Book review, movie criticism

Friday, November 20, 2026

Zhang Dalei, All tomorrow’s parties (我的朋友, 2022)

 Zhang Dalei, All tomorrow’s parties (我的朋友, 2022)

 


  Ο φίλος μου, ο κινέζικος τίτλος.

  Ο Zhang Dalei υποθέτω ότι είναι φίλος των σπορ. Για αυτό γυρίζει αυτή την ταινία, την πλοκή της οποίας τοποθετεί το 1990, τότε που οι Ασιατικοί Αγώνες διεξήχθηκαν στο Πεκίνο.   

  Η Xiao Zhou έχει πάθος με τα σπορ, και προτιμά να προσφέρει χρήματα για τους Ασιατικούς Αγώνες αντί να αγοράζει τζην. Όμως φροντίζει τη μητέρα της. Εργάζεται ως ρεσεψιονίστ σε έναν κρατικό κινηματογραφικό στούντιο, ενώ μοιράζει τα περιορισμένα εισιτήρια για τους εργάτες στον κινηματογράφο του εργοστασίου.

  Ο Li Mo είναι ρομαντική φύση. Δεν έχει καμιά διάθεση να δουλέψει σε εργοστάσιο, όπως κανονίζουν οι γονείς του. Αντίθετα του αρέσει να γράφει ποιήματα και να ταξιδεύει.

  Συναντούνται τυχαία. Έχουν κοινό πάθος το σινεμά. Βλέπουν ταινίες μαζί.

  Βλέπουμε τη Xiao Zhou να παρατάει τη θέση της, έχει αρχίσει η ταινία, δεν περιμένει άλλες προσελεύσεις, και να τρυπώνει στην αίθουσα.

  Μια από τις ταινίες που βλέπουν είναι τα «Τετρακόσια κτυπήματα» (1959) του Τρυφώ, και τα πλάνα που βλέπουμε, διαβάζουμε στα γράμματα του τέλους, είναι φόρος τιμής στον Τρυφώ και γενικά στο γαλλικό Νέο Κύμα.

  7 η βαθμολογία της, δεν θα διαφωνήσω, παρόλο που δεν είμαι φίλος των σπορ. Εξάλλου πού να τα παρακολουθήσω. Την τηλεόραση την έχω σαν δεύτερο μόνιτορ στον υπολογιστή για να βλέπω ταινίες. Έτσι και αλλιώς όταν μου χάλασε αυτή που είχα, αυτή που μου έδωσε ο γιος μου, μια παμπάλαια, δεν έχει αποκωδικοποιητή.

Zhang Dalei, Day is done (下午过去了一半, 2020)

 Zhang Dalei,  Day is done (下午过去了一半, 2020)

 


  Το μισό απόγευμα πέρασε, είναι ο κινέζικος τίτλος αυτού του 24λεπτου φιλμ.

  Μια φορά το χρόνο επισκέπτονται τον παππού. Τρώνε όλοι μαζί στο οικογενειακό τραπέζι. Συζητούν διάφορα.

  Ο εγγονός, ο Xiao Lei, μεγάλος τώρα (στην πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του Zhang «The summer is gone», 2016, ήταν μικρός) θα πάει να σπουδάσει στη Ρωσία.

  Και ο Zhang Dalei σπούδασε ένα χρόνο στην Αγία Πετρούπολη σκηνοθεσία. Αλλά αρκετοί στην Εσωτερική Μογγολία μιλάνε λίγο πολύ ρώσικα.

  Ακούσαμε και μια ατάκα, δεν ξέρω σε ποιο context, «Πάβερ Κορτσάγιν», που με συγκίνησε. Πάφκα Κορτσάγιν στο «Πώς δενότανε το ατσάλι» του Νικολάι Οστρόφσκι, αγαπημένο μυθιστόρημα των εφηβικών μου χρόνων.

  Και πάλι οι μνήμες, όχι οι ασπρόμαυρες του σκηνοθέτη όπως στην μεγάλου μήκους ταινία του, αλλά δυο κεντρικών προσώπων: του παππού, που ξεφυλλίζει ένα οικογενειακό άλμπουμ, και του εγγονού, που βλέπει οικογενειακές φωτογραφίες στο κινητό του.

  Το μισό απόγευμα πέρασε, ατάκα που λέει ο παππούς.

  Ώρα να πηγαίνουν. Την «επιθυμία» φιλοτιμία ποιούμενος. Πολύ θα ήθελε να τους δει περισσότερο, θα περάσει ένας χρόνος μέχρι να τους ξαναδεί, όμως τους λέει «ώρα να πηγαίνουν».

  Παρόλο που βραβεύτηκε με Αργυρή Άρκτο στο 71ο Φεστιβάλ Βερολίνου, η βαθμολογία της, 6,2, σίγουορα την αδικεί.

Zhang Dalei, The summer is gone (八月, 2016)

 

Zhang Dalei, The summer is gone (八月, 2016)



 

  Αύγουστος, ο κινέζικος τίτλος.

  Η ταινία είναι σε σημαντικό βαθμό αυτοβιογραφική, και όχι μόνο γιατί η πλοκή διαδραματίζεται στο Hohhot της Εσωτερικής Μογγολίας, όπου γεννήθηκε ο σκηνοθέτης.

  Η ταινία παρακολουθεί τον δωδεκάχρονο Xiaolei στις καλοκαιρινές του διακοπές στο πατρικό που ζει η γιαγιά του με τον πατέρα του, που, όπως και ο πατέρας του σκηνοθέτη, εργάζεται σε ένα κινηματογραφικό στούντιο, και τη μητέρα του που είναι δασκάλα.

  Τα επεισόδια μοιράζονται ανάμεσα σ’ αυτά που κεντρικό πρόσωπο είναι ο Xiaolei και οι φίλοι του, που έρχονται συχνά σε σύγκρουση με μια παρέα μεγάλων, και σε επεισόδια με τους γονείς του και με φίλους-συναδέλφους τους.

  Μια μεταρρύθμιση για τις επιχειρήσεις που ανήκουν στο κράτος έχει σαν αποτέλεσμα να χάνεται η μονιμότητα των εργαζομένων σ’ αυτές. Αρκετοί είναι εκείνοι που βρίσκονται σε αβεβαιότητα, ανάμεσα στους οποίους και ο πατέρας του.

  Ο μικρός που μόλις έχει τελειώσει το δημοτικό θέλει να πάει στο Σχολείο 3. Όμως οι βαθμοί του δεν είναι ικανοποιητικοί. Οι γονείς του θα «λαδώσουν» για να τους ανεβάσουν.  

  Και γιατί θέλει να πάει σ’ αυτό το σχολείο;

  Η απάντηση που θα περίμενε κανείς είναι ότι έχει φίλους εκεί ή ότι είναι καλύτερο σχολείο.

  Τίποτα από αυτά. Οι μαθητές σ’ αυτό έχουν καλύτερες στολές.

  Το ακούει ο πατέρας του και καραφλιάζει.

  Μετά την άρση της μονιμότητας και την απειλή της ανεργίας τι επιλογές έχει;

  Θα φύγει για την πόλη, να ψάξει εκεί για δουλειά.

  Βλέπουν με έκπληξη το επίφυλλο (Βασίλισσα της νύχτας, Κάκτος ορχιδέα, άλλα ονόματά του) να έχει ανοίξει τα άνθη του. Ο μικρός φωτογραφίζεται δίπλα του.

  Είναι πεποίθησή μου ότι το ασπρόμαυρο δεν επιλέγεται μόνο για συμβολικούς λόγους (το παρελθόν) αλλά και αισθητικούς. Πολλοί εκστασιάζονται με αυτό.

  Εγώ όχι.

  Στο τέλος, σε ένα happy end, βλέπουμε έγχρωμα γυρίσματα, με τον πατέρα του να είναι μέλος του συνεργείου.

  Ένας ακόμη σκηνοθέτης της μετα-έκτης (έβδομης) γενιά που έχει σαν θέμα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι στη σημερινή Κίνα.

