Αρχοντούλα Διαβάτη, Ασπασία Καρρά, μια γυναίκα του καναπέ-μαρτυρία, Νησίδες-Θεσσαλονίκη, 2026, σελ. 99.
Με συγκίνησε πολύ
το βιβλίο της Αρχοντούλας Διαβάτη «Ασπασία Καρρά-μαρτυρία», καθώς σχεδιάζω να
γράψω και εγώ ένα παρόμοιο.
Έχουμε ήδη
παρουσιάσει τα βιβλία της Αρχοντούλας Διαβάτη «Η μάνα του νερού»,
«Το αλογάκι της
Παναγίας», «Φεύγω
αλλά θα ξανάρθω», «Σκουλαρίκι στη μύτη»,
«Όπως η Μπερλίνα»,
«Κινητή γιορτή»,
«Αίθριος και
σήμερα» και «Φωτεινός
θάλαμος».
Και βέβαια, αυτό το
βιβλίο είναι κάτι διαφορετικό. Είναι συγκινητικό για πολλούς λόγους.
Πρώτον, γιατί η
Ασπασία Καρρά είχε μια αναπηρία στο ένα χέρι και στο ένα πόδι, εξαιτίας πολιομυελίτιδας.
Έχω δυο φίλους που
προσβλήθηκαν από την ίδια αρρώστια. Ο ένας, απλά κουτσαίνει ελαφρά. Ο άλλος,
είναι καθηλωμένος σε αναπηρική καρέκλα. Δυστυχώς την εποχή που προσβλήθηκαν δεν
είχε ανακαλυφθεί ακόμη το εμβόλιο.
Δεύτερον, ήταν μια
αγωνίστρια, με ενεργητική παρουσία στα πολιτικά και κοινωνικά δρώμενα.
Τρίτον, είχε
συλληφθεί και βασανισθεί από τη χούντα, χωρίς να μπορέσουν να τη «σπάσουν», να
μαρτυρήσει τους συντρόφους της.
Τέταρτον, η κριτική
της στάση απέναντι σε πρόσωπα και κόμματα.
Πέμπτο, αναφέρει
πράγματα που ο πολύς κόσμος αγνοεί.
Και βέβαια, ενώ
κυριαρχεί η αφήγηση της Καρρά, η Διαβάτη δίνει και τη δική της πινελιά, με δικά
της παρενθετικά σχόλια-κείμενα.
Η Διαβάτη δεν θέλησε
να πειράξει την προφορικότητα της αφήγησης της Καρρά (αντίθετα από ό,τι σκοπεύω
να κάνω εγώ), δίνοντας έτσι μια αυθεντικότητα στο κείμενο, τη σφραγίδα ενός
ντοκουμέντου.
Μετά από όλα αυτά,
νομίζω πρέπει να περάσω στην παράθεση αποσπασμάτων.
«Είδα στο “Ολύμπιον”
για πρώτη φορά την Ασπασία Καρρά τον Φεβρουάριο του 2012, στην προβολή της
ταινίας της Αλίντας Δημητρίου για τις αγωνίστριες της αντιδικτατορικής
Αντίστασης, Τα κορίτσια της βροχής. Ήταν εκεί» (σελ. 15).
Αυτή την παράγραφο
την παραθέτω εις μνήμην της Αλίντας, της συζύγου του αξέχαστου κοινωνικού
ανθρωπολόγου Σωτήρη Δημητρίου, δημιουργού της ομάδας κοινωνικής ανθρωπολογίας. Πάντα
συμμετείχε στα αποχαιρετιστήρια τσιμπούσια μας, κάθε Ιούνη, στο σπίτι της
Λίλας.
«Είχαμε διαβάσει το
βιβλίο “Mein Kampf” του Χίτλερ» (σελ.
20).
Έκανα την παραχώρηση
να διαβάσω και εγώ ένα βιβλίο για τις μάζες. Φυσικά έκανα ανάρτηση, απλά για να
δείξω ότι το διάβασα, χωρίς να σχολιάσω, για ευνόητους λόγους. Αλλά θυμάμαι,
έκανα τη σκέψη: καλά, οι εβραίοι δεν το διάβασαν; Και αν το διάβασαν, πώς ήταν
τόσο αισιόδοξοι ότι ο Χίτλερ δεν θα έκανε αυτά που γράφει στο βιβλίο του; Λίγοι
ήταν αυτοί που κατάλαβαν και την κοπάνησαν από τη Γερμανία.
«Ο Ε.Π. Παπανούτσος,
υπουργός Παιδείας, είχε εισηγηθεί να είναι τα αναγνωστικά διαφορετικά από
περιοχή σε περιοχή, κάπου έχει θάλασσα και παιδιά από τα κατσάβραχα αδυνατούν
να καταλάβουν χειροπιαστά κάποιες έννοιες» (σελ. 26).
Δεν ξέρω πόσο είναι
υπερτιμημένος, εντελώς ανεδαφική η εισήγησή του. Όμως δεν έγραψα το απόσπασμα
για να το σχολιάσω, αλλά για να πω πόσο με ξενέρωσε, πρωτοδιορισμένος φιλόλογος
στην Κάσο το 1982, που στο βιβλίο της Ψυχολογίας, γραμμένο από τον Παπανούτσο,
ο Φρόιντ απουσίαζε εντελώς.
«ΓΚΑΡΩΝΤΑΚΙΑ.
Ήμασταν Γκαρωντάκια.
