Akinola Davies Jr, Η σκιά του πατέρα μου (My father’s shadow, 2025)

 Akinola Davies Jr, Η σκιά του πατέρα μου (My father’s shadow, 2025)

 

  Από την Πέμπτη που μας έρχεται στους κινηματογράφους

  «Η σκιά του πατέρα μου» είναι η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του βρεττανο-νιγηριανού Akinola Davies Jr.

  Χρόνος της πλοκής το 1993, την ημέρα των αποτελεσμάτων των προεδρικών εκλογών. Χώρος το Λάγος, μια παραλιακή μεγαλούπολη.

  Η μητέρα, δασκάλα, εργάζεται σε κάποιο σπίτι στο χωριό, ενώ ο πατέρας στο Λάγος, σε ένα εργοστάσιο. Έχουν έξι μήνες να τον πληρώσουν.

  Τριτοκοσμικό;

  Συμβαίνει και στα καθ’ ημάς.

  Έρχεται στο χωριό για μια γρήγορη επίσκεψη. Όμως η μητέρα λείπει. Τα αγόρια του, το ένα οκτώ χρονών και το άλλο έντεκα, παραπονιούνται ότι δεν τον βλέπουν συχνά. Αυτός τους εξηγεί ότι πρέπει να δουλέψει για να τους στέλνει χρήματα.

  Μπροστά στα παράπονα των παιδιών του αποφασίζει να τα πάρει μαζί του στο Λάγος.

  Το minibus με το οποίο ταξιδεύουν μένει από βενζίνη.

  Τριτοκοσμικό αυτό, ελπίζουμε να μην το ζήσουμε και εμείς με την πετρελαϊκή κρίση.

  Trivia:

  Το λεωφορείο του χωριανού μου (όνομα και μη… πάει, το χωριό το είπα εμμέσως, για όσους με ξέρουν) χάλασε λίγο μετά τη σιντερένα καμάρα. Οι επιβάτες κατέβηκαν και το έσπρωχναν μέχρι την Ιεράπετρα. Όταν έφτασαν τους έβαλε να πληρώσουν το εισιτήριο.

  Το αφεντικό λείπει, αλλά θα επιστρέψει το βράδυ. Δεν παίρνει τα παιδιά μια βόλτα να γνωρίσουν το Λάγος; Προτείνει ο επιστάτης.

  Πάνε να πάρουν ταξί. Πόσο; Τόσο. Δεν γίνεται, είναι πολλά τα λεφτά.

  Τριτοκοσμικό και αυτό.

  «Μισθώνουν» δυο μηχανάκια, τους έρχεται πιο φτηνά.

  Και αυτό τριτοκοσμικό.

  Βλέπουμε αγαπησιάρικες σκηνές ανάμεσα στον πατέρα και γνωστούς του. Επίσης δίνει μαθήματα στα παιδιά του, να μοιράζονται, όχι κάθε ένας για τον εαυτό του.

  Λείπει τόσο καιρό από το σπίτι, λέτε να έχει γκόμενα;

  Α, όλα κι όλα, εγώ σπόιλερ δεν κάνω, δεν θα σας πω.

  Τις εκλογές τις κερδίζει η αντιπολίτευση, αλλά ο στρατός έχει αντιρρήσεις και τις ακυρώνει. Ο κόσμος ξεχύνεται στους δρόμους.

  Και εκεί που η ταινία ήταν μια ξενάγηση των παιδιών του στο Λάγος, ξαφνικά αποκτάει σασπένς. Θα τα καταφέρουν να γυρίσουν πίσω;

  Εξαιρετική η ερμηνεία του Sope Dirisu.

  7,3 η βαθμολογία της, με βρίσκει απόλυτα σύμφωνο.

Tarik Saleh, Οι αετοί της δημοκρατίας (Eagles of the republic, 2025)

 Tarik Saleh, Οι αετοί της δημοκρατίας (Eagles of the republic, 2025)

 

  Από την Πέμπτη που μας έρχεται στους κινηματογράφους

  Είναι από τα πιο συναρπαστικά θρίλερ που έχω δει.

  Το τρίτο μέρος της τριλογίας του Tarik Saleh. Προηγήθηκαν οι «The Nile Hilton incident» (2017) και «The boy from heaven» (2022).