  6,7 η βαθμολογία της ταινίας, με βρίσκει σύμφωνο.

 


Li Ruijun, (1983 - )

 Li Ruijun, (1983 - )

 


  Ο Li Ruijun γεννήθηκε στην επαρχία Gansu. Στα 14 του μελέτησε ζωγραφική και μουσική. Το 2003 αποφοίτησε από το China National Ministry of Radio, Film, and Television. Από τότε εργάζεται σαν σκηνοθέτης.

  Στις ταινίες του τον απασχολούν τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι πολίτες στη σύγχρονη Κίνα.

  Κυρίως είναι γνωστός με τις τρεις τελευταίες ταινίες του. Στο «River road» (2015) θίγει το πρόβλημα της λειψυδρίας και της ερημοποίησης που αντιμετωπίζουν οι κτηνοτρόφοι.

  Στο «Walking past the future» (2017) οι γονείς που απολύονται επιστρέφουν στο χωριό. Η κόρη δίνει προκαταβολή για να τους αγοράσει ένα μικρό διαμέρισμα. Όμως οι δόσεις τρέχουν. Για να αντιμετωπίσει το οικονομικό της πρόβλημα δέχεται να συμμετάσχει σε επικίνδυνα ιατρικά πειράματα, καλά αμειβόμενη, όμως ρισκάροντας την υγεία της. Τελικά θα προσβληθεί στο συκώτι.

  Στο «Return to the dust» (2022) βλέπουμε δυο ταλαιπωρημένες υπάρξεις να τους παντρεύουν οι δικοί τους με προξενιό. Σε όλη την ταινία βλέπουμε την αγάπη με την οποία φροντίζουν ο ένας τον άλλο, αλλά και την καλοσύνη και γενναιοδωρία τους. Στο φόντο, η κατεδάφιση εγκαταλειμμένων κατοικιών, στα πλαίσια μιας γενικότερης κρατικής πολιτικής.

 

Thursday, November 19, 2026

Li Ruijun, Return to dust (隐入尘烟, 2022)

 Li Ruijun, Return to dust (隐入尘烟, 2022)

 


  Βυθίζομαι μέσα στη σκόνη και στον καπνό, ο κινέζικος τίτλος.

  Επιστροφή στην πατρίδα, για άλλη μια φορά, όμως όχι των ηρώων αλλά του σκηνοθέτη.

  Στη γενέτειρά του, την Gan Su, τοποθετεί τη δράση.

  Δεν είναι όλοι οι γάμοι με προξενιό αποτυχία.

  Παρακολουθούμε τις ζωές του Ma Youtie και της Cao Guigyin, σε ένα χωριό της επαρχίας Gansu. Η Guiying έχει μια αναπηρία, κουτσαίνει, και η οικογένειά της την κακομεταχειριζόταν. Ο Youtie είναι ένας καλοκάγαθος, τίμιος, απλοϊκός χωριάτης, μεσόκοπος και αυτός. Οι δικοί τους αποφασίζουν να τους παντρέψουν.

  Δέχονται.

  Ξέρω μια ανάλογη περίπτωση.

  Αργότερα θα ομολογήσουν την καλή εντύπωση που έκαναν ο ένας στον άλλο όταν ειδώθηκαν για πρώτη φορά.

  Τα περισσότερα πλάνα στην ταινία έχουν να κάνουν με αγροτικές εργασίες (καλαμπόκι και  σιτάρι, από το φύτεμα μέχρι το μάζεμα και το λίχνισμα). Μου θύμισαν τα παιδικά μου χρόνια στο χωριό, με τους γονείς μου αγρότες. Είδα ό,τι αυτοί, αντί για το βωλόσυρο τον δικό μας έχουν ένα κύλινδρο που τον γυρνάνε γύρω από το αλώνι.

  Το κοτέτσι που έφτιαξαν μου θύμισε επίσης το κοτέτσι που είχαμε.

  Ταυτόχρονα με τις αγροτικές εργασίες, μας δείχνεται πόσο νοιάζεται ο ένας για τον άλλο, σε ολότελα συγκινητικά επεισόδια. Αυτά είναι και το μεγάλο συν της ταινίας.

  Είναι επί πλέον και τίμιοι και καλόψυχοι. Ο Youtie δίνει ευχαρίστως αίμα, καθώς η ομάδα αίματός του είναι σπάνια. Την πρώτη φορά σώζει κυριολεκτικά τη ζωή ενός χωριανού του.

  Όμως η καλοσύνη αυτή φαίνεται πολύ χαρακτηριστικά με τη φωλιά των χελιδονιών. Η πολιτική στην καπιταλιστική Κίνα υπό κομμουνιστική καθοδήγηση είναι να κατεδαφίζονται οι παλιές ετοιμόρροπες κατοικίες.

  Ο Yutie παίρνει μαζί του και τη φωλιά και την τοποθετεί στην καινούρια του κατοικία, την οποία έχει κτίσει μόνος του με τη βοήθεια της γυναίκας του. Πλινθόκτιστη. Τα χελιδόνια θα την αναγνωρίσουν στην επιστροφή τους, και ας βρίσκεται σε άλλο σπίτι.

  Το τέλος είναι δραματικό, χωρίς να είναι «κατά το (αφηγηματικό) εικός και αναγκαίο, αλλά σίγουρα κατά το κινηματογραφικό. Δεν μπορεί να υπάρχει ταινία χωρίς μια δραματική κορύφωση.

  -Τρέχα, η γυναίκα σου έπεσε μέσα στο κανάλι. Φαίνεται ζαλίστηκε.

  Προσπαθεί απεγνωσμένα να κρατήσει το σώμα της στην επιφάνεια.

  Είναι νεκρή.

  Συγκινητική η σκηνή που, αντί να κάψει μόνο paper money όπως κάνουν για τους νεκρούς, καίει επί πλέον και την τηλεόραση που της είχε τάξει.

  Πρόταση από το δημοτικό συμβούλιο: ένα διαμέρισμα στην πόλη, μικρό αλλά άνετο.

  Τι να το κάνει; Πού θα βάλει τον γάιδαρο και τις κότες;

  Όμως φαίνεται ότι η απόφαση είναι ειλημμένη, δεν μπορεί να κάνει πίσω. Το σπίτι του θα κατεδαφιστεί, πρέπει να μαζέψει τα πράγματά του.

  Αλήθεια, τι θα κάνει μόνος σε ένα διαμέρισμα στην πόλη;

  Ο πατέρας μου, όταν ερχόταν για μια σύντομη θεραπεία στο σπίτι μας στην Αθήνα για το ΧΑΠ του, έφευγε όσο πιο γρήγορα μπορούσε.

  «Δεν κάνω εγώ σ’ αυτή τη φυλακή».

  Στα 85 του όμως που αρρώστησε τα χρειάστηκε. Του είχα πει εξάλλου, όταν πια δεν μπορεί να ζήσει μόνος, να έλθει να ζήσει μαζί μας.

  Τον κράτησα στη ζωή άλλα 9 χρόνια.

  Με βεντούζες και αντιβίωση.

  Αλλά ας επιστρέψουμε στην ταινία.

  Μου άρεσε εξαιρετικά για την τρυφερότητα που έδειχναν οι δυο ταλαιπωρημένοι σύζυγοι ο ένας για τον άλλο.

  Συνήθως όταν μια ταινία μου αρέσει βάζω τον αμέσως παραπάνω βαθμό. Τώρα, με 7,6 βαθμολογία, αντί να βάλω 7 έβαλα 9.

  Διαβάστε και τον σύνδεσμο της βικιπαίδειας, έχει αρκετές λεπτομέρειες για την ταινία.

  Ήδη από τις προηγούμενες ταινίες του έχω ξεχωρίσει τον Li Ruijun ως έναν από τους πιο χαρακτηριστικούς εκπροσώπους της μεταέκτης (έβδομης) γενιάς.

