Book review, movie criticism

Saturday, November 24, 2018

Kenji Mizoguchi (溝口 健二, 1998-1956) 6. 1935 Oyuki the Virgin (Maria no Oyuki)


Kenji Mizoguchi (溝口 健二, 1998-1956) 6. 1935 Oyuki the Virgin (Maria no Oyuki)


  Ο εμφύλιος μαίνεται στην Ιαπωνία. Μπορώ να υποθέσω ότι πρόκειται για την εξέγερση των οπαδών του σογκούν, όταν ο αυτοκράτορας ξαναπήρε τα ινία της χώρας μετά το τελεσίγραφο του προέδρου Γκραντ να ανοίξει τα σύνορα αλλιώς θα βομβάρδιζε τα λιμάνια της. Ξέρουμε ότι τελικά κέρδισε ο αυτοκράτορας αλλά στην ιστορία του Μιτζογκούτσι οι αντάρτες κερδίζουν στο συγκεκριμένο νησί, μετά από μια προσωρινή ήττα. Οι κυβερνητικοί φεύγουν, μένει όμως ο επικεφαλής αξιωματικός.
  Οι δυο πόρνες, η Oyuki και η φίλη της, πρέπει να εγκαταλείψουν το σπίτι που δουλεύουν, καθώς οι εκρήξεις μαίνονται γύρω τους. Το ίδιο και μια οικογένεια ευκατάστατων αστών. Τελικά ταξιδεύουν με την ίδια άμαξα. Τις βλέπουν με περιφρόνηση. Όμως από τα τρόφιμα που τους προσφέρει η Oyuki τρώνε, καθώς δεν είχαν τίποτα μαζί τους. Και δεν καταδέχονται να φάνε τα καρότα που τρώει ο αμαξάς, πράγμα για το οποίο τους ειρωνεύεται. (Εδώ θυμήθηκα την αρχοντομαθημένη Claudette Colbert που παρά την πείνα της δεν ήθελε να αγγίξει τα καρότα που της πρόσφερε ο Clark Gable στην ταινία του Frank Capra «It happened one night»).
  Πέφτουν στα χέρια των αυτοκρατορικών. Ο επικεφαλής αξιωματικός μόλις έχει διατάξει την εκτέλεση ενός αρχηγού των ανταρτών. Επαινεί το θάρρος του, όμως οι κανονισμοί του επιβάλλουν να τον εκτελέσει.
  Ζητάει από την οικογένεια των αστών την κόρη τους. Αυτοί προσπαθούν να την πείσουν να δεχθεί, για να σωθούν. Η φίλη της Oyuki προθυμοποιείται να πάει στη θέση της. Όμως αυτός δεν την θέλει, θέλει την κόρη της οικογένειας.
  Δεν είναι διεφθαρμένος, απλά τους δοκίμαζε. Τους αντιμετωπίζει με περιφρόνηση που προσπάθησαν να πείσουν την κοπέλα να πάει μαζί του.
  Η Oyuki, που της αρέσει, θα τον φλερτάρει, με αξιοπρέπεια. Αυτός θα ενδώσει. Η φίλη της είναι εξοργισμένη που την περιφρόνησε, και ζηλεύει την Oyuki. Όταν οι κυβερνητικοί αποχωρούν και αυτός μένει, θέλει να τον παραδώσει στους αντάρτες. Η Oyuki την μεταπείθει. Μάλιστα την πείθει να τον αφήσουν να το σκάσει. Είναι και οι δυο ερωτευμένες μαζί του, όμως να μην τρέφουν αυταπάτες, δεν έχουν καμιά ελπίδα, αυτές είναι πόρνες και αυτός γιος σαμουράι. Φεύγει με μια βάρκα.
  Την αδελφή του Mizoguchi την έδωσαν να γίνει γκέισα οι γονείς του, όταν στριμώχτηκαν οικονομικά. Οι γκέισες δεν είναι πόρνες, είναι entertainers, όμως είναι εύκολο να κυλίσουν στην πορνεία. Δεν διάβασα αν η αδελφή του Μιτζογκούτσι κατάντησε πόρνη. Ο ίδιος δεν συγχώρησε ποτέ τον πατέρα του γι’ αυτό, καθώς και για την σκληρή συμπεριφορά του απέναντι στη μητέρα του. Τα βάσανα των γυναικών στην ανδροκρατούμενη κοινωνία, διαβάζω στη βικιπαίδεια, είναι μόνιμο θέμα στις ταινίες του. Τους αστούς τους βλέπει με περιφρόνηση.
  Στη βικιπαίδεια επίσης διαβάζω ότι εδώ βλέπουμε για πρώτη φορά την επιμελημένη σκηνογραφία και τα μεγάλα πλάνα. Κάποια από αυτά ξεκινούν φωτογραφικά, πριν υπάρξει κίνηση μέσα τους.