  Συναρπαστικά τα επεισόδια, κρατάνε αμείωτο το ενδιαφέρον.

  Ο George Fahmy είναι διάσημος ηθοποιός. Του ζητάνε να παίξει σε μια ταινία με θέμα τη ζωή του προέδρου Σίσι.

  Προσπαθεί να αρνηθεί, δεν του μοιάζει, είναι πιο ψηλός από αυτόν, όμως τον πιέζουν.

  Δεν έχει άλλη επιλογή όταν τον απειλούν με το γιο του. Να μην εκπλαγεί αν του συμβεί κάποιο ατύχημα.

  Μου θύμισε το «Mephisto» (1981) του István Szabó. Η διαφορά: ο Klaus Maria Brandauer θα προδώσει τις πεποιθήσεις του (είναι αριστερός) για να μπορέσει να ανέλθει καλλιτεχνικά. Δεν θα κερδίσει τη συμπάθειά μου, σε αντίθεση με τον George.

  George;

  Ναι, είναι κόπτης, δηλαδή χριστιανός. Και μαθαίνω με έκπληξη ότι στους κόπτες απαγορεύεται το διαζύγιο, όπως και στους καθολικούς.  

  Μα είσαι σοβαρός, να φλερτάρεις τη γυναίκα του υπουργού άμυνας;

  Όμως μόνο έτσι μπορεί να γίνει συναρπαστική η πλοκή, με αυτή να ανταποκρίνεται.

  Έχω γράψει ότι το να μου αρέσει ή όχι μια ταινία εξαρτάται από το θέμα, και φυσικά από το «Τι θέλει να πει ο ποιητής».

  Για αυτό θα το πω από τώρα: Έβαλα 8 στην ταινία, ενώ στο IMDb έχει 6,6.

  Παρά το ότι με βρίσκει αντίθετο η κριτική που γίνεται στον Σίσι.

  Γιατί; Είναι ψέματα ότι κυβερνά αυταρχικά, δικτατορικά;

  Καθόλου.

  Θέλω να είμαι σύντομος.

  Προτιμώ ένα σάχη από ένα χομεϊνί.

  Προτιμώ ένα Σίσι που ανέτρεψε τον δημοκρατικά εκλεγμένο υποψήφιο των αδελφών μουσουλμάνων Μόρσι.

  Το γιατί το καταλάβατε.

  Αν έμενε η εξουσία στα χέρια του Μόρφι, του δημοκρατικά εκλεγμένου, μπορούσα να φανταστώ ένα ανάλογο σενάριο με αυτό του επίσης δημοκρατικά εκλεγμένου Μεταξά: Ανακήρυξη μιας ισλαμικής δημοκρατίας.

  Όρος οξύμωρος.

  Ισλάμ και δημοκρατία είναι ασυμβίβαστα.

  Θέση μου: Μια πλειοψηφία, όπως είναι αυτή τον ιρανών και των αιγυπτίων, περισσότερο ή λιγότερο φανατικών μουσουλμάνων, που δεν σέβεται τα δικαιώματα της μειοψηφίας, στην πραγματικότητα είναι μια δικτατορία της πλειοψηφίας.

  Και κάτι ακόμη:

  Κάποιες χώρες είναι αδύνατον να κυβερνηθούν δημοκρατικά.

  Εκτός από τις δυο που ανέφερα θα αναφέρω άλλες δυο.

  Πόσα χρόνια είναι στην εξουσία ο Ερντογάν;

  Πόσα χρόνια είναι στην εξουσία ο Πούτιν;

  Και οι δυο δεν έχουν να αντιμετωπίσουν σοβαρή αντιπολίτευση. Μπορεί οι τούρκοι να είναι μουσουλμάνοι, όμως υπάρχει ισχυρή κεμαλική παράδοση.

  Τα είπα όσο γίνεται πιο σύντομα.

  Εξαιρετική η ερμηνεία του Fares Fares.

Rafael Rangel, Η ευρύτερη Παλαιστίνη (La gran Palestina, 2026)

 Rafael Rangel, Η ευρύτερη Παλαιστίνη (La gran Palestina, 2026)

 

Από 5 Νοεμβρίου στο Στούντιο

Πριν ένα μήνα μόλις είδαμε το «Γάζα, η λουρίδα της εξόντωσης» (2024).