Leyla Bouzid, Μυστικά και ψίθυροι (A voix basse, 2026)

Leyla Bouzid, Μυστικά και ψίθυροι (A voix basse, 2026)

 


  Από σήμερα στους κινηματογράφους

  Η Λίλια επιστρέφει στην πατρίδα της την Τυνησία για να παραστεί στην κηδεία του θείου της. Μαζί της είναι και η φίλη της η Alice.

  Και το σασπένς: Πώς πέθανε ο θείος;

  Μυστικά που λέγονται ψιθυριστά.

  Τον βρήκαν γυμνό στο δρόμο.

  Η Bouzid καταπιάνεται με ένα θέμα που την ενδιαφέρει προσωπικά. Λεσβία και η ίδια, έχει σαν θέμα της ταινίας της τον ομοφυλοφιλικό έρωτα, τόσο τον αντρικό (ο θείος της, μαθαίνει, ήταν ομοφυλόφιλος, όσο και τον γυναικείο. Θα λέγαμε ότι καταλαμβάνουν ίσο μερίδιο στην πλοκή, ίσως κάτι παραπάνω ο γυναικείος).

  Γιατί ψιθυριστά;

  Η Τυνησία, παρόλο που είναι η πιο «προοδευτική» από όλες τις αραβικές χώρες δεν παύει να είναι ισλαμική χώρα. Οι προκαταλήψεις είναι ισχυρότατες, πράγμα που δεν μας εκπλήσσει αφού είναι και σε μας ισχυρές.

  Η ποινή για τον ομοφυλόφιλο είναι μέχρι και τρία χρόνια φυλακή. Καμιά σχέση με το Ιράν που εφαρμόζει τη σαρία, κατά την οποία η ποινή είναι ο θάνατος. Ο μόνος τρόπος για να τη γλιτώσει ο ομοφυλόφιλος είναι να εγχειριστεί και να αλλάξει φύλο.

  Τζένη, δεν θα κινδύνευες αν ήσουν στο Ιράν.

  Και με την γυναικεία ομοφυλοφιλία τι γίνεται;

  «Ποιος νοιάζεται για τις γυναίκες;». Ατάκα από την ταινία.

  Από μαστίγωμα μέχρι λίγες μέρες φυλάκιση. Υπάρχει και η αιτιολόγηση: Στη γυναικεία ομοφυλοφιλία δεν υπάρχει διείσδυση (στην εποχή του Μωάμεθ δεν ξέρω αν υπήρχαν τεχνητοί φαλλοί).

  Μα δεν θα κάνει παιδί;

  Η γυναικεία ομοφυλόφιλη σχέση δεν κάνει απαγορευτική τη γέννηση παιδιού.

  Αλλά να μη μαρτυρήσουμε το τέλος, που είναι happy.  

  Κοινό και στις τρεις ταινίες της («Δεν έχω ανοίξει καλά καλά τα μάτια μου», 2015, και «Μια ιστορία έρωτα και πόθου», 2022), παρά τις διαφορετικές θεματικές, είναι ο ατίθασος, ανεξάρτητος χαρακτήρας της γυναίκας που δεν δέχεται να μπει στα καλούπια των παραδόσεων και στο «τι θα πουν οι άλλοι».

    6,8 η βαθμολογία της, με βρίσκει σύμφωνο.

Wednesday, November 18, 2026

Li Ruijun, Walking past the future (路过未来, 2017)

 Li Ruijun, Walking past the future (路过未来, 2017)

 


  Η Yang Yaoting είναι κόρη εσωτερικών μεταναστών από την επαρχία Gansu (τη γενέτειρα του σκηνοθέτη, μια από τις πιο φτωχές επαρχίες στη βορειοδυτική Κίνα) που εργάστηκαν για πάνω από 20 χρόνια σε εργοστάσια και οικοδομές στη μητρόπολη Shenzhen στη Νότια Κίνα. Όταν οι γονείς της απολύονται, αναγκάζονται να επιστρέψουν στο χωριό τους, μόνο και μόνο για να διαπιστώσουν ότι η γη τους έχει μεταβιβαστεί νόμιμα σε άλλα χέρια και ο τόπος τους έχει αλλάξει ριζικά. Ο ιδιοκτήτης όμως, μεγαλόψυχα, τον προσλαμβάνει στις οικοδομικές εργασίες.

  Η Yaoting μένει πίσω στη Shenzhen αποφασισμένη να αγοράσει ένα διαμέρισμα για την οικογένειά της. Τριάντα τετραγωνικά μόλις, και αν προλάβει. Εν τάξει, φτάνουν και τα λεφτά που έχει για προκαταβολή. Οι δόσεις όμως;

  Ο μισθός της στο εργοστάσιο δεν φτάνει. Στην απελπισία της, και μέσω ενός μεσάζοντα, του Xinmin, με τον οποίο διατηρούσε μια διαδικτυακή σχέση χωρίς να γνωρίζονται, δέχεται να συμμετάσχει επί πληρωμή σε επικίνδυνες κλινικές δοκιμές πειραματικών φαρμάκων, με τραγικές συνέπειες για την υγεία της.

  Η αντίθεση: η φίλη της μαζεύει χρήματα για nose job. Στην Κορέα θα ήταν καλύτερα, ακούμε στην ταινία. Εγώ ξέρω ότι στο Ιράν κάνουν καλή δουλειά και φτηνή, πολύς κόσμος τρέχει εκεί.

  Η μια δεν έχει να ζήσει και η άλλη ξοδεύει για την ομορφιά της.

  Ο Xinmin, που αρχίζει να τρέφει αισθήματα για αυτήν, κοιτάζει να την αποτρέψει να συμμετάσχει ξανά σε ένα πείραμα, πρέπει να περάσουν κάποιες μέρες. Όμως τα λεφτά είναι καλά, τα χρειάζεται, τον πιέζει, του κάνει δώρο ένα μενταγιόν.

  Αυτός υποχωρεί.

  Αυτό ήταν η χαριστική βολή για την υγεία της. Είχε ήδη από παλιά ένα πρόβλημα με το συκώτι της και είχε κάνει μεταμόσχευση συκωτιού.

  Ο Xinmin, ορφανός (η μητέρα του «αγοράστηκε» δι’ αλληλογραφίας από τον πατέρα του γιατί δεν έβρισκε στο χωριό νύφη, όμως όταν αυτός ήταν τεσσάρων χρονών τους εγκατέλειψε, και αργότερα πέθανε και ο πατέρας του), κατάγεται και αυτός από το Gansu. Στο τέλος θα τους δούμε να ταξιδεύουν μαζί στο ίδιο τραίνο για το Gansu, να δουν το χιόνι που σπάνια πέφτει στη Shenzhen.

  Επιστροφή στη γενέτειρα, όπως και στην προηγούμενη ταινία του, «River road» (2015).

  6,9 η βαθμολογία της, φυσικά έβαλα 7.

Monday, November 16, 2026

Leyla Bouzid, Une histoire d’ amour et de desir (2021)

Leyla Bouzid, Une histoire d’ amour et de desir (2021)

 


   Εν όψει της προβολής της ταινίας της «Μυστικά και ψίθυροι», την ερχόμενη Πέμπτη.

  Μετά το «Δεν άνοιξα καλά καλά τα μάτια μου» (2015) η Leyla Bouzid φεύγει από την Τυνησία και την αραβική γλώσσα και πηγαίνει στη Γαλλία με την ταινία της «Μια ιστορία έρωτα και πόθου», στην οποία μιλάνε γαλλικά.

  Romance το έργο αυτό της Bouzid, αλλά με κοινωνικές προεκτάσεις.

  Εδώ δεν έχουμε «τα σύνορα της αγάπης», αλλά πολιτιστικές διαφορές, αν και όχι μόνο.

  Αυτός γάλλος με αλγερινή καταγωγή.

  Αυτή από την Τυνησία.

  Και οι δυο σπουδάζουν λογοτεχνία.

