπολοχαγός στη Λάρισα. Ήταν ένας αξιωματικός, ας μη πω το όνομά του, πατριώτης μου, που είχε τη φήμη του πιο μαύρου χουντικού. Έγινε τότε μια συνομωσία από αξιωματικούς, και φυσικά τον μύησαν και αυτόν, θεωρώντας τον δικό τους. Αυτός ήλθε αμέσως σε επικοινωνία με το ΓΕΣ. Του είπαν να μείνει στην ομάδα τους και να ενημερώνει το αρχηγείο, όπως και έγινε. Φυσικά, με βάση τις δικές τους πληροφορίες, τους συνέλαβαν. Μάλιστα ένας από τους συνωμότες βρέθηκε φυλακή ενώ η γυναίκα του ήταν ετοιμόγεννη. Τη λυπηθήκαμε την καημένη.

  Και εγώ ρωτώ: Ο αξιωματικός αυτός θα τους είχε καρφώσει, αν στην εξουσία δεν ήταν ο Καραμανλής αλλά κάποιος άλλος, ας πούμε ο Παπανδρέου; Και αν έκαναν το κίνημα, και είχε επιτυχία; Αλλά και να μην είχε, δεν θα υπήρχαν νεκροί; Πιστεύω και εγώ ότι ο Καραμανλής εκείνη την περίοδο ήταν η πιο ρεαλιστική λύση. Φυσικά το πιστεύω, ξέροντας τα παραπάνω. Αν δεν τα ήξερα θα σοκαριζόμουν κι εγώ.

  ΦΡΟΥΡΟΙ ΚΑΙ ΕΝΣΤΟΛΟΙ ΒΟΗΘΗΣΑΝ

  Νομίζω είναι γνωστό αυτό. Ο «καπετάνιος» όπως τον ξέρουμε, ας μην πω το πραγματικό του όνομα, σαν εσατζής και φύλακας της Τζένης Καρέζη την βοήθησε πολύ. Συναντήθηκαν κάποιες φορές μετά την πτώση της χούντας και τον ευχαριστούσε πάντα.

  «Ο Γλέζος με τον Σάντα κατέβασαν τη σημαία, αλλά μόνο μετά το ’83 αναφέρθηκε το όνομα του Σάντα…. Κι ο Ρίτσος, ο μεγάλος ποιητής, αντέδρασε όταν στην “Επιθεώρηση Τέχνης” ήταν να γίνει αφιέρωμα στον Τάσο Λειβαδίτη. Όσο ζούσε εκείνος, δεν έπρεπε να τιμηθεί άλλος» (σελ. 56).

  Κάτι ανάλογο άκουσα και με τον Καρούζο, έχω ξεχάσει. Και οι μεγάλοι έχουν τις μικρότητές τους, γνωστό αυτό. Εν τάξει, ο Γλέζος έγινε γνωστός, αλλά πόσοι έχουν στο μυαλό τους ότι μαζί με τον Μπελογιάννη εκτελέστηκαν άλλοι τρεις; Και εγώ μόνο τον Μπάτση θυμάμαι σαν όνομα. Στην ιστορία μένουν αυτοί που έχουν υψηλό προφίλ.

  Εξαιρετικό και το βιβλίο αυτό της Αρχοντούλας Διαβάτη, εύχομαι να είναι καλοτάξιδο. 

Frédéric Hambalek, Όσα ξέρει η Μαριέλ (Was Marielle weiß , 2025)

 


Frédéric Hambalek, Όσα ξέρει η Μαριέλ (Was Marielle weiß , 2025)

 

  Από χθες στους κινηματογράφους

  Ας το πω από τώρα: με άφησε αμήχανο η ταινία.

  Ένας πρωτόλειος Μπέργκμαν;

  Θεατρικό στήσιμο, σχέσεις του ζευγαριού, κοντινά πλάνα, και φυσικά γκρο πλαν.

  Η απιστία.

  Όμως, υπάρχει το φανταστικό στην ιστορία.