Συγκλονιστική και αυτή η ταινία, που δείχνει τα μαρτύρια που υφίστανται οι παλαιστίνιοι της Γάζας. Να τα επαναλάβω; Μπορείτε να διαβάσετε την ανάρτησή μου για την προηγούμενη ταινία του, που εξάλλου τα ξέρετε. Απλά θα γράψω εδώ αυτά που με εντυπωσίασαν.

  Η ταινία αποτελείται από κεφάλαια, που καθένα αναφέρεται σε ένα θέμα.

  Ξεκινάει με τους «λαθρομετανάστες» εβραίους, που πήγαν στην Παλαιστίνη. Κάποια πλοία τα αναχαίτιζαν οι άγγλοι, αρκετά όμως κατάφεραν να αποβιβάσουν τους επιβάτες τους. Οι μαζικές αφίξεις έγιναν μετά την άνοδο των ναζί στην εξουσία το 1933 και κυρίως κατά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, καθώς οι εβραίοι έτρεχαν να γλιτώσουν από τη μανία των ναζί.

  Και η ταινία, σαρδόνια, τελειώνει με τις ίδιες σκηνές. Τα εγγόνια αυτών των μεταναστών που γλίτωσαν από την ναζιστική γενοκτονία προβαίνουν σε γενοκτονία. Οι δηλώσεις κάποιων ισραηλινών είναι ανατριχιαστικές. Ούτε λίγο ούτε πολύ θέλουν να εξοντωθούν οι παλαιστίνιοι της Γάζας και να εποικισθεί από εβραίους.

  Τα παιδιά που πέθαιναν από υποσιτισμό ήταν το πιο συγκλονιστικό που είδα.

  Τα πλάνα από την ερειπωμένη από τους βομβαρδισμούς Γάζα δεν τα είδα σε κανένα ντοκιμαντέρ - και είδα μπόλικα - από το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, για αυτό επέλεξα και αυτό το frame για την ανάρτηση.

  Οι εκτοπισμένοι από τη Γάζα επέστρεψαν μετά την εκεχειρία που συμφωνήθηκε μεταξύ χαμάς και ισραηλινών, για να σκοτωθούν από τους ισραηλινούς βομβαρδισμούς που παραβίασαν την εκεχειρία.  

  Γύρισαν και τι βρήκαν; Ερειπωμένα σπίτια, και κόκκαλα στα ερείπια, από άτομα που είχαν καταπλακωθεί και μετά από τόσο καιρό είχαν λιώσει.

  Για την παρεμπόδιση της ανθρωπιστικής βοήθειας από τους ισραηλινούς, για την κτηνώδη μεταχείριση των μελών των πληρωμάτων, ανάμεσα στα οποία και έλληνες, ξέρουμε αρκετά, είχαν απασχολήσει τα ΜΜΕ για καιρό.

  Το πιο εντυπωσιακό από όλα τα κεφάλαια ήταν το τελευταίο.

  Ένα κυριολεκτικά road movie.

  Ένας από το πλήρωμα του ασθενοφόρου που πηγαίνει να παραλάβει πληγωμένους καταγράφει τη διαδρομή.

  Δεν θα κάνω σπόιλερ, η αφηγηματική αναμονή είναι δεδομένη.

  Συνομωσία σιωπής; Δεν βρήκα σύνδεσμο ούτε στη βικιπαίδεια ούτε στο IMDb για να βαθμολογήσω.

Lu Yang (1979 - )

Lu Yang (1979 - )

 

  Ο Λου Γιανγκ γεννήθηκε στο Πεκίνο το 1979 και σπούδασε στην Ακαδημία Κινηματογράφου του Πεκίνου. Γύρισε κάποιες ταινίες πριν γυρίσει εκείνες που τον καθιέρωσαν.

  Μπορεί να τοποθετείται στη μετα-έκτη γενιά, ηλικιακά όπως γίνεται με όλες τις γενιές, όμως διαφέρει σημαντικά από τους περισσότερους ομότεχνούς του. Δεν είναι ο περιθωριακός arthouse δημιουργός των φεστιβάλ που χαρακτηρίζει πολλούς σκηνοθέτες της γενιάς του. Περισσότερο μοιάζει με τους σκηνοθέτες της πέμπτης γενιάς που έκαναν στροφή στις mainstream ταινίες και μάλιστα στις ταινίες εποχής. Και φυσικά οι ταινίες αυτές έσπασαν τα ταμεία. Η πλοκή των «Brotherhood of blades», ένα και δύο, τοποθετείται στα τέλη της δυναστείας Ming, αρχές και μέσα του 17^ου αιώνα. Η αδελφότητα τα βάζει με διεφθαρμένους αξιωματούχους που κάνουν τον λαό να υποφέρει, και τους οποίους δεν μπορεί να τιθασεύσει ο αυτοκράτορας.