  Τον σοκάρει που η καθηγήτρια λέει ότι στη μεσαιωνική αραβική λογοτεχνία υπάρχουν κείμενα που υμνούν τον έρωτα, το σεξ και το κρασί.

  Θυμάμαι που διάβασα ένα σχετικό βιβλίο, αλλά πριν χρόνια, δεν έχω κάνει ανάρτηση.

  Θέλει να αλλάξει τμήμα, όμως μετανιώνει, γιατί θα χάσει την επαφή μαζί της.

  Κατσαδιάζει άγρια την αδελφή του που βγαίνει με τον γκόμενο και την κουτσομπολεύουν. Προσβάλει την τιμή της οικογένειας. Αυτή του βάζει τις φωνές, δεν έχει το δικαίωμα να επεμβαίνει στην προσωπική της ζωή.

  Υπάρχουν και χειρότερα. Πριν πάρα πολλά χρόνια διάβασα ότι κάποιοι τούρκοι, στη Γερμανία αυτό, έσφαξαν την αδελφή τους επειδή έβγαινε με αγόρια, προσβάλλοντας έτσι την τιμή τους.

  Η σχέση αυτή περνάει κλυδωνισμούς.

  Δεν θέλει να ολοκληρώσει όταν βρίσκονται για πρώτη φορά στο κρεβάτι.

  Ήταν άραγε μια έμφυτη ντροπαλότητα, αναστολή, ή η πολιτισμική παράδοση του (πρόσφατου) Ισλάμ;

  Ίσως και τα δυο μαζί.

  Ήταν στραβό το κλίμα, το έφαγε και ο γάιδαρος.

  Προσπαθεί να δικαιολογηθεί.

  Ας μην το πάμε τόσο γρήγορα, της λέει.

  Πέρασε από πολλούς κλυδωνισμούς η σχέση τους, και όπως πάντα εμφανίζεται κάποια στιγμή και ο αντίζηλος, αλλά, ευτυχώς για μένα που μου αρέσουν τα happy end, το τέλος ήταν happy.

  Και όχι οποιοδήποτε happy end όπως σε παρόμοια έργα.

  Στην τελευταία σκηνή, μεγάλης διάρκειας, τους βλέπουμε να κάνουν σεξ.

  6,6 η βαθμολογία της, εγώ έβαλα 7.

Sunday, November 15, 2026

Leyla Bouzid, À peine j’ ouvre les yeux (2015)

 Leyla Bouzid,  À peine j’ ouvre les yeux (2015)

 


  Εν όψει της προβολής της ταινίας της «Μυστικά και ψίθυροι», την ερχόμενη Πέμπτη.

  Εγώ καλά σου τα ’λεγα.

  Δεν της το λέει η μητέρα της, αλλά θα μπορούσε να της το πει, όταν γυρνάει σπίτι μετά από την κράτησή της στην αστυνομία, αφού υπέστη σεξουαλική κακοποίηση. Το αν βιάστηκε τελικά αφήνεται ασαφές.

  Ο πατέρας της δουλεύει σε άλλη πόλη, μόλις στο τέλος θα καταφέρει να πάρει μετάθεση για την Τυνησία, «υπογράφοντας» για το κόμμα. Έτσι την κύρια ευθύνη για την κόρη της την έχει η μητέρα της.

  Δεν της αρέσουν τα νυχτοπερπατήματά της. Αργότερα θα μάθουμε ότι η «παρέα» της, το μουσικό συγκρότημα στο οποίο τραγουδεί, είναι «επικίνδυνη». Τα τραγούδια που παίζουν είναι «επαναστατικά». Διεκτραγωδούν την κατάσταση στην Τυνησία, καταφερόμενοι έτσι έμμεσα εναντίον του καθεστώτος. Κάποια στιγμή η αστυνομία άρχισε να τους παρακολουθεί.

  Είναι όμως καλή μαθήτρια.

  Πετυχαίνει στην ιατρική.

  Κάνουν πάρτι.

  Αργότερα αλλάζει γνώμη, δίνει στο μουσικό τμήμα όπου και πετυχαίνει.

  Μα τι προοπτική έχεις σαν μουσικός;

  Η μητέρα της μάταια προσπαθεί να την μεταπείσει.

  Ο πατέρας της επιμένει να παρακολουθήσει ένα χρόνο τα μαθήματα στην ιατρική και μετά βλέπει.

  Η μητέρα της, βλέποντας ότι τα πράγματα γίνονται επικίνδυνα (βρισκόμαστε στις παραμονές της επανάστασης του 2010) προσπαθεί να την φυγαδέψει στην πόλη που δουλεύει ο πατέρας της.

  Να αγοράσει νερό πριν μπει στο ταξί, μόλις πρόλαβαν την τελευταία θέση.

  Και τότε είναι που την βουτάει η αστυνομία.

  Αφηγηματικό κενό.

  Η μητέρα της την ψάχνει απεγνωσμένα.

  Αργότερα θα τη δούμε στο κρατητήριο.

  Ο φίλος της που γράφει τα τραγούδια της την «αδειάζει».

  Την βάζουν να ακούσει την κασέτα όπου μιλάει για αυτή.

  Άδικα προσπαθεί, στο τέλος, να την ξαναπροσεγγίσει.

  Του τα χώνει στη μούρη και σηκώνεται και φεύγει.

  Αλήθεια, τι θέλει να πει η ποιήτρια; Βγαίνει κάποιο συμπέρασμα από την ταινία;

  Παιδιά, να ακούτε τους γονείς σας, ξέρουν περισσότερα.

  Μπα, όχι, άλλο είναι το συμπέρασμα: τα παιδιά δεν ακούνε ποτέ τους γονείς.

  Η γενιά του Πολυτεχνείου το ξέρει αυτό πολύ καλά.

  «Το πολυτεχνείο ζει».

  Μεθαύριο συμπληρώνονται 53 χρόνια.

  Και ένα τελευταίο: τώρα συνειδητοποίησα ότι οι αραβικές ταινίες έχουν αφηγηματική σαφήνεια και δεν ασχολούνται με υφολογικά τεχνάσματα και πειραματισμούς. Έχουν να πουν μια ιστορία, και προσπαθούν να την πουν όσο πιο καλά μπορούνε.

  6,7 η βαθμολογία της, με βρίσκει σύμφωνο.

Li Ruijun, River road (家在水草丰茂的地方, 2015)

Li Ruijun, River road (家在水草丰茂的地方, 2015)

 


  Το σπίτι βρίσκεται σε έναν τόπο με άφθονο νερό και πλούσια βλάστηση, ο κινέζικος τίτλος.

  Κατ’ ευφημισμό, όπως θα διαπιστώσουμε αργότερα στην ταινία. Ο αγγλικός τίτλος είναι πιο εύστοχος.

  Οι γονείς είναι κτηνοτρόφοι, βόσκουν τα πρόβατά τους μακριά από την πόλη γιατί δεν υπάρχει πια γρασίδι και νερό κοντά σ’ αυτή. Ο μικρός αδελφός μένει σε ένα οικοτροφείο ενώ ο μεγάλος μένει με τον παππού του. Ανήκουν στη βουδιστική Yugur εθνική μειονότητα. Για αυτή τη μειονότητα μαθαίνουμε αρκετά στα γράμματα της αρχής. Βασίλειο παλιά, περιορίστηκαν σε μόλις 14.000 κατοίκους, κτηνοτρόφοι οι περισσότεροι.

  Και οι δυο πηγαίνουν στο ίδιο σχολείο.

  Δυο μέρες συνεχόμενες απουσιάζει ο μεγάλος αδελφός. Ο δάσκαλος κατσαδιάζει τον μικρό αδελφό για την απουσία του αδελφού του. Αυτός τρέχει στο σπίτι του παππού για να δει τι συμβαίνει και πέφτει πάνω στην κηδεία του.

  Ο πατέρας δεν ήλθε να τα πάρει για τις καλοκαιρινές διακοπές. Μετά το θάνατο του παππού αποφασίζουν να γυρίσουν μόνοι τους στο σπίτι τους, να δουν και την άρρωστη μητέρα τους.