  Καθώς είπαμε είμαι ιδιοσυγκρασιακά συγκριτολόγος δεν άντεξα να μη διαβάσω το διήγημα του Μωπασάν «Boule de Suif» (Στην αγγλική μετάφραση, που έχει τον τίτλο «Ball of fat» και να δω την «Άμαξα» του Τζον Φορντ, την οποία, όπως διαβάζω στον σύνδεσμο που παραθέτω στον τίτλο, την εμπνεύστηκε και αυτός από το διήγημα του Μωπασάν.
  Τι καλά που έκανα και διάβασα τον Μωπασάν! Θυμάμαι πόσο μου άρεσε ο «Φιλαράκος».
  Η σάτιρα, η χιουμοριστική σάτιρα του Μωπασάν είναι και εδώ αδυσώπητη. Και, σε αντίθεση με τον «Φιλαράκο», εδώ υπάρχει η πόρνη με την οποία μπορούμε να ταυτιστούμε, μια και είναι ο καλός χαρακτήρας στην πλοκή.
  Στην άμαξα είναι τρία ζευγάρια, εκπρόσωποι του εμπορικού και βιομηχανικού επιμελητηρίου και της αριστοκρατίας. Υπάρχουν και οι δυο καλόγριες, εκπρόσωποι του κλήρου. Αφού έφαγαν από το καλάθι της πόρνης, πρέπει τώρα να την πείσουν να δοθεί στον πρώσο αξιωματικό (η υπόθεση τοποθετείται προφανώς το 1870, όταν νικήθηκαν οι γάλλοι από τους πρώσους, και λίγο πριν την Κομούνα). Αν δεν δεχτεί να πάει μαζί του δεν έχει σκοπό να τους αφήσει να συνεχίσουν το ταξίδι τους. Μεταχειρίζονται όλα τα τερτίπια, όλες τις μαλαγανιές για να την πείσουν, θυμίζοντάς της την Ιουδήθ και τον Ολοφέρνη και δεν θυμάμαι ποιους άλλους. Όμως μόνο όταν αναλαμβάνουν οι καλόγριες που τα επιχειρήματά τους καταλήγουν στο γενικό «ο σκοπός αγιάζει τα μέσα» πείθεται.
  Ο Cornudet, ένας ακόμη επιβάτης της άμαξας, πιο πριν της είχε ζητήσει να πάει μαζί του. Του αρνήθηκε, γιατί δεν ήθελε να το κάνει καθώς ο πρώσος αξιωματικός ήταν σε κοντινό δωμάτιο.
  Δημοκράτης, όταν βλέπει με τι περιφρόνηση της φέρονται στην άμαξα όταν συνέχισε το ταξίδι της, χωρίς να της δώσουν καν από τα τρόφιμα που είχαν μαζί τους «ξεχνώντας» ότι από τα δικά της τρόφιμα έφαγαν στην αρχή τους ταξιδιού τους (η «χοντρούλα», όπως θα μεταφράζαμε τον τίτλο στα ελληνικά, είχε ξεχάσει να προμηθευτεί), και ενώ τα δάκρυα τρέχουν από τα μάτια της και λυγμοί ταράζουν το στήθος της παρά τις προσπάθειές της να τους συγκρατήσει, τραγουδάει σε όλη τη διαδρομή τη Μασσαλιώτιδα, ξέροντας πόσο τους είναι ενοχλητικό αυτό το άσμα της γαλλικής επανάστασης που αργότερα έγινε ο εθνικός ύμνος της Γαλλίας.
  Και τώρα η «Άμαξα».
  Φυσικά την είχα ξαναδεί την ταινία, αλλά πού να το θυμάμαι.
  Αν εξαιρέσεις την άμαξα και την πόρνη, δεν έχει καμιά σχέση με τον Μωπασάν, και φυσικά με τον Μιτζογκούτσι. Εξάλλου όπως διάβασα στον σύνδεσμο που παραθέτω, είναι μεταφορά ενός άλλου διηγήματος, ενός αμερικάνου συγγραφέα. Την πόρνη εδώ την αντιμετωπίζουν αρχικά με περιφρόνηση, όμως όταν βλέπουν πόσο φρόντισε τη λεχώνα γυναίκα και το μωρό αλλάζουν στάση απέναντί της. Και ο έρωτας εδώ ευοδώνεται, με την Τζων Γουέιν να τη ζητάει σε γάμο. Όμως πιο πρώτα θα σκοτώσει τους τρεις που σκότωσαν τον πατέρα του. Ένα μεγάλο μέρος της ταινίας δείχνει την καταδίωξη της άμαξας από τους απάτσι, μέχρι που καταφτάνει το ιππικό.
  Ο Μωπασάν επικεντρώνεται περισσότερο στη σάτιρα των ανώτερων κοινωνικών τάξεων ενώ ο Μιτζογκούτσι στη ματαίωση του έρωτα των δύο πορνών. Είναι γνωστή εξάλλου η συμβουλή που δίνεται στις πόρνες, να μην ερωτευθούν γιατί θα πληγωθούν. Όχι ότι αυτό θα συμβεί οπωσδήποτε, αλλά στο «Pretty woman» ακούμε στο τέλος ότι εδώ είναι Hollywood, δηλαδή πρόκειται για παραμύθι, μην παίρνουν τα μυαλά σας αέρα.   
  Μπορείτε να δείτε την ταινία στο youtube με αγγλικούς υπότιτλους.  