  Ακολουθεί η «Θυσία», στην οποία συμμετέχει σκηνοθετικά κατά το ένα τρίτο. Τη στροφή προς τα πατριωτικά θέματα ακολουθούν εκείνη την εποχή και άλλοι σκηνοθέτες, κυρίως της πέμπτης γενιάς, με πιο χαρακτηριστικούς τον Τζανγκ Γιμόου και τον Τσεν Κάιγκε. Θέμα της είναι ένα επεισόδιο κατά το τέλος του κορεατικού πολέμου στο οποίο θαυμάζουμε την αυτοθυσία των κινέζων στρατιωτών, εθελοντών οι περισσότεροι, σε αντίθεση με αυτούς που πολέμησαν στην Κορέα που τους βούτηξαν με το ζόρι. Ο πεθερός μου μόλις τη γλίτωσε.

  Οι δυο επόμενες ταινίες του, «A writer’s odyssey» ένα και δύο, είναι ταινίες φαντασίας, με τη φαντασμαγορία που δημιουργούν οι νέες τεχνολογίες. Έχουν όμως την πρωτοτυπία της συμπλοκής του πραγματικού με το φανταστικό, με το φανταστικό (το μυθιστόρημα) να εκδραματίζεται στην οθόνη με μικρά επεισόδια, πράγμα που δημιουργεί μια ορισμένη αποστασιοποίηση. Ενδιαφέρον το ερώτημα που τίθεται: θα κυριαρχήσουν τα προϊόντα του ανθρώπου πάνω στον άνθρωπο; Μήπως από δούλοι γίνουν αφέντες, και αντίστροφα ο άνθρωπος, από αφέντη γίνει δούλος;

 

   

Αλέξανδρος Αβρανάς, Quiet life (2024)

 

Αλέξανδρος Αβρανάς, Quiet life (2024)

 

  Προβάλλεται από χθες στην Ταινιοθήκη της Ελλάδας.

  Θα ξεκινήσω από αυτό: η Chulpan Khamatova μου άρεσε τόσο πολύ σε μια μεταφορά σε σήριαλ του «Δόκτωρ Ζιβάγκο», ώστε είδα και άλλες ταινίες της.

  Θα με έχετε βαρεθεί να μιλάω για την πρόσληψη.

  Το να μου αρέσει το θέμα μιας ταινίας είναι ο κύριος λόγος για να μου αρέσει η ταινία. Το περισσότερο ή λιγότερο εξαρτάται βέβαια από τις ερμηνείες, τη σκηνοθεσία…

  Το θέμα των λαθρομεταναστών πάντα με συγκινούσε.

  Το υποθέμα των λαθρομεταναστών που ζητούν πολιτικό άσυλο ακόμη περισσότερο.

  Αυτούς που ξέρουμε εδώ στην Ελλάδα είναι οι περισσότεροι σύριοι, που υπέφεραν από τον εμφύλιο και τις συγκρούσεις στην πατρίδα τους. Όμως στην ταινία, το ζευγάρι που ζητάει πολιτικό άσυλο είναι ρώσοι.

  Μαζί τους και οι δυο μικρές τους κόρες.

  Γιατί ζητάνε πολιτικό άσυλο;

  Γιατί ο άντρας έγραφε επικριτικά άρθρα για την κυβέρνηση. 

  Αρχικά τον προειδοποίησαν, μετά τον μαχαίρωσαν.

  Trivia: -Μην αρπάζεσαι στα καφενεία για τα πολιτικά, θα χαντακώσεις το γιο μας.

  Η μητέρα μου αυτή.