  Οδύσσεια η επιστροφή.

  Θα ακολουθήσουν ένα ποτάμι που ξέρουν ότι τους βγάζει στο σπίτι, και με έκπληξη βλέπουν ότι έχει στερέψει.

  Τα πηγάδια έχουν επίσης στερέψει, το νερό που κουβαλάνε μαζί τους τελειώνει.

  Η μια καμήλα έχει σωριαστεί κάτω, ετοιμοθάνατη. Ο μεγάλος αδελφός λέει να τη σφάξουν πριν ψοφήσει και να πιουν το αίμα της, όμως ο μικρός αντιδρά βίαια. Παλεύουν, καταφέρνει να του πάρει το μαχαίρι και να το πετάξει μακριά. Ο μεγάλος τον εγκαταλείπει. Είναι σούρουπο, βλέπουμε τον μικρό δίπλα στην ετοιμοθάνατη καμήλα να κλαίει.

  Ο μεγάλος θα βρεθεί σε έναν βουδιστικό ναό. Ο λάμα θα τον εφοδιάσει με νερό, αν και αρχικά ήταν απρόθυμος γιατί τους είναι λιγοστό. Με τη λειψυδρία δεν έρχονται πια πιστοί. Και οι ίδιοι, αυτός και ο βοηθός του, θα εγκατέλειπαν το ναό την επομένη, ήταν τυχερός που τους πρόλαβε.

  Βλέπουμε και τον μικρό να εμφανίζεται, είχε ακολουθήσει τα ίχνη του αδελφού του. Ο λάμα τους προσφέρει μια δεύτερη καμήλα.  

  Όμως δεν βλέπουμε στην ταινία μόνο τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα δυο παιδιά. Βλέπουμε και ενδιαφέρουσες σπηλαιογραφίες, τη χρυσή εποχή των Yugur.

  Μέσα από την ιστορία των δυο παιδιών ο σκηνοθέτης μας δείχνει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει αυτή η εθνική μειονότητα. Οι κτηνοτρόφοι γίνονται αγρότες ή πηγαίνουν στην πόλη να δουλέψουν. Κάποιοι γίνονται χρυσοθήρες.

  Τα παιδιά συναντάνε τον πατέρα τους μαζί με άλλους χρυσοθήρες που σκάβουν στην όχθη ενός ποταμού.

  Στο τελευταίο πλάνο τους βλέπουμε να απομακρύνονται, προφανώς πηγαίνουν σπίτι.

  Εξαιρετική ταινία, που μέσα από το ταξίδι μέσα στην έρημο δυο παιδιών μας δείχνονται και τα προβλήματα που αντιμετωπίζει αυτή η εθνική μειονότητα.

  6.7 η βαθμολογία της, εγώ έβαλα 7.

Saturday, November 14, 2026

Zheng Lu Xinyuan (1991 - )

 Zheng Lu Xinyuan (1991 - )



 

  Γεννήθηκε στη Hangzhou, πρωτεύουσα της επαρχίας Zhejiang, το 1991. Σπούδασε διεθνή δημοσιογραφία στο Πανεπιστήμιο Επικοινωνίας της Κίνας στο Πεκίνο, απ’ όπου αποφοίτησε το 2013. Παρακολούθησε σεμινάρια ντοκιμαντέρ στο Παρίσι μέσω του προγράμματος Tisch του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης. Στη συνέχεια μετακόμισε στις ΗΠΑ, αποκτώντας μεταπτυχιακό δίπλωμα (MFA) στην Παραγωγή Κινηματογράφου από το Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνιας (USC) το 2017.

  Πέρα από τη σκηνοθεσία και το μοντάζ, ασχολείται ενεργά με τη φωτογραφία, τη video art και τη συγγραφή. Έχει πραγματοποιήσει ατομικές εκθέσεις φωτογραφίας και έχει συνυπογράψει δύο βιβλία.

   Έγινε ευρέως γνωστή το 2020, όταν η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία της, «The Cloud in Her Room», κέρδισε το κορυφαίο βραβείο (Tiger Award) στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Ρότερνταμ. Το 2022 ακολούθησε το υβριδικό ντοκιμαντέρ Jet Lag, το οποίο έκανε πρεμιέρα στο τμήμα Forum του Φεστιβάλ Βερολίνου.

  Και ενώ το «The cloud in her room» είναι στόρι, το «Jet lag» είναι ύφος.

  Στο πρώτο, η σκηνοθέτις μας αφηγείται την ιστορία της Zhao Muzi, την επιστροφή στην πατρίδα της, την επαφή με τους χωρισμένους γονείς και μια σχέση με άδοξο τέλος. Το δεύτερο, ντοκιμαντέρ, αποτελείται από μια σειρά με φωτογραφίες και «video clips», διάσπαρτα στο χρόνο, με έναν υποτυπώδη αφηγηματικό ιστό, την επιστροφή της στην πατρίδα από την Αυστρία.   

Zheng Lu Xinyuan, Jet Lag (2022)

Zheng Lu Xinyuan, Jet Lag (2022)

 


  Χρονική υστέρηση, θα μπορούσαμε να μεταφράζαμε το τίτλο, ή διαφορά ώρας. Βρήκα όμως σύνδεσμο στη βικιπαίδεια για το Jet lag, που χοντρικά σημαίνει αλλαγή στους κιρκαδικούς ρυθμούς (Τι μου θύμισε!!! Όταν έγραφα το βιβλίο μου για την παραψυχολογία), circa diem, αναστάτωση των συνηθειών του σώματος, όπως π.χ. στον ύπνο, εξαιτίας αεροπορικών ταξιδιών μεγάλων αποστάσεων όπου υπάρχει μεγάλη διαφορά ώρας.

  Το ντοκιμαντέρ αυτό είναι βασικά ύφος. Μου θύμισε τη ρήση του Marshall Mc Luhan, «The medium is the message». Όμως δεν μπορώ να τα πω καλύτερα από ό,τι το google, το οποίο παραθέτω, διορθώνοντας και προσθέτοντας.

  Η Ιστορία: Ξεκινά την άνοιξη του 2020, εν μέσω των πρώτων lockdown της πανδημίας. Η σκηνοθέτιδα καταγράφει το δύσκολο ταξίδι της επιστροφής της από την Αυστρία (Γκρατς/Βιέννη) στην Κίνα και την υποχρεωτική απομόνωση σε ξενοδοχείο καραντίνας. Μου θύμισε την ταινία του Goran Markovic, τον οποίο είδα πακέτο, «Variola vera» (1982), που και εκεί έχουμε καραντίνα σε ξενοδοχείο, και αναφέρεται σε πραγματικό περιστατικό που συνέβη το 1972.

  Παράλληλα, η αφήγηση μπλέκει αυτό το ταξίδι με παλαιότερο υλικό (από το 2018 και αρχειακές κασέτες VHS) από ένα οικογενειακό ταξίδι στη Μιανμάρ, όπου η γιαγιά της αναζητούσε τα ίχνη του εξαφανισμένου πατέρα της.

  Το Ύφος και η Ατμόσφαιρα: Η Zheng Lu Xinyuan χρησιμοποιεί μια ιδιαίτερη, «τραχιά» ψηφιακή αισθητική (κυρίως με DV κάμερα), χρησιμοποιώντας το ασπρόμαυρο, όπως και στην προηγούμενη ταινία της «The cloud in her room» (2020).

  Η Θεματική: Ο τίτλος «Jet Lag» λειτουργεί κυρίως μεταφορικά. Δεν αφορά μόνο τη σωματική απορρύθμιση από τις αλλαγές ώρας, αλλά την αίσθηση του να βρίσκεσαι μετέωρος ανάμεσα σε διαφορετικούς τόπους, εποχές και μνήμες. Μέσα από συζητήσεις με τη σύντροφό της (Zoe) και τη γιαγιά της, η ταινία μιλά για την οικογένεια, την απόσταση και την πολιτική αστάθεια (όπως το πραξικόπημα στη Μιανμάρ, όπου βλέπουμε διαδηλώσεις διαμαρτυρίας).