Yasujiro Ozu, 12.Woman of Tokyo (Tokyo no onna, 1933)


Yasujiro Ozu, 12.Woman of Tokyo (Tokyo no onna, 1933)


    Ο Όζου παύει να είναι ο γνωστός μας Όζου, που η κωμωδία (τουλάχιστον στις πρώτες ταινίες του που έχουμε δει μέχρι τώρα) είναι το στοιχείο του. «Η γυναίκα από το Τόκιο» είναι δράμα, και όπως διαβάζουμε στα γράμματα της αρχής βασίζεται σε ένα μυθιστόρημα του Ernst Schwarz. Προφανώς είναι γερμανόφωνος, δεν βρήκαμε όμως καμιά πληροφορία γι’ αυτόν στο διαδίκτυο.
  Η αδελφή ζει με τον αδελφό της, φοιτητή. Για να τον ενισχύσει στις σπουδές του κάνει δυο δουλειές. Τη μέρα είναι μια πολύ καλή υπάλληλος. Το βράδυ, του λέει, βοηθάει κάποιον καθηγητή στις μεταφράσεις του. Όμως η φίλη του αδελφού της πληροφορείται από τον δικό της αδελφό ότι στην πραγματικότητα δουλεύει σε ένα καμπαρέ. Πηγαίνει στο σπίτι της για να της μιλήσει, όμως δεν την βρίσκει, εκεί είναι ο φίλος της. Αρνείται στην αρχή να του πει το σκοπό της επίσκεψής της, όμως στο τέλος του λέει για την αδελφή του. Αυτός τη διώχνει σκαιότατα. Όταν η αδελφή του επιστρέφει, πολύ αργά, αναγκάζεται να επιβεβαιώσει αυτά που του είπε η φίλη του. Θα την χαστουκίσει επανειλημμένα και θα φύγει από το σπίτι.
  Τον ψάχνει, δεν τον βρίσκει. Πηγαίνει στο σπίτι της φίλης του, μήπως είναι εκεί. Δεν είναι. Όμως στο μεταξύ παίρνει τηλέφωνο ο αδελφός της για να την πληροφορήσει ότι αυτοκτόνησε. Οι δυο γυναίκες πεθαίνουν στο κλάμα.
  Έχω γράψει για τις μυθοπλασίες, πλασμένες από άνδρες, όπου παρουσιάζεται η γυναίκα να αυτοθυσιάζεται για τον άντρα, από τον Ευριπίδη με την «Άλκηστη» μέχρι την «Παλλακίδα» στην όπερα του Πεκίνου «Αντίο Παλλακίδα» μου και τη Μαργαρίτα Γκωτιέ στην «Κυρία με τας καμελίας» (έχει μείνει γνωστή με αυτή την καθαρευουσιάνικη μετάφραση) του Αλέξανδρου Δουμά, όμως πρώτη φορά βλέπω την αδελφή να θυσιάζεται για τον αδελφό. Στην προηγούμενη ταινία είχαμε δει τον φίλο να θυσιάζει τον έρωτά του για τον φίλο. Και συμπληρώνω, τώρα που συνεχίζω με τον Κέντζι Μιτζογκούτσι, βλέπω συχνά το μοτίβο της γυναίκας να θυσιάζεται για τον άνδρα.  
  Συγκινητική ταινία. Και διαπιστώσαμε ότι η Τζούλια είναι η μετενσάρκωση της Kinuyo Tanaka, της φίλης του ήρωα.
  Την ταινία μπορείτε να τη δείτε στο youtube με αγγλικούς υπότιτλους.
  Η προηγούμενη ανάρτησή μας ήταν για την ταινία «Where are the dreams of our youth