  Παπανδρεϊκός ο πατέρας μου, δεν χαντακώθηκα. Πέρασα κανονικά στο πανεπιστήμιο το 1968, ενώ σε κάποιους, που πέρασαν, με φακελωμένο τον πατέρα τους ως αριστερό δεν τους επέτρεψαν την εγγραφή. Σε ένα κοντοχωριανό μου, συγχωρεμένος τώρα, έγινε και πανεπιστημιακός, παρενέβη ο δεσπότης για να μπορέσει να εγγραφεί. Ήταν, παρά τα πιστεύω του πατέρα του, παιδί της εκκλησίας.

  Διαβάζουμε συχνά ότι μια ταινία βασίζεται σε πραγματικό περιστατικό, όμως αυτή η ταινία βασίζεται στο «σχήμα» πολλών περιστατικών. Προσωρινή διαμονή, ανάκριση για να δοθεί ή όχι πολιτικό άσυλο.

  Πάνω σε αυτό το σχήμα ο Αβρανάς φτιάχνει μια συγκινητική ιστορία.

  Το κοριτσάκι, που οι γονείς του του λένε να μαρτυρήσει τη σκηνή που είδε, το μαχαίρωμα του πατέρα του, πιέζεται φοβερά ψυχολογικά.

  Και τι παθαίνει;

  Αντιγράφω από τα γράμματα τέλους.

  «Από το 1998 έχουν αναφερθεί στη Σουηδία μερικές χιλιάδες «Παιδικού Συνδρόμου Παραίτησης».

  Τι είναι αυτό.

  «Το παιδί, λόγω εντόνου στρες, πέφτει σε μια κατάσταση κατατονίας, περίπου σαν κώμα. Η πλειοψηφία των παιδιών προέρχονταν από πρώην σοβιετικές και γιουγκοσλαβικές χώρες».

  Φοβερό πρόβλημα για τους γονείς, προσπαθούν να το διαχειριστούν.

  Έχω μάθει για διάφορες αρρώστιες από ταινίες. Στο μυαλό μου έρχεται το σύνδρομο tourette, κατά το οποίο το άτομο παρορμητικά βρίζει. Το έμαθα από την ταινία «Δυστυχώς, βρίζω» του Kirk Jones.

  Και κάτι που συνειδητοποίησα για πρώτη φορά: η μουσική μπορεί να προσημάνει αυτό που πρόκειται να συμβεί.

  Δεν θα αποκαλύψω τι συνέβη γιατί η ταινία προβάλλεται τώρα.

  Λιτά «σκηνικά», θεατρικό στήσιμο, «συγκρατημένες» ερμηνείες.

  6,6 η βαθμολογία της, εγώ έβαλα 7.

  Trivia: Quiet life ήταν το όνομα ενός σκευάσματος με ήπια ηρεμιστική δράση που τοέπαιρνα πριν 24 χρόνια για κάποιο διάστημα.

Potsy Ponciroli, Motor city (2025)

 Potsy Ponciroli, Motor city (2025)

 

  Από σήμερα στους κινηματογράφους

  Το είδος είναι crime και το μοτίβο είναι το μοτίβο της εκδίκησης, ένα μοτίβο που μου αρέσει πάρα πολύ.

  Ας παραθέσω τον σύνδεσμο για την πιο ξεχωριστή ταινία εκδίκησης, τη «47 ronin» του Kenji Mizoguchi, τον οποίο είδα πακέτο.

  Δεν μου αρέσουν οι ταινίες crime, επειδή όμως μου αρέσουν οι ταινίες εκδίκησης, παρά το 5,7 της βαθμολογίας της έβαλα 7.

  Όμως όχι μόνο για αυτό.

  Είναι και η πρωτοτυπία της.

  Είναι γυρισμένη πάνω στη φιλοσοφία του βωβού κινηματογράφου.

  Ελάχιστες οι ατάκες, κανένας μεσότιτλος.

  Και μουσική υπόκρουση.

  Χάρηκα που άκουσα το «Nights in white satin[bd1] » των Moody Blues, ένα τραγούδι της εποχής μου που μου αρέσει πολύ. Όμως πιο πολύ μου αρέσει το «Aquarius», το ζώδιό μου.

  Ο βετεράνος την αγαπάει. Την αρπάζει από τα χέρια του εμπόρου ναρκωτικών. Φυσικά θα τον αγαπήσει και αυτή. Της προσφέρει δακτυλίδι γάμου.