Θαυμάζαμε τον Γάλλο πολιτικό…» (σελ. 27).
Θυμάμαι σε βίπερ το
«Η μεγάλη καμπή του σοσιαλισμού». Αργότερα διαγράφηκε από το ΚΚΓ, αρνήθηκε το
ολοκαύτωμα και έγινε μουσουλμάνος.
«Πάντα και παντού η
μανία για εξουσία. Στο κατηχητικό που πήγα, ποίμνιο, στο κόμμα μάζα, τώρα είμαι
η Ασπασία και πιστεύω στην αξιοπρέπεια του ανθρώπου» (σελ. 31).
Προσυπογράφω
απόλυτα.
«Ο Ανδριώτης ήταν
κοντά στα παιδιά, ενώ ο Κριαράς όχι» (σελ. 35).
Θα διαβάσουμε και
άλλα παρόμοια.
«Αγωνιστήκαμε για να
έχουμε όλη μέρα θερμοσίφωνο, ενώ οι τροτσκίστριες είχαν άλλη γνώμη-οι αγωνιστές
πρέπει να υποφέρουν-πήγαιναν και το χαλούσαν» (σελ. 44).
Απίστευτο!!!
«…πράγμα που δεν το
επέτρεπε το κόμμα. Θεωρούσε τη Διεθνή Αμνηστία όργανο της CIA» (σελ. 55).
Το ξέρατε εσείς
αυτό;
«Ο Θοδωράκης με το “Καραμανλής
ή τανκς”, το άκουσαν, θυμάμαι, οι Λαμπράκηδες, η αδελφή μου τότε η
«Λαμπράκισσα, και έπεσαν να πεθάνουν» (σελ. 56).
Εγώ όχι.
Και θα σας πω γιατί.
Εκείνη την εποχή
υπηρετούσα έφεδρος ανθυπολοχαγός στη Λάρισα. Ήταν ένας αξιωματικός, ας μη πω το
όνομά του, πατριώτης μου, που είχε τη φήμη του πιο μαύρου χουντικού. Έγινε τότε
μια συνομωσία από αξιωματικούς, και φυσικά τον μύησαν και αυτόν, θεωρώντας τον
δικό τους. Αυτός ήλθε αμέσως σε επικοινωνία με το ΓΕΣ. Του είπαν να μείνει στην
ομάδα τους και να ενημερώνει το αρχηγείο, όπως και έγινε. Φυσικά, με βάση τις
δικές τους πληροφορίες, τους συνέλαβαν. Μάλιστα ένας από τους συνωμότες βρέθηκε
φυλακή ενώ η γυναίκα του ήταν ετοιμόγεννη. Τη λυπηθήκαμε την καημένη.
Και εγώ ρωτώ: Ο
αξιωματικός αυτός θα τους είχε καρφώσει, αν στην εξουσία δεν ήταν ο Καραμανλής
αλλά κάποιος άλλος, ας πούμε ο Παπανδρέου; Και αν έκαναν το κίνημα, και είχε
επιτυχία; Αλλά και να μην είχε, δεν θα υπήρχαν νεκροί; Πιστεύω και εγώ ότι ο
Καραμανλής εκείνη την περίοδο ήταν η πιο ρεαλιστική λύση. Φυσικά το πιστεύω,
ξέροντας τα παραπάνω. Αν δεν τα ήξερα θα σοκαριζόμουν κι εγώ.
ΦΡΟΥΡΟΙ ΚΑΙ ΕΝΣΤΟΛΟΙ
ΒΟΗΘΗΣΑΝ
Νομίζω είναι γνωστό
αυτό. Ο «καπετάνιος» όπως τον ξέρουμε, ας μην πω το πραγματικό του όνομα, σαν
εσατζής και φύλακας της Τζένης Καρέζη την βοήθησε πολύ. Συναντήθηκαν κάποιες
φορές μετά την πτώση της χούντας και τον ευχαριστούσε πάντα.
«Ο Γλέζος με τον
Σάντα κατέβασαν τη σημαία, αλλά μόνο μετά το ’83 αναφέρθηκε το όνομα του
Σάντα…. Κι ο Ρίτσος, ο μεγάλος ποιητής, αντέδρασε όταν στην “Επιθεώρηση Τέχνης”
ήταν να γίνει αφιέρωμα στον Τάσο Λειβαδίτη. Όσο ζούσε εκείνος, δεν έπρεπε να
τιμηθεί άλλος» (σελ. 56).
Κάτι ανάλογο άκουσα
και με τον Καρούζο, έχω ξεχάσει. Και οι μεγάλοι έχουν τις μικρότητές τους,
γνωστό αυτό. Εν τάξει, ο Γλέζος έγινε γνωστός, αλλά πόσοι έχουν στο μυαλό τους
ότι μαζί με τον Μπελογιάννη εκτελέστηκαν άλλοι τρεις; Και εγώ μόνο τον Μπάτση
θυμάμαι σαν όνομα. Στην ιστορία μένουν αυτοί που έχουν υψηλό προφίλ.
Εξαιρετικό και το
βιβλίο αυτό της Αρχοντούλας Διαβάτη, εύχομαι να είναι καλοτάξιδο.




%20BRRip%20XviD.avi_snapshot_01.26.56.444.jpg)
%201080p%20WEBRip%20H264.mkv_snapshot_01.23.01.343.jpg)
%201080p%20WEBRip%20H264.mkv_snapshot_01.26.38.079.jpg)