Friday, November 23, 2018

Jeff Tomsic, Tag (2018)


Jeff Tomsic, Tag (2018)


  Το tag είναι ένα παιχνίδι. Το παίζουν μια παρέα φίλων. Ο καθένας προσπαθεί να αγγίξει τον άλλο και καθένας προσπαθεί να αποφύγει αυτό το άγγιγμα. Κάποιος μένει στο τέλος νικητής, που δεν έχει καταφέρει να τον αγγίξει κανείς.
  Το αστείο της υπόθεσης είναι ότι αυτό το παιδικό παιχνίδι το παίζουν μεγάλοι· δηλαδή το συνεχίζουν εδώ και χρόνια, κάθε Μάη, από τότε που ήσαν εννιάχρονα παιδιά. Ο τελευταίος που πιάνεται το οργανώνει για την επόμενη χρονιά.
  Στόχος αυτή τη φορά είναι ο Τζέρι, που δεν τον έχουν αγγίξει καμιά φορά μέχρι τώρα, πάντα καταφέρνει και ξεφεύγει. Όμως τώρα θα είναι δύσκολο να ξεφύγει γιατί το Μάη είναι ο γάμος του.
  Τι, θα αναστατώσουν το γάμο του;
  Μα υπάρχει και η πρόβα γάμου, εκεί θα προσπαθήσουν να τον αγγίξουν.
  Θα παρακολουθήσουμε πολλά κωμικά επεισόδια, με μια δημοσιογράφο που τους ακολουθεί, τη γυναίκα του ενός που επίσης τους ακολουθεί επεμβαίνοντας δυναμικά πολλές φορές, ενώ μια πρώην των δύο απ’ αυτούς που θα εμφανιστεί κάποια στιγμή θα τους αναστατώσει.
  Μα καλά, είναι σοβαροί;
  «Δεν σταματάμε να παίζουμε επειδή γερνάμε, γερνάμε επειδή σταματάνε να παίζουμε». Αυτό έχει πει ένας ανθρωπολόγος που δεν συγκράτησα το όνομά του και το ακούμε δυο φορές στην ταινία.
  Όμως θυμάμαι την έννοια της νεοτενίας, για την οποία διάβασα στην «Πίσω όψη του καθρέφτη» του Κόνραντ Λόρεντς, βιβλίο με το οποίο άρχισα τη μεταφραστική συνεργασία μου με τον Θάνο Γραμμένο (εκδόσεις Θυμάρι), που έγινε και ο πρώτος εκδότης μου. Η νεοτενία είναι η διατήρηση της παιδικότητας κατά την ώριμη ηλικία. Ένα παράδειγμα που δίνει το θυμάμαι ακόμη: ένας πανεπιστημιακός, σε μια τελετή όπου φοράνε όλοι την τήβεννό τους, κλωτσάει τον μπροστινό του. Η παιδική σκανδαλιά λοιπόν σε ώριμη ηλικία είναι μια από τις εκφράσεις της νεοτενίας.
  Να μην το ξεχάσω, η ταινία βασίζεται σε πραγματική ιστορία. Αυτοί οι φίλοι που τους βλέπουμε στο τέλος σε φωτογραφία εξακολουθούν να παίζουν το παιχνίδι.
 