  Τρώει ένα χαστούκι η δωδεκάχρονη κόρη της και αποκτάει κάτι παραπάνω από τηλεπαθητικές ικανότητες: βλέπει και ακούει συζητήσεις των γονιών της. Αυτόν, στον εκδοτικό οίκο που δουλεύει με τους συναδέλφους του. Αυτήν, με τον συνάδελφό της με τον οποίο απατάει τον άντρα της.

  Τι θα κάνει, θα το μαρτυρήσει η κόρη στον πατέρα;

  Φυσικά, και χωρίς το φανταστικό, θα μπορούσαν να συμβούν αυτά που συμβαίνουν στην ταινία. Ο άντρας μαθαίνει το κεράτωμα, και πώς αντιδρά;

  Η γυναίκα, όταν μαθαίνει ότι το μαθαίνει ο άντρας της πώς αντιδρά;

  Η κόρη πώς αντιδρά μαθαίνοντας ότι η μητέρα της απατά τον πατέρα της;

  Εξαιρετικό το κοριτσάκι στην ερμηνεία του.

  6,5 η βαθμολογία της. 

Thursday, July 2, 2026

Alireza Samadi, Sima’s unfinished narration (2023)

 Alireza Samadi, Sima’s unfinished narration (2023)

 


  Από σήμερα στο Στούντιο

  Νομίζω είναι ευκαιρία να μιλήσω περισσότερο για την κορυφαία ειδολογική μου προτίμηση, το drama. Και αυτό γιατί η ταινία έχει βαθμολογία 4,8, αλλά εγώ έβαλα 8.

  Μου αρέσει το drama, αλλιώς κοινωνική ταινία, γιατί παρουσιάζει κοινωνικές καταστάσεις, διαπροσωπικές σχέσεις και ανθρώπινους χαρακτήρες.

  Ας πάρουμε τις κοινωνικές καταστάσεις.

  Κομπιναδόρικη η εταιρεία, ο Arash, καθηγητής πανεπιστημίου, θα συμμετάσχει σε αυτήν χωρίς να το ξέρει, και είναι δύσκολο να αποτραβηχτεί μετά.

  Με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορείς να ξεσκεπάσεις τα άπλυτα κάποιου, αλλά και να τον συκοφαντήσεις. Στην ταινία βλέπουμε και τις δυο περιπτώσεις, για εκδίκηση.

  «Η νύφη το ’σκασε», έχει γίνει πια μοτίβο. Στο μυαλό μου έρχεται η ομώνυμη ελληνική ταινία με την Τζένη Καρέζη και o «Πρωτάρης» με τον Ντάστιν Χόφμαν. Εδώ έχουμε την αντιστροφή του: ο γαμπρός το ’σκασε τη μέρα του γάμου.

  Ανθρώπινοι χαρακτήρες.

  Ταξιτζού η μέλλουσα γυναίκα του, την οποία παράτησε τη μέρα του γάμου τους. Η νυν, γιατρίνα, του πετάει την ατάκα, όταν έχει γίνει η αποκάλυψη: Είσαι ο τύπος ανθρώπου που ποδοπατάς τα πάντα για χάρη μιας καλύτερης ευκαιρίας.

  Διαπροσωπικές σχέσεις.

  Η μαθήτρια που την κόβει στο μάθημα και θέλει να εκδικηθεί. Ο πρύτανης, που χάρη στην επιμονή του προσλήφθηκε, και τώρα δεν έχει άλλη επιλογή παρά… Οι φοιτητές του έχουν πάψει να τον εκτιμούν. Ο υπεύθυνος της εταιρείας τον απειλεί ανοικτά αν αποχωρήσει.

  Και κυρίως βέβαια η σχέση με τη γυναίκα του. Η ένταση στη σχέση, μετά το διασυρμό του στο διαδίκτυο και κυρίως μετά την αποκάλυψη (το ότι παράτησε την πρώην του τη μέρα του γάμου της είχε αλυσιδωτές συνέπειες, τις οποίες πληρώνει τώρα) πού θα οδηγήσει; Στη συγχώρεση ή στην οριστική ρήξη;

  Εμένα μου άρεσε πολύ η ταινία.