  Παρά το 5,7 της βαθμολογίας της, την είδα ευχάριστα. Είχε αρκετά ποιητικά πλάνα όπως αποδημητικά πουλιά, που τα έβλεπα μόνο όταν ήμουν στο χωριό, μαθητής, και έναν ουρανό να χαράζεται από αστραπές. Αυτό μου θύμισε μια ανάλογη σκηνή, γυρνώντας μια παρέα συμμαθητές από το Γυμνάσιο της Ιεράπετρας στα χωριά μας, με τα ποδήλατα. Ήταν στη σιντερένια καμάρα. Πανέμορφη εικόνα. Ο συμμαθητής μου Γεώργιος Γερομαρκάκης σχολιάζει: Ο Μπάμπης θα μπορούσε να γράψει από αυτό μια έκθεση, πράγμα που με κολάκεψε αφάνταστα. Έγραφα καλές εκθέσεις.  

Friday, November 13, 2026

Zheng Lu Xinyuan, The cloud in her room, (她房间里的云, 2020)

 Zheng Lu Xinyuan, The cloud in her room, (她房间里的云, 2020)



  Σκληρά ρεαλιστικό έργο, χωρίς δραματικές κορυφώσεις αλλά ούτε και ωραιοποιήσεις.

  Ένα romance έχει λίγο μετά την αρχή προβλήματα, για να καταλήξει σε ένα σαρδόνιο τέλος.

  Η Zhao Muzi γυρνάει στην πατρίδα της τη Hangzhou για το φεστιβάλ της άνοιξης.

  Οι γονείς της είναι χωρισμένοι. Η μητέρα τα έχει με έναν γιαπωνέζο. Ο πατέρας έχει κάνει οικογένεια, έχει και ένα παιδί.

  -Σ’ αγαπώ, του λέει.

  -Τι είπες;

  Κάνει ότι δεν κατάλαβε;

  Αυτή δεν επαναλαμβάνει.

  Τον καλεί σε ένα άδειο διαμέρισμα του πατέρα της (σκοπεύει να το πουλήσει, χρειάζεται χρήματα). Θα κάνουν σεξ. Βλέπουμε σκηνές γεμάτες τρυφερότητα.

  Όμως από την αρχή φαίνεται ότι η σχέση τους είναι χωρίς προοπτική, μια «καλοκαιρινή σχέση», όπως θα λέγαμε στην Ελλάδα.

  Ο ιδιοκτήτης ενός μπαρ την καθίζει στα γόνατά του μπροστά στο τιμόνι και την βάζει να οδηγεί.

  Ενθουσιασμένη αυτή.

  Να τον συνοδέψει στο σπίτι;

  Μα και βέβαια.

  Μένει στον …όροφο.

  Περιμένει να την καλέσει πάνω, όπως κάλεσε και αυτή το φίλο της.

  Δεν την καλεί.

  Χυλόπιττα.

  Το σαρδόνιο τέλος που λέγαμε:

  -Θέλω να σου κάνω ένα δώρο αποχαιρετισμού. Κλείσε τα μάτια σου και άρχισε να μετράς.

  Τα κλείνει και αρχίζει να μετράει.

  Αυτός βγάζει μια φωτογραφική μηχανή και τη φωτογραφίζει. Μετά φεύγει αθόρυβα.

  Αυτή εξακολουθεί να μετράει.

  Τα επόμενα πλάνα είναι τα γνωστά της Κίνας. Κατεδάφιση, με σκοπό την ανοικοδόμηση.

  Δεν ξέρω αν το ασπρόμαυρο είναι αισθητική ή συμβολική επιλογή.

  Κάποιες φορές παίζει και με το αρνητικό του φιλμ.

  Ασπρόμαυρη η ζωή στην Κίνα σήμερα; Διαζύγια, εύθραυστες, προσωρινές σχέσεις, ερωτικές απογοητεύσεις…

  Η Zheng Lu Xinyuan, γεννημένη το 1991, ανήκει στη μετα-έκτη (έβδομη) γενιά. Όμως το google με πληροφορεί ότι

  «Οι θεωρητικοί του κινηματογράφου συχνά ονομάζουν αυτή τη γενιά και «Παγκόσμια Γενιά» (Global Generation), καθώς οι περισσότεροι εκπρόσωποί της σπούδασαν στο εξωτερικό, επηρεάστηκαν από το διεθνές πειραματικό σινεμά και κινούνται άνετα ανάμεσα σε Κίνα και Δύση.

  Θα πρόσθετα ότι και στην οθόνη μεταφέρουν κοινωνικά προβλήματα που δεν είναι ειδικά κινέζικα, αλλά παγκόσμια.

  6,2 η βαθμολογία της, όμως εμένα μου άρεσε και έβαλα 7.


Huang Ji and Ryuji Otsuka (1984 - ), (1972 - )

 Huang Ji and Ryuji Otsuka (1984 - ), (1972 - )

 


  Γεννημένος στο Τόκιο o Ryuji Otsuka (1972) μετακόμισε στο Πεκίνο το 2005 για να καταγράψει τις ραγδαίες αλλαγές της χώρας. Εκεί γνώρισε τη Huang Ji (γενν. 1984 στην επαρχία Χουνάν), η οποία σπούδαζε σενάριο στην Ακαδημία Κινηματογράφου του Πεκίνου.

  Μαζί δημιούργησαν μια άτυπη τριλογία με πρωταγωνίστρια την ερασιτέχνη ηθοποιό Yao Honggui. Η τριλογία αποτελείται από τις ταινίες «Egg and Stone» (2012, Βραβείο Tiger στο Ρότερνταμ), «The Foolish Bird» (2017, Ειδική Μνεία στη Μπερλινάλε) και «Stonewalling» (2023, Καλύτερη Ταινία στα βραβεία Golden Horse).

  Στις δύο πρώτες ταινίες η Huang Ji υπέγραψε τη σκηνοθεσία και ο Ryuji Otsuka τη διεύθυνση φωτογραφίας (στη δεύτερη φέρεται να συνυπογράφει και τη σκηνοθεσία), καθώς οι ιστορίες βασίζονταν στα δικά της αυτοβιογραφικά βιώματα. Στο «Stonewalling» συνυπέγραψαν τη σκηνοθεσία.

  Ένα θέμα που διαπερνάει και τις τρεις ταινίες, με κυρίαρχο στην τρίτη, είναι αυτό της ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης. Στην πρώτη η ηρωίδα θα φροντίσει να αποβάλλει ενώ στη δεύτερη η φίλη της αυτοκτονεί. Η σεξουαλική αφύπνιση έχει και στις δυο δυσάρεστη κατάληξη. Και στις δυο η ηρωίδα εγκαταλείπεται στην επαρχία για να πάνε οι γονείς της στην πόλη να δουλέψουν, στην πρώτη στους θείους, στη δεύτερη στους παππούδες.

  Στην τρίτη βλέπουμε την ηρωίδα να βρίσκεται στην πόλη. Σπουδάζει στο κολλέγιο αεροσυνοδός. Μια ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη θα κάνει δύσκολα τα πράγματα. Ο φίλος της μιλάει για έκτρωση. Αυτή προτιμάει, αντί να σκοτώσει το έμβρυο, να γεννήσει και να δώσει το παιδί.

  Το αποχωρίζεται με σπαραγμό.

  Υφολογικά διαφέρουν οι τρεις ταινίες όσο η μέρα με τη νύχτα. Νυχτερινά, σκοτεινά πλάνα στις δυο πρώτες, με άπλετο φως στην τελευταία. Αρκετή αφηγηματική ασάφεια στην πλοκή στις δυο πρώτες, σαφέστατη η πλοκή στην τελευταία.  