Thursday, November 22, 2018

Haifaa Al-Mansour, Nappily ever after (2018)


Haifaa Al-Mansour, Nappily ever after (2018)


  Η «Mary Shelley» παίζεται για δεύτερη βδομάδα στους κινηματογράφους.
  Η Χάιφαα Αλ-Μανσούρ βρίσκεται τώρα στις ΗΠΑ. Η θεσμική καταπίεση της «Wajda» που δεν της επιτρέπεται να αποκτήσει ποδήλατο δεν υπάρχει εδώ, ενώ ο φαλλοκρατισμός του προπερασμένου αιώνα στην Αγγλία («Μαίρη Σέλλεϊ») είναι πια παρελθόν. Όμως οι γυναίκες εξακολουθούν να έχουν προβλήματα, και ιδιαίτερα οι μαύρες.
  Εδώ την πίεση δεν την ασκούν ούτε οι θεσμοί ούτε οι άνδρες, την ασκούν τα ΜΜΕ με τα πρότυπα ομορφιάς που επιβάλλουν και που οι γυναίκες πιέζονται να τα ακολουθήσουν-και σαν παιδιά από τις μανάδες τους.
  Η όμορφη γυναίκα έχει μακριά ίσα ξανθά μαλλιά. Τα μαλλιά μιας μαύρης είναι γενετικά καθορισμένο να είναι κατσαρά. Πρέπει να τα ισιώνει. Το 13% του πληθυσμού που είναι οι μαύροι αγοράζει το 70% των περουκών που πωλούνται. Πρέπει να ακολουθούν τα πρότυπα ομορφιάς.
  Η Βιολέτα πιέστηκε πολύ από τη μητέρα της να είναι comme il faut, καθώς πρέπει. Αυτό θα της δημιουργήσει προβλήματα στη σχέση της, που βασίστηκε πάνω σ’ αυτόν τον καθωσπρεπισμό. Αυτός είναι ο λόγος που ο Κλιντ δεν τη ζητάει σε γάμο, αλλά και ούτε σκοπεύει, παρά το ότι συζούν εδώ και δυο χρόνια. Απογοητευμένη θα τον χωρίσει. Θα παραιτηθεί από τη δουλειά της όταν βλέπει ότι πάνε να την παραμερίσουν. Και θα αποδεχθεί επί τέλους τη φυσική της ομορφιά, αρνούμενη πια να συμβιβάζεται με τα πρότυπα και τον καθωσπρεπισμό που της επιβάλλονται απ’ έξω. Και, το πιο σημαντικό, όταν ο Κλιντ επιστρέφει και της προτείνει γάμο, την τελευταία στιγμή, όταν αντιλαμβάνεται ότι κι αυτός προσπαθεί να την πιέσει σε ένα καθωσπρεπισμό, θα αρνηθεί κάνοντας την πιο αντισυμβατική χειρονομία που θα μπορούσε να υπάρξει σε μια βραδιά περίπου αρραβώνων, πέφτοντας μέσα στην πισίνα.
  Ένα φλερτ πολλά υποσχόμενο που θα κλονιστεί κάποια στιγμή φαίνεται ότι είναι η προοπτική της για το μέλλον, σε μια ρομαντική κομεντί που πατάει με το ένα πόδι στον φεμινισμό και με το άλλο στο Χόλυγουντ. 
 