  Όμως ο τράφικερ, με τη βοήθεια ενός διεφθαρμένου αστυνομικού (κοινός τόπος πια ο διεφθαρμένος αστυνομικός, αναρωτιέμαι αν υπάρχει αστυνομική ταινία που δεν θα δούμε έναν τέτοιο) θα τον παγιδεύσουν με το γνωστό κόλπο, θα βάλουν ναρκωτικά στο πορτ μπαγκάζ του αυτοκινήτου του.

  25 χρόνια φυλακή.

  Όμως θα δραπετεύσει.

  Και θα κοιτάξει να εκδικηθεί.

  Και η αγαπημένη του;

  Ας μην κάνω σπόιλερ.

  Πολύ μου άρεσαν οι δυο τελευταίες ατάκες της ταινίας, που την κλείνουν με ένα εντυπωσιακό εφέ τέλους.

---

 [bd1]

Lu Yang, A writer’s odyssey II (刺杀小说家2, 2025)

 Lu Yang, A writer’s odyssey II (刺杀小说家2, 2025)

 

  Επειδή βαριέμαι, ή ίσως ξεχάσω να γράψω πράγματα, θα παραπέμψω, σε όποιον δεν βαριέται να διαβάσει, στην ανάρτησή μου για το Ι.

  Διαφορές:

  Δεν βλέπω τέρατα να κατακλύζουν την οθόνη, όπως στο πρώτο. Βλέπω μόνο ένα, που είναι καλό, και ένα άλλο, μικρό, αστείο, καλό και αυτό, με κεφάλι σαν αγκινάρα.

  Είπαμε, δεν μου αρέσουν οι ταινίες φαντασίας και δεν θα γράψω τίποτα για την πλοκή, μπορείτε να διαβάσετε στο σύνδεσμο της βικιπαίδειας.

  Είπαμε, δεν μου αρέσουν οι συμβολισμοί, όμως εδώ θα δω την ταινία σαν μια τεράστια μεταφορά-σύμβολο. Οι ήρωες του μυθιστορήματος ζωντανεύουν και έρχονται σε διαδραστική επαφή με τον συγγραφέα. Χαρακτηριστικό ένα επεισόδιο στο οποίο ένας ήρωάς του τον αρπάζει από το λαιμό και ετοιμάζεται να τον πνίξει.

  Παρά το ότι τελικά ήταν όνειρο, ο συμβολισμός είναι σαφής.

  Βάλτε στη θέση του συγγραφέα τους δημιουργούς της τεχνητής νοημοσύνης, και στη θέση του μυθιστορήματος τα προϊόντα της τεχνητής νοημοσύνης.

  Ακούω σενάρια, που δεν τα βρίσκω εντελώς συνομωσιολογικά, ή μάλλον καθόλου συνομωσιολογικά.  Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να κατασκευάσει νοήμονα όντα. Αυτά τα νοήμονα όντα είναι πιθανόν να στραφούν εναντίον των δημιουργών της τεχνητής νοημοσύνης.

  Το ότι ο δημιουργός δεν θα έχει τον έλεγχο φαίνεται στο τέλος, με το πλάνο της οθόνης του laptop όπου διαβάζουμε:

  小说是继续写 还是不写 这是个问题 可你说了不算. Το μυθιστόρημα να συνεχιστεί ή να μη συνεχιστεί; Αυτό είναι το ερώτημα. Όμως, δεν αποφασίζεις εσύ.

  Αυτά τα έχει γράψει από μόνο του το λάπτοπ, σαρδόνιο τέλος για το Α writer's odyssey II.

  5,6 η βαθμολογία της. Για τη χαμηλή βαθμολογία σχολιάζω στην προηγούμενη ταινία, η οποία δεν μου άρεσε, γιατί γενικά δεν μου αρέσουν οι ταινίες φαντασίας, επιστημονικής ή μη.

  Αναιρώντας τον εαυτό μου, που δεν μου αρέσουν οι συμβολισμοί: η ταινία αυτή μου άρεσε για τον συμβολισμό της. Και βέβαια επειδή τα τέρατα ήταν ελάχιστα, και ήταν «καλά», στο πλευρό του συγγραφέα.

  Trivia: ένας συγγραφέας με το ψευδώνυμο Cidada ανανεώνει το «Godslayer» (φονιάς του Θεού) του συγγραφέα. Κάτι ανάλογο έγινε και με κάποιον που έγραψε συνέχεια του «Δον Κιχώτη».