  Να σημειώσουμε ότι η Huang Ji ανήκει στην μετα-έκτη (έβδομη) γενιά, με το γυναικείο πρόβλημα της σεξουαλικότητας και της εγκυμοσύνης να την απασχολεί, καθώς και της εγκατάλειψης των παιδιών στο χωριό για να πάνε οι γονείς στην πόλη να δουλέψουν (left-behind children).   

  Ανάλογα θέματα απασχολούν και τον Ying Liang στις δυο πρώτες ταινίες του, «Taking father home» (2005) και «The other half» (2006).  

Huang Ji & Ryuji Otsuka, Stonewalling (石门, 2022)

 Huang Ji & Ryuji Otsuka, Stonewalling (石门, 2022)

 


  Google: «Κυριολεκτικά μεταφράζεται ως «Πέτρινη Πύλη». Είναι το όνομα της κωμόπολης στην οποία διαδραματίζεται η πλοκή. Ο αγγλικός τίτλος Stonewalling αποδίδει μεταφορικά την έννοια της κωλυσιεργίας, της υπεκφυγής και των εμποδίων που αντιμετωπίζει η ηρωίδα».

  Είναι το τρίτο μέρος της τριλογίας του ζευγαριού, με τις άλλες δυο να είναι η «Egg and stone» (2012) και «The foolish bird» (2017).

  Και στις τρεις πρωταγωνιστεί η Yao Honggui.

  Δεν έχω θίξει ποτέ το θέμα:

  Στη δεύτερη ταινία φέρεται ως συνσκηνοθέτης ο άντρας της.

  Όμως σε ποιο βαθμό συμμετέχει στη σκηνοθεσία;

  Το λέω αυτό γιατί η τρίτη, τη σκηνοθεσία της οποίας υπογράφουν και ο δυο, διαφέρει όπως η μέρα με τη νύχτα από τις άλλες δυο. Αφηγηματικά κενά που δημιουργούν αβεβαιότητα στην πλοκή και σκοτεινά πλάνα στις δυο πρώτες, σαφήνεια στην πλοκή και άπλετα στο φως πλάνα σ’ αυτή.

  Έχω διαβάσει να χαρακτηρίζεται η ταινία ως ταινία της ενηλικίωσης, η οποία με βρίσκει αντίθετο. Μπορεί να είναι η ίδια πρωταγωνίστρια, όμως τα στόρι είναι διαφορετικά. Θα τη χαρακτήριζα ως τριλογία της ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης.

  Η Honggui φοιτάει σε κολλέγιο για να γίνει αεροσυνοδός. Όμως μένει έγκυος. Ο φίλος της είναι υπέρ του να κάνει έκτρωση. Αυτή όμως διστάζει.

  Φαντάζομαι είναι το δίλημμα κάθε γυναίκας με ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη. Θέλει να κρατήσει το παιδί, όμως οι αντικειμενικές συνθήκες την αναγκάζουν στην έκτρωση.

  Τελικά δεν θέλει να «σκοτώσει» το έμβρυο μέσα της. Θέλει να γεννήσει και να δώσει το παιδί. Υπάρχουν γυναίκες που θα το έπαιρναν ευχαρίστως.

  Υπάρχουν βέβαια προβλήματα σ’ αυτή τη διαδικασία.

  Πώς να το πει η μητέρα της στον πατέρα της;

  Και η γυναίκα που θα το αναλάβει, που την εκπροσωπεί ο εξάδελφός της, θέλουν να είναι σίγουροι ότι το μωρό θα είναι υγιές. Κάνουν ένα σωρό ερωτήσεις. Αλλά και για μετά έχουν τις αμφιβολίες τους.

  Να το κρατήσει για κάποιο διάστημα, και να δουν έπειτα πώς είναι το μωρό.

  Και αν δημιουργηθεί ένας ισχυρός δεσμός ανάμεσα στη μητέρα και στο παιδί;

  Όχι, πρέπει να το παραλάβουν τώρα.

  Η τελευταία σκηνή είναι ιδιαίτερα συγκινητική.

  Η Honggui είναι στο αυτοκίνητο με το μωρό, περιμένοντας να έλθουν να το παραλάβουν. Το μωρό κλαίει. Κτυπάει το στήθος της από απελπισία.

  Δεν αντέχει να το ακούει.

  Ανοίγει την πόρτα και βγαίνει έξω.

  Τη βλέπουμε και πάλι, με το μάτι της κάμερας που είναι μέσα στο αυτοκίνητο, να κτυπάει τα στήθη της.

  Και η ταινία τελειώνει.

  Σε αντίθεση με τις δυο πρώτες αυτή μου άρεσε πάρα πολύ.

  6,8 η βαθμολογία της, εγώ έβαλα επτά.

  Οι άλλες δυο είχαν 6,3 και 6,1 αντίστοιχα.

Thursday, November 12, 2026

Huang Ji & Ryuji Otsuka, The foolish bird (笨鸟, 2017)

 Huang Ji & Ryuji Otsuka, The foolish bird (笨鸟, 2017)



  Και σ’ αυτή την ταινία πρωταγωνιστεί η Yao Honggui.

  Αυτή τη φορά οι γονείς της Yao Honggui δεν άφησαν την κόρη τους στους θείους της στο χωριό για να πάνε στην πόλη να δουλέψουν αλλά στους παππούδες.

  Και η δεκαεξάχρονη πια Honggui έχει τα προβλήματα και τις περιπέτειές της.

  Στο σχολείο ο καθηγητής κατάσχει τα κινητά των μαθητών. Αυτή τα κλέβει και τα πουλάει. Ένα από αυτά, στο γιο του αστυνομικού διευθυντή, με την ελπίδα ότι θα μεσολαβήσει να την προσλάβουν στην αστυνομία. Ένα romance θα αναπτυχθεί μεταξύ τους.

  Ο παππούς της θα πρέπει αργότερα, όταν θα ανακαλυφθεί ποιος έκανε την κλοπή, να αποζημιώσει στο δεκαπλάσιο. Και αυτό με τη μεσολάβηση του δασκάλου, για να μη φτάσει η υπόθεση στην αστυνομία.

  Ένας δήθεν κομμωτής σαγηνεύει αυτή και τη φίλη της με την κόμμωση που τους κάνει. Θα τις παρασύρει, θα τις μεθύσει, και θα τις βιάσει.

  Η φίλη της θα μείνει έγκυος.

  Μεγάλο πρόβλημα, όπως και το ότι οι θετοί γονείς της την υιοθέτησαν για να την παντρέψουν με τον γιο τους που έχει κινητικά προβλήματα λόγω εγκεφαλικής βλάβης. Στην απελπισία της θα αυτοκτονήσει.

  Η Honggui δεν θέλει να κάνει σεξ με το φίλο της. Εν τάξει, πίπα.

  Όταν κάποια στιγμή το αποφασίσει και τον καλέσει στο δωμάτιο ενός ξενοδοχείου που έχει κλείσει, δεν ήταν και τόσο ευχάριστη η εμπειρία. Και αυτός βλέπει με έκπληξη ότι δεν είναι παρθένα.

  Στο τέλος της ταινίας τους βλέπουμε να κοιτάζονται από μακριά. Αυτή καβαλάει το ποδήλατό της και απομακρύνεται. Πετάει το κινητό της στο ποτάμι, σε μια συμβολική κίνηση, αφήνοντας πίσω της ένα τραυματικό παρελθόν.

  Σκοτεινά πλάνα, αφηγηματικά κενά που δίνουν μια ασάφεια στην πλοκή, ε, δεν είναι μια ταινία που θα μου άρεσε. Το 6,1 της βαθμολογίας της δεν με εξέπληξε.  

Michal Leszczylowski, Regi Andrej Tarkovskij (1988)

 

Michal Leszczylowski, Regi Andrej Tarkovskij (1988)

 


  Από σήμερα στο Στούντιο

  Έχω δει ένα ακόμη ντοκιμαντέρ για τον Ταρκόφσκι, «μονταρισμένα πλάνα» από το γιο του, το «Σινεμά σαν προσευχή» (2019).