Wednesday, November 21, 2018

Yasujiro Ozu, 11.Where are the dreams of our youth (Seishun no yume ima izuko 1932)


Yasujiro Ozu, 11.Where are the dreams of our youth  (Seishun no yume ima izuko 1932)


  Δεν είναι ακριβώς tragicomedie, όπου το κωμικό και το τραγικό εναλλάσσονται, και επί πλέον το τραγικό βρίσκεται μόνο στη δική μου πρόσληψη του τέλους, χωρίς να είναι καθόλου η προτιθέμενη σκηνοθετική πρόσληψη.
  Η ταινία στο μεγαλύτερο μέρος της είναι μια σπαρταριστή νεανική κωμωδία, που θα τη ζήλευε και ο Τσάρλι Τσάπλιν. Τέσσερις φίλοι, φοιτητές, αντιγράφουν, και βλέπουμε πολλά χιουμοριστικά επεισόδια κατά τη διάρκεια του διαγωνισμού. Ο ήρωας της ταινίας, ένας από τους τέσσερις φίλους, ξεφορτώνεται με σπαρταριστό τρόπο μια υποψήφια νύφη. Ο πατέρας του βοηθάει στο κατά δύναμη σ’ αυτό. Εκείνου του αρέσει η σερβιτόρα μιας μπυραρίας δίπλα στο πανεπιστήμιο, και η συμπάθεια είναι αμοιβαία.
  Και η ανατροπή: πεθαίνει ο πατέρας και μαθαίνουμε ότι είναι ο διευθυντής, προφανώς και ο ιδιοκτήτης, μιας μεγάλης εταιρείας. Αναλαμβάνει ο γιος.
  Το 1932 που γυρίζεται η ταινία η Ιαπωνία μαστίζεται από την ανεργία. Οι τρεις φίλοι δεν μπορούν να βρουν δουλειά. Θα απευθυνθούν στο φίλο τους. Όμως η εταιρεία έχει κανόνες, οι υποψήφιοι προσλαμβάνονται κατόπιν εξετάσεων. Θα τους δώσει τα σκονάκια και θα αντιγράψουν, ξεφεύγοντας την προσοχή του επιτηρητή.
  Κάπου προς το τέλος της ταινίας, όντας μέσα στο αμάξι του, βλέπει τη σερβιτόρα, δίπλα σε ένα κάρο γεμάτο πράγματα. Τι συμβαίνει; Η κρίση τους κτύπησε κι αυτούς, η μπυραρία έκλεισε, πάει στο χωριό της.
  Την προσλαμβάνει στην εταιρεία του και τη βοηθάει να τακτοποιηθεί στο σπίτι της. Ανακοινώνει στους φίλους του ότι σκοπεύει να την παντρευτεί. Αυτοί κατσουφιάζουν. Γιατί; Το είχαμε υποψιαστεί. Αποκαλύπτεται ότι είναι λογοδοσμένη σε έναν από αυτούς. Αυτός βέβαια δεν θα το αποκαλύψει, αλλά ο ήρωάς μας θα το υποπτευθεί. Θα την ρωτήσει γιατί. Νόμιζε ότι ο δικός της έρωτας δεν είχε ανταπόκριση, και έτσι όταν ο φίλος του της έκανε πρόταση γάμου δέχτηκε. Τον λυπήθηκε που προσπαθούσε σε όλα να τον μιμηθεί.
  Περίμενα τον «θρίαμβο του έρωτα», αλλά δυστυχώς. Ο ήρωάς μας βέβαια ούτε που διανοήθηκε να κάνει χαλάστρα στο φίλο του. Περιμέναμε όμως ένα ξεκαθάρισμα από τους δυο τους. Θα την ρωτούσε: -πραγματικά τον αγαπάς; Αυτή θα απαντούσε καταφατικά. Και αυτός θα αποχωρούσε, μη θέλοντας να καταστρέψει έναν έρωτα.
  Δεν συνέβη τίποτα τέτοιο. Στην τελευταία σκηνή βλέπουμε τους τρεις φίλους να γνέφουν στους νιόπαντρους μέσα στο τραίνο που πηγαίνουν ταξίδι του μέλιτος. Βλέπουν ότι και αυτοί τους γνέφουν πίσω.
  Ο «Θρίαμβος της φιλίας»;
  Χλωμό.
  Αναρωτιέμαι πόσο ικανοποίησε ένα τέτοιο τέλος τους γιαπωνέζους θεατές.
  Μπορείτε να δείτε την ταινία στο youtube με αγγλικούς υπότιτλους.
  Η προηγούμενη ανάρτησή μας ήταν για την ταινία «I was born, but…».