  Έχω (ξανα)δει όλες τις ταινίες του Ταρκόφσκι, και διάβασα το «Σμιλεύοντας το χρόνο».

  Φυσικά δοκιμιογραφεί κάποιες φορές στην ταινία, όπως και στο «Σμιλεύοντας το χρόνο».

  Εδώ ξεκινάει με κάποιες σκέψεις για το χρόνο.

  Ευκαιρία να καταθέσω τη δική μου άποψη.

  Οι βυζαντινολογίες για το χρόνο και οι σοφιστικέ αναλύσεις του δεν με τράβηξαν καθόλου. Νομίζω το «Είναι και χρόνος» το παράτησα στην αρχή. Για μένα ο χρόνος είναι ένας, αυτός που μετράει το ρολόι, και υπάρχει επίσης η υποκειμενική αίσθηση του χρόνου (Δεν περνάει η ώρα, όταν περιμένουμε). Η σχετικότητα του χρόνου δεν με ενδιαφέρει, γιατί εγώ ζω στον γήινο χρόνο, όπως δεν με ενδιαφέρει και η γεωμετρία του Λομπατσέφσκι (από ένα σημείο εκτός ευθείας μπορούμε να φέρουμε άπειρες παραλλήλους), γιατί εγώ μόνο την ευκλείδεια γεωμετρία μπορώ να χρησιμοποιήσω.

  Όμως να παραθέσω κάποιες ατάκες από την ταινία.

  «Πολλοί κριτικοί ερμήνευαν τις ονειρικές σεκάνς ως ένα είδος συμβολισμού. Αλλά αυτό είναι εντελώς λάθος, πρόκειται για παρερμηνεία».

  Υπερερμηνεία, θα έλεγε ο Έκο. Γράφω κάποια πράγματα στην κριτική μου για το «Σμιλεύοντας το χρόνο».

  «Τα όνειρα τον γοήτευαν. Χρησιμοποίησε πολλές από τις ονειρικές του εμπειρίες στις ταινίες του», λέει η γυναίκα του.

  Εμένα όχι, όμως συχνά με τη φαντασία μου επισκέπτομαι τόπους των ονείρων μου. Το Κεντρί, το χωριό της μάνας μου, ήταν διαφορετικό στα όνειρά μου, όπως και τα «Μουλκάτα» και ο «Καλαμάτης», δυο χωράφια μου. Υπάρχουν και άλλοι τόποι.

  «Οι ισλανδοί συνήθιζαν να ρίχνουν τις άπιστες συζύγους στη θάλασσα», λέει ο Ταρκόφσκι.

  Και εγώ ρωτώ: και οι ισλανδές; Συνήθιζαν και αυτές να ρίχνουν τους άπιστους συζύγους στη θάλασσα;

  Είμαι δηλωμένος φεμινιστής, το έχω ξαναγράψει.

  «Γι’ αυτό δεν πιστεύω στο θάνατο. Δεν υπάρχει. Υπάρχει μόνο ο πόνος και η οδύνη», λέει ο Ταρκόφσκι.

  Δεν θα παρέθετα την ατάκα αν δεν είχα υπόψη μου τη ρήση του Επίκουρου, ο οποίος τόσο άρεσε στο συγχωρεμένο το φίλο μου Τέλη Ράπτη. «Το πιο φρικτό, λοιπόν, από όλα τα κακά, ο θάνατος, είναι ένα τίποτα για εμάς, ακριβώς επειδή όταν υπάρχουμε εμείς, ο θάνατος είναι ανύπαρκτος, και όταν έρχεται ο θάνατος, δεν υπάρχουμε εμείς.».

  Είμαι δηλωμένος (επίσης) οπαδός της φιλοσοφικής σχολής του απλοϊκού ρεαλισμού. Ο θάνατος υπάρχει, όλοι το ξέρουν. Το παραπάνω το είπε ο Επίκουρος σαν παραμυθία.

  Εμένα, στα 76 μου, δεν με φοβίζει ο θάνατος, αλλά το πώς θα πεθάνω. Όχι, δεν θα ήθελα όπως ο Ποκοπίκο να πεθάνω από βαθιά γερατειά, αλλά στον ύπνο μου, όταν θα είναι σίγουρο ότι σε λίγο δεν θα μπορώ να πηγαίνω στην τουαλέτα μόνος μου.

  Βέβαια και ο Κάλβος αλλιώς ευχόταν το θάνατό του και αλλιώς του ήλθε.

  Θα δούμε πολλές σκηνές από το γύρισμα της «Θυσίας».

  Το ότι δεν συμφωνώ με την θρησκευτικότητα του Ταρκόφσκι αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μου αρέσει σαν σκηνοθέτης. Και η ποιητικότητα που ενυπάρχει στις ταινίες του δεν οδηγεί σε αφηγηματική ασάφεια, όπως συμβαίνει με άλλους σκηνοθέτες.

  Είμαι σίγουρος ότι οι λάτρεις του Ταρκόφσκι – και δεν είναι λίγοι – θα θελήσουν να δουν την ταινία.

 

 

Tereza Nvotová, Πατέρας (Otec, 2025)

 Tereza Nvotová,  Πατέρας (Otec, 2025)

 


  Από σήμερα στους κινηματογράφους

  Έχω μάθει πολλές παθήσεις από ταινίες, όπως π.χ. το σύνδρομο Tourette. Με αυτή την ταινία έμαθα για το forgotten baby syndrome.

  Τι είναι αυτό;

  Ο γονιός ξεχνάει το παιδί του στο αυτοκίνητο. Με κλειστά παράθυρα, καλοκαίρι, το παιδί πεθαίνει.

  Αυτό το σύνδρομο έπαθε ο «πατέρας».

  Οι συνέπειες:

  Απίστευτη οδύνη.

  Πρόβλημα στην οικογένεια.

  Δίκη.

  Μπορεί και…

  Αυτό στο τέλος, που δεν θα το μαρτυρήσουμε.

  Το μυαλό παθαίνει μπλοκάρισμα. Κάτι του συμβαίνει στο δρόμο, ένα ατύχημα… και «ξεχνάει» να σταματήσει και να αφήσει το παιδί στον παιδικό σταθμό. Νομίζει ότι το άφησε, και ακολουθεί τη συνηθισμένη διαδρομή για τη δουλειά.

  Το έχω πάθει και εγώ, είναι η «συνήθεια διαδρομής» (αυτό δεν είναι σύνδρομο, περιγράφεται όμως στην ηθολογία, νομίζω μιλάει για αυτό ο Κόντραντ Λόρεντς, του οποίου μετέφρασα το βιβλίο «Η πίσω όψη του καθρέφτη», εκδόσεις Θυμάρι). Θέλω να πάω κάπου, μετά από κάποιο σημείο της συνηθισμένης μου διαδρομής πρέπει να στρίψω κάπου αλλά «ξεχνώ», και συνεχίζω. Το αντιλαμβάνομαι σχεδόν αμέσως, αλλά μπορεί και αργότερα. Αναστροφή, χάσιμο χρόνου…

   Η δίκη καταλαμβάνει ένα σημαντικό μέρος της ταινίας. Αποτελεί ένα μοτίβο που άρεσε πολύ στη μητέρα μου, εμένα όχι ιδιαίτερα.

  Αλήθεια, υπάρχει «Forgotten dog syndrome»;

  Και να υπάρχει, τα αίτια θα είναι τα ίδια.

  Ο ιδιοκτήτης μπορεί να είναι απαρηγόρητος, η γυναίκα του και τα παιδιά του θα του τα ψάλουν άγρια, αλλά σίγουρα δεν θα καθίσει στο εδώλιο του κατηγορουμένου.

  Ψυχοπλακωτική ταινία, όμως πολύ καλή, 7,3 η βαθμολογία της. Όμως εσείς που έχετε μικρά παιδιά πρέπει να τη δείτε, για να έχετε το νου σας