Tuesday, November 20, 2018

Yasujiro Ozu10.I was born, but… Otona no miru ehon, Umarete wa mita keredo, 1932)




  Αυτό το έργο με άφησε σε αμηχανία. Το βρήκα πολύ απαισιόδοξο. Το θέμα του συμβιβασμού/μη συμβιβασμού το πραγματεύτηκα στο διδακτορικό μου. Βρήκα σε όλα τα έργα τον μη συμβιβασμό να προβάλλεται ως αξία, αν και καταδικασμένος. Εδώ δεν είδα κάτι τέτοιο.
  Ο Kennosuke είναι μεγάλος γλείφτης. Φτάνει στο σημείο να μετακομίσει σε ένα προάστιο όπου ζει ο προϊστάμενός του, προκειμένου να βρίσκεται πιο συχνά μαζί του. Όμως τα παιδιά στο καινούριο τους σχολείο υποφέρουν από το bullying ορισμένων συμμαθητών τους. Κάποια στιγμή βέβαια τα ψιλοβρίσκουν.
  Παρακολουθούν μαζί με τους μεγάλους στο σπίτι αυτού του προϊσταμένου ένα φιλμ στο οποίο καταγράφονται διάφορα επεισόδια. Σε ένα από αυτά ο Kennosuke κάνει περίπου τον κλόουν, για να ευχαριστήσει τον προϊστάμενό του. Τα παιδιά το βλέπουν και αποχωρούν ταπεινωμένα. Τελικά ο πατέρας τους δεν είναι ο δυνατός που φαντάζονταν. Στο σπίτι, όταν επιστρέφει, του φέρονται με σκαιότητα. Το αποτέλεσμα είναι να αρπάξουν ένα γερό μπερντάχι. Αποφασίζουν να κάνουν απεργία πείνας από αύριο. Τους εξηγούν, δεν ξέρουμε αν έχουν καταλάβει. Την επομένη η μητέρα τους ετοιμάζει βώλους με ρύζι, κατ’ εντολή του πατέρα. Δεν το αγγίζουν αρχικά, όμως μετά υποχωρούν.
  Στο δρόμο προς το σχολείο βλέπουν το αυτοκίνητο του προϊσταμένου σταματημένο μπροστά στις ράγες. Περνάει τραίνο. Ο Kennosuke κάνει πως δεν το βλέπει και προσπαθεί να ανάψει τσιγάρο. Το ένα σπίρτο σβήνει μετά το άλλο. Τα παιδιά τον προτρέπουν να πάει να χαιρετήσει τον προϊστάμενο, πράγμα που κάνει. Στο τέλος του έργου βλέπουμε τα παιδιά, μαζί με τον γιο του προϊσταμένου, να πηγαίνουν αγκαλιασμένα στο σχολείο. 
  Σε κάποια φάση τα παιδιά συζητάνε για το τίνος ο πατέρας είναι πιο δυνατός.
  Και θυμήθηκα ένα ανέκδοτο.
  Τρία παιδιά, ένα γερμανάκι, ένα αγγλάκι και ένα ελληνάκι συζητούν για το τίνος ο πατέρας είναι πιο γρήγορος. Το γερμανάκι λέει ότι ο πατέρας του είναι οδηγός υπερταχείας και πηγαίνει από το Βερολίνο στη Βόννη σε τόσες ώρες. Το αγγλάκι λέει ότι ο πατέρας του είναι πιλότος και πηγαίνει από το Παρίσι στο Λονδίνο σε μια ώρα. Και το ελληνάκι λέει ότι ο δικός του πατέρας είναι ο πιο γρήγορος, γιατί είναι δημόσιος υπάλληλος, σχολάει στις τρεις και στις δυόμισι είναι σπίτι.
  Την ταινία μπορείτε να τη δείτε στο youtube με αγγλικούς υπότιτλους.
  Η προηγούμενη ανάρτησή μας ήταν για την ταινία «Tokyo chorus».



Monday, November 19, 2018

Yasujiro Ozu, 9.Tokyo chorus (Tokyo no kōrasu, 1931)


Yasujiro Ozu, 9.Tokyo chorus (Tokyo no kōrasu, 1931)


  Μια ακόμη βουβή ταινία του Όζου.
  Ξεκινάει σαν κωμωδία, με άφθονα κωμικά επεισόδια. Βλέπουμε ένα γυμναστή να γυμνάζει μαθητές. Συμβαίνουν διάφορα ξεκαρδιστικά. Μετά η ταινία πηγαίνει μερικά χρόνια αργότερα. Ο Okajima, ένας από τους μαθητές, δουλεύει σε μια ασφαλιστική εταιρεία. Είναι παντρεμένος και έχει μικρό ένα γιο και μια μικρή κόρη, καθώς και ένα μωρό. Έχει τάξει στο γιο του ένα ποδήλατο. Μια μέρα, υπερασπιζόμενος ένα συνάδελφο που τον έχουν για απόλυση, τσακώνεται με το αφεντικό και απολύουν αυτόν.
  Και εδώ αρχίζουν τα προβλήματα. Για να μην ξοδέψει από τα λίγα χρήματα που έχει του παίρνει ένα πατίνι. Ο γιος δεν θέλει να το δει στα μάτια του. Τσακώνονται και τον δέρνει. Όμως μετανιώνει, και αποφασίζει να κάνει τη θυσία, να του πάρει το πολυπόθητο ποδήλατο.
  Το 1931 η ανεργία μαστίζει την Ιαπωνία. Αδύνατο να βρει δουλειά. Συναντάει τυχαία το γυμναστή. Απολυμένος και αυτός, δούλεψε για λίγο σε ένα ραδιοφωνικό σταθμό. Μετά άνοιξε ένα εστιατόριο. Μικρό εστιατόριο, το δουλεύουν αυτός και η γυναίκα του. Του προτείνει να δουλέψει για λίγο στο εστιατόριο αυτό, και θα φροντίσει να του βρει καλύτερη δουλειά.
  Η γυναίκα του τον βλέπει μέσα από το λεωφορείο να μοιράζει διαφημιστικά φυλλάδια με τον γυμναστή. Νοιώθει ταπεινωμένη. Όμως θα συνειδητοποιήσει την αναγκαιότητα της δουλειάς, και θα προσφερθεί να βοηθήσει και αυτή στο εστιατόριο. Στη συνέχεια βλέπουμε όλη την οικογένεια να δουλεύει εκεί, εκτός από το μωρό. Το τέλος της ταινίας μάλλον ενέπνευσε το αντίστοιχο τέλος του «Madadayo» του Κουροσάβα: σύναξη των παλιών μαθητών στο εστιατόριο, για να φάνε αλλά και για να δουν τον δάσκαλο. Μήπως άραγε γι’ αυτό τη γύρισε ασπρόμαυρη;
   Ενώ συντρώγουν έρχεται η ευχάριστη είδηση με το ταχυδρομείο: ο Okajima διορίζεται δάσκαλος αγγλικών σε μια μακρινή επαρχία. Αποφασίζει να πάει, ελπίζοντας ότι σύντομα θα ξαναγυρίσουν στο Τόκιο. Και η ταινία τελειώνει τραγουδώντας όλοι μαζί ένα μαθητικό τραγούδι.
  Την ταινία μπορείτε να τη δείτε στο youtube με αγγλικούς υπότιτλους.
  Η προηγούμενη ανάρτησή μας ήταν για την ταινία «The lady and the beard».